II SA/Wa 658/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejCBAstanowiska kierowniczewykształcenieochrona danychsłużby specjalnedecyzja administracyjnauchylenie decyzjiprawo administracyjne

WSA w Warszawie uchylił decyzję Szefa CBA odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o stanowiskach kierowniczych, uznając, że przepis o ochronie danych funkcjonariuszy nie ma zastosowania do tego typu zapytań.

Skarżący T.L. domagał się udostępnienia informacji publicznej o imiona i nazwiska osób pełniących funkcje kierownicze w CBA oraz ich wykształcenie. Szef CBA odmówił, powołując się na ochronę danych funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu, uznając, że przepis o ochronie danych funkcjonariuszy CBA nie ma zastosowania do informacji o stanowiskach kierowniczych i ich wykształceniu, gdyż nie dotyczy on bezpośrednio czynności operacyjno-rozpoznawczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T.L. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się podania imion i nazwisk osób pełniących funkcje kierownicze w CBA (p.o. Szefa, p.o. Zastępcy Szefa, dyrektorów biur, departamentów i delegatur) wraz z informacją o ich wykształceniu, w tym kierunkowym. Szef CBA odmówił udostępnienia tych danych, powołując się na art. 24 ust. 1 ustawy o CBA, który stanowi o ochronie środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA. Organ argumentował, że ujawnienie tych danych mogłoby zagrozić bezpieczeństwu funkcjonariuszy wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze lub osób, które są w zainteresowaniu CBA. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ błędnie zastosował przepis art. 24 ust. 1 ustawy o CBA. Sąd podkreślił, że ochrona danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA jest związana przede wszystkim z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych i nie ma charakteru ogólnego. Wniosek skarżącego dotyczył informacji o charakterze organizacyjnym i administracyjnym (stanowiska kierownicze i wykształcenie), a nie danych identyfikujących funkcjonariuszy w kontekście ich pracy operacyjnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie od Szefa CBA na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dane dotyczące stanowisk kierowniczych i wykształcenia osób pełniących te funkcje w CBA nie podlegają ochronie na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o CBA, ponieważ przepis ten dotyczy ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych, a nie ogólnych informacji o strukturze organizacyjnej i kadrze kierowniczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 24 ust. 1 ustawy o CBA chroni dane funkcjonariuszy w kontekście wykonywania zadań operacyjno-rozpoznawczych, a nie ogólnych informacji o stanowiskach kierowniczych i wykształceniu. Wniosek skarżącego dotyczył informacji o charakterze administracyjnym i organizacyjnym, a nie danych identyfikujących funkcjonariuszy w związku z ich pracą operacyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (30)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.i.n. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

Ujawnienie informacji niejawnych może skutkować zagrożeniem życia lub zdrowia funkcjonariuszy wykonujących czynności operacyjno-rozpoznawcze.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.CBA art. 24 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

Zapewnia ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA w związku z wykonywaniem zadań.

u.o.CBA art. 24 § 2

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.CBA art. 1 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 2 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 5 § 2

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 1 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 2 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 24 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 24 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 24 § 2

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 1 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.o.CBA art. 2 § 1

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o CBA, dotyczący ochrony danych funkcjonariuszy, nie ma zastosowania do informacji o stanowiskach kierowniczych i wykształceniu osób pełniących te funkcje, gdyż nie dotyczy on czynności operacyjno-rozpoznawczych. Organ błędnie zastosował art. 24 ust. 1 ustawy o CBA, nie wykazując związku między żądanymi informacjami a wykonywaniem zadań operacyjnych przez funkcjonariuszy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) adekwatnie brzmiącego jak art. 24 ust 1 ustawy o CBA W ocenie Sądu wniosek o udostępnienie informacji publicznej (...) nie dotyczył zadań wykonywanych przez CBA, czy też danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA podlegających ochronie w związku z wykonywaniem zadań CBA Odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej wraz z zaprezentowaną przez organ argumentacją czyni zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą wadliwą. należy przyjąć domniemanie dostępu do informacji publicznej, a odstępstwa od tej zasady winny stanowić wyjątek

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Anna Pośpiech-Kłak

sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście danych funkcjonariuszy służb specjalnych oraz zakresu zastosowania art. 24 ustawy o CBA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o dane kierowniczej kadry CBA i ich wykształcenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych służb lub innych rodzajów informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności służb specjalnych, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje, jak sądy interpretują granice ochrony danych funkcjonariuszy.

Czy dane o wykształceniu szefów CBA są tajne? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 658/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 5, art. 16 ust. 1, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2024 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz skarżącego T. L. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zw. dalej "u.d.i.p." w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U z 2023 r. poz. 756 ze zm.), zw. dalej "u.o.i.n." w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2024 r., nr [...], odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] stycznia 2024 r. do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego wpłynął wniosek T. L. o udostępnienie informacji publicznej, tj.: "Wskazanie imion i nazwisk osób, które w dniu złożenia niniejszego wniosku pełniły funkcje kierownicze w CBA (p.o. Szefa CBA, p.o. Zastępcy Szefa CBA) oraz p. o. dyrektorów oraz dyrektorów biur, departamentów oraz delegatur wraz ze wskazaniem ich wykształcenia, w tym z uwzględnieniem wykształcenia kierunkowego odpowiadającego zadaniom Centralnego Biura Antykorupcyjnego, określonym w treści art. 2 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym".
Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, że na dzień złożenia przedmiotowego wniosku wszystkie osoby pełniące wskazane w treści wniosku funkcje kierownicze w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym posiadały wykształcenie wyższe, a także spełniały inne wymogi dotyczące wykształcenia, określone w ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym oraz rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 września 2001 r. w sprawie stanowisk służbowych w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym oraz wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakie powinni spełniać funkcjonariusze na poszczególnych stanowiskach służbowych. Poinformowano także wnioskodawcę odnośnie do danych osobowych Kierownictwa Centralnego Biura Antykorupcyjnego (na dzień złożenia wniosku). Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że w zakresie dotyczącym wskazania imion i nazwisk konkretnych osób pełniących pozostałe funkcje kierownicze w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, została wydana decyzja administracyjna w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 184 ze zm.) oraz 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a. organ decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym wskazania imion i nazwisk osób, które w dniu złożenia wniosku pełniły funkcje kierownicze w CBA, tj. p.o. dyrektorów oraz dyrektorów biur, departamentów oraz delegatur. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że informacje, których wniosek dotyczył (w zakresie wskazanym wyżej) realizują co prawda znamiona definicji informacji publicznej, jednak ich udostępnienie podlega ograniczeniu na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Przywołano również przepis, który ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej, tj. art. 24 ust. 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, zgodnie z którym CBA realizując ustawowe zadania zapewnia ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA. Celem tej regulacji jest niezbędność zapewnienia anonimizacji i ukrycia tożsamości funkcjonariuszy.
Podkreślono, że na CBA spoczywa ustawowy obowiązek zachowania w tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. Wskazano także, że jednym z zdań wykonywanych przez funkcjonariuszy CBA są także czynności operacyjno-rozpoznawcze oraz czynności dochodzeniowo-śledcze (art. 13 ust. 1 pkl ustawy o CBA). Wykonywanie zaś czynności operacyjno-rozpoznawczych ma charakter niejawny.
Przypomniano również o treści art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Dotyczy on oznaczania informacji niejawnych poprzez nadawanie stosownej klauzuli tajności. Normy zawarte w art. 5 ust. 1-4 mają w hipotezie założenie, iż najpierw następuje zaliczenie do informacji niejawnych, a następnie zaliczenie do odpowiedniego stopnia ochrony, przy uwzględnieniu przesłanek zawartych w poszczególnych ustępach. W rezultacie informacjom niejawnym nadawane są odpowiednie klauzule jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje szkodę (określoną w treści wyżej wymienionej regulacji) dla Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe dotyczy także m.in. tematyki czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz funkcjonariuszy wykonujących takie czynności. Regulacja ta ma bowiem na celu m.in. zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony informacji o funkcjonariuszach służb.
Wskazano, że zakres przedmiotowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2024 r. zmierzał do uzyskania danych personalnych funkcjonariuszy służby specjalnej, wykonujących obowiązki służbowe na określonych stanowiskach w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, w związku z czym wnioskodawca domagał się uzyskania danych umożliwiających identyfikację osób wykonujących wrażliwe z punktu widzenia całej służby specjalnej zadania, a także podejmujących kluczowe decyzje w zakresie funkcjonowania całej służby. Fakt pełnienia służby w danym momencie na stanowisku kierowniczym, czy też powierzenie pełnienia obowiązków na danym stanowisku kierowniczym, nie wyklucza możliwości wykonywania w przyszłości ponownie czynności o charakterze operacyjno-rozpoznawczym. Ma to o tyle istotne znaczenie, że spora część osób zajmujących stanowiska kierownicze w dniu złożenia przedmiotowego wniosku pełniła te funkcje w oparciu o czasowe powierzenie wykonywania obowiązków służbowych na danym stanowisku, zaś dotychczas wykonywała i wykonuje także czynności operacyjno-rozpoznawcze. Tym samym udostępnienie tego typu danych grozić może ujawnieniem szczegółowych informacji dotyczących organizacji realizacji ustawowych zadań Biura, w stosunku do której istnieje ustawowy obowiązek zachowania tajemnicy. Dlatego zasadnym było wskazanie na treść art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zgodnie z którym nieuprawnione ujawnienie informacji niejawnych skutkować może zagrożeniem życia lub zdrowia funkcjonariuszy, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze. Organ wskazał także na argument, że informacje takie mogłyby trafić do osób będących w zainteresowaniu Biura, a więc w stosunku do których CBA wykonuje wyżej wymieniony rodzaj ustawowych czynności.
Skargę na decyzję Szefa CBA wniósł T. L., zaskarżając decyzję w całości. Decyzji tej zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 5 ust. 1 pkt 6 u.o.i.n. poprzez błędną jego wykładnię (a skutkiem tego błędne zastosowanie), polegającą na przyjęciu, że dane osób wskazanych we wniosku o udzielenie informacji publicznej dotyczą danych osób, które mogą wykonywać czynności operacyjno-rozpoznawcze, podczas gdy dane te dotyczyły osób pełniących funkcje kierownicze, a co za tym idzie, do których przywołany przepis nie ma zastosowania, czego skutkiem była nieważność obu decyzji w rozumieniu art. 156 k.p.a.
b) art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której w stanie faktycznym wynikającym ze sprawy takowe ograniczenie nie występowało.
II. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie organ, wskutek ponownego rozpoznania sprawy, powinien zastosować treść art. 138 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uchylenie w całości decyzji I instancyjnej i orzeczenie co do istoty sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zwrot kosztów postępowania według norm przypisanych. Ponadto na podstawie art. 119 pkt. 1 i 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Szef CBA, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), zw. dalej "p.u.s.a.", oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 61 Konstytucji w stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty konstytucyjnych wolności i praw.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, jednak określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie ww. pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06 i z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14).
W niniejszej sprawie zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie był kwestionowany. Adresat wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r., tj. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 184 ze zm.), Szef CBA jest centralnym organem administracji rządowej.
W sprawie nie było również kwestionowane, że informacja objęta wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja ta odnosi się bowiem do organizacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w tym działań administracyjnych Szefa CBA jako organu władzy publicznej, w szczególności do sfery stosunków pracowniczych i stosunków służbowych osób pełniących funkcje kierownicze.
Szef CBA uznając, że zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został w niniejszej sprawie spełniony, wydał decyzję administracyjną w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p., mocą której odmówił "udzielenia żądanej we wniosku informacji publicznej". Materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził w szczególności, że informacje, o udostępnienie których zwrócił się skarżący, należy zakwalifikować jako informacje wskazane w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 184 ze zm.), odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy CBA, a przez to nie podlegające ujawnieniu w trybie art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
Regulacja art. 24 ust. 1 ustawy o CBA stanowi, że w związku z wykonywaniem swoich zadań CBA zapewnia ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA. Przepis ten nie wprowadza odrębnej w stosunku do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych kategorii informacji niejawnych, ale wskazuje informacje związane z działalnością służby, które spełniają kryteria z art. 1 ust. 1 u.o.i.n. Są to informacje o środkach, formach i metodach realizacji zadań, zgromadzonych informacjach oraz własnych obiektach i danych identyfikujących funkcjonariuszy tej służby. Ochrona tych informacji, jak stanowi we wstępie art. 24 ust. 1 występuje "w związku z wykonywaniem zadań". Zadania CBA zostały zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o CBA. Centralne Biuro Antykorupcyjne jest służbą specjalną do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
Zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa Państwa zostały skonkretyzowane w przepisach art. 2 ust. 1 ustawy o CBA. Informacje wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy o CBA stanowią informacje niejawne nie tylko zatem z uwagi na objęcie ich dodatkową ochroną przewidzianą w przepisach tej ustawy, ale również z tego względu, że wyczerpują pojęcie informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt I OSK 210/15) wyrażony na tle art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego - adekwatnie brzmiącego jak art. 24 ust 1 ustawy o CBA - w którym wskazał jakie rodzaje informacji stanowią informacje niejawne w rozumieniu przepisów u.o.i.n. "informacje, których ujawnienie doprowadzi lub może doprowadzić do identyfikacji funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników odpowiedzialnych za realizację zadań wywiadu lub kontrwywiadu, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, jeżeli zagrozi to bezpieczeństwu wykonywanych czynności lub może doprowadzić do identyfikacji osób udzielających im pomocy w tym zakresie, stanowią przykłady informacji niejawnych, wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Podobnie, informacje, których ujawnienie zagrozi lub może zagrozić życiu lub zdrowiu funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników, którzy wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze, lub osób udzielających im pomocy w tym zakresie, stanowią przykłady informacji niejawnych, wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Konieczne jest zaś spostrzeżenie, że na SKW spoczywa obowiązek ochrony bezpieczeństwa jednostek wojskowych, innych jednostek organizacyjnych MON oraz żołnierzy wykonujących zadania służbowe poza granicami państwa (art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego). SKW ma także obowiązek ochrony danych identyfikujących funkcjonariuszy własnych (art. 39 ust. 1 tej ustawy)".
W świetle powyższego, Sąd doszedł do przekonania, iż twierdzenie organu, zgodnie z którym informacje objęte wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. należy zakwalifikować jako informacje z art. 24 ust. 1 ustawy o CBA odnoszące się do tożsamości funkcjonariuszy CBA, nie zasługuje na aprobatę.
W myśl art. 24 ust. 1 ustawy o CBA, w związku z wykonywaniem swoich zadań Centralne biuro Antykorupcyjne zapewnia ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych funkcjonariusze CBA mogą posługiwać się dokumentami, które umożliwiają ustalenie danych identyfikujących funkcjonariusza oraz środków, którymi posługuje się przy wykonywaniu zadań służbowych (ust. 2).
Z treści przytoczonego przepisu wprost wynika, że CBA zapewnia ochronę danych identyfikujących funkcjonariuszy tej Służby "w związku z wykonywaniem swoich zadań". Zadania CBA zostały określone w art. 1 ust. 1 oraz w art. 2 ust. 1 ustawy o CBA. Przepis art. 1 ust. 1 stanowi, że CBA jest służbą specjalną do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy o CBA do zadań CBA, w zakresie właściwości określonej w art. 1 ust. 1, należy:
1) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw przeciwko:
a) działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, określonych w art. 228-231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, a także o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1090),
b) wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 232, art. 233, art. 234, art. 235, art. 236 § 1 i art. 239 § 1, wyborom i referendum, określonych w art. 250a, porządkowi publicznemu, określonych w art. 258, wiarygodności dokumentów, określonych w art. 270-273 i art. 277a § 1, mieniu, określonych w art. 286, obrotowi gospodarczemu, określonych w art. 296-297, art. 299 i art. 305, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, określonych w art. 310 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, a także o których mowa w art. 586-592 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18) oraz określonych w art. 179-183 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 646, 825, 1723 i 1941), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa,
c) finansowaniu partii politycznych, określonych w art. 49d i 49f ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1215), jeżeli pozostają w związku z korupcją,
d) obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji, określonych w rozdziale 6 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2023 r. poz. 654 i 818), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa,
e) zasadom rywalizacji sportowej, określonych w art. 46-48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2023 r. poz. 2048),
f) obrotowi lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobami medycznymi określonymi w art. 54 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 826, 1733, 1938 i 2105)
- oraz ściganie ich sprawców;
1a) ujawnianie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa w pkt 1;
2) ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne;
3) dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych (Dz. U. poz. 255 ze zm.);
4) ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorców, o których mowa w art. 1 ust. 4 oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji kredytowych;
4a) kontrola prawidłowości realizacji umów dotyczących partnerstwa publiczno-prywatnego;
5) kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 115 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, składanych na podstawie odrębnych przepisów;
6) prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze właściwości CBA oraz przedstawianie w tym zakresie informacji Prezesowi Rady Ministrów, Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi;
7) podejmowanie innych działań określonych w odrębnych ustawach i umowach międzynarodowych.
W ocenie Sądu wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2024 r. nie dotyczył zadań wykonywanych przez CBA, czy też danych identyfikujących funkcjonariuszy CBA podlegających ochronie w związku z wykonywaniem zadań CBA w rozumieniu przytoczonych wyżej przepisów. Wniosek ten, o czym była już mowa powyżej, odnosił się do kwestii organizacyjnych i administracyjnych CBA, tj. wskazania imion i nazwisk osób, które w dniu złożenia wniosku pełniły funkcje kierownicze w CBA - p. o. dyrektorów oraz dyrektorów biur, departamentów oraz delegatur wraz ze wskazaniem ich wykształcenia, w tym z uwzględnieniem wykształcenia kierunkowego odpowiadającego zadaniom Centralnego Biura Antykorupcyjnego, określonym w treści art. 2 ustawy o CBA. Przedmiotowy wniosek obejmował więc zapytanie o określone fakty ze sfery zatrudnienia, czy też ze sfery stosunków służbowych w CBA. Żądanie wniosku nie obejmowało więc informacji na temat danych identyfikujących funkcjonariuszy (osób nie będących funkcjonariuszami) podlegających ochronie "w związku z wykonywaniem zadań CBA", o których mowa w art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o CBA.
Nie można zatem zgodzić się z organem, że podstawę odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej mógł stanowić art. 24 ust. 1 ustawy o CBA. Przepis ten, w ocenie Sądu, nie znajduje zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Powyższe stanowisko wzmacnia treść art. 24 ust. 2 ww. ustawy, wskazującego wyłącznie na czynności operacyjno-rozpoznawcze, przy wykonywaniu których funkcjonariusze CBA mogą posługiwać się dokumentami uniemożliwiającymi ustalenie ich danych identyfikujących oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu zadań służbowych. Z przepisu tego wynika, że ochrona tożsamości funkcjonariusza CBA jest związana przede wszystkim z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych w ramach realizowanych zadań CBA. Nie ma więc charakteru ogólnego, lecz odnosi się do konkretnych czynności w ramach realizowanych zadań.
Konkludując stwierdzić należy, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej wraz z zaprezentowaną przez organ argumentacją czyni zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą wadliwą. Szef CBA błędnie uznał, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy ograniczenie dostępu do informacji publicznej może nastąpić w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy o CBA w sytuacji, gdy ze względu na przedmiot wniosku informacyjnego, przepisy te nie znajdują w tej sprawie zastosowania.
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podlegała eliminacji z obrotu prawnego.
Ponownie rozpoznając wniosek z dnia [...] stycznia 2024 r. organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną. Jednocześnie organ zważy, iż uchylając zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą Sąd nie stwierdził, że objęte wnioskiem informacje, jako jawne, podlegają udostępnieniu na zasadzie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie można bowiem wykluczyć, że istnieją inne podstawy uzasadniające ograniczenie dostępu do wnioskowanych informacji wymienione w art. 5 u.d.i.p., które jednak nie zostały przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotem oceny Sądu była wyłącznie zaskarżona decyzja oraz argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu, nie zaś inne wywody organu poczynione choćby w odpowiedzi na skargę, w której to organ wskazywał m.in. że nie można wykluczyć równoczesnego wykonywania różnego rodzaju czynności przez tego samego funkcjonariusza. Przywołując na tę okoliczność treść wzoru kwestionariusza zakresu obowiązków i odpowiedzialności funkcjonariusza CBA, stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/13 Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 13 maja 2013 r. w sprawie zakresów obowiązków i odpowiedzialności funkcjonariuszy i pracowników Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. Urz. CBA poz. 11, ze zm.) który potwierdza, że ten sam funkcjonariusz może wykonywać więcej niż jeden rodzaj czynności. Jednocześnie wskazując, że możliwa jest sytuacja, co faktycznie często ma miejsce, że funkcjonariusz wykonujący czynności kierownicze, wykonuje również czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, czego organ - w ocenie Sądu - na etapie rozstrzygania w żaden sposób nie wykazał. Odpowiedź na skargę nie jest aktem administracyjnym, lecz pismem procesowym, które nie podlega kontroli Sądu. Ponadto, odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91).
Z tych samych względów nie sposób odnieść się do licznego orzecznictwa przywołanego przez organ w odpowiedzi na skargę, które notabene przesądza, że informacje o technicznych możliwościach działania służb specjalnych stanowi informacje niejawną podlegającą odmowie udostępnienia w trybie dostępu do informacji publicznej (wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 marca 2014 r., II SA/Wa 141/14; z dnia 11 września 2014 r., II SA/Wa 723/14; z dnia 13 lutego 2015 r., II SA/Wa 1670/14; z dnia 16 listopada 2015 r., II SA/Wa 1171/15; z dnia 26 listopada 2015 r., II SA/Wa 1537/15 oraz wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r., I OSK 1679/14; z dnia 8 marca 2017 r., I OSK 1777/15; z dnia 6 lipca 2017 r., I OSK 932/16; z 2 lutego 2018 r" I OSK 668/16).
W następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji organ będzie zatem obowiązany ponownie rozpoznać ww. wniosek informacyjny zgodnie z regułami określonymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Organ weźmie przy tym pod uwagę, że w przypadku ewentualnego wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej jej uzasadnienie przedstawiać powinno pełną i zindywidualizowaną ocenę okoliczności faktycznych sprawy w odniesieniu do art. 5 u.d.i.p. stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organ winien mieć bowiem na uwadze, że w świetle powołanych wyżej zasad konstytucyjnych oraz przepisów u.d.i.p., należy przyjąć domniemanie dostępu do informacji publicznej, a odstępstwa od tej zasady winny stanowić wyjątek, co nakłada na podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek rzetelnego, szczególnie wnikliwego uzasadnienia decyzji odmownej.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. uwzględniając wpis od skargi (200 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI