II SA/Wa 649/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającej pomocy mieszkaniowej, uznając, że organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie uwzględnił indywidualnej sytuacji rodziny.
Skarżący złożyli skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania ich do pomocy mieszkaniowej. Głównym powodem odmowy było posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu, mimo że nie zamieszkiwała w nim od lat i tworzyła odrębne gospodarstwo domowe z nowym mężem i niepełnosprawnym dzieckiem. Sąd uznał, że organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności aktualnej sytuacji mieszkaniowej skarżących i ich potrzeb, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i D. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania ich do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skarżący argumentowali, że mimo posiadania przez M. K. tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...], nie zamieszkuje ona w nim od lat, a wraz z obecnym mężem D. K. i małoletnim, niepełnosprawnym synem tworzy odrębne gospodarstwo domowe, zamieszkując w domku rekreacyjnym. Zarząd Dzielnicy odmówił pomocy, wskazując jedynie na posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność tej uchwały. Sąd uznał, że uzasadnienie uchwały było lakoniczne i nie wykazało, w jaki sposób posiadanie tytułu prawnego do lokalu, w którym skarżąca nie zamieszkuje i który nie pozwala na zaspokojenie potrzeb jej obecnej rodziny, dyskwalifikuje ją z ubiegania się o pomoc. Sąd podkreślił, że organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego, w tym kryteriów dochodowych i metrażowych, a także nie uwzględnił faktu, że skarżąca od lat żyje w separacji z byłym mężem, z którym dzieliła pierwotnie najem, i założyła nową rodzinę. Sąd stwierdził istotne naruszenie przepisów k.p.a. oraz uchwały Rady m.st. Warszawy dotyczącej zasad wynajmowania lokali, co skutkowało koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie jest wystarczającą podstawą do odmowy pomocy, jeśli organ nie zbadał, czy lokal ten faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy i jego rodziny, a także nie uwzględnił innych istotnych okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego, w tym czy lokal, do którego skarżąca posiada tytuł prawny, zaspokaja potrzeby jej obecnej rodziny (w tym niepełnosprawnego dziecka), oraz nie uwzględnił faktu, że skarżąca od lat nie zamieszkuje w tym lokalu i tworzy odrębne gospodarstwo domowe. Brak takiej analizy stanowił istotne naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu, jeśli zostały wydane z naruszeniem prawa.
Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. § 4
Kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej.
Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. § 5 § 1, 2, 3
Kryterium dochodowe przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej.
Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. § 7 § 1, 2
Kryterium metrażowe przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej, wyłączenie dla lokali nienadających się na stały pobyt.
Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. § 32 § 1, 8
Obowiązek analizy wniosku, w tym posiadania innego tytułu prawnego do lokalu, oraz podstawa odmowy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji/uchwały, które powinno zawierać stanowisko organu i wnioski z analizy faktów.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nieważność uchwały organu gminy sprzecznej z prawem, w tym istotne naruszenie prawa.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dopuszczalność zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zbadał wystarczająco stanu faktycznego, w tym czy lokal, do którego skarżąca posiada tytuł prawny, zaspokaja potrzeby jej obecnej rodziny. Organ nie uwzględnił faktu, że skarżąca od lat nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] i tworzy odrębne gospodarstwo domowe z nowym mężem i niepełnosprawnym dzieckiem. Uzasadnienie uchwały było lakoniczne i nie spełniało wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; Z tak lakonicznego uzasadnienia nie sposób wywieźć jakie okoliczności faktyczne i prawne legły u podstaw odmowy zakwalifikowania Skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organ pominął przede wszystkim okoliczność, że Skarżąca w dacie wydania zaskarżonej uchwały nie pozostawała w związku małżeńskim z D.K., a umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] została zawarta w czasie, gdy Skarżąca oraz D.K. pozostawali małżonkami. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby organ rozważył ww. okoliczności w świetle przepisu § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019, co powoduje, że zaskarżona uchwała nie poddaje się kontroli Sądu.
Skład orzekający
Danuta Kania
sprawozdawca
Joanna Kruszewska-Grońska
przewodniczący
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej, wymogów proceduralnych przy wydawaniu uchwał przez organy samorządowe, znaczenia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i lokalnych procedur, ale ogólne zasady dotyczące prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście organów administracji do sytuacji obywateli, zwłaszcza w kontekście potrzeb mieszkaniowych i niepełnosprawności, oraz jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji.
“Sąd uchyla odmowę pomocy mieszkaniowej: czy posiadanie starego tytułu prawnego może pozbawić szansy na godne warunki życia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 649/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-09-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania /sprawozdawca/ Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi M. K. i D. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] solidarnie na rzecz skarżących M. K. i D. K. kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.K. oraz D.K. (dalej: "Skarżący") jest uchwała Zarządu Dzielnicy [...] (dalej: "Zarząd Dzielnicy", "organ") z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] o odmowie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 maja 2024 r. D.K. złożył do Urzędu [...] wniosek o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu lokalu. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał w szczególności, że tworzy trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną M.K. oraz małoletnim synem – O., który posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki. Skarżący, jak podał, w związku z chorobą syna nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia otrzymywanego przez żonę oraz ze świadczeń z opieki społecznej. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Rodzina mieszka na działce rekreacyjnej przy ul. [...], której najemcą jest żona. Żona jest współnajemcą (wraz z byłym mężem) lokalu położonego przy ul. [...] w [...]. W lokalu tym aktualnie zamieszkuje syn P. oraz córka A. ze swoją małoletnią córką. Ze względu na konflikt pomiędzy żoną M. a jej byłym mężem (który jest uzależniony od alkoholu) nie ma możliwości wspólnego zamieszkiwania w ww. lokalu. Z tego względu Skarżący wraz z rodziną zdecydował się zamieszkać na ww. działce. Powołaną na wstępie uchwałą Zarząd Dzielnicy orzekł, że D.K. oraz M.K. nie zostają zakwalifikowani do udzielenia pomocy mieszkaniowej (§ 1). Wykonanie uchwały organ powierzył Naczelnikowi Zasobów Lokalowych w Dzielnicy [...] (§ 2). Określił, że uchwała podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej [...] oraz, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3). Podstawę prawną uchwały stanowił § 6 pkt 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008 w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. nr XLVI/1422/2008", oraz § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 32 ust. 1 pkt 2 i 4 w związku z ust. 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 ze zm.), dalej: "uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019". W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że Skarżący obecnie zamieszkują w lokalu niemieszkalnym przy ul. [...] w [...] (dzielnica [...]), tj. w domku rekreacyjnym na działkach. Skarżąca na stałe jest zameldowana w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jest również współnajemcą przedmiotowego lokalu wraz z byłym mężem. Umowa najmu ww. lokalu mieszkalnego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] została zawarta na czas nieoznaczony i wciąż obowiązuje. Skarżąca, pomimo, że nie zamieszkuje w ww. lokalu, umowy nie wypowiedziała. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, że nigdy nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący nigdy nie był najemcą ww. lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], ani w nim nie zamieszkiwał. Powyższy lokal składa się z 2 pokoi, kuchni, przedpokoju, łazienki. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 40,35 m2, powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 23,98 m2. Jak wynika z wizji lokalowej przeprowadzonej w ww. lokalu oraz z wywiadu wśród sąsiadów, w lokalu zamieszkuje tylko najemca - były mąż Skarżącej wraz z synem. Dochód w trzyosobowym gospodarstwie domowym Skarżących wynosi 2.993,86 zł. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozstrzygnięty negatywnie - posiadanie tytułu prawnego do lokalu w postaci obowiązującej umowy najmu. Pismem z dnia [...] marca 2025 r. M.K. oraz D.K., reprezentowani przez pełnomocnika, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Zarządu Dzielnicy z dnia [...] stycznia 2025 r. zarzucając naruszenie: - art. 71 ust. 1 i 2 i art. 75 ust. 1. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 725 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów", poprzez odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej osobie spełniającej przesłanki do udzielenia pomocy, - § 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 poprzez odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej osobom spełniającym przesłanki do udzielenia pomocy, co potwierdzono w piśmie uzasadniającym uchwałę (pismo Wydziału Zasobu Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] z dnia [...] lutego 2025 r.), - § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 poprzez odmowę udzielenia pomocy mieszkaniowej, pomimo że Skarżący nie mogą zaspokajać swoich potrzeb w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], - art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "k.p.a.", które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak realnego ustalenia stanu faktycznego i braku możliwości zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych przez Skarżących, a także błędne pominięcie w ustaleniach faktycznych, że przy ul. [...] zamieszkuje również córka Skarżącej wraz z mężem. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, 2) zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.: - pisma Wydziału Zasobu Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2025 r. na okoliczność przyczyn odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej, - pisma z dnia [...] listopada 2024 r. na okoliczność przekazania sprawy przez Zarząd Dzielnicy [...] do właściwości Zarządu Dzielnicy [...], - orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2021 r., orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2021 r., wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] maja 2022 r. na okoliczność, że syn Skarżących jest niepełnosprawny, - umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2016 r. na okoliczność, że co najmniej od 2015 r. Skarżący (Skarżąca wcześniej nosiła nazwisko K.) zajmują ogródek działkowy i tam mieszkają, - umowy najmu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], aneksu z dnia [...] sierpnia 2018 r., wypowiedzenia umowy z dnia [...] marca 2025 r., na okoliczność warunków mieszkaniowych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], wypowiedzenia tej umowy przez Skarżącą, - pisma Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. na okoliczność odmowy wyrażenia zgody na zamieszkanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] męża Skarżącej – D.K. oraz ustalenia, że Skarżąca nie mieszka w tym lokalu. W motywach skargi podniesiono, że Skarżąca była małżonką D.K., dlatego też, gdy ww. otrzymał skierowanie do zawarcia umowy najmu to musiała ona zostać współnajemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Jednakże już wtedy żyła w faktycznej separacji z ww., starała się o rozwód i pozostawała w nowym związku ze Skarżącym. W 2017 r. Skarżąca, po rozwiązaniu związku małżeńskiego z D.K., wstąpiła w związek małżeński z D.K.. Ze związku tego pochodzi małoletni syn O.. Wszyscy troje zamieszkiwali przy ul. [...] na ogrodach działkowych, na działce dzierżawionej przez Skarżącą od PKP. W lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] zamieszkał D.K. z synem i córką. Powierzchnia mieszkalna ww. lokalu wynosi 23,98 m2. D.K. nie posiada tytułu prawnego do ww. lokalu, ani do żadnego innego lokalu, podobnie jak syn O.. Skarżąca nie zrzekła się najmu ww. lokalu ponieważ była przekonana, że nie może tego zrobić samodzielnie, bez byłego męża, a po drugie bała się utraty zameldowania (swojego i małoletniego syna). Skarżąca była przekonana, że dopiero po otrzymaniu lokalu dla swojej nowej rodziny uregulowana zostanie sprawa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wniosek o najem lokalu w niniejszej sprawie został złożony przez Skarżącego, bowiem Urząd [...] odmówił wyrażenia zgody na jego zamieszkiwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z racji na powierzchnię mieszkalną ww. lokalu, mogą w nim zamieszkiwać maksymalnie 3 osoby. Gdyby Skarżąca zamieszkiwała w ww. lokalu z mężem i dzieckiem, miałaby prawo do rozkwaterowania. Skarżący, ze względów finansowych, nie są w stanie samodzielnie wynająć mieszkania w [...]. Skarżący spełniając zarówno przesłankę metrażową jak i finansową do najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. W zaskarżonej uchwale zarzucono, że Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], jednak lokal ten nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jej rodziny. Posiadanie tytułu prawnego do ww. lokalu nie może dyskwalifikować wniosku złożonego przez Skarżącego. Miasto [...] nie skorzystało z prawa do wypowiedzenia Skarżącej umowy najmu ww. lokalu. Organ wydając zaskarżoną uchwałę nie wyjaśnił podstawy prawnej jej wydania. Nie uwzględnił okoliczności, że Skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], a jej niepełnosprawny syn potrzebuje opieki i nie może zamieszkiwać na terenie ogródków działkowych. Organ pominął również fakt, że w ww. lokalu przy ul. [...] zamieszkuje również córka Skarżącej wraz z mężem. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie zarówno Skarżący (w skardze), jak i organ (w odpowiedzi na skargę) wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Uznając, że skarga jest dopuszczalna wskazać należy, iż zgodnie z poglądem judykatury (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08; publ. CBOSA) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony przez NSA na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), to jednak, zdaniem Sądu, zachowuje aktualność na gruncie niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie do aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.), dalej: "u.s.g.", zgodnie z którym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Przy czym nieważność uchwały powoduje każde istotne naruszenie prawa, co którego zalicza się naruszenie przepisów o właściwości, podjęcie uchwały bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej jej podstawą prawną, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę jej podejmowania (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1921/22; CBOSA). Biorąc pod uwagę tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o pomoc mieszkaniową określony w uchwale Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019, obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] wydającego zaskarżoną uchwałę było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu indywidualnego i społecznego stosownie do § 32 ww. uchwały oraz zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Efekt powyższych działań organu powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie powinno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat mających zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie spełnia powyższych wymogów. Treść uzasadnienia nie pozwala stwierdzić z jakich powodów organ negatywie rozstrzygnął wniosek Skarżącego o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Organ powołał wprawdzie okoliczności faktyczne dotyczące rodziny Skarżącego, w szczególności okoliczność posiadania przez Skarżącą tytułu prawnego do lokalu położonego w [...] przy ul. [...], jednak nie wyjaśnił w jaki sposób przekładają się one na sposób załatwienia sprawy z wniosku samego Skarżącego. Organ wskazał jedynie na § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a, § 32 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 8 oraz § 32 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019, jednak nie powołał nawet treści tych przepisów. Stwierdził następnie, że wniosek został rozstrzygnięty negatywnie - "posiadanie tytułu prawnego do lokalu w postaci obowiązującej umowy najmu". Z tak lakonicznego uzasadnienia nie sposób wywieźć jakie okoliczności faktyczne i prawne legły u podstaw odmowy zakwalifikowania Skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organ pominął przede wszystkim okoliczność, że Skarżąca w dacie wydania zaskarżonej uchwały nie pozostawała w związku małżeńskim z D.K., a umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] (wchodzącego w skład zasobu Miasta [...]) została zawarta w czasie, gdy Skarżąca oraz D.K. pozostawali małżonkami. Organ nie wziął pod uwagę, że obecnie Skarżąca wraz z aktualnym małżonkiem D.K. oraz małoletnim synem O. tworzą odrębne gospodarstwo, podczas gdy ta okoliczność, w ocenie Sądu, jest kluczowa w sprawie i wymaga wnikliwej analizy w świetle uregulowań ww. uchwały. Z przepisów powołanych przez organ, w tym z § 4 uchwały, wynika, że pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz warunki określone w § 7, z zastrzeżeniem § 8 i 9. Oznacza to, że przyznanie pomocy mieszkaniowej jest uzależnione od łącznego spełnienia dwóch kryteriów: dochodowego, określonego w § 5 uchwały oraz metrażowego, określonego w § 7 uchwały. W myśl § 5 ust. 1 uchwały łączny dochód uprawniający do uzyskania pomocy mieszkaniowej nie może przekraczać iloczynu wartości, o której mowa w art. 7a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansowym wsparciu oraz odpowiedniej wartości procentowej, o której mowa w ust. 2. Wartość procentowa, o której mowa w ust. 1, wynosi 25% - w przypadku obliczania dochodu uprawniającego do najmu socjalnego lokalu (ust. 2 pkt 1). Stosownie natomiast do § 5 ust. 3 uchwały o formie udzielenia pomocy mieszkaniowej decyduje wysokość dochodu gospodarstwa domowego, z wyłączeniem § 12 ust. 1 pkt 4, 5, § 13 ust. 1, § 25 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b, z zastrzeżeniem ust. 3a. Z kolei przepis § 7 ust. 1 uchwały stanowi, że przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, z zastrzeżeniem ust. 2-6, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2, zaś w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu wynosi nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Zgodnie z § 7 ust. 2 uchwały warunek określony w ust. 1 nie dotyczy osób zamieszkujących w lokalach lub pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1 lit. a). Powołując ww. przepisy organ nie zajął stanowiska odnośnie tego, czy kryterium dochodowe i metrażowe zostały przez Skarżących spełnione. Organ nie dokonał zatem ustalenia podstawowych elementów stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Nadto, wskazując na okoliczność, że Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] organ nie poddał analizie aktualnej sytuacji Skarżącej, a przede wszystkim nie ustalił, czy lokal ten umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny Skarżącej, a tylko w takim przypadku organ mógł rozważać ww. okoliczności jako ewentualną, negatywną przesłankę zakwalifikowania Skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Zgodnie z § 32 ust. 1 uchwały wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej m.in. posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie (pkt 4). Podstawą odmowy zakwalifikowania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej może być potwierdzenie nieprawdy w złożonych oświadczeniach i dokumentach, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 1 oraz niezłożenie dokumentów i oświadczeń w wyznaczonym terminie określonym na podstawie § 31 ust. 1a (ust. 8). Wskazując na "posiadanie tytułu prawnego do lokalu w postaci obowiązującej umowy najmu" organ wskazał jedynie, że Skarżąca jest współnajemcą (wraz z byłym mężem) lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Nie ustalił, czy lokal ten umożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny Skarżącej. Nie ocenił tej kwestii pod kątem powierzchni mieszkalnej ww. lokalu i zamieszkania w nim dodatkowo 3 osób (w tym małoletniego dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji) prowadzących odrębne gospodarstwo domowe. Przede wszystkim jednak organ nie wziął pod uwagę faktu, że rozwiązanie związku małżeńskiego Skarżącej z D.K. miało miejsce wiele lat temu. Już w dacie zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...], tj. w 2016 r., pozostawała - jak twierdzi - w "nieformalnej separacji" z byłym mężem. Zgodnie z oświadczeniem Skarżącej były mąż "ma problem z alkoholem", między byłymi małżonkami panował konflikt. Od 2017 r. Skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z D.K. i faktycznie nie zamieszkiwała i nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wspólnie z mężem i niepełnosprawnym synem zamieszkują w domku rekreacyjnym na terenie ogródków działkowych. Organ pominął również okoliczność, że w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. odmówił Skarżącej wyrażenia zgody na oddanie części lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] do bezpłatnego używania argumentując, że Skarżąca nie zamieszkuje w ww. lokalu (załącznik do skargi - k. 27 akt sądowych). Organ nie uwzględnił jednak przyczyn tego stanu rzeczy, tj. zawarcia przez Skarżącą nowego związku małżeńskiego i wychowywania niepełnosprawnego dziecka. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby organ rozważył ww. okoliczności w świetle przepisu § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019, co powoduje, że zaskarżona uchwała nie poddaje się kontroli Sądu. Poprzestając na stwierdzeniu, że powodem odmowy zakwalifikowania Skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej jest "posiadanie (przez Skarżącą) tytułu prawnego do lokalu (...)", organ nie poddał wnikliwej analizie okoliczności faktycznych sprawy w świetle powołanych przepisów ww. uchwały. Podsumowując stwierdzić należy, że z powodu istotnego naruszenia § 32 ust. 1 i 8 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 oraz art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. Rozważy możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Skarżących z mieszkaniowego zasobu Miasta mając na względzie, że prowadzą oni odrębne, trzyosobowe gospodarstwo domowe z małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga stałej opieki. Końcowo Sąd zauważa, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle ww. przepisu postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter fakultatywny i jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uwzględniając powyższe Sąd przeprowadził dowód uzupełniający z pisma Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2024 r. na okoliczność odmowy wyrażenia zgody na zamieszkanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] męża Skarżącej – D.K.. Sąd oddalił wniosek dowodowy w pozostałym zakresie stwierdzając po pierwsze, że objęte tym wnioskiem dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i stanowiły podstawę orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., a po drugie, że pismo Skarżącej z dnia [...] marca 2025 r. "Wypowiedzenie umowy najmu" zostało sporządzone po wydaniu zaskarżonej uchwały i nie mogło być przedmiotem oceny Sądu, który kontroluje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania przez organ. Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak punkcie 1 w sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (300 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących w stawce minimalnej (480 złotych) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 złotych) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI