III SA/Kr 774/24

III SA/Kr 774/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta 3 Regionalnej Bazy Logistycznej w Krakowie z dnia 12 marca 2024 r. nr 263 w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant 3 Regionalnej Bazy Logistycznej w Krakowie, Nr 263 z dnia 12 marca 2024 r., działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) oraz art. 146 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 655 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Nr 3 z dnia 24 stycznia 2024r. wydaną przez Komendanta 34 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Rzeszowie w sprawie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania i przeniesienie do rezerwy pasywnej.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 lipca 2023 r., skarżąca przybyła do 34 Wojskowego Oddziału Gospodarczego (dalej: WOG) w dniu 10 lipca 2023 r. z Centrum Przygotowań Misji Zagranicznej w Kielcach, celem odbycia szkolenia specjalistycznego w ramach Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej (dalej: ZSW) co zostało stwierdzone w rozkazie dziennym nr Z-131 z dnia 10.07.2023r. i wyznaczona na stanowisko kucharza.
Skarżąca z powodu długotrwałej absencji chorobowej trwającej od 11.07.2023 do 31.01.2024 r. nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym.
W związku z powyższym, 34 WOG w Rzeszowie decyzją Nr 3 z 24 stycznia 2024 r. zwolnił skarżącą z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (szkolenie specjalistyczne) przed upływem czasu jej trwania i przeniósł do rezerwy.
W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że skarżąca w związku z absencją nie nabyła i nie mogła nabyć w tym czasie przydatnych umiejętności dla Sił Zbrojnych. W związku z powyższym nie jest zasadne utrzymywanie skarżącej w strukturach 34 WOG i wypłacanie uposażenia oraz innych należności pieniężnych, ponieważ naraża to Skarb państwa na straty finansowe.
Od powyższej decyzji, odwołanie w ustawowym terminie złożyła skarżąca, podnosząc, że nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem. W odwołaniu podniesiono, że nieobecność była spowodowana wypadkiem. Skarżąca podniosła:
1. naruszenia przepisów postępowania:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a poprzez niewyczerpujące zbadanie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przyczyn absencji chorobowej mandantki, jej przebiegu, skutków i rokowań medycznych;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie i niezweryfikowanie, czy zachodzą przestanki podane w § 18 Rozporządzenia MON w spr. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dnia 18 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1078);
- art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z której nie wynika: jakie fakty organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparła, oraz z czy i ewentualnie z jakich przyczyn odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom; jakie fakty miałyby aktualizować in concreto przesłankę zaistnienia potrzeb Sil Zbrojnych" (powołanie regulacji prawa materialnego ma charakter blankietowy); czy i ewentualnie jakie zachodzą tutaj przesłanki podane w § 18 Rozporządzenia MON w spr. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dnia 18 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 1078);
- art. 108 § 1 k.p.a poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy brak jest in concreto ku temu podstaw oraz bez uzasadnienia stanowiska w tym zakresie;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. błędna wykładnię i błędne zastosowanie art. 126 ust. 2 pkt. 4 i art. 146 ust. 1 pkt. 1 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Opisaną we wstępie decyzją, Komendant 3 Regionalnej Bazy Logistycznej, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Na wstępie Organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca od 11.07.2023 do 31.01.2024 była na zwolnieniach lekarskich. Tym samym absencja skarżącej od samego początku rozpoczęcia specjalistycznego szkolenia powodowała, że nie nabyła i nie mogła nabyć w tym czasie przydatnych umiejętności dla Sił Zbrojnych.
Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości osób oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych, a w przypadku żołnierza przebywającego na długotrwałym zwolnieniu, wskazane wyżej cele nie są realizowane. Działanie takie obniża również morale pozostałych żołnierzy i w sposób niewłaściwy kształtuje ich postawę wobec służby wojskowej.
W ocenie Komendant 3 Regionalnej Bazy Logistycznej, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego ani nie wydał decyzji w sposób dowolny oraz pozbawiony podstawy faktycznej i prawnej. W uzasadnieniach powołał się nie tylko na fakt nieobecności skarżącej, ale wyjaśnił, dlaczego dalsze pozostawienie skarżącej w służbie nie jest możliwe, odwołując się do celu dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, iż ona ma na celu przeszkolenie jak największej ilości osób oraz zwiększenie liczebności sił zbrojnych a w przypadku żołnierza przebywającego na długotrwałym zwolnieniu wskazane cele nie są realizowane.
Organ l instancji w sposób dostateczny wykazał, że interes skarżącej nie może przeważać nad interesem społecznym. Wprawdzie zrozumiałe jest, że skarżąca jest zainteresowana dalszym pełnieniem zawodowej służby wojskowej, ale jej słuszny interes w sprawie nie został naruszony, gdyż mimo zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej będzie uprawniona wrócić na stanowisko pracy, a zatem będzie posiadać środki utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast interes społeczny wymaga, aby żołnierz w DZSW został przeszkolony, aby mógł należycie pełnić służbę. Tym samym organ l instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które były podstawą zwolnienia skarżącej z DZSW
Ponadto, organ II instancji nie podzielił zarzutów skarżącej jakoby w niniejszym postępowaniu, organ l instancji naruszył przepisy postępowania. Kontrola decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony.
W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja spełnia wyżej wskazane warunki. Rozstrzygnięcie organu l instancji jest zgodne z prawem i jest także zasadne pod względem celowościowym. Właściwe funkcjonowanie poszczególnych jednostek wojskowych może być bowiem realizowane jedynie z uwzględnieniem aktualnych potrzeb Sił Zbrojnych i w oparciu o ich zasoby kadrowe. Dlatego interes społeczny - to jest Sił Zbrojnych - musi przeważać nad interesem strony, wyrażającym się chęcią dalszego pełnienia służby wojskowej.
Organ l instancji również zebrał cały materiał dowodowy i ocenił go w sposób prawidłowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ II instancji nie dostrzegł oczywistych uchybień w zakresie braku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w części dotyczącej przyczyn absencji chorobowej skarżącej, jej przebiegu, skutków i rokowań medycznych oraz tego, czy zachodzą przesłanki podane w § 18 Rozporządzenia MON w spr. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dnia 18 maja 2022 r.;
2) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ II instancji nie dostrzegł oczywistych uchybień przeprowadzonego postępowania w zakresie zapewnienia stronie gwarancji procesowych, poprzez zaniechanie powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o żądanej treści. Podczas gdy obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób. Jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji z której nie wynika, dlaczego nie wzięto pod uwagę argumentów strony co do tego:
- jakie fakty miałyby aktualizować in concreto przesłankę "zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych" (powołanie regulacji prawa materialnego ma charakter blankietowy);
- w jakich okolicznościach doszło do naruszenia stanu zdrowia skarżącej uniemożliwiającego jej tymczasowo służbę w wojsku;
- jaki jest stan zdrowia skarżącej z uwzględnieniem wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły lekarz sądowy oraz jakie są rokowania medyczne w zakresie jej powrotu do pełnienia służby w wojsku;
- czy i ewentualnie jakie zachodzą tutaj przesłanki podane w § 18 Rozporządzenia MON w spr. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dnia 18 maja 2022 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, które fakty organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach organ się oparł oraz z jakich przyczyn odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom. Uzasadnienie jako nazbyt lakoniczne i ogólnikowe, nie zawiera precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Jednocześnie organ zaniechał obowiązku rzeczowego i profesjonalnego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą;
4) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż brak jest in concreto ku temu podstaw oraz bez uzasadnienia stanowiska w tym zakresie;
5) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia stanu zdrowia skarżącej pomimo złożonego takiego wniosku w odwołaniu (dowód z opinii biegłego z zakresu chirurgii i traumatologii - poddanie skarżącej badaniom przez uprawnioną komisję lekarską), nadto:
6) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 128 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt. 1 i art. 146 ust. 2 ustawy z dnia 11 III 2022 r. o obronie Ojczyzny w zw. z § 18 Rozporządzenia MON w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dnia 18 maja 2022 r.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, powołując się orzecznictwo sądowe w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Komendant 3 Regionalnej Bazy Logistycznej w Krakowie z dnia 12 marca 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta 34 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2024r. w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania i przeniesienie do rezerwy pasywnej, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 248 z późn. zm.)., zwanej dalej u.o.O.
Zgodnie z art. 129 u.o.O. służba wojskowa dzieli się na:
1) czynną służbę wojskową;
2) służbę w rezerwie.
Z kolei art. 130 ust. 1 u.o.O. wskazuje, że czynna służba wojskowa polega na pełnieniu:
1) zasadniczej służby wojskowej;
2) terytorialnej służby wojskowej;
3) służby w aktywnej rezerwie w dniach tej służby oraz odbywaniu ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy;
4) zawodowej służby wojskowej;
5) służby w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 130 u.o.O. zasadnicza służba wojskowa polega na pełnieniu:
1) dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;
2) obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej.
Jak z powyższego wynika w odniesieniu do zasadniczej służby wojskowej zostały wyodrębnione dwa jej typy: służba dobrowolna i obowiązkowa. Regulacja dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej została unormowana w sposób odrębny w osobnym oddziale 1 rozdziału 4 poświęconego służbie zasadniczej i regulacja ta ma charakter zwięzły i skrótowy, co więcej w stosunku do żołnierzy pełniących dobrowolna zasadnicza służbę wojskowa nie został przewidziany ten sam poziom ochrony stosunku służbowego jak w stosunku do żołnierzy obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej.
Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa jest pełniona przez okres jedynie do 12 miesięcy. Stąd ma ściśle terminowy charakter, co więcej jest krótkotrwała. W niniejszej sprawie dobrowolna zasadnicza służba wojskowa upłynęłaby skarżącej 9 czerwca 2024r. W czasie pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej realizuje się:
1) szkolenie podstawowe w wymiarze do 28 dni zakończone przysięgą wojskową i wydaniem książeczki wojskowej;
2) szkolenie specjalistyczne połączone z wykonywaniem obowiązków na stanowisku służbowym albo w trakcie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4, w wymiarze do 11 miesięcy.
Jedynie wyjątkowo czas pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej może zostać wydłużony w trakcie kształcenia żołnierza w uczelni wojskowej przez jej rektora-komendanta i za zgodą kierownika komórki organizacyjnej właściwej do spraw kadr, jeżeli okres tego kształcenia jest dłuższy niż 11 miesięcy, nie bardziej jednak niż do dnia, w którym rozpoczyna się kolejny rok tego kształcenia. Mając powyższe na uwadze, nie było dopuszczalne przedłużenie skarżącej dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.
Zgodnie z art. 146 ust. 1 u.o.O. dobrowolna zasadnicza służba wojskowa może zostać przerwana w każdym czasie:
1) z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych;
2) na wniosek osoby odbywającej służbę.
W niniejszej spawie skarżąca została zwolniona z uwagi na potrzeby sił zbrojnych, które zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 22 u.o.O jako celowość:
a) powołania do służby wojskowej,
b) wyznaczenia na stanowisko służbowe,
c) zwolnienia ze stanowiska służbowego,
d) przeniesienia do dyspozycji albo do innego korpusu osobowego,
e) zwolnienia ze służby wojskowej,
f) realizacji zadań służbowych przez żołnierzy,
g) realizacji innych zadań zabezpieczających interes bezpieczeństwa państwa;
Skarżąca ukończyła szkolenie podstawowe i przystąpiła do szkolenia specjalistycznego. Wówczas to rozpoczęły się problemy zdrowotne skarżącej. Z 28 czerwca 2023r. pochodzi protokół powypadkowy, z którego wynika, że przyczyną wypadku w terenie było przeciążenie stawu kolanowego związane z wysiłkiem fizycznym podczas zajęć z taktyki i wskutek tego skarżąca doznała zwichnięcia, skręcenia i naderwania stawów i wiązadeł kolana lewego. Następnie skarżąca od 11 lipca 2023r. przebywała na zwolnieniu lekarskim do dnia 31 stycznia 2024. Z załączonego również do akt skierowania z dnia 27 grudnia 2023r. wynika, że skarżąca złamał nasadę bliższej piszczeli. Z uwagi na fakt długoterminowego przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym nie odbycia przez nią szkolenia specjalistycznego organ uznał, że dalsze pozostawanie skarżącej w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej jest bezcelowe z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. Sąd podziela zaprezentowane przez Organy stanowisko. W realiach niniejszej sprawy Skarżąca w dniu 10 lipca 2023 r., przybyła do 34 Wojskowego Oddziału Gospodarczego (dalej: WOG) z Centrum Przygotowań Misji Zagranicznej w Kielcach, celem odbycia szkolenia specjalistycznego w ramach Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej. Skarżąca z powodu długotrwałej absencji chorobowej trwającej od 11.07.2023 do 31.01.2024 r. nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym. W związku z powyższym nie nabyła w tym czasie umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych.
Należy przy tym podkreślić, że nie jest zasadne dalsze utrzymywanie takiego żołnierza w strukturach jednostki wojskowej i wypłacanie mu uposażenia oraz innych należności pieniężnych, gdyż jak trafnie zaznaczył organ, naraża to Skarb Państwa na straty finansowe. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości żołnierzy oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych. Żołnierz przebywający na długotrwałym zwolnieniu nie realizuje wskazanych wyżej celów.
Należy przy tym podkreślić, że przerwanie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej jest decyzją uznaniową i jest dopuszczalne w każdym czasie.
Z uznaniem administracyjnym mamy natomiast do czynienia, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409). Przyjmuje się, że w przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględnia zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego (ibid., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne" (ibid., s. 417). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało wypracowanych szereg reguł dotyczących kontroli decyzji uznaniowej. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją RP oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreśla się znaczenie kontroli zgodności decyzji uznaniowej z art. 7 k.p.a. oraz z konstytucyjną zasada równości co do prawa. Zgodnie z powołanym art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. "Pojęcie interesu społecznego jest trudne do sprecyzowania. Przyjmuje się, że "interes społeczny" jest klauzulą generalną, tj. stanowi zwrot językowy będący częścią przepisu prawnego, służący uelastycznieniu tekstu aktu prawnego, który celowo jest niedookreślony, ma charakter oceniający oraz odsyła do kryteriów pozaprawnych [szerzej na temat klauzul generalnych zob. A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym, LEX 2013]. Pojęcie to uzyskuje treść poprzez odniesienie do konkretnego przypadku. Powołanie się przez organ administracji na interes społeczny wymaga wskazania, na czym polega interes społeczny w konkretnej sytuacji i dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy zgodnie z wnioskiem strony [zob. wyrok NSA z 11.06.1981 r., SA 820/81, ONSA 1981/1, poz. 57]."(P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 7.). W niniejszej sparwie takie uzasadnienie nastąpiło poprzez wskazanie, że dalsze utrzymywanie nieprzeszkolonego żołnierza w strukturach jednostki wojskowej i wypłacanie mu uposażenia oraz innych należności pieniężnych naraża to Skarb Państwa na straty finansowe.
W odniesieniu do interesu obywateli ustawodawca wprowadził obowiązek uwzględniania tylko tego, który jest "słuszny". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nie można uznać, iż interes strony jest słuszny, jeżeli godzi on zarazem w interes społeczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.06.1995 r., SA/Wr 2744/94, LEX nr 26845). W innym orzeczeniu podkreślono, że "korzystanie z uprawnień w sposób niezgodny z prawem, przez prawo zabroniony, w tym zwłaszcza zagrażający konstytucyjnie chronionym dobrom innych obywateli, zarówno narusza interes społeczny, jak i powoduje, że interes naruszającego nie może być uznany za słuszny" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.1995 r., II SA 1835/93, ONSA 1996/1, poz. 36). W niniejszej sprawie słuszny interes skarżącej również był brany pod uwagę i wskazano na istnienie przepisów, które umożliwiają powrót skarżącej do poprzedniego miejsca zatrudnienia.
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie akt uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14, CBOS).
Mając powyższe na uwadze istotne jest uzasadnienie decyzji przez organy rozstrzygające daną sprawę administracyjną. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie jest lakoniczne, tym niemniej pewne braki argumentacji zostały nadrobione w decyzji organu II instancji. Stąd Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę uznał, że organ prawidłowo wytłumaczył dlaczego dokonał takiego, a nie innego wyboru.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że podany przez Organ powód zwolnienia mieści się w zakresie przesłanki potrzeb Sił Zbrojnych w ramach której ocenia się celowość powołania do służby, realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, czy też zwolnienia ze stanowiska służbowego. Sąd podziela ocenę Organów, że utrzymywanie w strukturach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej żołnierza, który pełnił służbę jedynie przez niecały miesiąc (odbył jedynie 28 dniowe szkolenie podstawowe) tym samym nie został przeszkolony i nie nabył umiejętności wymaganych w strukturach Sił Zbrojnych nie jest celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 2 pkt 2 u.o.O. Tym samym w ocenie Sądu Organy wykazały przesłankę do zwolnienia Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służy wojskowej, o której mowa w art. 128 ust. 2 pkt 1 u.o.O.
Należy przy tym podkreślić, że w przepisach dotyczących dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej brak jest szczególnej ochrony stosunku służbowego w sytuacji innej usprawiedliwionej nieobecności żołnierza na służbie. Należy bowiem podkreślić, że odmienność dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej od pozostałych jej rodzajów, a szczególnie od zawodowej służby wojskowej. Natomiast przepisy ustawy o obronie Ojczyzny przewidują trwałość stosunku pracy istniejącego przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej. Zgodnie bowiem z art. 303 ust. 1 u.o.O. przewiduje, że stosunek pracy z osobą powołaną do pełnienia zasadniczej służby wojskowej albo terytorialnej służby wojskowej może być rozwiązany tylko za zgodą pracownika. Dalej art. 304 ust.1 dotyczący dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stanowi, że osobie pozostającej w stosunku pracy i odbywającej szkolenie, o którym mowa w art. 143 ust. 2 (szkolenie specjalistyczne), udziela się urlopu bezpłatnego na czas trwania szkolenia. Następnie od dnia poinformowania pracodawcy o terminie rozpoczęcia szkolenia, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 1, do dnia jego zakończenia oraz w okresie trwania szkolenia, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 2, a także przez okres 12 miesięcy od dnia jego zakończenia, pracodawca nie może rozwiązać ani wypowiedzieć stosunku pracy z osobą odbywającą to szkolenie. Przepisy art. 303 ust. 1 i 3 stosuje się odpowiednio.
Stąd osoba odbywająca dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, o ile pozostawała w zatrudnieniu przed jej rozpoczęciem, jest chroniona w swoim macierzystym zakładzie pracy i nadal jest pracownikiem, tyle, że przebywającym na urlopie bezpłatnym.
Należy również wskazać, że osoba, która ukończyła wyłącznie szkolenie podstawowe i została przeniesiona do aktywnej rezerwy albo pasywnej rezerwy, może w terminie 3 lat od dnia jej przeniesienia do tej rezerwy złożyć wniosek o powołanie do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w celu jej kontynuowania przez odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 143 ust. 2 pkt 2. Wniosek uwzględnia się, mając na uwadze potrzeby Sił Zbrojnych.
Mając na uwadze zarzuty postawione w skardze należy podkreślić, że z przyczynami zwolnienie z dobrowolnej służby wojskowej koresponduje § 18 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. poz. 1078), który stanowi, ze Dowódca jednostki wojskowej zwalnia żołnierza z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej określającego niezdolność do pełnienia czynnej służby wojskowej lub z dniem, w którym decyzja stanowiąca podstawę zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia, określając dzień zwolnienia z tej służby. Zdaniem Sądu użycie w § 18 ww. rozporządzenia spójnika "lub" oznacza, że okoliczności stanowiące podstawę zwolnienia stanowią przesłankę samodzielną zwolnienia ze służby, niezależnie od uprawomocnienia się orzeczenia komisji lekarskiej.
Stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku