II SA/Wa 1292/08

II SA/Wa 1292/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło /sprawozdawca/
Ewa Pisula-Dąbrowska /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
art. 230 ust. 1 pkt 2 oraz  ust. 7,  art. 60 ust. 4
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z. O. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia funkcjonariusza 1. - uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny z dnia [...] maja 2008 r. 2. - zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy rozkaz z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], którym wypowiedziano Z. O. stosunek służbowy i zwolniono ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lipca
2004 r. sygn. akt II SA/Wa 987/04 uchylił wskazane wyżej rozkazy personalne oraz orzekł, że rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] nie podlega wykonaniu w całości. Powodem, dla którego Sąd uchylił te decyzje, był fakt, że art. 230 ust. 1 punkt 2 oraz ust. 7 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), stanowiący podstawę wypowiedzenia stosunku służbowego, został przez Trybunał Konstytucyjny uznany za niezgodny z Konstytucją (wyrok TK z 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt K 45/02). Podstawą wyroku sądu administracyjnego był art. 145 § 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 3 listopada 2004 r.
Z. O. raportem z dnia 12 września 2007 r. zwrócił się o wypłatę uposażenia za okres od dnia 29 lipca 2002 r. do dnia 2 listopada 2004 r.
Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 114 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 121 ust. 3 powołanej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, odmówił Z. O. wypłaty uposażenia za wskazany w jego wniosku okres.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz utrzymującego go w mocy rozkazu z dnia [...] lipca 2002 r. o zwolnieniu Z. O. ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego spowodowało również uchylenie skutków wywołanych przez te rozkazy, ale dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku. Powrót do stanu faktycznego obowiązującego w dniu zwolnienia, tj. w dniu 29 lipca 2002 r., nastąpiłby w przypadku stwierdzenia nieważności powyższych rozkazów przez Sąd. Stosunek służbowy Z. O. został więc reaktywowany z dniem 3 listopada 2004 r., stąd też brak jest podstaw wypłaty uposażenia i innych świadczeń za okres, gdy jego stosunek służbowy był rozwiązany na mocy rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2002 r., tj. za okres, w którym osoba ta była poza służbą.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. O. zarzucił rozkazowi personalnemu Szefa ABW z dnia [...] maja 2008 r., iż jest on niezgodny z prawem, oraz że uposażenie przysługuje mu za cały okres gotowości do służby, tj. od dnia 29 lipca 2002 r. do 2 listopada 2004 r. Podniósł również, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwolnienie ze służby w trybie art. 230 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy mogło wywrzeć skutek najwcześniej po upływie 6 miesięcy od likwidacji Urzędu Ochrony Państwa, a więc najwcześniej 29 grudnia 2002 r.
Szef ABW, działając na podstawie art. 121 ust. 3 powołanej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, rozkazem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy swój wcześniejszy rozkaz z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu rozkazu organ powtórzył argumentację zawartą we wcześniejszym rozstrzygnięciu.
Rozkaz personalny Szefa ABW z dnia [...] lipca 2008 r. stał się przedmiotem skargi Z. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie powyższego rozkazu personalnego, a także utrzymanego nim w mocy rozkazu z dnia [...] maja 2008 r.
Zaskarżonemu rozkazowi skarżący zarzucił naruszenie § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie zasad i trybu zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 172, poz. 1407), a także naruszenie art. 60 ust. 4 oraz art. 228 ust. 1 powołanej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Powtórzył również argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonym od rozkazu z dnia [...] maja 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w niej argumenty są zasadne.
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, zaprezentowane w rozkazach z [...] maja 2008 r. i [...] lipca 2008 r., są bezsporne. Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 29 lipca 2002 r., zaś wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 987/04 rozkazy te zostały uchylone. Sąd, działając na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wstrzymał też wykonanie zaskarżonego rozkazu w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego i zwolnienia ze służby.
Dokonując oceny wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych zauważyć należy, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją nie tylko art. 230 ust. 1 punkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), ale także art. 230 ust. 7 tej ustawy w zakresie, w jakim wyłączał on zastosowanie do zwalnianego funkcjonariusza art. 60 ust. 4. Przekształcenie dawnego Urzędu Ochrony Państwa i utworzenie w jego miejsce dwóch Agencji (Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu) było zmianą organizacyjną i nie uzasadniało wyłączenia wobec zwalnianych funkcjonariuszy art. 60 ust. 4 ustawy. Wadliwe zwolnienie funkcjonariusza ze służby wywołało taki skutek, że co do zasady było ono skuteczne, ale funkcjonariusz zachował prawo do okresu "ochronnego" określonego w art. 60 ust. 4 ustawy pragmatycznej, tj. jego stosunek służbowy trwał jeszcze przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. Stosunek ten ustał więc w dniu 29 grudnia 2002 r.
Przedstawione powyżej stanowisko prezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny (vide np. wyrok z 22 sierpnia 2006 r., sygn. I OSK 96/06 oraz z 27 kwietnia 2006 r., sygn. I OSK 179/06, wyroki niepublikowane).
Konsekwencje powyższego są takie, że co do zasady, dla potrzeb ustalenia przysługującego skarżącemu uposażenia, konieczne jest przyjęcie, iż jego stosunek służbowy ustał w dniu 29 grudnia 2002 r., a nie - jak twierdzi organ - w dniu 29 lipca 2002 r. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż stosunek ten w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie ustał w ogóle, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lipca 2004 r. był równoznaczny w skutkach ze stwierdzeniem nieważności rozkazów zwalniających i działał ex tunc. Wyjaśnić należy, że wyrok ten jedynie uchylał rozkazy zwalniające i działał ex nunc.
Jednocześnie nie można też podzielić stanowiska organu dotyczącego daty reaktywacji stosunku służbowego w związku z ustaleniem przysługującego skarżącemu uposażenia. Organ uznał, że dla tego celu przyjąć należy, iż dopiero faktyczne przywrócenie do służby i jej podjęcie wyznacza czasową, początkową granicę okresu służby.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że do czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 28 lipca 2004 r. stosunek służbowy skarżącego nie istniał. Należy zauważyć, że wyrokiem tym tutejszy Sąd wstrzymał wykonanie rozkazu z dnia [...] lipca 2002 r. Wstrzymanie wykonania tego rozkazu nie może być zignorowane. W sferze praktycznych skutków rozkazu z [...] lipca 2002 r. oznacza ono, że rozkaz ten już od dnia wydania wyroku Sądu (28 lipca 2004 r.) nie podlegał wykonaniu. Okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę przez organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu, a także ustali, jaki wpływ na prawo skarżącego do uposażenia miało pozostawanie w służbie w okresie 29 lipca 2002 r. - 29 grudnia 2002 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. "a" powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego rozkazu.