II SA/Wa 630/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
odsetkiświadczenia pieniężnePaństwowa Straż Pożarnadroga sądowasądy administracyjnesądy powszechnedecyzja administracyjnaroszczenia pieniężneTKNSA

WSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza PSP na decyzję o odmowie wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconych świadczeń, uznając, że takie roszczenia należy dochodzić przed sądem powszechnym.

Funkcjonariusz PSP domagał się odsetek od nieterminowo wypłaconych nagrody rocznej, ekwiwalentu za urlop i innych świadczeń. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak przepisów w ustawie o PSP. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję, uznając niedopuszczalność drogi administracyjnej. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że roszczenia pieniężne wynikające z decyzji administracyjnej należy dochodzić przed sądem powszechnym, zgodnie z orzecznictwem TK i NSA.

Sprawa dotyczyła skargi Z. Z., byłego funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej, na decyzję Komendanta Głównego PSP, który uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP i umorzył postępowanie w sprawie roszczeń o odsetki od nieterminowo wypłaconych świadczeń (nagrody rocznej, ekwiwalentu za urlop, równoważnika za przejazd, remont lokalu, zapomogi, odprawy). Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty odsetek, argumentując, że ustawa o PSP nie przewiduje takiego prawa, a sprawa o odsetki nie jest drogą administracyjną. Komendant Główny PSP uchylił tę decyzję, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. (SK 12/99), który stwierdził, że roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych wynikających z decyzji administracyjnej są sprawami cywilnymi i należą do właściwości sądów powszechnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu drugiej instancji. Sąd podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem TK i NSA, organy administracji nie są właściwe do rozpatrywania spraw o roszczenia pieniężne, których źródłem jest decyzja administracyjna, a takie sprawy powinny być kierowane do sądów powszechnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie jest właściwy do rozpatrywania takich roszczeń. Sprawy o roszczenia pieniężne, których źródłem jest decyzja administracyjna, należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 12/99) oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym roszczenia pieniężne wynikające z decyzji administracyjnych są sprawami cywilnymi i powinny być dochodzone przed sądami powszechnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.s.p. art. 32 § 1 pkt 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Organ pierwszej instancji błędnie powołał się na ten przepis jako podstawę do odmowy wypłaty odsetek.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.

k.c. art. 359 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odsetek, który nie miał zastosowania w drodze administracyjnej.

k.c. art. 1

Kodeks cywilny

Sąd powołał się na interpretację TK tego przepisu w kontekście spraw cywilnych.

p.p.s.a. art. 13 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość miejscową sądu administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 132

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia o odsetki od nieterminowo wypłaconych świadczeń, których źródłem jest decyzja administracyjna, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji. Organ pierwszej instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu pierwszej instancji, że ustawa o PSP nie przewiduje prawa do odsetek i sprawa nie jest drogą administracyjną, została uchylona przez organ drugiej instancji, a następnie potwierdzona przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji nie są bowiem właściwe w sprawach o roszczenia pieniężne, w których źródłem roszczenia jest decyzja administracyjna.

Skład orzekający

Ewa Grochowska-Jung

przewodniczący

Bronisław Szydło

członek

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach o roszczenia pieniężne wynikające z decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście świadczeń funkcjonariuszy służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy źródłem roszczenia pieniężnego jest decyzja administracyjna. Nie dotyczy spraw, gdzie roszczenie wynika bezpośrednio z przepisów prawa cywilnego lub innych ustaw bez pośrednictwa decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczową kwestię podziału kompetencji między sądy administracyjne a powszechne w sprawach finansowych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników.

Sądy administracyjne czy powszechne? Gdzie dochodzić odsetek od świadczeń z decyzji administracyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 630/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło
Ewa Grochowska-Jung /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Sygn. powiązane
I OSK 806/05 - Wyrok NSA z 2006-01-27
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Bronisław Szydło Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie roszczeń finansowych - oddala skargę -
Uzasadnienie
II SA/Wa 630/04
UZASADNIENIE
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w L., działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( t.j. Dz. U. z roku 2002 Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., odmówił [...] w stanie spoczynku Z. Z. wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconych: nagrody rocznej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, równoważnika za przejazd, równoważnika za remont lokalu, zapomogi oraz odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sąd Rejonowy [...] w L. - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygnaturze akt [...] wydał postanowienie, w którym stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej z pozwu pani Z. Z. o wypłatę odsetek od niewypłaconych w terminie należności w związku z odejściem ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Jednak zdaniem Komendanta Wojewódzkiego PSP w L. cyt. ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. w sposób kompleksowy uregulowała status prawny strażaka. Przepisy tego aktu prawnego nie przewidują prawa do odsetek z tytułu niewypłacenia w terminie uposażenia i innych świadczeń. Wobec tego do strażaka nie może mieć zastosowania przepis art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego, wedle którego prawo do odsetek istnieje, gdy przewiduje je wyraźnie przepis prawa. Skoro ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie ma takiego przepisu, brak jest zatem przesłanek do żądania przez strażaka odsetek.
Od powyższej decyzji w dniu 12 stycznia 2004 r. pani Z. Z. złożyła odwołanie.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż sprawa odsetek od niewypłaconych terminowo uposażeń i innych świadczeń pieniężnych funkcjonariuszy służb mundurowych była przedmiotem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał wyrokiem z dnia 10 lipca 2000 r. opublikowanym w Dz. U. Nr 55, poz. 665 stwierdził, iż z treści art. 1 Kodeksu cywilnego wynika, że sprawy o roszczenia związane z odsetkami, których źródłem jest decyzja administracyjna, są sprawami cywilnymi w rozumieniu KC, a więc do ich rozpatrywania są właściwe sądy powszechne. Zaskarżona decyzja została więc wydana bez podstawy prawnej, bowiem żadne przepisy nie upoważniają organów Państwowej Straży Pożarnej do wydania decyzji w tej materii, w tym także przywołany przez organ pierwszej instancji przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. Decyzja Komendanta Wojewódzkiego PSP w L. została więc wydana bez podstawy prawnej, ponieważ w sprawie droga administracyjna jest niedopuszczalna.
W dniu 4 marca 2004 r. skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła pani Z. Z. W skardze podniosła ona, że Sąd Okręgowy w L. w sprawie o sygnaturze akt [...] uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, więc organ nie może odsyłać jej do sądu powszechnego. Komendant Główny PSP nie rozważył także przyczyn, dla których nie wypłacono skarżącej w terminie świadczenia, przez co poniosła ona straty. Skarżąca wskazała także, że jeżeli brak jest stosownych przepisów pozwalających jej na wypłacenie odszkodowania, to organ powinien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich możliwości naprawienia wyrządzonej strażakowi szkody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawowa kwestia, jaka ma znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dotyczy rozstrzygnięcia, w jakiej drodze można żądać odszkodowania, którego źródło stanowi decyzja administracyjna. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zawiera cytowany w zaskarżonej decyzji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. ( sygn. akt SK 12/99), w którym Trybunał wyraził pogląd, że " art. 1 Kodeksu cywilnego, rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia sprawy cywilnej mnie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tak więc a contrario osoba, która wywodzi roszczenie dotyczące zobowiązań pieniężnych, które powstały na skutek decyzji administracyjnej, powinna przed sądem powszechnym dochodzić swoich praw. Taki pogląd wyraził wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny np. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 marca 2001 r. ( POS 17/00), postanowieniu NSA z dnia 8 maja 2001 r. sygn. akt II SA 1062/01. Wobec powyższego organ drugiej instancji słusznie uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP w L. z dnia [...] grudnia 2003 r. jako wydaną bez podstawy prawnej i umorzył postępowanie w sprawie. Organy administracji nie są bowiem właściwe w sprawach o roszczenia pieniężne, w których źródłem roszczenia jest decyzja administracyjna.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI