II SA/Wa 613/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-06-15
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejTVPraport oglądalnościtajemnica przedsiębiorcyprzetwarzanie informacjiprawo administracyjnesądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Telewizji Polskiej S.A. odmawiającą udostępnienia raportu z badań oglądalności, uznając, że organ nie zastosował się do wcześniejszych wytycznych NSA i błędnie odmówił udostępnienia informacji.

Stowarzyszenie wystąpiło do TVP o udostępnienie raportu z badań oglądalności. TVP odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, a następnie na brak posiadania informacji i konieczność ich wytworzenia. Po wcześniejszych wyrokach WSA i NSA, które zobowiązywały TVP do rozpoznania wniosku, sąd administracyjny w niniejszej sprawie uchylił kolejną decyzję odmowną. Sąd uznał, że TVP nie zastosowała się do wiążącej wykładni NSA, która wskazywała na posiadanie przez TVP dostępu do informacji i możliwość jej udostępnienia w prostszej formie, np. poprzez zrzut ekranu.

Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej w postaci raportu z badań oglądalności TVP S.A., o którym wspominał prezes TVP w wywiadzie. Telewizja Polska S.A. wielokrotnie odmawiała udostępnienia tych danych, początkowo powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, a następnie na brak posiadania informacji i konieczność ich wytworzenia od nowa, co stanowiłoby nadmierne obciążenie. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zobowiązał TVP do rozpoznania wniosku i wskazał na możliwość posiadania przez TVP dostępu do informacji, sąd administracyjny w niniejszej sprawie uchylił kolejną decyzję odmowną. Sąd uznał, że TVP nie zastosowała się do wiążącej wykładni NSA, która nakazywała przyjęcie, że TVP posiada dostęp do żądanej informacji i powinna zbadać możliwość jej udostępnienia w prostszej formie, np. poprzez zrzut ekranu, zdjęcie obrazu komputera lub umożliwienie wglądu osobistego. Odmowa udostępnienia informacji, oparta na twierdzeniu o konieczności wytworzenia nowych danych, została uznana za błędną i naruszającą przepisy prawa, w tym obowiązek zawarcia w decyzji wyczerpującego uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa jest nieuzasadniona. Sąd uznał, że TVP nie zastosowała się do wiążącej wykładni NSA, która wskazywała na posiadanie przez TVP dostępu do informacji i możliwość jej udostępnienia w prostszej formie, a twierdzenie o konieczności wytworzenia nowych danych było błędne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że TVP naruszyła art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie oceny prawnej NSA, która nakazywała przyjęcie, że TVP posiada dostęp do żądanej informacji i powinna zbadać możliwość jej udostępnienia w prostszej formie (np. zrzut ekranu). Odmowa oparta na konieczności wytworzenia nowych danych została uznana za wadliwą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 16

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 14 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 190

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

TVP nie zastosowała się do wiążącej wykładni NSA z wyroku III OSK 2649/21. TVP błędnie uznała, że nie posiada żądanej informacji i jej udostępnienie wymagałoby wytworzenia nowych danych. Informacja była znana Prezesowi TVP i powinna być udostępniona w prostszej formie (np. zrzut ekranu). Decyzja odmowna była pozbawiona wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja TVP o konieczności wytworzenia nowych danych i nadmiernym obciążeniu. Argumentacja TVP o braku posiadania informacji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny. Organ nie wywiązał się w sposób prawidłowy z wiążącej oceny prawnej NSA. Organ zobowiązany był do przyjęcia, iż posiada dostęp do żądanej przez Stowarzyszenie informacji. Organ powinien był powiadomić Stowarzyszenie o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w w/w formie i wskazać sposób lub formę jej udostępnienia. Informacja jest informacją prostą i nie wymaga ona wytworzenia nowej, nieznanej dotychczas informacji.

Skład orzekający

Waldemar Śledzik

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Joanna Kube

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wykładni NSA i WSA w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, obowiązki organów w zakresie udostępniania informacji, interpretacja pojęcia informacji przetworzonej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zastosowania się przez organ do wytycznych sądu wyższej instancji oraz interpretacji pojęcia 'informacji przetworzonej' w kontekście dostępu do danych telemetrycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałą walkę obywatela z instytucją o dostęp do informacji publicznej, podkreślając znaczenie sądowej kontroli i wiążącego charakteru orzeczeń.

TVP przegrywa w sądzie walkę o dane oglądalności. Czy publiczny nadawca ukrywał informacje?

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 613/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Joanna Kube
Waldemar Śledzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2291/22 - Wyrok NSA z 2024-06-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 14,  ust. 2, art. 16 w zw z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 i  art. 17
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153 w zw z  art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. O. W.P. z siedzibą w W. na decyzję Telewizji Polskiej S. A. z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Telewizji Polskiej S. A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia S. O. W. P. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie") wystąpiło do Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "TVP"; "Organ") o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie raportu z badań oglądalności TVP, o których Prezes K. powiedział w wywiadzie zamieszczonym na stronie internetowej [...] – powołując się na "badania podmiotu, który ma prawie pół miliona widzów w 180 tys. gospodarstw domowych" za rok 2016 i 2017.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. TVP odmówiła udostępnienia informacji publicznej na wniosek. W uzasadnieniu wskazano, iż raporty z badań oglądalności, o których Prezes Zarządu TVP S.A. J. K. powiedział w cytowanym wywiadzie, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i podjęto wobec nich niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. W ocenie TVP, udostępnienie takich informacji mogłoby zagrozić jej interesom, bowiem jest podmiotem funkcjonującym na rynku komercyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd stwierdził, że TVP nie wskazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co należy rozumieć przez tajemnicę przedsiębiorcy czy tajemnicę przedsiębiorstwa, nie odniosła się bowiem do definicji tych pojęć. TVP nie wykazała również, że informacja objęta wnioskiem Stowarzyszenia ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Organ nie wskazał także, by zbadał omówione przesłanki w odniesieniu do żądanych informacji, a następnie nie wykazał z jakich – zindywidualizowanych i obiektywnych względów – uznał, że podlegają one ochronie i nie mogą być udostępnione Stowarzyszeniu.
Zdaniem Sądu powołanie się przez organ na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy bez wykazania jej istnienia, nie uzasadnia odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie Sądu, TVP nie wskazała również – w sposób jednoznaczny – jaka informacja publiczna była w istocie przedmiotem żądania Stowarzyszenia. Sąd zauważył, iż we wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. zwrócono się o udostępnienie "raportu z badań oglądalności". Tymczasem z zaskarżonej decyzji nie wynika, w odniesieniu do jakiej informacji organ dopatrzył się tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa) i w konsekwencji jakiej informacji publicznej odmawia udostępnienia. W uzasadnieniu decyzji organ powołuje się na "raporty" – używając liczby mnogiej – konkretyzując następnie, iż są to raporty "z badań oglądalności", po czym wskazuje, iż raporty z badań oglądalności "stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa". W ocenie Sądu nie jest zatem jasne, czy tajemnicą przedsiębiorstwa objęte zostały "raporty", czy też "badania oglądalności" (np. sposób ich przeprowadzania, sposób ich przekazywania między stronami, wyniki badań, itp.), czego organ w żaden sposób nie wyjaśnił.
Sąd stwierdził, że rozpoznając ponownie wniosek Stowarzyszenia z dnia
[...] kwietnia 2018 r. organ będzie obowiązany w pierwszej kolejności ustalić – w sposób jasny i niebudzący wątpliwości – co było jego przedmiotem, a także, czy w dniu jego złożenia TVP była w posiadaniu żądanych informacji, a tym samym czy możliwe jest ich udostępnienie w trybie określonym w u.d.i.p. W razie pozytywnego rezultatu, organ winien wówczas zbadać, czy objęte wnioskiem informacje są chronione z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa). Dopiero w razie uznania, że spełnione zostały przesłanki formalne i materialne dla odmowy ich udostępnienia, TVP wyda stosowną decyzję i wyczerpująco wyjaśni jej motywy w uzasadnieniu, uwzględniając dokonaną przez Sąd ocenę prawną.
Wobec braku działań TVP S.A., Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność organu, datowaną na dzień [...] lipca 2019 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. TVP S.A. poinformowała, iż nie może udzielić informacji objętych wnioskiem, albowiem dane te dostępne są w specjalnej aplikacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 557/19 oddalił skargę uznając, że w odpowiedzi udzielonej Stowarzyszeniu w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019r. TVP oświadczyła, że nie posiada objętych wnioskiem danych, a zatem nie posiada wnioskowanej informacji publicznej. Skoro zatem podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji, to nie można skutecznie zarzucić mu bezczynności w jej udostępnieniu. Jeśli chodzi natomiast o samą wypowiedź Prezesa Zarządu Telewizji Polskiej, to powołane przez niego dane, które pozostawały w sferze jego świadomości, nie posiadały waloru informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, w dniu 19 stycznia 2021 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt III OSK 2649/21, w którym uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 557/19 oraz zobowiązał TVP do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. TVP wezwało Stowarzyszenie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w przetworzeniu informacji publicznej.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. Stowarzyszenie wskazało, iż informacje mają charakter informacji prostej oraz wezwało do wydania decyzji.
Telewizja Polska S.A. z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2022 r.
nr [...], na podstawie art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1,
art. 5 ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: "u.d.i.p."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej w zakresie raportu z badań oglądalności TVP, o których powiedział prezes K. w wywiadzie: [...] powołując się na "badania podmiotu, który ma prawie pół miliona widzów w 180 tys. gospodarstw domowych" za rok 2016 i 2017- odmówiła udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu TVP wskazała, że nie dysponuje informacjami wskazanymi we wniosku. Zdaniem organu jego realizacja będzie wymagała wytworzenia od nowa żądanych przez Stowarzyszenie danych.
Zdaniem TVP rozpatrując przedmiotową sprawę konieczna jest ocena wniosku zarówno pod kątem możliwości techniczno-organizacyjnych organu, czyli jak dużo pracy
i środków będzie wymagało jego rozpatrzenie, a także pod kątem konieczności podjęcia przez organ określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej.
TVP wskazała, że dane jakie otrzymuje z dekoderów są tzw. danymi surowymi, które każdorazowo wymagają przetworzenia i połączenia z dodatkowymi danymi, która także wymagają zamodelowania przez analityków. Takie prace prowadzone są każdorazowo, kiedy wymaga tego cel biznesowy Spółki i stanowią wymierny koszt zarówno w pieniądzu, jak i w czasie. TVP podała, że na badania telemetryczne wydaje duże sumy pieniędzy. Zdaniem TVP realizacja wniosku Stowarzyszenia sprowadza się do tego, że TVP byłaby zobowiązana do wytworzenia nowych, podobnych danych
o podobnym zakresie i nakładach finansowych. Obowiązek wykonania dodatkowych prac byłby zatem nadmiernym obciążeniem dla TVP.
Wobec powyższego Organ stwierdził, iż zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia. W związku z powyższym wezwano Stowarzyszenie do wskazania w jakim zakresie informacje te są szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Na powyższą decyzję Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) (dalej jako: MPPOiP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to prowadzenie postępowania w sposób uniemożliwiający korzystania z prawa do swobodnego poszukiwania informacji, a przez to nieuzasadnione ograniczenie prawa do informacji o realizowaniu zadań mediów publicznych oraz debaty w tym przedmiocie,
2) art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych, a przez to ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji,
3) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, (dalej jako: "EKPCz") (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez niezastosowanie, a tym samym ograniczenie prawa do informacji i swobody wyrażania opinii o działaniach organu, -
4) art. 107 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) (dalej jako k.p.a.) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o wymogu zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym brak wyczerpującego wyjaśnienia motywów wydania decyzji oraz uznania informacji za wymagające przetworzenia, a przez to wydanie decyzji administracyjnej pozbawionej właściwego uzasadnienia oraz przeczącej zasadzie przekonywania.
Podnosząc powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę TVP, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył zarówno Organ, jak i Skarżąca (k. 21 akt sądowych)
Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w nin. sprawie jest decyzja TVP S.A. z dnia [...] lutego 2022r. odmawiająca udostępnienia Skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej raportu z badań oglądalności TVP S.A. , o których Prezes TVP J. K. powiedział w wywiadzie zamieszczonym na stronie internetowej [...], powołując się na "badania podmiotu, który ma prawie pół miliona widzów w 180 tys. gospodarstw domowych" za rok 2016 i 2017.
Zdaniem Organu, przedmiotowego raportu z badań oglądalności TVP S.A., "(...) o których powiedział prezes K. w wywiadzie (...) nie jest możliwe", gdyż "(...) organ nie dysponuje informacjami wskazanymi we wniosku" oraz "jego realizacja będzie wymagała wytworzenia od nowa żądanych przez Wnioskodawcę danych".
Z takim stanowiskiem nie zgadza się Skarżące Stowarzyszenie podnosząc, że – wbrew twierdzeniom Organu – powyższe "stoi w sprzeczności z dotychczas prezentowanym stanowiskiem organu", gdyż skoro "podjęto działania niezbędne w celu zachowania pofności (raportu – przyp. Sądu), to "trudno wywodzić aby "takowe informacje nie istniały", a ponadto "skoro przedmiotem wniosku jest konkretny raport, czy zapis systemowy, który dostępny jest (...) w aplikacji, to brak jest podstaw do generowania i modelowania danych, a w konsekwencji wytworzenia nowych informacji".
Przy tak zakreślonych granicach sprawy oraz stanowiskach stron, w punkcie wyjścia rozważań podkreślenia wymaga, że sprawa była już przedmiotem sądowej kontroli zarówno przez tut. Sąd, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 19 stycznia 2021r. w sprawie III OSK 2649/21 uchylił zaskarżony kasacyjnie przez Stowarzyszenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019r. w sprawie o sygn. II SAB/Wa 557/19 i zobowiązał TVP S.A. do rozpoznaia wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy.
W tym stanie rzeczy, zgodnie z 190 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także: "NSA").
Przez ocenę prawną (o której mowa w art. 190 P.p.s.a.) należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyroki NSA z: 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1373/19; 13 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1292/18; 15 maja 2019 r., sygn. akt I FSK 129/19 – wszystkie powołane orzeczenia, podobnie jak inne wskazane w nin. uzasadnieniu, opublikowane na www: cbois.nsa.gov.p).
Podkreślenia wymaga, że komentowane przepisy (tj. art. 190 p.p.s.a. oraz art. 153 p.p.s.a.), mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009r., sygn. akt: II FSK 451/08, z dnia 23 września 2009r., sygn. akt: I FSK 494/09, z dnia 13 lipca 2010r., sygn. akt: I GSK 940/09). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010r., sygn. akt: II FSK 2129/08).
Dodać należy, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999r. sygn. akt: I SA 2019/98 ONSA 2000, Nr 3, poz. 129). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt: III RN 130/97, publ. OSP 1999, z. 5, poz. 101, s. 263 i n.).
Ponieważ w rozstrzyganej sprawie nie nastąpiły żadne z wymienionych wyżej okoliczności, dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko NSA wyrażone w przywołanym wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2021r. w sprawie III OSK 2649/21.
Sądowa kontrola w rozstrzyganej sprawie, w pierwszej kolejności, będzie zatem polegać na swoistego rodzaju "weryfikacji" czy zaskarżony organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych we wskazanym wyżej wyroku oraz czy Skarżącemu Stowarzyszeniu na tym tle zasadnie odmówiono udzielenia żądanych informacji.
Zdaniem składu orzekającego, Organ ponownie badając i rozstrzygając sprawę, z wiążącej go oceny prawnej wyrażonej w przywołanym orzeczeniu NSA nie wywiązał się w sposób prawidłowy, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. i to w sposób, mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu Sąd przypomina i wskazuje, że NSA w sprawie III OSK 2649/21 wyraził ocenę prawną, że analiza akt sprawy upoważnia do stwierdzenia, że Telewizja Polska S.A. z siedzibą w [...] w żadnym fragmencie w sposób wyraźny nie przyznała, że nie jest w posiadaniu żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej, gdyż podała jedynie, że "nie może udzielić" tej informacji oraz że "nie jest również możliwe" jej "proste wydrukowanie".
Na podstawie tak złożonych wyjaśnień organu NSA uznał, że można przyjąć, że Organ posiada dostęp do żądanej przez Stowarzyszenie informacji, jednak co najwyżej bez implementacji odpowiedniego "Modelu" do przedmiotowej aplikacji nie jest w stanie udostępnić wnioskodawcy żądanej informacji w formie elektronicznej czy drukowanej.
NSA podkreślił także, że Organ, "(...) przy pierwszym rozpoznaniu tego samego wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018 r. w ogóle nie wskazywał na powyższe okoliczności, lecz odmówił udostępnienia żądanej informacji z uwagi na naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy", a zatem "pośrednio przyznał, że jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej".
W tym stanie rzeczy, w świetle wiążącej oceny NSA co do posiadania "spornego" raportu, stwierdzenie Organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2022r., iż "nie jest możliwe udostępnienie żądanej informacji publicznej", gdyż "organ nie dysponuje informacjami wskazanymi we wniosku" pozostaje w oczywistej sprzeczności z oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku III OSK 2649/21. W konsekwencji, rozpoznając ponownie wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018r. Organ zobowiązany był do przyjęcia, iż posiada dostęp do żądanej przez Stowarzyszenie informacji.
Jednocześnie NSA wskazał, że jeżeli Organ (nawet gdyby przyjąć tezę TVP, że bez implementacji odpowiedniego "Modelu" do przedmiotowej aplikacji nie jest w stanie udostępnić wnioskodawcy żądanej informacji w formie elektronicznej czy drukowanej) nie może przesłać wnioskodawcy informacji w formie elektronicznej, gdyż wymagałoby to podjęcia dodatkowych działań, polegających na zaimplementowaniu odpowiedniego "Modelu" do aplikacji, w której są dostarczane te dane, jak również nie jest możliwe "proste wydrukowanie danych", to powinien był – stosownie do treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. – powiadomić Stowarzyszenie o w/w przyczynach, skutkujących brakiem możliwości udostępnienia informacji w w/w formie. Co istotne, w takiej sytuacji, Organ jednocześnie powinien był wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona, tak aby wnioskodawca miał możliwość wskazania zmiany trybu realizacji wniosku w inny konkretny sposób, możliwy do wykonania stosownie do posiadanych przez organ możliwości technicznych. Podkreślić przy tym należy, że NSA - za autorem skargi kasacyjnej – jako przykład wywiązania się z takiego obowiązku podał: zrzut ekranu, zdjęcie obrazu komputera, czy też zapoznanie się z informacją osobiście do wglądu.
W ocenie składu orzekającego Organ z tak jednoznacznie wskazanych przez NSA zaleceń nie tylko nie wywiązał się, ale "przekierował" rozpoznanie wniosku pod kątem zbadania zupełnie innych kwestii, tj. oceny wniosku Stowarzyszenia co do możliwości techniczno-organizacyjnych organu a w szczególności "konieczności podjęcia przez organ określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej", co w efekcie spowodowałoby, że "(...) TVP byłaby zobowiązana do wytworzenia nowych, podobnych danych o podobnym zakresie i nakładach finansowych", zaś obwiązek wykonania tych "dodatkowych prac byłoby nadmiernym obciążeniem dla TVP S.A." Jedynie ubocznie Sąd wskazuje na tym tle, że – jak słusznie wskazuje Skarżące Stowarzyszenie - Organ nie wskazał konkretnie jakie czynności i nakłady miałyby świadczyć o konieczności przetworzenia informacji. Tymczasem odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej organ obligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań.
Tymczasem jeszcze raz należy podkreślić, że skoro przedmiotem wniosku jest konkretny raport, czy zapis systemowy, który dostępny jest, jak wywodzi Organ, w aplikacji, to brak jest podstaw do generowania i modelowania danych, a w konsekwencji wytworzenia nowych informacji.
Dlatego też, jak wskazał NSA, Organ winien w pierwszej kolejności rozpoznać czy istnieje możliwość udostępnienia informacji w możliwie najprostszej formie, tj. choćby w postaci prostego zrzutu ekranu czy też poprzez zdjęcie obrazu komputera albo po prostu poprzez zapoznanie się z informacją osobiście do wglądu, która to forma nie wyczerpuje i nie daje podstawy do uznania informacji za informację przetworzoną.
Wręcz przeciwnie, z dotychczasowych wyjaśnień Organu oraz analizy akt sprawy wynika, że informacja będąca przedmiotem wniosku Stowarzyszenia jest informacją prostą i nie wymaga ona wytworzenia nowej, nieznanej dotychczas informacji. Informacja ta była bowiem znana Prezesowi TVP S.A., który powoływał się na dane dotyczące oglądalności w wywiadzie będącym przedmiotem wniosku. Skoro informacja prosta była w formie raportu/zestawienia przekazana Prezesowi TVP nie sposób uznać, aby konieczne było wytworzenie nowej informacji, specjalnie na potrzeby wniosku. Potwierdzeniem tego jest okoliczność, że ten sam Organ przy pierwszym rozpoznaniu tego samego wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018 r. w ogóle nie wskazywał na powyższe okoliczności, lecz odmówił udostępnienia żądanej informacji z uwagi na naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy, pośrednio zatem przyznał, że jest w posiadaniu żądanej informacji w postaci zmaterializowanej, której udostępnienie nie wymaga ponadprzeciętnych czynności czy zaangażowania organu, mogącego spowodować paraliż jego pracy. Dane na jakie powoływał się Prezes TVP S.A. mają zatem niewątpliwie formę możliwą do udostępnienia, choćby – jak podano wcześniej - poprzez screen aplikacji, czy ten sam nośnik jakim zostały one przekazane Prezesowi TVP S.A.
Reasumując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, Organ wydając zaskarżoną decyzję, z powodów wskazanych wyżej, naruszył przepis art. 153 p.ps.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie wyrażonej przez NSA oceny prawnej, którą był związany przy rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2018r. o udostępnienie informacji publicznej.
W konsekwencji doszło także do naruszenia art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 2 i art. 17 u.d.i.p., gdyż Organ poprzez niewykonanie zaleceń NSA wadliwie przyjął, że w realiach sprawy nie jest możliwe udostępnienie informacji publicznej.
Jednocześnie Sąd jako zasadne uznał zarzuty skargi, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 107 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wymogu zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz uznania informacji za wymagające przetworzenia, podczas gdy w sprawie należy przede wszystkim – zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA (sygn. akt III OSK 2649/21) - rozpoznać czy istnieje możliwość udostępnienia żądanej informacji Stowarzyszeniu w możliwie najprostszej formie, tj. choćby w postaci prostego zrzutu ekranu, zdjęcia obrazu komputera czy też poprzez zapoznanie się z informacją przez Stowarzyszenie osobiście, a które to sposoby/formy nie dają podstaw do uznania informacji za informację przetworzoną.
Dlatego też Organ ponownie rozpoznając sprawę związany jest oceną prawną dokonaną zarówno przez tut. Sąd, jak i wcześniejszą, wyrażoną w wyroku NSA o sygn. akt III OSK 2649/21.
W świetle wskazanych uchybień, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania, obejmującego zwrot kosztów postępowania w wysokości 200 zł uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI