II SA/Wa 583/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona danych osobowychRODOmonitoring wizyjnywizerunekprzetwarzanie danychprzestrzeń publicznanieruchomość wspólnasąsiedztwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w części decyzję Prezesa UODO dotyczącą monitoringu wizyjnego, uznając, że objęcie nim przestrzeni wspólnej narusza przepisy RODO, jednocześnie oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa UODO w sprawie przetwarzania danych osobowych wizerunku J. D. przez A. S. i M. M. za pomocą monitoringu wizyjnego. Sąd uchylił w części decyzję nakazującą zaprzestanie przetwarzania danych z kamery nr 2 obejmującej przestrzeń wspólną, uznając to za naruszenie RODO. Jednocześnie oddalono skargę J. D. oraz pozostałą część skargi A. S. i M. M., uznając, że monitoring z kamery nr 3 nie narusza przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał połączone skargi J. D. oraz A. S. i M. M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych dotyczącą przetwarzania danych osobowych wizerunku J. D. za pomocą monitoringu wizyjnego. Sąd uchylił punkt pierwszy zaskarżonej decyzji w części nakazującej A. S. i M. M. zaprzestanie przetwarzania danych osobowych J. D. pochodzących z kamery nr 2, która obejmowała swym zasięgiem działkę przy ul. [...] oraz widoczną za nią drogę, uznając to za naruszenie przepisów RODO. Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku WSA w analogicznej sprawie, który stwierdził, że monitoring obejmujący przestrzeń wspólną narusza przepisy. W pozostałej części skargi A. S. i M. M. zostały oddalone, podobnie jak skarga J. D., ponieważ monitoring z kamery nr 3 nie naruszał przepisów. Sąd zasądził od Prezesa UODO na rzecz skarżących A. S. i M. M. zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, monitoring obejmujący przestrzeń publiczną nie jest czynnością o czysto osobistym lub domowym charakterze i wymaga podstawy prawnej zgodnie z RODO. Przetwarzanie danych wizerunku w takim zakresie jest niezgodne z prawem, jeśli nie ma ku temu uzasadnionych podstaw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że monitoring obejmujący przestrzeń wspólną wykracza poza czynności osobiste i domowe, co oznacza, że przetwarzanie danych wizerunku osób przebywających w tej przestrzeni musi być zgodne z RODO. Brak wykazania przez administratora danych podstawy prawnej (np. uzasadnionego interesu, zgody) legalizującej takie przetwarzanie prowadzi do naruszenia przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

RODO art. 5 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

RODO art. 6 § ust. 1 lit. d

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

RODO art. 6 § ust. 1 lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.d.o. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

RODO art. 58 § ust. 2 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

RODO art. 2 § ust. 2 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200 § w zw. z art. 205 par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76a § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 78 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Monitoring wizyjny obejmujący przestrzeń publiczną (nieruchomość wspólną, drogę dojazdową) narusza przepisy RODO, jeśli nie ma ku temu uzasadnionej podstawy prawnej. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego w analogicznej sprawie wiąże sąd orzekający w kolejnej sprawie. Zasada minimalizacji danych wymaga ograniczenia zakresu monitoringu do niezbędnego minimum, tj. do własnej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Argumentacja A. S. i M. M. o konieczności monitorowania przestrzeni wspólnej w celu ochrony żywotnych interesów. Argumentacja A. S. i M. M. o braku możliwości precyzyjnego ograniczenia zasięgu kamer. Argumentacja J. D. o naruszeniu przepisów przez kamery nr 2 i 3 w całości.

Godne uwagi sformułowania

wykorzystywanie systemu kamer przechowującego zapis obrazu osób na sprzęcie nagrywającym w sposób ciągły, takim jak dysk twardy, zainstalowanego przez osobę fizyczną na jej domu rodzinnym w celu ochrony własności, zdrowia i życia właścicieli domu, który to system monitoruje również przestrzeń publiczną, nie stanowi przetwarzania danych w trakcie czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze ogólnie rzecz biorąc konieczność korzystania z monitoringu wizyjnego w celu ochrony nieruchomości administratorów ustaje wzdłuż granic wyznaczających teren ich nieruchomości. prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Joanna Kube

członek

Sławomir Antoniuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów RODO w zakresie monitoringu wizyjnego obejmującego przestrzeń publiczną, zasada minimalizacji danych, moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego (monitoring sąsiedzki) i interpretacji przepisów RODO w kontekście polskiego prawa procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu monitoringu wizyjnego i jego zgodności z RODO, szczególnie w kontekście sąsiedzkich sporów. Wyrok podkreśla znaczenie prawomocnych orzeczeń i zasady minimalizacji danych.

Monitoring sąsiada nagrywa Twoją posesję? Sprawdź, czy to zgodne z RODO!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 583/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Joanna Kube
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1781
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art.145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 153, art. 200 w zw. z art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. d, art. 58 ust. 2 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skarg J. D. oraz A. S. i M. M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla punkt pierwszy zaskarżonej decyzji w części nakazującej A. S. i M. M. zaprzestania przetwarzania danych osobowych J. D. pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości, tj. z kamery nr 2, obejmującej swym zasięgiem działkę przy ul. [...] oraz widoczną za nią drogę; 2. oddala skargę A. S. i M. M. w pozostałej części; 3. oddala skargę J. D.; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżących A. S. i M. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej jako Prezes UODO) decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), art. 6 ust. 1 oraz art. 58 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35); zwanego dalej RODO, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi J. D.; zwanego dalej skarżącym lub uczestnikiem na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez A.S. oraz M. M.; zwanych dalej stronami skarżącymi polegające na przetwarzaniu jego danych osobowych w zakresie wizerunku za pomocą monitoringu wizyjnego bez podstawy prawnej oraz niespełnieniu żądania ich usunięcia:
1. nakazał A. S. oraz M. M. zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości, tj. z kamery nr 1, obejmującej swym zasięgiem część nieruchomości wspólnej (krawężnik, pojemniki na śmieci oraz część drogi dojazdowej) oraz kamery nr 2, obejmującej swym zasięgiem działkę przy ul. [...] oraz widoczną za nią drogę,
2. odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
W toku postępowania organ ustalił następujący stan faktyczny.
Do Prezesa UODO wpłynęła skarga J. D. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez A. S. oraz M.M. , polegające na przetwarzaniu jego danych osobowych w zakresie wizerunku za pomocą monitoringu wizyjnego bez podstawy prawnej oraz niespełnieniu żądania usunięcia danych już zgromadzonych.
Skarżący wskazał, że w lutym 2019 r. w obrębie nieruchomości prywatnej położonej w G. przy ul. [...], której właścicielami są strony skarżące, zainstalowane zostały 3 kamery. Według J. D., cyt. "pierwsza monitoruje część południowo-zachodnią tj. front nieruchomości a także fragment drogi osiedlowej z której korzystam na podstawie służebności przejazdu i przechodu, dwie pozostałe kamery znajdują się w części północno-zachodniej - od strony ogrodu i tarasu, kamera nr 3 jest tak zamontowana że oprócz nagrywania terenu działki ww. osób monitoruje znaczną część działki wykorzystywanej w celach rekreacyjnych". Skarżący wniósł o nakazanie stronom skarżącym zaprzestania naruszania jego danych osobowych przez trwałe przestawienie kamer oraz usunięcie jego danych osobowych. Wskazał również, iż mimo kierowanych do stron skarżących wezwań nie otrzymał, cyt.: "żadnych danych dotyczących kto jest administratorem danych osobowych, w jakim celu i w jaki sposób są one przetwarzane, komu są przekazywane, kto ma do nich dostęp oraz jakie są stosowane zabezpieczenia w celu ochrony danych osobowych. W obrębie ww. nieruchomości nie znajduje się żadna informacja dotycząca monitoringu wizyjnego, nie zostały podane dane w jakim celu został zainstalowany monitoring, kto jest administratorem danych itd.".
W odpowiedzi na powyższą skargę Prezes UODO pismem z [...] września 2020 r. znak: [...] wezwał skarżącego do doprecyzowania czy chce, aby organ nakazał stronom skarżącym dopełnienie wobec niego obowiązku informacyjnego z art. 13 RODO, bądź art. 15 RODO. Wobec braku odpowiedzi Prezes UODO w tym zakresie pozostawił skargę bez rozpoznania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezes UODO wydał decyzję z [...] lutego 2021 r. o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącego.
W dniu [...] marca 2021 r. J. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, która wyrokiem z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/21 została uchylona. Sąd wskazał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuszczono się naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. w zw. z art. 7 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez niedokonanie kluczowych w sprawie ustaleń faktycznych. W materiale dowodowym brak bowiem wydruku obrazu z kamery nr 3, ponadto Prezes UODO przedwcześnie uznał, że nie dochodzi do przetwarzania danych osobowych skarżącego, pomimo obrazu z kamery nr 1, która monitoruje część drogi dojazdowej oraz wspólne śmietniki stron postępowania.
Zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezes UODO uzupełnił materiał dowodowy i po powtórnym jego rozpatrzeniu ustalił, że:
1. strony skarżące wskazały, cyt.: "kamera nr 1 monituje cały podjazd posesji państwa M. czyli posesje nr [...] i podjazd posesji nr [...] (...). Ponadto, obejmuje skalniaki i kosze na śmieci państwa D. i państwa M.", "obraz z kamery nr 3 obejmuje taras posesji nr [...] państwa M., część muru, część płotu, część działki państwa M.. (...). Kamera nr 2 obejmuje działki posesji nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], przestrzeń nieurządzoną, pozostawioną ziemię - stanowiącą własność dewelopera",
2. kamery zostały zainstalowane w celu zapewnienia bezpieczeństwa stron skarżących oraz ich małoletniego syna. Według nich cyt. "osiedle się rozbudowało, mieszkańcy posiadają pojazdy mechaniczne, które przemieszczają się po drodze publicznej gdzie często bawią się dzieci z osiedla w tym syn moich Mocodawców. Jednocześnie kurierzy firm przewozowych także korzystają z tej drogi i podjazdów bez pozwolenia właścicieli, powodując niejednokrotnie szkody",
3. dane z monitoringu zapisywane są na niepodłączonym do internetu dysku twardym, a zapis nadpisuje się po 30 dniach,
4. strony skarżące wskazały, że nie przetwarzają danych osobowych skarżącego. Nie posiadają nagrań, na których byłby on uwidoczniony. Nagrania z monitoringu nie zostały i nie są przez nich wykorzystywane ani udostępniane,
5. skarżący, odnosząc się do obszaru objętego monitoringiem kamery nr 2 wskazał, że odwiedza sąsiada mieszkającego przy ul. [...], a także spaceruje po drodze za działkami.
Prezes UODO podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 11 grudnia 2014 r. w sprawie C-212/13 Frantiśek Ryneś przeciwko Ufad pro ochranu osobnich udaju Ryneś, w którym stwierdzono, że "wykorzystywanie systemu kamer przechowującego zapis obrazu osób na sprzęcie nagrywającym w sposób ciągły, takim jak dysk twardy, zainstalowanego przez osobę fizyczną na jej domu rodzinnym w celu ochrony własności, zdrowia i życia właścicieli domu, który to system monitoruje również przestrzeń publiczną, nie stanowi przetwarzania danych w trakcie czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze". Przedstawił także stanowisko Europejskiej Rady Ochrony Danych zawartych w "Wytycznych 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych przez urządzenia wideo" przyjętych w dniu 29 stycznia 2020 r.
Organ zaznaczył, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zasięg kamer monitoringu wizyjnego należącego do stron skarżących wykracza poza ich nieruchomość - monitoring wizyjny obejmuje swym zasięgiem działki pozostałych sąsiadów wraz z polami uprawnymi, jak również przestrzeń publiczną, na terenie której skarżący ma prawo przebywać, tj. krawężnik, części drogi dojazdowej, pojemniki na śmieci (co wynika z załączonych do wyjaśnień załączników przedstawiających zasięg kamer). Tym samym wizerunek skarżącego może być przetwarzany za pomocą monitoringu wizyjnego zainstalowanego przez strony skarżące. W takim wypadku przetwarzanie dokonywane za pomocą monitoringu wizyjnego musi być zgodne z przepisami RODO. Wprawdzie strony skarżące uzasadniają instalację monitoringu zapewnieniem bezpieczeństwa sobie oraz ich małoletniego dziecka, jednak nie wskazują podstawy prawnej objęcia zakresem tego monitoringu nie tylko swojej nieruchomości, ale także przestrzeni publicznej, co może powodować wejście w posiadanie danych osobowych skarżącego w zakresie jego wizerunku.
Skoro zasięgiem monitoringu stron skarżących (kamera nr 1), objęta jest nieruchomość wspólna (na co sami wskazują), to na jej terenie przebywać mogą wszystkie osoby posiadające tytuł prawny do tej nieruchomości bądź do części wspólnych znajdujących się na niej. Zauważył, że strony skarżące nie kwestionują tytułu prawnego skarżącego do korzystania z nieruchomości wspólnej objętej ich monitoringiem, a zatem jego wizerunek może być zarejestrowany za pomocą monitoringu. Ponadto, kamera nr 2 obejmuje m.in. obszar działki leżącej przy ul. [...] oraz widocznej z tyłu drogi, na których skarżący - jak oświadczył - również niekiedy przebywa. Powyższe oznacza, że strony skarżące, aby móc w sposób legalny przetwarzać dane osobowe skarżącego w zakresie wizerunku, podczas gdy przebywa on na wskazanych nieruchomościach, muszą wykazać się przynajmniej jedną z przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 1 RODO. Jednak strony skarżące w trakcie niniejszego postępowania takiej nie powołały.
W ocenie Prezesa UODO przetwarzanie przez A. S. i M. M. danych osobowych J. D., w zakresie wizerunku pochodzących z monitoringu wizyjnego kamery nr 1 - części wspólnych nieruchomości, jak również kamery nr 2 - działki przy ul. [...], na której skarżący przebywa oraz widocznej za nią drogi, po której spaceruje, nie znajduje uzasadnienia w przepisach RODO, w tym nie wypełnia przesłanki zawartej w art. 6 ust. 1 lit. f tego aktu prawnego. Nie może bowiem zostać uznane za uzasadnione prawnie usprawiedliwionymi interesami stron skarżących. Nie wykazali oni żadnej podstawy prawnej, która uzasadniałaby przetwarzanie takich danych osobowych. Wskazana przez strony skarżące potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa swojego i ich małoletniego dziecka jest uzasadnieniem dla wykonywania monitoringu wizyjnego ograniczonego swoim zasięgiem wyłącznie do terenu nieruchomości będącej ich własnością.
W związku z powyższym organ stwierdził, że zaistniała przesłanka do zastosowania uprawnienia, o którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. c RODO, i nakazania stronom skarżącym zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącego pochodzących z nagrań z monitoringu wizyjnego, obejmującego swym zakresem nieruchomość publiczną, tj. kamery nr 1 oraz działkę przy ul. [...] z widoczną za nią drogą, tj. obszar objęty monitoringiem kamery nr 2. Natomiast kamera nr 3 zainstalowana jest w tylnej części nieruchomości stron skarżących i nie obejmuje swym zasięgiem nieruchomości skarżącego, nieruchomości wspólnych ani innych nienależących tylko i wyłącznie do stron skarżących nieruchomości, na terenie których może on przebywać. W szczególności wbrew temu, co skarżący podnosi w toku postępowania administracyjnego, ze znajdującego się w aktach sprawy rzutu obrazu z kamery nr 3 wynika, że obejmuje ona swym zasięgiem część muru odgradzającego nieruchomość stron skarżących od działki skarżącego, nie ingerując przy tym swoim obrazem w teren tej działki. W tylnej zaś części posesji obejmuje jedynie niewielką dolną część ogrodzenia. Tak więc zasadna była odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego w zakresie przetwarzania jego danych osobowych za pomocą kamery nr 3.
Pismem z [...] lutego 2023 r. J. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa UODO z [...] stycznia 2023 r. w części dotyczącej pkt 2, w którym organ odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75, art. 76a § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80 i art. 81 K.p.a. w postaci braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i zaniechania ustalenia prawdy obiektywnej w postaci oceny, że kamery poza obszarami wskazanymi w pkt 1 decyzji nagrywają go w przestrzeni, która wykracza poza granicę należącej do stron skarżących nieruchomości tj.: część jego nieruchomości wraz z płotem (kamera oznaczona jako nr 2), teren za ogrodami wykorzystywany powszechnie do spacerów, wyprowadzania psów i jazdy na rowerze (kamera nr 2 i 3), podjazd nieruchomości nr 16 (kamera nr 1).
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części pkt 2 poprzez nakazanie stronom skarżącym zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granicę należącej do nich nieruchomości w tym obszar obejmujący: część nieruchomości skarżącego wraz z płotem (kamera oznaczona jako nr 2), teren za ogrodami wykorzystywany powszechnie do spacerów, wyprowadzania psów i jazdy na rowerze (kamera nr 2 i 3), podjazd nieruchomości nr 16 (kamera nr 1), a także zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazał, że zaskarżoną decyzją Prezes UODO nakazał właścicielom nieruchomości nr [...] zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granicę należącej do nich nieruchomości. Organ doprecyzował, iż chodzi o kamerę nr 1 obejmującą swym zasięgiem część nieruchomości wspólnej, tj. krawężnik, pojemniki na śmieci oraz część drogi dojazdowej, podobnie w zakresie kamery nr 2, która obejmuje swym zasięgiem działkę przy ul. [...] oraz widoczną za nią drogę. Prezes UODO oddalił jednak wniosek w pozostałym zakresie, zaś z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do przetwarzania jego danych osobowych dochodzi również na części jego nieruchomości nad ogrodzeniem (kamera oznaczona jako nr 2) oraz w przestrzeni za ogrodami, która jest wykorzystywana powszechnie jako teren do spacerów, wyprowadzania psów i jazdy na rowerze (kamera nr 2 i 3), ponadto kamera nr 1 w zakresie jakim nagrywa podjazd nieruchomości nr [...]. Powyższe zostało udowodnione za pomocą oświadczeń pisemnych z [...] lipca 2022 r., które znajdują się w aktach administracyjnych, tam też został zaznaczony teren, który stanowi własność stron skarżących oddzielony graficznie od powierzchni, które są użytkowane wspólnie przez mieszkańców oraz nieruchomości stanowiące własność innych osób w tym skarżącego. Dowody te zostały przedstawione organowi w formie kolorowych wydruków i przesłane za pomocą skrzynki e-PUAP.
Zdaniem skarżącego, organ nie wskazał dlaczego nie przeprowadził dowodów wskazanych w jego pismach procesowych, nie wypowiedział się w przedmiocie oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych i poprzestał na ustaleniu stanu faktycznego jedynie na podstawie dokumentów.
Pismem z [...] lutego 2023 r. A. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa UODO z [...] stycznia 2023 r. w części dotyczącej pkt 1, tj. w zakresie w jakim organ nakazał im zaprzestanie przetwarzania danych osobowych J. D. pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości, tj. z kamery nr 1, obejmującej swym zasięgiem część nieruchomości wspólnej (krawężnik, pojemnik na śmieci oraz część drogi dojazdowej) oraz kamery nr 2, obejmującej swym zasięgiem działkę przy ul. [...], a także widoczną za nią drogę.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz ocenie sprawy na podstawie wybiórczego materiału dowodowego przy pominięciu istotnych jego części, tj.:
• uznanie, że zasięg kamer monitoringu wizyjnego należących do nich wykracza poza ich nieruchomość obejmując swym zasięgiem działki pozostałych sąsiadów wraz z polami uprawnymi, co świadczy, że wizerunek uczestnika postępowania J. D. może być przez nich przetwarzany za pomocą monitoringu wizyjnego, podczas gdy monitoring należący do stron skarżących obejmuje wyłącznie należącą do niech nieruchomość, nie jest skierowany na posesję J. D. i nie obejmuje swoim zasięgiem nieruchomości należącej do niego w jakikolwiek sposób, w szczególności w sposób który umożliwiałby przetwarzanie jego wizerunku,
• uznanie, że oświadczenia J. D., iż niekiedy przebywa na drodze leżącej z tyłu ich budynku (strona ukierunkowania kamery numer 2), stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że kamera należąca do nich utrwala wizerunek J.D.w czasie, gdy przebywa na wskazanej drodze, podczas gdy ostrość kamery nie pozwala na ustalenie wizerunku osoby przebywającej na drodze widocznej z tyłu ich budynku, jak również J. D. nie uprawdopodobnił, że przebywa tam tak często, że jego wizerunek może być przetwarzany,
• uznanie, że nie wykazali żadnej podstawy prawnej, która uzasadniałaby przetwarzanie danych osobowych, z czym się nie zgadzają, bowiem w toku postępowania wskazali interes w założeniu monitoringu, argumentując to zarówno zakresem prawnym, jak i faktycznym,
• nieustalenie przez organ wszystkich okoliczności związanych z przyczynami stosowania przez nich monitoringu, celu montażu monitoringu i sposobu wykorzystywania zgromadzonego materiału,
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 2 ust. 2 lit. c RODO poprzez jego błędną wykładnię i w rezultacie niezastosowanie, wyrażające się w uznaniu, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zastosowanie mają przepisy wskazanego rozporządzenia, podczas gdy RODO nie ma zastosowania do przetwarzania danych osobowych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, co ma miejsce w niniejszym stanie faktycznym,
b) art. 6 ust. 1 RODO poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z braku należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do uznania, że nie wykazali przynajmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 6 ust. 1 RODO, co umożliwiłoby im w sposób legalny przetwarzać dane osobowe J. D. w zakresie wizerunku, podczas gdy przebywają oni na nieruchomości wspólnej, natomiast organ nie zważył, iż w odpowiedzi na skargę z [...] listopada 2020 r., wyraźnie powołali się na art. 6 ust. 1 lit. d RODO, wskazując, iż przetwarzanie przez nich danych osobowych z monitoringu jest zgodne z prawem, bowiem jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej (w tym przypadku ich interesów).
W związku z powyższym strony skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w części pkt 1, umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,
Strony skarżące wskazały, że na ich nieruchomości przy ul. [...] w G. umieszczone są 3 kamery nakierowane na działkę i podjazd jedynie w celu bezpieczeństwa. Kamera nr 1 ma na celu wyłącznie monitorowanie sytuacji panującej w obrębie podjazdu znajdującego się przed ich posesją, obejmując skalniaki i krawężnik, a obraz posesji nr [...] uwidoczniony na obrazie kamery jest znikomy i nie pozwala na czytelne utrwalanie wizerunku uczestników postępowania. Zatem kamera nr 1 monitoruje ich własność, a także w znikomym zakresie granicę ich nieruchomości z innymi działkami niestanowiącymi w żaden sposób części mieszkalnej lub użytkowej. Zrozumiałym jest fakt, że właściciel ma prawo do ochrony granic działki, do której przysługuje mu prawo własności i w celach osobistych może dokonywać rejestracji zdarzeń w obrębie administracyjnych granic ewidencyjnych owej działki. Wskazali, że w niniejszych okolicznościach niemożliwym jest, aby zmienić zakres monitoringu wizyjnego, gdyż w chwili obecnej monitoring ten nie penetruje obszarów innych aniżeli teren ich nieruchomości (działki), o czym wie doskonale J.D., bowiem został o tym fakcie poinformowany, zarówno pisemnie, jak i ustnie. Strony skarżące, za pośrednictwem profesjonalnej firmy zajmującej się montażem monitoringu wizyjnego, dwukrotnie dokonywali zmiany usytuowania kamer, przy czym - podczas drugiej zmiany ustawienia był obecny J.D. i nie wnosił żadnych uwag, ani zastrzeżeń. Dlatego w ocenie stron skarżących brak zastrzeżeń J. D. należało uznać za wyrażenie dorozumianej zgody na posadowienie monitoringu w określonej postaci i o określonym zasięgu. Dodatkowo organ nie zauważył, że w miejscu ich zamieszkania i J. D. posiadanie monitoringu jest powszechne. Bowiem przy ul. [...] w G. monitoring posiadają posesje: nr [...], [...] (stanowiąca ich własność), [...], [...], natomiast posesje nr [...] i nr [...] posiadają wideodomofony. Przyjąć zatem należy, że sposób ochrony własnej posesji poprzez monitoring wizyjny należy do powszechnych rozwiązań w miejscu zamieszkania, a ponadto fakt, że nieruchomości w ramach ul. [...] w G. umiejscowione są blisko granic administracyjnych miejscowości G. i z jednej strony jest wolna przestrzeń, zupełnie niezamieszkana stanowiąca nieużytki, co dodatkowo utwierdza mieszkańców w przekonaniu, że zasadnym jest celem bezpieczeństwa mienia i domowników (w tym małoletnich) stosowanie monitoringu wizyjnego.
Podkreślili, że nie istnieją kamery i monitoring wizyjny, który w sposób sztuczny mógłby być precyzyjny "do centymetra" wskazując zakres i zasięg nagrywanego obrazu. Aktualnie w miejscu ich zamieszkania brak jest oświetlenia zarówno z przodu ich posesji, jak i z tyłu, gdzie brak jest zabudowań, a nieruchomości położone są w pobliżu obwodnicy, czyli na obrzeżach miasta. Nie bez znaczenia jest również fakt, że posiadają małoletniego syna, który uzasadnia argument dbania o bezpieczeństwo domowników. Ich celem nadrzędnym jest stworzenie warunków bezpiecznych dla dziecka, co usprawnia właśnie monitoring wizyjny ich posesji. Ponadto uważają, że obecnie nie mogą pozwolić sobie na stosowanie innych środków ochrony tj. np. wynajęcie ochrony. W ich ocenie jest to zbyt kosztowna forma ochrony mienia, jak również taka inicjatywa nie jest popularna na terenie G. Dodatkowo zwrócili uwagę, że J. D. nigdy nie kierował żadnych zastrzeżeń do kogokolwiek spośród pozostałych sąsiadów stosujących monitoring wizyjny, a jedynie zastrzeżenia kierowane są pod ich adresem, co ma związek z trwającym od kilku lat konfliktem sąsiedzkim zapoczątkowanym przez uczestnika. W wielu rozmowach informowali J. D., że monitoring służy wyłącznie do zapewnienia bezpieczeństwa ich posesji oraz małoletniego syna, że jego zapis nie jest utrwalany, a kasowany (na zasadzie pętli), a także że nie zatrzymują żadnych nagrań oraz nigdy nie rozpowszechniali i nie rozpowszechniają danych z tego monitoringu. Wskazywali również, że zapis w monitoringu, nie jest nigdzie przesyłany, a oni są wyłącznymi administratorami monitoringu, tak więc wszelki zapisany materiał zostaje przy ul. [...] w G. Nie jest on gromadzony ani przekazywany i rozpowszechniany. Nie jest zatem naruszane prawo, zasady współżycia społecznego, czy też dobre obyczaje.
W ocenie stron skarżących, skarga złożona przez J. D. stanowi kolejną nieudaną próbę ich zastraszenia, a u podstaw leży zainspirowany i generowany przez uczestnika konflikt sąsiedzki, którego początku należy upatrywać w braku ich zgody na posadowienie - zamiast istniejącego drewnianego (w dobrym stanie i nieuszkodzonego) - murowanego ogrodzenia.
Dodatkowo podali, że organ błędnie uznał, że oświadczenie J. D., iż niekiedy przebywa na drodze leżącej z tyłu ich budynku (strona ukierunkowania kamery numer 2) stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że kamera do nich należąca utrwala wizerunek J. D. w czasie gdy ten przebywa na wskazanej drodze. Zaznaczyli, że kamera nr 2 ukierunkowana jest na tył ich posesji, obejmuje tylko ich działkę, działki innych sąsiadów (ale nie J. D.) oraz pola uprawne, które znajdują się poza ogrodzeniem ich posesji, ostrość kamery nr 2 nie pozwala na szczegółowe odtworzenie wizerunku osób poruszających się po polach uprawnych. Co więcej, jeżeli poza ich działką znajdują się pola uprawne, będące w użytkowaniu osób trzecich, to uczestnik raczej nie przemieszcza się w tamtej okolicy zbyt często, gdyż pola te stanowiące zasiewy nie są ścieżką pozwalającą na spokojne spacery. W ocenie stron skarżących J. D. nie uprawdopodobnił faktu, że przebywa na tyłach ich posesji wystarczająco często żeby jego wizerunek mógł być przetwarzany.
Pismem z [...] stycznia 2024 r., nadesłanym do sprawy o sygn. akt II SA/WA 602/23 jako odpowiedź na skargę A. S. i M. M., J. D. podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1340/22 oddalił skargę A.S. i M. M. na decyzję Prezesa UODO z dnia [...] maja 2022 r. nr [...]. Orzeczenie to jest prawomocne i wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdził, że w odniesieniu do obszaru wykraczającego poza teren nieruchomości stron skarżących, doszło do wskazanego przez wnioskodawcę przetwarzania danych osobowych uczestników postępowania z naruszeniem prawa i bez podstawy legalizującej na gruncie przepisów RODO. Przedmiotowy monitoring obejmuje bowiem (z kamery nr 1) poza terenem nieruchomości stanowiącym własność stron skarżących także część nieruchomości wspólnej, stanowiącej przestrzeń publiczną (szczegółowo opisaną w uzasadnieniu decyzji), na której uczestnicy postępowania mają prawo przebywać (i w praktyce przebywają), a ich dane osobowe w zakresie wizerunku mogą zostać przez nich pozyskane w każdym czasie.
Zdaniem J. D. monitoring stron skarżących wykracza poza granice ich nieruchomości, kamery nagrywają nieruchomość, w której mieszkają J. i J. D. oraz małoletni B. i J. D., teren wspólny (droga dojazdowa, ścieżka za ogródkami) oraz nieruchomości innych sąsiadów.
Zaznaczył, że kamery stosowane przez administratorów danych, zgodnie ze specyfikacją producenta znajdującą się w aktach administracyjnych posiadają: "przetwornik obrazu: 1/2.7" 2 MPX, CMOS, obiektyw stałoogniskowy 2.8 mm, max. zasięg promienników podczerwieni: do 30 m, Smart IR". Z powyższego wynika, że zasięg widoczności w nocy wynosi do 30 metrów, zaś w dzień jest co najmniej dwukrotnie wyższy. Za ogrodami znajdują się pola uprawne, jednak wbrew twierdzeniom wyrażonym w skardze nie zaczynają się one pod ogrodzeniem tylko poprzedzone są nieużytkami rolnymi, które są wykorzystywane do spacerów, jazdy na rowerze i zabaw dla dzieci.
Z uwagi na szeroki zakres monitoringu wykluczone jest zakwalifikowanie takiego przetwarzania do kategorii przetwarzania danych osobowych w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit c RODO.
Wizerunek osoby należy do kategorii danych osobowych i podlega ochronie (art. 4 pkt 1 RODO). Przetwarzanie danych osobowych obejmuje wszelkie czynności w tym utrwalanie, zapisywanie, usuwanie danych (art. 4 pkt 2 RODO) przetwarzaniem danych osobowych w tej sprawie jest samo automatyczne zapisywanie nagrań na dysk twardy, a następnie po 30 dniach nadpisywanie tych danych stąd też bez znaczenia pozostają twierdzenia w zakresie braku gromadzenia, czy udostępniania danych osobowych, co istotne organ nie sprawdził tej okoliczności i bazował jedynie na wyjaśnieniach stron skarżących.
A.S. i M. M. w swych wyjaśnieniach wskazali, że przetwarzają jego dane osobowe na podstawie prawnie uzasadnionych interesów administratora, zaś w skardze wskazują, w ramach tego samego systemu monitoringu, że przetwarzają dane osobowe na podstawie przesłanki ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą. Z wykładni literalnej art. 6 ust. 1 lit. d RODO wynika, że nie chodzi w tej przesłance o żywotne interesy osoby, która dane przetwarza tj. administratora danych tylko osoby, której dane są przetwarzane lub innej osoby. Gdyby chodziło o interes administratora wówczas prawodawca unijny wskazałby tę okoliczność wprost, jak w przypadku przesłanki z art. 6 ust. 1 lit. f RODO.
Zaznaczył, że nie został poinformowany o montażu kamer oraz o zakresie nagrywania zarówno pisemnie, jak i ustnej, nie był obecny przy przestawianiu kamer. Strony skarżące mogą stosować monitoring w celu poprawy bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia, jednak zakres kamer powinien obejmować jedynie ich nieruchomość nie natomiast nieruchomości sąsiednie i przestrzeń wspólną. Argument dotyczący dbałości o bezpieczeństwo domowników, w tym małoletniego syna nie może legitymować naruszania danych innych osób, których wizerunek jest nagrywany, utrwalany i udostępniany bez żadnej podstawy prawnej. Można ustawić kamery w taki sposób, aby spełniały swoją funkcję i nagrywały nieruchomość jedynie do granicy działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...] stycznia 2024 r. skarżący J. D. nadesłał uzupełnienie do skargi z [...] lutego 2023 r. zarzucając naruszenie art. 104 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie w postaci nieprecyzyjnej redakcji rozstrzygnięcia pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji skutkujące wątpliwościami co do zakresu obszaru, który powinien zostać wyłączony z systemu monitoringu wizyjnego i wniósł o skrócenie redakcji rozstrzygnięcia do słów "który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości".
Zaznaczył, że przedłożone przez niego do akt administracyjnych oświadczenia z [...] lipca 2022 r. oraz wydruki zdjęć odzwierciedlają obraz widoku z kamer, na których zostały zaznaczone miejsca, w których przebywa wraz z rodziną. Podkreślił, że wskazany na zdjęciach teren (wyodrębniony graficznie) nie stanowi własności A. S. i M. M. – jest to przestrzeń publiczna albo należąca do innych osób. Zakres monitoringu wykraczającego poza nieruchomość administratorów danych jednoznacznie wynika z zrzutów kamer przedłożonych przez strony skarżące i jest szerszy niż opisany w pkt 1 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r., Sąd zarządził, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawy o sygn. akt II SA/Wa 583/23 ze skargi J. D. oraz sygn. akt II SA/Wa 602/23 ze skargi A. S. oraz M. M. połączyć do wspólnego rozpoznania i orzekania oraz prowadzić dalej pod sygn. akt II SA/Wa 583/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 P.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie zarówno Prezesa UODO, jak również Sąd wiązała, na mocy art. 153 P.p.s.a., ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/21, którym uchylona została poprzednia decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku J. D. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez A.S. i M. M. Sąd nakazał, aby ponownie prowadząc postępowanie organ uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie ustalił stan faktyczny oraz rozstrzygnął o zasadności wniosku J.D.
Prezes UODO wykonał wytyczne Sądu, lecz błędnie w oparciu o całokształt materiału dowodowego stwierdził, że A. S.i M. M. przetwarzali dane osobowe J. D. z nagrań monitoringu wizyjnego z kamery nr 2. Z tego też względu skarga A. S. i M. M. jest częściowo zasadna. Natomiast skarga J. D. nie zasługuje na uwzględnienie.
Realizując wezwanie organu, w piśmie z [...] maja 2022 r. pełnomocnik A.S. i M. M. złożył stosowne wyjaśnienia i załączył zrzuty z kamer nr 1-3 zainstalowanych na budynku przy ul. [...] w G. (karta 173 – 180 akt administracyjnych). Na tej podstawie organ ustalił, iż "kamera nr 1 monitoruje cały podjazd posesji państwa M., czyli posesje nr [...] i podjazd posesji nr [...] (...). Ponadto, obejmuje skalniaki i kosze na śmieci państwa D. i państwa M.", "obraz z kamery nr 3 obejmuje taras posesji nr [...] państwa M., część muru, część płotu, część działki państwa M. (...). Kamera nr 2 obejmuje działki posesji nr [...], nr [...] , nr [...], nr [...], przestrzeń nieurządzoną, pozostawioną ziemię - stanowiącą własność dewelopera".
W toku postępowania w sposób bezsprzeczny ustalono, iż kamera nr 1 zainstalowana na frontowej części budynku skierowana w stronę podjazdu obejmuje swym zasięgiem część drogi dojazdowej i śmietniki wspólne. Skoro z tych śmietników korzysta J. D., jako że jest to przestrzeń wspólna, to utrwalenie jego wizerunku na urządzeniu zapisującym obraz z kamer przez 30 dni wskazuje na przetwarzanie, a co najmniej możliwość przetwarzania danych osobowych (zwykłych) wymienionego przez państwa M.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo stwierdził, iż w powyższym zakresie nie sposób doszukać się w działaniu A. S. i M. M. przesłanki legalizującej przetwarzania danych osobowych J. D.
Podkreślić należy, że aby można było mówić o zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych, w tym ich udostępnieniu (ujawnieniu), konieczne jest istnienie jednej z przesłanek legalizujących proces przetwarzania (a zatem ujawniania, udostępniania) danych osobowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 RODO.
Zgodnie z powołanym przepisem, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków: a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów; b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy; c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej; e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi; f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Akapit pierwszy lit. f) nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.
Nadto proces przetwarzania danych osobowych musi być zgodny z zasadami ustanowionymi w art. 5 ust. 1 RODO. Do zasad tych zalicza się między innymi zasadę minimalizacji danych (lit. c). Wspomniana zasada wymaga, by proces przetwarzania danych osobowych był m.in. adekwatny, ograniczony do celów, w których są przetwarzane.
Jak stwierdzono w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 11 grudnia 2014 r. w sprawie C-212/13 FrantiśekRyneś przeciwko Urad pro ochranuosobnichudajuRyneś, (...) "wykorzystywanie systemu kamer przechowującego zapis obrazu osób na sprzęcie nagrywającym w sposób ciągły, takim jak dysk twardy, zainstalowanego przez osobę fizyczną na jej domu rodzinnym w celu ochrony własności, zdrowia i życia właścicieli domu, który to system monitoruje również przestrzeń publiczną, nie stanowi przetwarzania danych w trakcie czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze".
Zatem za prawidłową należy uznać argumentację organu zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż dane osobowe pozyskane za pomocą zainstalowanego przez państwa M.monitoringu obejmującego swym zasięgiem nieruchomość wspólną, nie są przetwarzane w celach wyłącznie czysto osobistych w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit c RODO. Za takim stwierdzeniem przemawia także pkt 18 preambuły RODO wskazujący, że działalność osobista lub domowa może między innymi polegać na korespondencji i przechowywaniu adresów, podtrzymywaniu więzi społecznych oraz działalności internetowej podejmowanych w ramach takiej działalności. Monitoring przestrzeni wspólnych, miejsc przebywania, poruszania się i wykonywania czynności przez inne osoby wykracza poza pojęcie czynności czysto osobistych i domowych.
Zaprezentowane stanowisko koresponduje z przywołanymi przez organ "Wytycznymi nr 3/2019 w sprawie przetwarzania danych osobowych przez urządzenia wideo" przyjętymi przez Europejską Radę Ochrony Danych w dniu 29 stycznia 2020 r., w których wskazano, że "dane osobowe powinny być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane ("minimalizacja danych") (...). Przed zainstalowaniem monitoringu wizyjnego administrator powinien zawsze krytycznie ocenić czy środek ten, jest odpowiedni do osiągnięcia pożądanego celu, a po drugie odpowiedni i niezbędny do jego celów. Środki polegające na zastosowaniu monitoringu wizyjnego należy wybierać wyłącznie w przypadku gdy cel przetwarzania nie mógł zostać osiągnięty za pomocą innych środków, które są mniej inwazyjne w stosunku do podstawowych praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Administrator musi ocenić w każdym przypadku z osobna, czy takie środki mogą stanowić uzasadnione rozwiązanie" (por. Wytyczne pkt. 3.1.2 ppkt. 24 i 25). Wskazano również, że "(...) ogólnie rzecz biorąc konieczność korzystania z monitoringu wizyjnego w celu ochrony nieruchomości administratorów ustaje wzdłuż granic wyznaczających teren ich nieruchomości. Niemniej istnieją przypadki, w których monitorowanie nieruchomości nie jest wystarczającym środkiem zapewniającym skuteczną ochronę. W niektórych indywidualnych przypadkach konieczne może okazać się rozszerzenie zakresu monitoringu wizyjnego, aby objął swoim zasięgiem bezpośrednie sąsiedztwo nieruchomości. W tym kontekście administrator powinien wziąć pod uwagę środki fizyczne i techniczne, na przykład blokowanie wyświetlania nieistotnych obszarów lub ich zamazywanie" (Wytyczne pkt. 3.1.2. ppkt 27). Jak wynika z zrzutu kamery nr 1, wskazanych powyżej środków nie zastosowano w celu ograniczenia pola obrazu tejże kamery.
Z tych też względów nie sposób dopatrzyć się przesłanki legalizującej w art. 6 ust. 1 lit. d RODO, co postulują państwo M. w skardze, wskazując na potrzebę ochrony osób przebywających na terenie objętym monitoringiem i znajdującego się na nim mienia. Wymienione osoby nie wykazały, aby objęcie kontrolą wizyjną przestrzeni wspólnych było podyktowane realnym zagrożeniem. Przeciwnie, monitoring ma służyć celom prewencyjnym. Pełnić rolę czynnika wzmacniającego poczucie bezpieczeństwa mieszkańców, a odstraszać osoby potencjalnie zainteresowane wejściem na teren posesji państwa M. Kierując się zasadą wspomnianego minimalizmu, założony cel może zostać osiągnięty poprzez monitorowanie przestrzeni, w której przebywają wyłącznie mieszkańcy monitorowanego obiektu. W motywie 46 RODO wskazano, że w żywotnym interesie chodzi o interesy mające istotne znaczenie dla życia osoby, na przykład o działania podejmowane podczas epidemii, klęsk żywiołowych lub katastrof spowodowanych przez człowieka. Chodzi zatem nie o jakikolwiek interes osoby, której dane dotyczą, a jedynie o te mające znaczenie dla jej życia, przy czym życie nie musi od nich zależeć. Możliwe zatem jest oparcie przetwarzania danych na tej przesłance zarówno w razie potrzeby ochrony życia osoby fizycznej, jak również dla ochrony jej zdrowia czy majątku. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że w prewencyjnym działaniu skarżących występuje element istotności dla życia i zdrowia członków rodziny państwa M. Trzeba mieć na względzie, że zakres przetwarzanych danych osobowych musi być niezbędny do realizacji celu w postaci ochrony nie jakichkolwiek interesów człowieka, lecz interesów najistotniejszych, definiowanych jako żywotne.
Natomiast ustalenia organu w zakresie rejestrowania obrazu kamerą nr 3 nie wskazują, aby przy jej użyciu (ustawieniu kamery w dacie orzekania przez organ) możliwe było utrwalanie wizerunku skarżącego J. D. Kamery zostały przytwierdzone do budynku w sposób trwały, uniemożliwiający ruch obiektywu. Objęcie kadrem fragmentu ogrodzenia posesji wymienionego nie umożliwia rejestracji wizerunku osób przebywających na sąsiedniej posesji. Tym samym rozstrzygnięcie organu zawarte w pkt 2 zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe, poprzedzone dostateczną analizą materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Nadto kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy państwo M. mogą pozyskać dane osobowe J.D. przy użyciu kamery nr 2. W tym zakresie ustalenia i rozstrzygnięcie organu budzą uzasadnione zastrzeżenia państwa M. w świetle dowodów przez nich przedstawionych, które to skład orzekający w sprawie podziela. Obraz z tej kamery obejmuje działki sąsiadów z wyłączeniem działki J. D. oraz przestrzeń niezagospodarowaną z pozostawionym nasypem ziemi po robotach budowlanych. Bez wątpienia nie jest to teren zagospodarowany, przeznaczony do przemieszczania się, czy też przebywania rekreacyjnego mieszkańców. Państwo M. podnoszą, iż przedmiotowy teren stanowią pola uprawne, a z powodu zasiewów obecność na nim osób jest sporadyczna. Ponadto odległość zainstalowanej kamery na ścianie budynku do krańca ogrodzenia działki powoduje, że obraz jest wyraźny w bliskiej odległości obiektywu kamery i traci na szczegółowości wraz z oddalaniem się od obiektywu. Poza zewnętrznym ogrodzeniem działki państwa M. i ich sąsiadów obraz z kamery nr 2 jest na tyle niewyraźny, że umożliwiałby jedynie rozpoznanie postaci, lecz nie jej wizerunku. Zwłaszcza postaci znajdującej się na oddalonej drodze, którą trudno jest z tej perspektywy choćby dostrzec.
Ocena organu w powyższym zakresie jest nieprawidłowa jeszcze z innego powodu. Otóż w tożsamej sprawie rozstrzyganej przez Prezesa UODO zakończonej decyzją z [...] maja 2022 r. nr [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi J.D., działającego w imieniu małoletnich dzieci J. i B. D., m.in. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania ich danych osobowych przez A. S. oraz M. M. polegające na nagrywaniu ich danych osobowych w zakresie wizerunku za pomocą systemu monitoringu wizyjnego, nakazał A. S. oraz M. M., zaprzestania przetwarzania danych osobowych małoletnich J. i B. D., w imieniu których działa J. D., pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości tj. kamery nr 1, obejmującej swym zasięgiem część nieruchomości wspólnej (krawężnik, pojemniki na śmieci oraz część drogi dojazdowej), w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż pozostałe kamery (nr 2 i 3) monitoringu zainstalowanego przez skarżących, zainstalowane są w tylnej części ich nieruchomości i nie obejmują swym zasięgiem nieruchomości uczestników postępowania ani nieruchomości wspólnych, na terenie których mogą oni przebywać. Organ zwrócił uwagę, że ze znajdującego się w aktach sprawy rzutu z kamery nr 3 wynika, że obejmuje ona swym zasięgiem część muru odgradzającego ich nieruchomość od działki J. D., nie ingerując przy tym swoim obrazem w teren tej działki. Wobec powyższego, w ocenie organu zasadnym było odmówić uwzględnienia wniosku J. D., działającego w imieniu swoich małoletnich dzieci J. i B.D. w zakresie przetwarzania ich danych osobowych pozyskanych przez skarżących za pomocą kamer nr 2 i 3, wchodzących w skład monitoringu zainstalowanego na ich nieruchomości.
Jak z powyższego wynika, w analogicznym stanie faktycznym (wskazane kamery jako zainstalowane na stałe nie zmieniły swego położenia oraz przestrzeń monitorowana nie zmieniła swego charakteru), jak też prawnym, organ dokonał rozbieżnych ustaleń, co do stanu faktycznego sprawy oraz dokonał odmiennej oceny naruszenia przepisów RODO. Tym samym naruszył zasadę wyrażoną w art. 8 § 2 K.p.a. stanowiącym, iż organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Takiej zaś uzasadnionej przyczyny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podano.
Prawomocnym wyrokiem z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1340/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.S. i M. M. na decyzję Prezesa UODO z [...] maja 2022 r nr [...].
Należy w tym miejscu podkreślić, że stosownie do art. 170 P.p.s.a. prawomocny wyrok sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skład orzekający w niniejszej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę J. D. w piśmie procesowym z [...] stycznia 2024 r., nie może kwestionować jednoznacznie stwierdzonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1340/22 okoliczności związanych z rozmieszczeniem kamer, zasięgu ich działania i obszaru przez te urządzenia monitorowanego, a więc kwestionować ustaleń fatycznych, jak też oceny prawnej zawartej w tymże wyroku.
Przewidziana przez art. 170 P.p.s.a. moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu, jako aktu władzy państwowej, wraża się tym, że obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treści prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego wyroku związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie tego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis komentowanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia z całym systemem sprawowania władzy.
Wprawdzie w dacie wydania przez Prezesa UODO zaskarżonej decyzji nie było w obrocie prawnym wyroku z 15 marca 2023 r., a zatem organ nie był nim związany, lecz w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie prawomocny wyrok ma moc wiążącą i determinuje sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając to wszystko na względzie należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja w pkt 1 w części nakazującej A. S. oraz M. M. zaprzestania przetwarzania danych osobowych J. D. pochodzących z nagrań monitoringu wizyjnego, który wykracza poza granice należącej do nich nieruchomości, tj. z kamery nr 2, obejmującej swym zasięgiem działkę przy ul. [...] oraz widoczną za nią drogę, narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a.
W pozostałej części zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy.
Sąd nie podziela zarzutu przedstawionego przez J. D. w piśmie procesowym z [...] stycznia 2024 r. stanowiącym uzupełnienie skargi. W ocenie Sądu, organ nie naruszył art. 104 § 2 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie w postaci nieprecyzyjnej redakcji rozstrzygnięcia w nr 1 i 2 w zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały nałożone na stronę. Rozstrzygnięcie powinno być zatem sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Osnowa zaskarżonej decyzji jest precyzyjna. Określa w jakim zakresie uwzględnia skargę J. D. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez państwa M. i ustala obowiązek zaprzestania przetwarzania tych danych w sposób dostatecznie jasny i nadający się do wykonania, ewentualnie dalszej egzekucji administracyjnej.
Rozpoznając ponownie skargę J. D. w części obejmującej przetwarzanie jego danym osobowych przez A. S. i M. M., w zakresie wizerunku utrwalanego w monitoringu z kamery nr 2 zainstalowanej na budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G., będzie obowiązany wziąć pod uwagę powyższe ustalenia Sądu, w szczególności wiążącą ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1340/22. Odstąpić od wiążącej oceny organ może jedynie wówczas, gdy ulegnie zmianie stan faktyczny sprawy lub stan prawny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Sąd orzekł w punkcie 2 i 3 wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących A. S. i M. M. solidarnie kwotę 200 zł, na którą składał się wpis sądowy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI