II SA/Wa 616/21

II SA/Wa 616/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Joanna Kube
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 7411/21 - Wyrok NSA z 2024-04-12
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 345
art. 47 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - teskt jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z siedzibą w W. (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania W. L. (dalej: "skarżący"), uchyliła w części orzeczenie M. Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej: "MRKL", "organ pierwszej instancji") z [...] września 2020 r. nr [...] i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l.") wydała orzeczenie własne.
W zaskarżonym orzeczeniu CKL rozpoznała u skarżącego następujące schorzenia, kwalifikując je w oparciu o kryteria określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035; dalej: "rozporządzenie MSWiA z 2018 r."):
1. osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne - § 90 pkt 1 rubr. 5C,
2. przewlekły zespół bólowy korzeniowy z poziomu szyjnego odcinka kręgosłupa u osoby z dyskopatią C3-C4-C5-C6-C7 bez objawów ubytkowych i patologicznych - § 81 pkt 1 rubr. 5B i § 64 pkt 2 rubr. 5B,
3. przewlekły zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z okresowymi zaostrzeniami u osoby z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa i dyskopatią L4-L5-S1 z wypuklinami L4-L5 aktualnie bez objawów ubytkowych i patologicznych - § 81 pkt 1 rubr. 5B i § 64 pkt 2 rubr. 5B,
4. nadciśnienie tętnicze 1° bez powikłań narządowych - § 51 pkt 1 rubr. 5B,
5. żylaki lewej kończyny dolnej bez zmian troficznych i obrzęków - § 53 pkt 2 rubr. 5B,
6. zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych - § 65 pkt 1 rubr. 5B,
7. nadwzroczność u osoby z presbyopią - § 7 pkt 1 rubr. 5A,
8. autoimmunologiczne zapalenie tarczycy w stanie eutyreozy - § 78 pkt 1 rubr. 5A,
9. stan po urazie nadgarstka lewego (13 października 2003 r.) aktualnie z pełną wydolnością biodynamiczną - § 71 pkt 1 rubr. 5A,
10. przebyty uraz przeciążeniowy kręgosłupa L-S (2001 r.) bez uszkodzenia struktur anatomicznych w badaniach obrazowych z przemijającym zespołem bólowym kręgosłupa lędźwiowego — bez §.
Organ drugiej instancji:
• uznał za podstawowe schorzenie opisane w pkt 1, a pozostałe schorzenia stwierdzone u skarżącego (tj. wymienione w pkt 2 -10) uznał za współistniejące;
• zaliczył skarżącego do kategorii C - trwale niezdolny do służby w Biurze Ochrony Rządu, zaznaczając, że 1 lutego 2018 r. w miejsce Biura Ochrony Rządu została utworzona Służba Ochrony Państwa na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 138);
• stwierdził brak związku schorzeń / ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby z uwagi na niespełnienie kryteriów ujętych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MSWiA z 2019 r."),
• uznał skarżącego za zdolnego do pracy,
• zaliczył skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej,
• stwierdził, że inwalidztwo istnieje od [...] września 2020 r., jest czasowe, nie pozostaje w związku ze służbą i nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby / choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego (pismo z [...] października 2020 r.), uzupełnieniem odwołania (pismo z [...] listopada 2020 r.), wyjaśnieniami zawartymi w piśmie skarżącego z [...] grudnia 2020 r., a także po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji medyczno-orzeczniczej zawartej w aktach sprawy, doszedł do wniosku, iż MRKL dokonała błędnej kwalifikacji schorzenia w postaci nadwzroczności u osoby z presbyopią, przypisując je do § 7 pkt 1 rubr. 5 kategorii "B". Zgodnie z § 7 pkt 1 rubr. 5 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r., w przypadku nadwzroczności u osoby z presbyopią ustala się kategorię "A" - zdolny do służby. Dlatego w tej części należało zmienić orzeczenie organu pierwszej instancji. Opierając się na rozpoznanych u skarżącego schorzeniach, CKL podkreśliła, że nie można przyjąć - jak tego oczekuje skarżący - iż stanowią one podstawę do ustalenia związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W tym zakresie rozstrzygnięcie MRKL jest prawidłowe, a poszczególne orzeczenia czy wyniki badań, na które powołuje się skarżący, nie wpływają na aktualną ocenę stanu zdrowia. Zatem nie ma podstaw do ustalenia innego rodzaju schorzeń niż wskazane w zaskarżonym orzeczeniu.
Ponadto organ drugiej instancji nie podzielił zarzutów skarżącego odnośnie kwalifikacji poszczególnych schorzeń, akcentując, iż komisje lekarskie w zakresie określenia zdolności do służby muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną i obowiązującymi przepisami. Subiektywne odczucia skarżącego na temat jego stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. Zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie MRKL zostały wydane na podstawie pełnej dokumentacji medycznej zebranej w sprawie oraz w oparciu o "Charakterystykę warunków pełnienia służby". Organy obu instancji, stosownie do art. 40 ust. 1 u.k.l., orzekały w prawidłowym składzie (tj. co najmniej dwuosobowym). Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że przesłanka wyłączenia pracownika organu jest związana bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, iż osoba wydająca decyzję w pierwszej instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od tej decyzji, tj. od decyzji, w wydaniu której brała udział. Powyższa reguła nie odnosi się jednak do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego. W tym aspekcie CKL podniosła, że w swoim orzeczeniu z [...] maja 2016 r. nr [...] wskazała na konieczność zmiany składu orzekającego w nowo wydanym orzeczeniu i w wykonaniu tego zalecenia kolejne orzeczenie MRKL, tj. z [...] lipca 2016 r. nr [...] zostało wydane przez inny skład orzekający niż orzeczenie organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2015 r. nr [...].
Konkludując organ odwoławczy oświadczył, że uwzględnił w części odwołanie skarżącego i na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l. uchylił orzeczenie MRKL w części, tj. w zakresie rozpoznania zawartego w części A pkt 11.7 i w jego miejsce wydał własne.
Od opisanego wyżej orzeczenia CKL skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je "w części A, B, C oraz rozpoznania, wskazania, orzeczenia i uzasadnienia orzeczenia", zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 4 u.k.l. polegające na braku szczegółowego uzasadnienia orzeczenia o trwałej niezdolności do służby, błędnym ustaleniu nieistnienia związku schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby i niedostatecznym wyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia;
2) art. 39 ust. 2, 4 i 5 oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 i art. 47 ust. 2 i 3 u.k.l. przez:
- nieokreślenie w sentencji orzeczenia w jakiej części uchyla orzeczenie MRKL,
- niewyjaśnienie trwałego uszczerbku na zdrowiu na skutek stwierdzonych wypadków w latach 1995, 2001 i 2004 pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby,
- bezzasadne stwierdzenie w badaniu w 2020 r. osobowości o cechach osobowości paranoicznej w sytuacji, gdy skarżący zwolniony został ze służby [...] lipca 2016 r. i w tym dniu choroba ta nie była ujawniona i stwierdzona, a zakres badania skarżącego określony w skierowaniu nr [...] z [...] września 2015 r. dotyczył tylko czynnego (do [...] lipca 2016 r.) funkcjonariusza służby,
- niewyjaśnienie dlaczego inwalidztwo skarżącego istnieje od [...] kwietnia 2020 r. (brak uzasadnienia tej daty), podczas gdy w poprzednich badaniach komisja stwierdziła wcześniej inwalidztwo skarżącego,
- naruszenie zasady niemożności wydania orzeczenia na niekorzyść osoby badanej w sytuacji, gdy orzeczenie MRKL nie zawierało ani określenia inwalidztwa skarżącego ani określenia zdolności do pracy i skarżący nie odwoływał się od niego,
- rażące przekroczenie granic badania skarżącego wskazanych w skierowaniu nr [...].
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia CKL, zasądzenia od organu na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania oraz rozpoznania skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty. Podał, że w odwołaniu domagał się "wydania nowego orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby jako niezdolny >>kategoria C<< z powodu schorzenia pozostającego w zw. ze służbą w zw. z wypadkiem w służbie z dn. [...] września 2001 r. - prawomocne orzeczenie nr [...] MSWiA z dn. [...] grudnia 2001 r....". Ponadto wnosił o uwzględnienie tylko tych orzeczeń wydanych na jego korzyść, które stwierdzały wypadki przy pracy, procentowo określały uszczerbek na zdrowiu oraz związek tych wypadków ze służbą. Skoro CKL wydała, wskutek odwołania i częściowego uchylenia orzeczenia MRKL, orzeczenie własne z pominięciem tych żądań skarżącego i wyraźnym pokrzywdzeniem skarżącego, to takie orzeczenie rażąco narusza zakaz reformatio in peius przewidziany w art. 47 ust. 2 u.k.l.
W ramach postępowań w jego sprawie zapadły orzeczenia MRKL: z [...] grudnia 2015 r. (zdolny do służby z ograniczeniem na stanowisku starszego funkcjonariusza) i z [...] lipca 2016 r. (zdolny do służby z ograniczeniem, ale trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku) oraz orzeczenia CKL: z [...] października 2016 r. (orzeczenie własne z ustaleniem niezdolności do służby z kat. C) i z [...] lutego 2018 r. (kat. B, zdolny do służby w BOR z ograniczeniami). Orzeczenia te świadczą o zmienności ustaleń stanu zdrowia skarżącego, rozbieżności wniosków i niestabilności orzeczeń. Różnice w tych orzeczeniach nie zostały wyjaśnione.
W zaskarżonym orzeczeniu powołano nowe schorzenie "osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne", dotychczas nieznane i nieujawnione w okresie 5-letniego procesu badania skarżącego. Jednocześnie nie wyjaśniono kiedy powstało to schorzenie, zaś w ocenie psychiatry, który badał skarżącego w ramach postępowania przed MRKL, "zaburzenia adaptacyjne powstały w związku z przedłużającym się procesem orzeczniczym". Stwierdzenie to oznacza, że zaburzenia te powstały znacznie po okresie przewidzianym skierowaniem z 2015 r. i nie mają nic wspólnego ze służbą zakończoną przez skarżącego [...] lipca 2016 r.
Ponadto uznanie ww. schorzenia za podstawowe jest sprzeczne z ww. orzeczeniem CKL z 2016 r. stwierdzającym, że schorzeniem podstawowym jest pourazowy, lewostronny zespół korzeniowy z zanikiem mięśni podudzia, dyskopatią i uciskiem na korzeń, które to schorzenie pozostaje w związku ze służbą i wypadkiem w służbie w 2001 r.
Niezrozumiałe jest też stwierdzenie, iż inwalidztwo istnieje od [...] września 2020
r., skoro CKL już w orzeczeniu z [...] października 2016 r. przyznała skarżącemu trzecią grupę inwalidztwa, a więc stwierdziła już wówczas istnienie inwalidztwa skarżącego.
W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W ocenie tut. Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby:
1) kategoria A - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby;
2) kategoria B - "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku;
3) kategoria C - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
W myśl art. 6 ust. 2 u.k.l. orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń:
1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby;
2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego;
3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku;
5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby.
Natomiast stosownie do przepisów art. 32 ust. 1 – 3 u.k.l. rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3).
Wedle art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Jak wskazuje art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej.
Zaliczając funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa do jednej z kategorii zdolności do służby, rejonowa komisja lekarska bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (vide art. 34 u.k.l.).
Przepis art. 39 ust. 1 u.k.l. wskazuje, że orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Natomiast art. 39 ust. 5 u.k.l. wymienia rodzaje orzeczeń, które uzasadnia się szczegółowo – wśród nich brak jest orzeczeń ustalających zdolność (w tym zdolność z ograniczeniem) do służby na zajmowanym stanowisku.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.k.l., CKL po rozpatrzeniu odwołania:
1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo
2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo
3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Ponadto w myśl przepisów art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. 2020 r., poz. 723) ustala się trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby:
1) I grupa - obejmuje całkowicie niezdolnych do pracy;
2) II grupa - obejmuje częściowo niezdolnych do pracy;
3) III grupa - obejmuje zdolnych do pracy (ust. 1).
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą (ust. 2). Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:
1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych;
2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych;
3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza;
4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby;
5) chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (ust. 3).
Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby określa załącznik do rozporządzenia MSWiA z 2018 r.
Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i wykonawczym rozporządzeniu MSWiA z 2018 r., które normuje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niej zastosowania w pełni rygory k.p.a. Zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
Postępowanie orzecznicze zakończone zaskarżonym orzeczeniem CKL zostało zainicjowane skierowaniem kadrowym nr [...] wystawionym przez Szefa Biura Ochrony Rządu [...] września 2015 r. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W toku postępowania orzeczniczego skarżący został zwolniony ze służby, co nastąpiło [...] lipca 2016 r. W uwagach ww. skierowania odnotowano: "w celu ustalenia związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (zwolnienia lekarskie w okresach: od [...].11.2014 r. do [...].12.2014 r., od [...].01.2015 r. do [...].02. 06.2015 r., od [...].02.2015 r. do [...].03.2015 r., od [...].04.2015 r. do [...].05.2015 r.)".
Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Nie są zasadne zarzuty skarżącego co do braku wskazania zakresu uchylenia orzeczenia MRKL. Organ II instancji wyraźnie wskazał w swoim rozstrzygnięciu, wydanym na mocy art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l., że uchyla orzeczenie MRKL w zakresie rozpoznania zawartego w części A pkt 11.7., tj. w zakresie schorzenia nadwzroczności u osoby z presbyopią. W tym aspekcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż przedmiotowe schorzenie wiąże się z kategorią do służby "A", a nie "B", dlatego zakwalifikował je do § 7 pkt 1 rubr. 5A w miejsce dokonanej przez MRKL kwalifikacji (§ 7 pkt 1 rubr. 5B). Tylko w tej części orzeczenie organu pierwszej instancji zostało uchylone.
Podstawowe schorzenie – osobowość paranoiczna upośledzająca zdolności adaptacyjne, które rozpoznali u skarżącego zarówno psychiatra, jak i psycholog, obligowało CKL do przyznania skarżącemu kategorii "C" - trwale niezdolny do służby. Wynika to wprost z treści § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r., ponieważ dla ujętego w nim schorzenia, tj. zaburzeń osobowości upośledzających zdolności adaptacyjne - w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa (należących do grupy II, której odpowiada rubryka / kolumna nr 5) – przewidziana jest kat. "C".
W adnotacji do § 90 pkt 1 załącznika do rozporządzenia MSWiA z 2018 r. podano, że "zaburzenia osobowości posiadają dwie cechy charakterystyczne: 1) wczesny początek (zwykle przed końcem drugiej dekady życia); 2) całościowość - wpływają praktycznie na wszystkie aspekty życia (zawodowego, osobistego, społecznego). Osobowość niedojrzała u osoby poniżej 25. roku życia jest stanem fizjologicznym, nie stanowi zaburzenia osobowości." W tym miejscu zaakcentować wypada, że skarżący został skierowany na badania w piątej dekadzie życia, a więc w jego przypadku wykluczony jest wczesny początek zaburzeń osobowości bądź uznanie ich za stan fizjologiczny. Natomiast aktualność zachowuje cecha "całościowości".
Jednocześnie rozpoznane u skarżącego schorzenie podstawowe nie zostało wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA z 2019 r. W ww. akcie jest mowa wyłącznie o zaburzeniach osobowości wywołanych trwałą zmianą osobowości po przeżyciu sytuacji ekstremalnej, katastrofalnej lub po chorobie psychicznej egzogennej (poz. 2). Z tej przyczyny organ odwoławczy stwierdził brak związku rozpoznanego schorzenia ze szczególnymi warunkami służby.
Kwestia rozpoznania u skarżącego ww. schorzenia i uznania je za podstawowe pozostaje poza zakresem kompetencji tut. Sądu. Podobnie nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego, iż w poprzednich badaniach (w ramach postępowania orzeczniczego) rozpoznawano u niego inne schorzenia. To bowiem do wyłącznej kompetencji komisji lekarskich należy rozpoznanie schorzeń / ułomności badanego, ich kwalifikacja oraz ustalenie kategorii zdolności do służby. Określenie kategorii "C", tj. stwierdzenie niezdolności do służby implikuje orzeczenie w zakresie inwalidztwa. Zebrana dokumentacja medyczna i konsultacje były, zdaniem tut. Sądu, wystarczające do wydania przez CKL orzeczenia, które to organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonywujący uzasadnił.
Treść pism skarżącego składanych w toku postępowania orzeczniczego, a także treść skargi wskazują, że skarżący polemizuje z ustaleniami orzekających w sprawie komisji lekarskich, podważa ich ustalenia i kwalifikacje, domagając się przyznania kategorii "C", ale z powodu schorzenia pozostającego w związku ze służbą, w szczególności w związku w jego wypadkiem w służbie z [...] września 2001 r.
Raz jeszcze podkreślić należy, że zaskarżone orzeczenie zapadło w wyniku analizy całości dokumentacji medycznej, w tym wyniku badania obrazowego kręgosłupa (MRI z [...] marca 2015 r. i z [...] marca 2020 r.), opinii konsultantów specjalistów z dziedziny neurologii, ortopedii, okulistyki, kardiologii i laryngologii, a także opinii psychologa z [...] czerwca 2020 r. wydanej po przeprowadzeniu badania osobowości testem MMPI-2, opinii psychiatry z [...] lipca 2020 r. potwierdzającej wynik badania psychologicznego, jak również na podstawie badania MRKL stwierdzającego, iż opisane przez psychologa cechy osobowości paranoicznej jak wybuchowość, agresywność, niezachowywanie granic i dystansu, podwyższona skala histerii, brak wglądu w przyczyny symptomów i własne emocje, wrogość wobec innych, poczucie wyizolowania i niezrozumienia, roszczeniowość, upośledzają w sposób znaczący zdolności adaptacyjne skarżącego, czyniąc go trwale niezdolnym do służby w Służbie Ochrony Państwa (dawniej Biuro Ochrony Rządu).
Uznając, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.