II SA/Wa 644/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji ZUS odmawiającej przyznania renty w drodze wyjątku z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS odmawiającej przyznania renty w drodze wyjątku. Skarżący domagał się świadczenia, mimo braku spełnienia standardowych przesłanek, powołując się na art. 83 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd uznał, że organ rażąco naruszył prawo, wznawiając postępowanie po jego zawieszeniu bez wydania stosownego postanowienia, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wnioskodawca nie spełniał standardowych przesłanek do uzyskania renty, w tym wymogu całkowitej niezdolności do pracy. Postępowanie w sprawie było wcześniej zawieszone z powodu toczącego się postępowania odwoławczego od decyzji odmawiającej renty ustawowej. Po uprawomocnieniu się wyroku odmawiającego renty ustawowej, skarżący wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Prezes ZUS wydał jednak decyzję merytoryczną bez wydania postanowienia o podjęciu postępowania, co stanowiło naruszenie art. 97 § 2 Kpa. Sąd administracyjny uznał to za rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej, po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania, powinien podjąć postępowanie w drodze postanowienia. Wydanie decyzji merytorycznej bez takiego postanowienia jest niedopuszczalne i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (6)
Główne
Kpa art. 97 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek.
Kpa art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości oraz naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji.
Pomocnicze
Kpa art. 102
Kodeks postępowania administracyjnego
W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
u.e.r.f.u.s. art. 83
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku, w tym wymóg całkowitej niezdolności do pracy.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rażąco naruszył przepisy postępowania administracyjnego, wydając decyzję merytoryczną w czasie zawieszenia postępowania bez wydania postanowienia o jego podjęciu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu oparta na art. 83 ustawy o emeryturach i rentach, dotycząca braku spełnienia przesłanek do przyznania renty w drodze wyjątku (nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w kontekście merytorycznym, gdyż sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych).
Godne uwagi sformułowania
naruszenia prawa przez organ prowadzący postępowanie administracyjne i to naruszenia o charakterze rażącym nie jest uprawniony w takim stanie do rozstrzygania co do istoty stanowi to rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji podjętych w toku zawieszonego postępowania
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy, w szczególności dotyczące zawieszenia i podejmowania postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w administracyjnym postępowaniu świadczeniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego i konsekwencje ich naruszenia przez organy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Rażące naruszenie procedury przez ZUS: Sąd stwierdza nieważność decyzji.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 644/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-06-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Asesor WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2004r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]; 1. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie II SA/Wa 644/04 UZASADNIENIE W. S. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, powołując się na odmowę przyznania świadczenia w zwykłym trybie ze względu na orzeczoną częściową niezdolność do pracy oraz brak 5-letniego stażu ubezpieczeniowego w ostatnim 10-leciu. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie odwoławcze od decyzji odmawiającej prawa do renty ustawowej. Pismem z dnia 20 października 2003r. W.S. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, gdyż Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego i odmówił prawa do renty ustawowej, a wyrok się uprawomocnił. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z poźn. zm.), że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, a mianowicie przesłanki całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku W. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. wskazując na orzeczoną częściową niezdolność do pracy wnioskodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. zarzucił Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że wydając zaskarżoną decyzję nieprawidłowo zastosował przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zagwarantowane konstytucyjnie prawo obywatela do zabezpieczenia społecznego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty na jego rzecz. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozpatrywanej sprawie analizowanej w tym aspekcie Sąd dopatrzył się naruszenia prawa przez organ prowadzący postępowanie administracyjne i to naruszenia o charakterze rażącym. W myśl bowiem art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek . W rozpatrywanej sprawie skarżący z takim wnioskiem wystąpił do organu. Podjęcie postępowania zgodnie z art. 123 Kpa następuje w drodze postanowienia, którego w sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wydał, przystępując do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji. Przepis art. 102 Kpa wyraźnie stanowi, iż w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Wynika z niego a contrario, że nie jest uprawniony w takim stanie do rozstrzygania co do istoty. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądem doktryny stanowi to rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji podjętych w toku zawieszonego postępowania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nas podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 119 pkt 1, art. 120 oraz art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI