II SA/Wa 644/24

II SA/Wa 644/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Danuta Kania
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 94
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. M. i P. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] solidarnie na rzecz skarżących A. M. i P. W. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] lutego 2024r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania A. M., P. W. i dwójki małoletnich dzieci do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawcy zamieszkują w lokal nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w [...]. Spółdzielcze-własnościowe prawo do lokalu posiada matka wnioskodawcy.
Organ ustalił, że powierzchnia użytkowa w/w lokalu wynosi 46,30 m
w tym powierzchnia mieszkalna 39,35 m a do naliczeń, w Spółdzielni Mieszkaniowej zostało zgłoszonych 5 osób.
Dalej organ wskazał, że : "Pracownicy Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] przeprowadzili wizję lokalową w ww. lokalu. Wizja potwierdziła zamieszkiwanie wnioskodawców, dwójki ich dzieci oraz brata wnioskodawcy. Pan P. W. poinformował, że w lokalu zamieszkują jeszcze jego rodzice, co jest niezgodne z liczbą osób zgłoszonych do RSM [...] . W celu potwierdzenia, pracownicy WZL kilkukrotnie próbowali przeprowadzić dodatkowe wizje, które nie doszły do skutku z uwagi na nieobecność wnioskodawców w lokalu. Podczas kolejnej wizji w mieszkaniu byli ponownie obecni tylko wnioskodawcy wraz z dziećmi. Ponadto ustalono, że matka wnioskodawcy jest właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który znajduje się w zasobie Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...]".
Organ ustalił również, iż średni miesięczny dochód wnioskodawców z 12 ostatnich miesięcy przed złożeniem wniosku wyniósł 3 532,10 zł.
Dodano też, że Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała wniosek z uwagi na przekroczenie kryterium metrażowego.
Zarząd Dzielnicy [...] odmawiając kwalifikacji Państwu A. M. i P. W. do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako podstawę odmowy kwalifikacji wskazał § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1 oraz § 35 ust. 1 ww. uchwały.
W aktach administracyjnych zgromadzonych przez organ zalega też m. in. protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2023r. przez pracowników organu w lokalu wskazanym przez wnioskodawców jako miejsce ich zamieszkania. W protokole tym zawarte zostało stwierdzenie, że "największy pokój zajmują rodzice Pana P....".
Skargę do tut. Sądu wywiedli od powyższej uchwały A. M. i P. W. zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 w zw. art. 77 § 1 K.p.a. i błędne przyjęcie, że w lokalu mieszka tylko 5 a nie 7 osób (oparcie się na dowodzie z zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej dotyczącym ilości osób zgłoszonych do zamieszkiwania i pominięcie okoliczności faktycznego zamieszkiwania w lokalu także rodziców wnioskodawcy). W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o eliminację wskazanej uchwały z obrotu prawnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Na wstępie należało podkreślić, że chwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna a także jako merytorycznie uzasadniona.
Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w par.7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w ust.1 par.7 omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych tym przepisem uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych (uczynionych na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie), jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego, oraz sposób dochodzenia do owych wniosków. Tylko bowiem znając motywy jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy, strona postępowania, a następnie Sąd administracyjny rozpoznający ewentualną skargę, będą w stanie dokonać oceny poprawności samej uchwały. Tak więc tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach par.7 ust.1 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej.
Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że
organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom.
W pierwszej kolejności zwrócić należało uwagę na fakt, że materiał dowodowy jaki organ zgromadził w sprawie prowadził do wzajemnie sprzecznych wniosków. Z jednej strony zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej obrazował fakt zgłoszonych 5 osób do zamieszkiwania w omawianym lokalu.
Z drugiej strony z protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2023r. wynika ustalenie pracowników organu, że największy pokój zajmują rodzice wnioskodawcy a więc że w lokalu mieszka 7 osób.
Pomimo powyższych sprzeczności organ nie podjął jednak żadnych kroków w celu ich wyjaśnienia i eliminacji. W szczególności nie poczynił ustaleń, czy rodzice wnioskodawcy faktycznie stale mieszkają w owym lokalu czy tylko w nim bywają. Aby wyjaśnić powyższe organ mógł zaś podczas przeprowadzanej wizji ustalić, czy w lokalu znajdują się np. całoroczne ubrania rodziców wnioskodawcy, środki higieny, lekarstwa czy inne przedmioty ich osobistego użytku. Organ mógł też przeprowadzić dowód z przesłuchania sąsiadów w celu ustalenia, czy rodzice wnioskodawcy są codziennie widywani w budynku w którym znajduje się sporny lokal.
Podjęcia powyższych kroków organ jednakże zaniechał. Miast tego poprzestał na oparciu się na dowodzie z zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej nie wyjaśniając jednak powodów, dla których temu dowodowi dał wiarę a odmówił wiarygodności dowodowi z wizji lokalnej z [...] listopada 2023r.
Powyższe zaniechania organu prowadzą do oczywistej konkluzji, że organ nie ustalił rzeczywistego stanu faktycznego a w konsekwencji wydał rozstrzygnięcie przedwcześnie.
Na marginesie dodać należało, iż w sytuacji gdy organ przywołał fakt posiadania na własność przez matkę wnioskodawcy innego lokalu mieszkalnego w [...], winien rozważyć, czy tego dowodu nie należy rozpatrzeć przez pryzmat normy par.32 ust.1 pkt.6 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Reasumując, w ocenie tut. Sądu zaniechania przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy popełnione przez organ świadczą więc niezbicie o tym, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawców, winny znaleźć zastosowanie wymogi opisane w par.7 ust.1 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu par.7 ust.1 oraz par.32 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, nie minął jeszcze jeden rok do dnia orzekania - nie zachodziło więc wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia.
O kosztach orzeczono zgodnie z normą art.200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy , oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.