II SA/Wa 640/24

II SA/Wa 640/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 58 par. 1 pkt 1, 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz zaliczenia do grupy inwalidztwa 1. odrzuca skargę w zakresie zaliczenia do grupy inwalidztwa; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem utrzymano w mocy - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", przywołując art. 84 ust. 2 i art. 190 ust. 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny z dnia 11 marca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 635), jak również § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.), a także § 12 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MON" - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] listopada 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej st. szer. A. G., zwanego dalej "Żołnierzem". Ustalono nim: "Kategoria N - Zał. Nr 1 Grupa VI - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej".
W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Komisja Rejonowa rozpoznała:
w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej (sekcja A):
1. cechy [...] - § 68 pkt 2 załącznika nr 1
do rozporządzenia MON, zwanego dalej "Załącznikiem";
2. choroba [...] - § 69 pkt 2 Załącznika,
w grupie schorzeń współistniejących (sekcja B):
3. [...] - § 24 pkt 1 Załącznika;
4. blizna [...] - § 3 pkt 1 Załącznika;
5. liczne [...] - § 2 pkt 8 Załącznika,
w efekcie uznała Żołnierza za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia
i do żadnej grupy inwalidztwa w związku za służbą wojskową,
- wobec wniesienia przez Żołnierza odwołania, do którego dołączono zaświadczenie lekarskie od lekarza psychiatry, zgodnie z którym jest zdolny do pracy w cywilu o ograniczeniami – nie jest wskazana praca zmianowa,
na wysokościach oraz silnie stresująca – sprawa jest rozpatrywana
w II. instancji,
- z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej wynika, że Żołnierz w dniach
od [...] sierpnia do [...] października 2023 r. był hospitalizowany w oddziale psychiatrycznym z rozpoznaniem: zaburzenia afektywne dwubiegunowe oraz zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem wielu narkotyków i innych substancji psychoaktywnych (zespół uzależnienia); lekarz psychiatra, konsultujący orzekanego na zlecenie Komisji Rejonowej, rozpoznał: chorobę dwubiegunową afektywną oraz cechy zaburzeń osobowości, również psycholog, konsultująca orzekanego na zlecenie Komisji Rejonowej, rozpoznała: osobowość obniżającą zdolności adaptacyjne,
- w Załączniku dane zaburzenia [...] zakwalifikowane są do § 69
pkt 2; rozpoznaną więc u Żołnierza chorobę [...] Komisja Rejonowa słusznie zakwalifikowała do wspomnianego przepisu; w grupie IV odpowiada mu kategoria "N"; czyni to Żołnierza niezdolnym do zawodowej służby wojskowej; dla rozpoznanych [...] zakwalifikowanych do § 68 pkt 2 Załącznika przewidziano kategorię "Z/N"; ze względu na znaczne upośledzenie zdolności adaptacyjnych Komisja Rejonowa zasadnie zaliczyła jednak Żołnierza do kategorii "N",
- lekarz [...] w dołączonym do odwołania zaświadczeniu lekarskim wskazuje, że badany jest zdolny do pracy poza wojskiem, a tylko nie zdolny
do pracy na wysokości i pracy zmianowej, czy też z narażeniem na nadmierny stres; również osoby zdrowe otrzymują zatem orzeczenia od lekarzy medycyny pracy o niezdolności do pracy na niektórych stanowiskach związanych z pracą na wysokości oraz z narażeniem na nadmierny stres; Żołnierz, podejmując pracę poza wojskiem będzie skierowany do lekarza medycyny pracy i otrzyma orzeczenie, w którym zapewne uwzględnione będzie zalecenie lekarza [...] .
Żołnierz zaskarżył orzeczenie Centralnej Komisji w całości. Przywołał wprost jako kwestionowane pkt 8A, 9, 11 a i d orzeczenia wydanego w I. instancji, dotyczące odpowiednio, rozpoznanych schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej, kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, zaliczenia do III grupy inwalidztwa, w tym określenia od kiedy ono istnieje. W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 80 § 1 K.p.a. poprzez dowolną ocenę w zakresie uznania, że Komisja Rejonowa prawidłowo uznała Żołnierza za zdolnego do pracy i określiła
w stosunku do niego III grupę inwalidzką, w sytuacji zdiagnozowania u niego choroby afektywnej dwubiegunowej, która w znaczący sposób ogranicza możliwości podjęcia pracy zarobkowej,
- art. 7 i 80 § 1 K.p.a., poprzez dowolne uznanie, że Żołnierz jest zdolny do pracy poza wojskiem, a tylko nie jest zdolny do pracy na wysokości i pracy zmianowej, czy też z narażeniem na nadmierny stres,
- § 23 ust. 1 rozporządzenia MON polegające na wydaniu orzeczenia
z pominięciem obowiązku przeprowadzenia badań w związku z wykazaniem przez Żołnierza na etapie odwoławczym braku możliwości podjęcia pracy obciążonej stresem, w warunkach nocnych i na wysokości.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in.:
- wobec złożonego do akt zaświadczenia lekarza psychiatry o ograniczeniach
w możliwości podjęcia pracy poza wojskiem, Centralna Komisja miała obowiązek przeprowadzenia badań lekarskich, celem należytego określenia ograniczeń w podjęciu przez Żołnierza pracy w cywilu; Centralna Komisja obowiązku tego nie dopełniła i wydała rozstrzygnięcie wyłączenie w oparciu
o doręczone przez Żołnierza zaświadczenie; należyte przeprowadzenie badań mogłoby bardziej szczegółowo określić zakres prac, których Żołnierz w związku z występującym u niego schorzeniami, w tym przede wszystkim chorobą afektywną dwubiegunową, nie może wykonywać poza wojskiem,
- do II grupy inwalidzkiej zalicza się żołnierzy, którzy są całkowicie niezdolni
do pełnienia zawodowej służby wojskowej i jednocześnie częściowo niezdolni do pracy; Żołnierz zaś w sposób należyty wykazał, że nie ma pełnej zdolności do podjęcie zatrudnienia – na co wskazuje złożone do akt zaświadczenie lekarza psychiatry; samo ograniczenie winno stanowić podstawę zaliczenia Żołnierza do II grupy inwalidzkiej, orzeczono tym czasem, że jest on zdolny
do pracy w cywilu i orzeczono III grupę inwalidzką.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej ustalenia inwalidztwa i jego związku ze służbą wojskową, podnosząc, że - wedle stanowiska judykatury - nie należą do kognicji sądów administracyjnych sprawy związku stwierdzonych u żołnierza schorzeń ze służbą wojskową. W części zaś dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wniesiono
o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd był obowiązany ocenić dopuszczalność wniesienia skargi - w szczególności wobec wywodów organu, zawartych w udzielonej na nią odpowiedzi. Trafnie odnotował organ, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym związku schorzeń danej osoby ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W judykaturze przyjmuje się bowiem, że kwestie te nie należą do właściwości sądów administracyjnych - tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 93/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Argumentacja zaś Żołnierza sprowadza się w głównej mierze właśnie do przyznanej mu kategorii inwalidztwa i skutków, jakie rodzi przyznana kategoria w sferze podjęcie pracy już poza służbą wojskową. Niemniej wobec objęcia skargą całości orzeczenia Centralnej Komisji, a zatem również w zakresie samej kwalifikacji do zawodowej służby wojskowej – wobec katalogu stwierdzonych schorzeń – w danej sprawie badaniu podlega także zagadnienie pozostające we właściwości sądów administracyjnych. Skargę odrzucono wobec tego jedynie w zakresie, gdzie dotyczyła ona kwestii nie będących we właściwości sądu administracyjnego (tak pkt 1 wyroku).
W kwestii określenia zdolności do służby wojskowej oddalono skargę, gdyż zaskarżony akt nie narusza prawa.
W kwestiach merytorycznych, trafne jest stanowisko organu, prezentowane
w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaję je za własne.
Odnosząc się do argumentów skargi należy jedynie dodać, że nie zasługują one na uwzględnienie z poniższych przyczyn.
Dokonane rozpoznanie, potwierdzone wynikami wykonanych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, w tym rozpoznaniem zawartym w "karcie informacyjnej Leczenia Szpitalnego" wystawionej w [...] września 2023 r. przez [...] Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej [...] w [...], skutkuje niezdolnością do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie IV (kolumnie siódmej wykazu), obejmującej, między innymi, osoby pełniące zawodową służbę wojskową. Dla rozpoznanych
u Żołnierza zaburzeń osobowości zakwalifikowanych do § 68 pkt 2 Załącznika w grupie IV przewidziano kategorię "Z/N", ale ze względu na znaczne upośledzenie zdolności [...] zaliczono Żołnierza do kategorii "N".
Wobec takiej konkluzji lekarzy specjalistów komisje lekarskie obu instancji nie miały podstaw do odmiennej klasyfikacji schorzeń Żołnierza – nie znajdowałoby
to oparcia w dokumentacji medycznej. Jak stwierdził zasadnie organ, podstawę orzeczenia stanowiła dokumentacja sprawy, możliwa do uzupełnienia w razie potrzeby uznanej przez lekarzy danej komisji. Centralna Komisja nie stwierdziła jednakże takiej potrzeby, gdyż poczynione rozpoznania nie były w ogóle kwestionowane w toku prowadzonego postępowania, w tym przez samego Żołnierza. Stwierdził mianowicie, że należyte przeprowadzenie badań pozwoliłoby bardziej szczegółowo określić zakres pracy, której w związku z występującymi u niego schorzeniami – w tym chorobą afektywną dwubiegunową – nie może wykonywać poza wojskiem. Nie ma pełnej zdolności do podjęcia zatrudnienia, co wynika z zaświadczenia lekarza psychiatry, konsultującego Żołnierza na zlecenie Komisji Rejonowej. Kwestia, czy Centralna Komisja była obowiązana przeprowadzić bardziej szczegółowe badania w celu ustalenia grupy inwalidzkiej, wykracza jednak merytorycznie poza granice sprawy, gdzie właściwy jest sąd administracyjny. Dotyczy kwalifikacji do grupy inwalidzkiej.
W tym zaś zakresie skargę odrzucono.
Odnośnie do zarzutów skargi należy mieć natomiast na uwadze, że nie każdy, kto spełnia przesłanki do zatrudnienia, może pełnić zawodową służbę wojskową,
z którą często łączy się narażenie na stres. Charakter zaś stwierdzonych u Żołnierza schorzeń dał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że nie jest on zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wobec czego orzeczono w danym zakresie i określono kategorię "N" z Załącznika, grupa IV "Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej". Z treści wydanego wobec Żołnierza aktu, nie wynika zaś ograniczenie
w możliwości podjęcia dalszego zatrudnienia – już poza służbą – z uwzględnieniem stanu zdrowia ubiegającego się o nie, co jednak pozostaje poza oceną sądu administracyjnego.
W tej sytuacji chybione są zarzuty skargi w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, czy prawidłowego uzasadnienia
w zakresie, gdzie sprawa podlega kognicji sądu administracyjnego.
Sąd nie dostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzeczono jak w sentencji.