II SA/WA 602/06

II SA/Wa 602/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Skarżony organ
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego w przedmiocie opłat za używanie lokalu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Wa 602/06
UZASADNIENIE
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), a także art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), postanowieniem nr [...] z dnia [...] września utrzymał
w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów pana R. W. dotyczącego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., w dniu [...] grudnia 2004 r., wysłał do Pana R. W. upomnienie Nr [...], wskazujące na istniejące zaległości z tytułu opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkaniowego w kwocie [...] zł, którego odbiór zobowiązany potwierdził w dniu [...] grudnia 2004 r. Powyższe upomnienie zawierało pouczenie, że w przypadku nieuregulowania należności w 7-dniowym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. W piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. pan R. W. zakwestionował wysokość kwoty upomnienia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., na co otrzymał pismo wyjaśniające z dnia [...] stycznia 2005 r. od Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, potwierdzające wysokość dochodzonej kwoty. Wobec kolejnego upomnienia wystawionego na Pana R. W. (Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r.) i wezwania do zapłaty należnej kwoty zaległości pieniężnej, strona podniosła, iż powyższa należność nie istnieje, a sposób jej naliczania jest błędny. Wymienione powyżej upomnienie również zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] lutego 2005 r. Mimo upomnienia pan R. W. nadal nieuregulował w terminie zobowiązań wobec Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, W tej sytuacji w dniu [...] kwietnia 2005 r. wystawiony został wobec pana R. W. tytuł wykonawczy Nr [...] na łączną kwotę [...] zł. Następnie, w dniu [...] maja 2005 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. dokonał zajęcia prawa majątkowego u pracodawcy dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] (nr [...]). Strona pismem
z dnia [...] maja 2005 r. skierowanym do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., skutecznie wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., wskazując jako podstawę zarzutu nieistnienie obowiązku wobec uregulowania zadłużenia za miesiące, na które wystawiono tytuły wykonawcze oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu (art. 33 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W wyniku rozpoznania przez organ I instancji zarzutów wniesionych przez Pana R. W., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., uznając je za nieuzasadnione. Ustosunkowując się do argumentów strony zawartych
w zażaleniu oraz biorąc pod uwagę istotne uchybienia proceduralne popełnione przez organ I instancji przy wydaniu postanowienia nr [...]
z dnia [...] czerwca 2005 r., organ Prezes WAM w dniu [...] lipca 2005 r. wydał postanowienie nr [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpoznania przez organ I instancji zarzutów wniesionych przez Pana R. W., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., uznając je za nieuzasadnione. W dniu [...] lipca 2005 r. Pan R. W. wysłał do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo zatytułowane "stanowcze zażalenie".
W związku z wątpliwościami tutejszego organu co do istoty powyższego pisma, w dni [...] sierpnia 2005 r. wysłano do dłużnika pismo z prośbą o sprecyzowanie, czy jest to zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., czy też skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] sierpnia 2005 r. zobowiązany wysłał pismo do Prezesa WAM w Warszawie, w którym sprecyzował, iż jego wcześniejsze pismo było zażaleniem na wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
w W. Jednak zdaniem Prezesa WAM z akt sprawy jasno wynika, iż wobec pana R. W. wystawiono tytuł wykonawczy, w którym uwzględniono dokonane przez niego wpłaty, a które wskazuje on w zarzutach jako błędnie podane:
* wpłata z dnia [...]10.2004 r. na kwotę [...],
* wplata z dnia [...]11.2004 r. na kwotę [...],
* wpłata z dnia [...]12.2004 r. na kwotę [...].
Wpłaty powyższe, zgodnie z treścią art. 451 Kodeksu Cywilnego (§1 "Dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne." oraz §3 "W braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się przede wszystkim na poczet długu wymagalnego, a jeżeli jest kilka długów wymagalnych – na poczet najdawniej wymagalnego.") zostały zaliczone na poczet najstarszego zadłużenia. W okresie od stycznia 2004 r. do lutego 2005 r. strona wnosiła opłaty za używanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L. oraz opłaty pośrednie z tytułu zajmowania tego lokalu w wysokości niższej niż naliczona przez Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Dłużnik wskazywał wprost w swoich pismach do Oddziału Regionalnego, iż nie będzie ponosił opłat za zajmowanie lokalu mieszkalnego oraz media w wysokości obowiązującej w danym okresie (mimo wskazania mu podstawy prawnej wysokości powyższych obciążeń) i domagał się ich obniżki. Organ II instancji podniósł, że uwzględniając wszystkie wpłaty, jakie wpłynęły na konto przedmiotowego lokalu, w dniu [...] maja 2005 r. nieuregulowana była kwota w wysokości [...] zł, w ramach której zawarto: należność główną – [...] zł oraz odsetki – [...] zł. Istnienie zatem zaległości pieniężnych ciążących na Panu R. W. można stwierdzić bezsprzecznie, a zatem zarzut zobowiązanego z art. 33 pkt 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest bezzasadny. Nadto pan R. W. wskazał jako podstawę swojego zarzutu brak uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu (art. 33 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Jednak zdaniem organu analiza dokumentów sprawy wskazuje, że wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, poprzedzone zostało pisemnym upomnieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., które skarżący odebrał osobiście w dniu [...] lutego 2005 r. Upomnienie powyższe wskazuje stan zadłużenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w L. na dzień [...] grudnia 2004 r. na kwotę [...] zł, w tym należność główną – [...] zł ([...] objęte zostało tytułem wykonawczym) i koszty upomnienia [...] zł.
W dniu [...] września 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan R. W. Skarżący wskazał, iż jego zdaniem zadłużenie, którym został obciążony nie powstało z jego winy, ale wskutek wprowadzenia w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nowego programu komputerowego, który nie uwzględnia wpłat dokonanych w innych systemach informatycznych, a sam system uwzględnia tylko zadłużenie na koniec miesiąca, nie przyjmując żadnych innych dowodów wpłaty. Same tytuły egzekucyjne są ze sobą sprzeczne i dotyczą różnych kwot zadłużenia. Skarżący podkreślił, iż w jego sprawie toczyło się już postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, mimo to organ zamiast zawiesić postępowanie działał nadal wydając zaskarżone postanowienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże
z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednakże sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej także "ustawą egzekucyjną", opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz
z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Natomiast stosownie do art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wydane w toku postępowania egzekucyjnego postanowienia organów egzekucyjnych powinny odpowiadać wymogom m.in. art. 107 Kpa. W § 3 przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji (odpowiednio postanowienia wydanego
w postępowaniu egzekucyjnym) powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ I instancji nie zastosował się do tego wymogu. Także zaskarżone postanowienie tym wymaganiom nie odpowiada.
Skarżący w swoim zażaleniu z dnia [...] lipca 2005 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] lipca 2005 r. wskazał, iż trudno jest mu określić jaka jest jego kwota zadłużenia, podobnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2005 r. skarżący wskazał, że nie wie jaka jest jego kwota zadłużenia
i w jakim okresie ona powstała. Prezes WAM nie ustosunkował się dostatecznie do tych zarzutów. Tymczasem należy wskazać, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję (wyrok NSA
z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. IV SA 703/99, LEX 51234). Z akt administracyjnych sprawy natomiast wynika, iż inna jest kwota należności głównej wskazana
w upomnieniu z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], a inna jest kwota wskazana
w postanowieniu Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] lipca 2005 r. i inna niż kwota wskazana w postanowieniu Prezesa WAM z dnia [...] września 2005 r.. Różnica ta nie została przez organy obu instancji w dostateczny sposób wyjaśniona. Trudno jest zatem stwierdzić, jakie jest naprawdę zadłużenie pana R. W. i skąd się wzięły różnice w ustaleniu kwoty zadłużenia. Sprawa ta nie została więc dostatecznie wyjaśniona. Powyższe braki w zaskarżonych postanowieniach, szczególnie zaś w postanowieniu Prezesa WAM, powodują, że nie odpowiadają one wymogom przywołanych przepisów Kpa. Organ powinien przedstawić szczegółowo i wyczerpująco każdą wpłatę skarżącego, wskazać datę jej dokonania, wskazać ponadto, w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej te poszczególne wpłaty zaewidencjonował i skąd wzięły się różnice w ustaleniu kwoty zadłużenia. Organ jednak tego nie uczynił.
Powyższe błędy uniemożliwiły sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, wobec powyższych braków i nieścisłości
w poszczególnych kwotach i terminach, nie mógł zweryfikować prawidłowości ustaleń organu, co do wysokości rzeczywiście istniejącego zobowiązania skarżącego. Nie przesądzając oczywiście zasadności jego twierdzeń, co do meritum sporu, uznać należy, że wady zaskarżonego postanowienia uzasadniały jego uchylenie. Z tego samego względu konieczne było także uchylenie postanowienia wydanego w I instancji.
W dalszym postępowaniu organy orzekające w sprawie powinny szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, stosownie do wskazań poczynionych przez Sąd. Konieczne przy tym będzie wyczerpujące odniesienie się do każdego rodzaju opłaty, terminu jej wymagalności oraz faktycznego uiszczenia, sposobu i celu jej zaliczenia na należność główną lub odsetki, a także do wysokości odsetek za ewentualne uchybienie terminom płatności poszczególnych należności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit "c" przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Korzystając z uprawnień, jakie nadaje art. 134 § 1 tej ustawy Sąd uchylił także postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] października 2005 r.
Orzekając o kosztach Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W zakresie wstrzymania wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.