II SA/Wa 604/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona danych osobowychRODOnaruszenie ochrony danychadministrator danychpodmiot przetwarzającybezpieczeństwo danychwyciek danychupomnieniesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki X S.A. na decyzję Prezesa UODO dotyczącą naruszenia ochrony danych osobowych, uznając, że spółka nie wykazała należytego zabezpieczenia danych.

Sprawa dotyczyła skargi spółki X S.A. na decyzję Prezesa UODO, która nałożyła na spółkę upomnienie za naruszenie ochrony danych osobowych klientów. Do naruszenia doszło w wyniku udostępnienia danych podmiotom nieupoważnionym przez zewnętrznego dostawcę usług archiwizacji. Sąd administracyjny uznał decyzję Prezesa UODO za zgodną z prawem, stwierdzając, że spółka jako administrator danych nie wykazała, iż wdrożyła odpowiednie środki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczeństwo danych, a sam fakt wycieku danych świadczy o niewystarczających zabezpieczeniach.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki X S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) z dnia [...] stycznia 2023 r., w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Postępowanie przed Prezesem UODO zostało zainicjowane skargą klienta spółki na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych, polegające na ich udostępnieniu podmiotom nieupoważnionym przez zewnętrznego dostawcę usług cyfrowego archiwum. Prezes UODO ustalił, że doszło do naruszenia poufności danych osobowych klientów, w tym skarżącej, w wyniku niezabezpieczenia hasłem jednego z portów bazy danych, co umożliwiło nieuprawniony dostęp i kopiowanie danych. W związku z tym, Prezes UODO udzielił spółce X S.A. upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. f RODO. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 6 ust. 1 RODO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję Prezesa UODO za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że zgodnie z RODO, administrator danych jest odpowiedzialny za przestrzeganie zasad ochrony danych, w tym zasady poufności i integralności, i powinien być w stanie wykazać ich przestrzeganie. W ocenie Sądu, spółka X S.A. nie wykazała, że wdrożyła odpowiednie środki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczeństwo danych, a sam fakt wycieku danych świadczy o niewystarczających zabezpieczeniach. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a zaskarżona decyzja oparta jest na prawidłowej interpretacji przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, administrator danych nie wykazał należytego zabezpieczenia danych, a sam fakt wycieku danych świadczy o niewystarczających zabezpieczeniach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że administrator danych (spółka X S.A.) nie wykazał, iż podjął właściwe środki zaradcze celem zabezpieczenia przed możliwością wycieku danych. Brak odpowiednich zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych, potwierdzony faktem nieuprawnionego dostępu do bazy danych, stanowił podstawę do uznania decyzji Prezesa UODO za zgodną z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

RODO art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy.

RODO art. 5 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Zasada poufności (lit. f) wymaga, aby przetwarzanie danych odbywało się w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

RODO art. 28 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Administrator korzysta wyłącznie z usług takich podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych.

RODO art. 30

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Obowiązek prowadzenia rejestru czynności przetwarzania.

RODO art. 32

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

Dz.U. art. 151

Dziennik Ustaw

Tekst jednolity ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 11, 77, 80 k.p.a.) przez niezastosowanie zasad ogólnych postępowania i błędną ocenę dowodów. Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 6 ust. 1 RODO) przez błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że spółka przetwarzała dane bez podstawy prawnej, podczas gdy należało rozważyć jedynie naruszenie poufności danych.

Godne uwagi sformułowania

Administrator powinien wykazać prowadzenie dokumentacji przetwarzania danych, obejmującej wskazanie działań, jakie zostały podjęte dla zapewnienia zgodności przetwarzania i ochrony danych z wymogami określonymi w rozporządzeniu np. przeprowadzonej analizy ryzyka i doboru odpowiednich zabezpieczeń. Dane osobowe powinny być przetwarzane w sposób zapewniający ich odpowiednie bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem (zasada poufności danych). Określenie 'rozliczalność' (ang. accountability) powinno być rozumiane odmiennie od dotychczas przypisywanego mu znaczenia, jako synonim ponoszenia odpowiedzialności przez administratora. Próźno jednakże szukać przekonujących dowodów na adekwatność zabezpieczeń istniejących u administratora danych i firmy zewnętrznej którą się posługiwał, do istniejącego poziomu ryzyka.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kruszewska-Grońska

członek

Waldemar Śledzik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przez administratora danych należytych środków bezpieczeństwa zgodnie z RODO, odpowiedzialność administratora za działania podmiotu przetwarzającego, znaczenie analizy ryzyka w ochronie danych osobowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego naruszenia ochrony danych osobowych i oceny zabezpieczeń przez sąd administracyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony danych osobowych i odpowiedzialności firm za wycieki danych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i konsumentów.

Wyciek danych osobowych: Czy Twoja firma jest odpowiednio zabezpieczona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 604/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga X S.A. z siedzibą w [...] (dalej również "X", "Spółka", "Administrator") na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2023 r., w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.
Postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych zainicjowała zaś skarga A. A. (zwanej dalej "Skarżącą"), na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez X S.A. z siedzibą w [...], zwaną dalej Spółką, polegające na naruszeniu ochrony danych osobowych Skarżącej poprzez ich udostępnienie podmiotom i osobom do tego nieupoważnionym podczas operacji przetwarzania danych na serwerze zewnętrznego dostawcy świadczącego usługi cyfrowego archiwum na rzecz X S.A.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej także "Prezesem UODO":), ustalił następujący stan faktyczny:
1. Skarżąca zawarła umowę ze Spółką, która prowadzi działalność w zakresie sprzedaży i dostawy energii elektrycznej i paliwa gazowego,
2. Spółka zawarła umowę powierzenia przetwarzania danych z P. sp. z o.o., z którą łączy ją również wcześniej zawarta umowa o współpracy;
3. Na podstawie ww. umów P. sp. z o.o. przetwarza w imieniu Spółki dane osobowe jej klientów w celu ich przechowywania wraz z usługami towarzyszącymi, archiwizacji cyfrowej dokumentów oraz skanowania dokumentacji wraz z indeksacją opisową na rzecz Spółki;
4. Dnia [...].04.2020 r. Spółka powzięła informację o możliwym naruszeniu bezpieczeństwa danych osobowych. Spółka ustaliła, że do naruszenia poufności danych osobowych doszło w środowisku informatycznym podmiotu przetwarzającego, tj. P. sp. z o.o. oraz że naruszenie to obejmowało pomocniczą bazę archiwum cyfrowego zawierającą indeksy wyszukiwania. Jeden z portów ww. bazy znajdującej się w chmurze nie został zabezpieczony hasłem, co umożliwiało osobom nieupoważnionym dostęp do tej bazy w okresie od [...].04.2020 r. do [...].04.2020 r.;
5. Po stwierdzeniu naruszenia bezpieczeństwa danych osobowych dostęp do bazy został zablokowany poprzez wdrożenie zabezpieczeń przez P. sp. z o.o.;
6. Dnia [...].04.2022r. Spółka zgłosiła ww. naruszenie do Prezesa UODO;
7. Pismem z 22.05.2020 r. i 11.05.2022r. Spółka poinformowała Skarżącego o ww. incydencie;
8. Spółka ustaliła, że w przypadku Skarżącej doszło do naruszenia poufności danych osobowych w zakresie imienia, nazwiska, adresu, numeru PESEL, numeru kontaktowego/adresu e-mail (jeśli podano), danych dotyczących Umowy (numer umowy) oraz numeru punktu poboru
9. W związku z powyższym wyciekiem Spółka zawiadomiła o możliwości popełnienia czynu zabronionego Prokuraturę Okręgową w [...] - Wydział [...] [...], Komendę Wojewódzką Policji w [...] - Wydział [...];
10. W prowadzonym przez Departament Kontroli i Naruszeń Urzędu Ochrony Danych Osobowych postępowaniu pod sygnaturą [...] ustalono, że w wyniku pozostawienia bazy danych klientów Spółki na niezabezpieczonym serwerze doszło do dwóch nieuprawnionych połączeń z bazą, których charakterystyka wskazywała na kopiowanie zawartości bazy danych. Pierwsze połączenie nastąpiło z adresu IP [...] dnia [...].04.2020 r. pomiędzy godz. 19:22 a godz. 20:58. Aktywność ta może wskazywać na skopiowanie danych o rozmiarze ok. 5 MB. Natomiast drugie połączenie trwało od [...].04.2020 r. godz. 23:00 do [...].04.2020 r. godz. 04:06 i nastąpiło za pośrednictwem komputera lub serwera zdefiniowanego numerem IP [...]. W jego wyniku mogło dojść do pobrania danych o wolumenie ok. 11 GB;
W oparciu o powyższe ustalenia Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał w dniu [...] stycznia 2023r. decyzję mocą której udzielił upomnienia X S.A. z siedzibą w [...], za naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679, polegające na udostępnieniu danych osobowych A. A., podmiotom i osobom do tego nieupoważnionym, podczas operacji przetwarzania danych na serwerze zewnętrznego dostawcy świadczącego usługi cyfrowego archiwum na rzecz X S.A. odmawiając uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes UODO wskazał, iż rozporządzenie 2016/679 określa obowiązki administratora danych, do których należy m.in. przetwarzanie danych osobowych z zachowaniem przesłanek określonych w tym rozporządzeniu. Przepisem uprawniającym administratorów danych do przetwarzania zwykłych danych osób fizycznych jest art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełniona jest co najmniej jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał w ocenie organu, że Skarżąca w chwili wycieku danych była klientem Spółki, wobec czego podstawę prawną uprawniającą Spółkę do przetwarzania jej danych osobowych stanowi art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2016/679, zgodnie z którym przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy. Dodatkowo, proces przetwarzania danych osobowych musi być zgodny z zasadami ustanowionymi w art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2016/679. Do zasad tych zalicza się między innymi zasadę poufności (lit. f). Wspomniana zasada wymaga, aby proces przetwarzania danych osobowych odbywał się w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem danych osobowych oraz przypadkową ich utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych. W motywie 39 rozporządzenia 2016/679 wyjaśniono, że dane osobowe powinny być przetwarzane w sposób zapewniający im odpowiednie bezpieczeństwo i odpowiednią poufność, w tym między innymi ochronę przed nieuprawnionym dostępem do nich.
Dnia [...].05.2018 r. Spółka zawarła umowę powierzenia przetwarzania danych z P. sp. z o.o., z którą łączy ją również wcześniej zawarta umowa o współpracy. Na podstawie ww. umowy P. sp. z o.o. przetwarza w imieniu Spółki dane osobowe jej klientów w celu ich przechowywania (archiwum dokumentów) wraz z usługami towarzyszącymi, archiwizacji cyfrowej dokumentów oraz skanowania dokumentacji wraz z indeksacją opisową na rzecz Spółki. W relacji tej Spółka jest administratorem danych a P. sp. z 0.0. podmiotem przetwarzającym.
Prezes UODO wskazał, iż zgodnie z art. 4 pkt 7 i 8 rozporządzenia 2016/679 "Administrator" oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, który samodzielnie lub wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych. Natomiast "podmiot przetwarzający" oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, który przetwarza dane osobowe w imieniu administratora. Przetwarzanie przez podmiot przetwarzający odbywa się na podstawie umowy lub innego instrumentu prawnego, które podlegają prawu Unii lub prawu państwa członkowskiego i wiążą podmiot przetwarzający i administratora, określają przedmiot i czas trwania przetwarzania, charakter i cel przetwarzania, rodzaj danych osobowych oraz kategorie osób, których dane dotyczą, obowiązki i prawa administratora (art. 28 ust. 3 rozporządzenia 2016/679). Jeżeli przetwarzanie ma być dokonywane w imieniu administratora, korzysta on wyłącznie z usług takich podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby przetwarzanie spełniało wymogi niniejszego rozporządzenia i chroniło prawa osób, których dane dotyczą (art. 28 ust. 1 rozporządzenia 2016/679).
Prezes UODO wskazał, iż ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie od [...].04.2020 r. do [...].04.2020 r. doszło do naruszenia ochrony danych osobowych klientów Spółki, w tym danych osobowych Skarżącej, poprzez ich ujawnienie podmiotom i osobom do tego nieupoważnionym podczas operacji przetwarzania danych na serwerze zewnętrznego dostawcy, tj. P. sp. z o.o., świadczącego usługi cyfrowego archiwum na rzecz Spółki. W wyniku niezabezpieczenia hasłem jednego z portów pomocniczej bazy indeksów znajdującej się w chmurze doszło do dwóch nieuprawnionych połączeń z bazą, których charakterystyka wskazywała na kopiowanie zawartości bazy danych. Pierwsze połączenie nastąpiło z adresu IP [...] dnia [...].04.2020 r. pomiędzy godz. 19:22 a godz. 20:58. Aktywność ta może wskazywać na skopiowanie danych o rozmiarze ok. 5 MB. Natomiast drugie połączenie trwało od [...].04.2020 r. godz. 23:00 do [...].04.2020 r. godz. 04:06 i nastąpiło za pośrednictwem komputera lub serwera zdefiniowanego numerem IP [...] W jego wyniku mogło dojść do pobrania danych o wolumenie ok. 11 GB. Powyższy incydent doprowadził do naruszenia poufności danych osobowych Skarżącej w zakresie imienia, nazwiska, adresu, numeru PESEL oraz numeru kontaktowego/adresu e-mail (jeśli podano), danych dotyczących Umowy (numer umowy) oraz numeru punktu poboru.
Do naruszenia bezpieczeństwa danych osobowych doszło w środowisku informatycznym podmiotu P. sp. z o.o., jednak w procesie przetwarzania danych osobowych działał on jako podmiot przetwarzający, a zatem w imieniu i na rzecz Spółki. W związku z tym, to Spółka ponosi odpowiedzialność za wskazane naruszenie. Biorąc pod uwagę powyższe uznać bowiem należy w ocenie organu, że ujawnienie danych osobowych Skarżącej podmiotom i osobom do tego nieupoważnionym, odbyło się z naruszeniem przez Spółkę, jako administratora danych, przepisów ochrony danych osobowych (art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679). Spółka naruszyła również zasadę poufności poprzez przetwarzanie danych Skarżącej w sposób niezapewniający im odpowiedniego bezpieczeństwa.
Co się tyczy odmowy uwzględnienia pozostałej części wniosku organ wyjaśnił, że nie może nakazać spółce zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącej gdyż spółka posiada podstawę prawną do ich przetwarzania.
X S.A. z siedzibą w [...] złożyła skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Zaskarżonej decyzji zarzucała:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 UODO, polegające na niezastosowaniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego: prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, wyjaśnienia zasadności przesłanek (zasady przekonywania) oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do wydania wadliwej i przedwczesnej Decyzji;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 UODO polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i - w konsekwencji - błędnym przyjęciu, że Strona Skarżąca przetwarzała dane osobowe Uczestniczki postępowania bez podstawy prawnej, podczas gdy podstawa ta istniała w postaci art. 6 ust. 1 lit. b RODO, a ewentualne naruszenie poufności danych osobowych Uczestnika postępowania nie może zostać zakwalifikowane jako ujawnienie danych przez administratora;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 ust. 1 RODO, polegające na błędnej jego wykładni skutkującej przyjęciem, że Strona Skarżąca przetwarzała dane osobowe Uczestnika postępowania poprzez ich ujawnienie osobom nieupoważnionym, a zatem bez podstawy prawnej, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy należało rozważyć jedynie możliwość naruszenia poufności danych osobowych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit f RODO w zw. z 32 RODO.
W oparciu o powyższe zarzuty strona Skarżąca wnosiła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi rozwinęła powyższe zarzuty.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł zaś o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż była ona zgodna z prawem.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia tego, czy X podjęło właściwe środki zaradcze celem zabezpieczenia przed możliwością "wycieku" danych (Administrator powinien wykazać prowadzenie dokumentacji przetwarzania danych, obejmującej wskazanie działań, jakie zostały podjęte dla zapewnienia zgodności przetwarzania i ochrony danych z wymogami określonymi w rozporządzeniu np. przeprowadzonej analizy ryzyka i doboru odpowiednich zabezpieczeń).
W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. f RODO dane osobowe powinny być przetwarzane w sposób zapewniający ich odpowiednie bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem (zasada poufności danych). Poufność danych należy rozumieć w ten sposób, że nie będą one udostępniane osobom i podmiotom nieuprawnionym. Dane osobowe powinny być również odpowiednio chronione przed przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych (zasada integralności danych). Integralność chroni dane przed ich nieuprawnionym zniszczeniem lub uszkodzeniem. W celu wypełnienia zasady poufności i integralności danych administrator (a także podmiot przetwarzający) wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne. Wdrożenie środków technicznych i organizacyjnych nie może mieć charakteru jednorazowego. Środki te powinny podlegać okresowemu przeglądowi i ewentualnej aktualizacji. Ustęp 2 komentowanego artykułu stanowi, że administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie omówionych powyżej zasad i powinien być w stanie wykazać ich przestrzeganie, co zostało w rozporządzeniu nazwane "rozliczalnością". Przepisy nakładają bowiem na administratora obowiązki w zakresie przestrzegania zasad i obarczają go odpowiedzialnością za ich naruszenie.
Na gruncie komentowanego unijnego rozporządzenia znaczenie pojęcia rozliczalności jest odmienne, oznacza ono odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów rozporządzenia i możność wykazania ich przestrzegania. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że określenie "rozliczalność" (ang. accountability) powinno być rozumiane odmiennie od dotychczas przypisywanego mu znaczenia, jako synonim ponoszenia odpowiedzialności przez administratora, co prowadzi do wniosku, że polska wersja językowa komentowanego przepisu nie odpowiada w istocie jego zamierzonej treści (P. Litwiński, P. Barta, M. Kawecki, Rozporządzenie UE w sprawie ochrony..., red. P. Litwiński, s. 268). Stwierdzenie, że administrator powinien być w stanie wykazać przestrzeganie zasad, odczytywać można jako nałożenie na administratora ciężaru dowodowego w zakresie przestrzegania zasad przetwarzania danych. W razie sporu z osobą której dane dotyczą, albo z organem nadzorczym, administrator powinien być w stanie przedstawić dowody na to, że przestrzega zasad. Dowodami takimi mogą być przede wszystkim dokumenty dotyczące przetwarzania i ochrony danych. Dlatego też, pomimo braku wyraźnego wymogu wynikającego z przepisów komentowanego rozporządzenia, zasadne wydaje się prowadzenie dokumentacji przetwarzania danych, obejmującej wskazanie działań, jakie zostały podjęte dla zapewnienia zgodności przetwarzania i ochrony danych z wymogami określonymi w rozporządzeniu (np. przeprowadzonej analizy ryzyka i doboru odpowiednich zabezpieczeń). Wymóg taki wynikał z krajowych przepisów wykonawczych (rozporządzenia wykonawczego do u.o.d.o.1997), jednak utrata ich mocy obowiązującej sprawiła, że wymóg taki nie jest zasadniczo obowiązkiem wyraźnie wskazanym w przepisach o ochronie danych osobowych. Informacje pozwalające wykazać przestrzeganie przepisów mogą być zawarte np. w polityce bezpieczeństwa lub w innym dokumencie, natomiast przewidziany w art. 30 obowiązek prowadzenia rejestru czynności przetwarzania ograniczony jest w tym zakresie jedynie do ogólnego opisu technicznych i organizacyjnych środków bezpieczeństwa (tak np., P.Fajgielski [w:] Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2022, art. 5.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę podziela powyższe stanowisko. W przypadku naruszenia do którego doszło, to na Administratorze spoczywa obowiązek wykazania, iż omówione wyżej zasady były przestrzegane. Okolicznością niesporną w sprawie jest zaś to, że miało miejsce naruszenie ochrony danych osobowych klientów Spółki, w tym danych osobowych inicjatorki postępowania, poprzez ich ujawnienie podmiotom i osobom do tego nieupoważnionym podczas operacji przetwarzania danych na serwerze zewnętrznego dostawcy, tj. P. sp. z o.o., świadczącego usługi cyfrowego archiwum na rzecz Spółki. Poza sporem pozostaje także fakt, że w wyniku niezabezpieczenia hasłem jednego z portów pomocniczej bazy indeksów znajdującej się w chmurze doszło do dwóch nieuprawnionych połączeń z bazą, których charakterystyka wskazywała na kopiowanie zawartości bazy danych. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości poprawność konkluzji organu, iż administrator danych osobowych i podmiot zewnętrzny którym posługiwał się przy przetwarzaniu danych, nie wdrożyli należytego zabezpieczenia przetwarzanych danych. Całokształt materiału dowodowego świadczy też o tym, że administrator danych nie wykazał, by w sposób poprawny przeprowadził analizę ryzyka. Omawiając ową problematykę należy podzielić stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 01.07.2022r., sygn. akt II SA/Wa 3211/21, że RODO wprowadziło podejście, w którym zarządzanie ryzykiem jest fundamentem działań związanych z ochroną danych osobowych i ma charakter ciągłego procesu. Podmioty przetwarzające dane osobowe zobligowane są do zapewnienia wdrażania organizacyjnych i technicznych środków bezpieczeństwa, jak również do zapewnienia ciągłości monitorowania poziomu zagrożeń oraz zapewnienia rozliczalności w zakresie poziomu oraz adekwatności wprowadzonych zabezpieczeń. Oznacza to, że koniecznością staje się możliwość udowodnienia przed organem nadzorczym, że wprowadzone rozwiązania, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa danych osobowych, są adekwatne do poziomu ryzyka, jak również uwzględniają charakter danej organizacji oraz wykorzystywanych mechanizmów przetwarzania danych osobowych.
W niniejszej sprawie próżno jednakże szukać przekonujących dowodów na adekwatność zabezpieczeń istniejących u administratora danych i firmy zewnętrznej którą się posługiwał, do istniejącego poziomu ryzyka. Sam fakt dojścia do omawianego "wycieku danych" świadczy zaś o czymś wprost odwrotnym. Na moment stwierdzenia naruszenia ochrony danych osobowych klientów X, zmiany mające na celu usprawnienie działania systemu X były bowiem jeszcze w trakcie wdrażania (tj. realizacji etapu synchronizacji podsystemu opartego o rozwiązanie [...] z aktualnym środowiskiem [...]), tym samym prace wykonywane przez P. sp. z o.o. nie były w pełni zakończone - trwał proces testów i zasilania nowoutworzonej bazy danymi.
W świetle powyższego, rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie w ramach przysługującej kognicji Sąd uznał zatem, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa materialnego czy procesowego, a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., a w szczególności art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a., a także innymi normami, zwłaszcza art. 77 i art. 80 k.p.a., zaś zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej interpretacji norm prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI