II SA/Wa 2034/15

II SA/Wa 2034/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Pisula-Dąbrowska /sprawozdawca/
Janusz Walawski
Maria Werpachowska /przewodniczący/
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1609/16 - Wyrok NSA z 2017-06-30
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 2058
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
art. 11 ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego D. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1980/14, w pkt 1 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1788/13, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W pkt 2 wyroku orzekł o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż istotą sporu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności nieudostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentu umowy koncesyjnej z dnia [...] września 1997 r. zawartej przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej ze spółką S. S. A. z siedzibą w [...] wraz z załącznikami oraz aneksami, z uwagi na ochronę tajemnicę przedsiębiorcy.
Wskazał też, że Sąd I instancji zaakceptował ustalenia faktyczne poczynione przez organy (Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarski), iż przedmiotowa umowa stanowi informację publiczną, ale nie może być udostępniona, ponieważ zawiera informacje, które podlegają ochronie, jako tajemnica przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Sądem I instancji, że przedsiębiorca podjął działania, celem zachowania poufności przedmiotowej umowy. Za nieprawidłowe zaś uznał, że organ odstąpił od własnej oceny konkretnych zapisów umowy, iż w przedmiotowej umowie występują informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, mające na celu wartość gospodarczą.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 107 k.p.a., bowiem naruszył reguły postępowania wyjaśniającego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że w kontekście art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa, bez wykazania jej istnienia, nie uzasadniało wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że w zakres tajemnicy przedsiębiorstwa nie mogły wejść informacje dotyczące gospodarowania publicznymi środkami finansowymi w ramach umowy koncesyjnej stosownie do art. 35 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił też, że zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest o tyle zasadny, że brak prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie nie pozwalał na prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów prawa materialnego. Podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek obligujących do wydania decyzji odmownej spoczywał na organie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postępowanie wyjaśniające w sprawie uzyskania dostępu do wnioskowanej informacji publicznej, tym przypadku dokumentów w postaci tekstu umowy koncesyjnej, zawartej w dniu [...] września 1997 roku wraz z załącznikami i aneksami na budowę przez przystosowanie autostrady [...], na odcinku [...] (węzeł [...]) – [...] (węzeł [...]), do wymogów płatnej autostrady oraz eksploatację autostrady na tym odcinku, winno sprowadzać się do ustalenia i wyjaśnienia, czy żądane dokumenty stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), a w przypadku pozytywnego stanowiska, czy nie zachodzą ograniczenia w dostępie do informacji określone w przepisach powołanej ustawy.
Nadto stwierdził, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie była kwestia zasadności nieudostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentu umowy koncesyjnej z dnia [...] września 1997 r. zawartej przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej ze spółką S. S. A. wraz z załącznikami oraz aneksami z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że aby dana informacja została zakwalifikowana i podlegała ochronie na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), jako tajemnica przedsiębiorcy, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna, jak i materialna. Przesłanka formalna jest spełniona, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tej informacji.
Przesłanka materialna zostaje spełniona wtedy, gdy określone informacje mogły być objęte tajemnicą przedsiębiorcy; muszą ze swej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy, z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika z przepisów prawa.
Warunkiem koniecznym do uznania tajemnicy przedsiębiorcy jest wskazanie konkretnych, posiadających wartość gospodarczą należących do niego informacji, które mają korzystać z poufności.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedsiębiorca faktycznie podjął działania formalne celem zachowania w poufności treści przedmiotowej umowy. Stwierdził, że ocenę występowania przesłanki materialnej tajemnicy przedsiębiorcy organ oparł li tylko na ogólnych rozważaniach bez przeprowadzenia własnej oceny, czy w przedmiotowej umowie występują informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne, mające wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, czym zostały naruszone reguły postępowania wyjaśniającego określone w art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., w sytuacji gdy organ odstępuje od własnej oceny konkretnych zapisów umowy w kontekście występowania informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorcy.
Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, konieczne jest wykazanie, że dane, zawarte w umowie koncesyjnej, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli przedsiębiorcy. W innym przypadku tajemnicą przedsiębiorcy byłoby wszystko, co arbitralnie przedsiębiorca za nią uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. przez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli, bądź wyrażenie zastrzeżenia w złożonym oświadczeniu).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odmowa udzielenia informacji publicznej z powołaniem się na wyłączenie jawności z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w przypadku braku ustaleń co do występowania podstaw do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, stanowi naruszenie wskazywanych konstytucyjnych zasad dostępu do informacji publicznej.
Nadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny był zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię z uwagi na brak prawidłowych ustaleń faktycznych.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane i przytoczone wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdza, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny być zbadane i wyjaśnione wszystkie wyżej wskazane okoliczności, a w szczególności związane z podstawą występowania w przedmiotowej umowie informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorcy. Przedmiotową sprawę rozpoznać należy przez pryzmat przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, której zasadą jest udostępnienie informacji, a odmowa jest wyjątkiem od zasady. W związku z tym ciężar wykazania przesłanek obligujących do wydania decyzji odmownej spoczywa na właściwym organie po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, stosownie do wytycznych i oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.