II SA/WA 582/24

II SA/Wa 582/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
87 ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.) Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A.W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie
Uzasadnienie
A. W. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej, jako: CWKL lub organ) z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej, jako RWKL lub organ I instancji), działając na podstawie skierowania Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] ([...] z dnia [...] października 2023 r.), po przeprowadzeniu badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych, rozpoznała u skarżącej, wśród rozpoznań powodujących niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej "tatuaż grzbietu ręki lewej (§ 2 pkt 9 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. poz. 1243 ze zm., dalej, jako: rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r.) i orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. (Nr [...]) uznała, że A. W. jest niezdolna do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1 Grupa III).
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. orzeczenia z dnia [...] października 2023 r., CWKL orzeczeniem z dnia [...] lutego 2024 r. - utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że po wnikliwej analizie całości zgromadzonej dokumentacji CWKL stwierdziła, że postępowanie orzecznicze w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej skarżącej przeprowadziła RWKL. Orzekanej m. in. zlecono badania i konsultacje specjalistyczne, na podstawie których oraz całości dokumentacji orzeczniczej ustalono rozpoznania jak wyżej. W toku postępowania odwoławczego CWKL pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. wezwała skarżącą na badanie na [...] stycznia 2023 r. do CWKL. Na wezwaniu zamieszczono informację: "W przypadku niestawienia się Pani na badania w w/w terminie — sprawa będzie rozpatrzona na podstawie posiadanej dokumentacji medycznej." Skarżąca na wyznaczony termin nie stawiła się. Nie powiadomiła również o przyczynie swojej nieobecności. W tej sytuacji CWKL rozpatrzyła odwołanie w oparciu o akta sprawy i utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie orzeczeń obu instancji.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. Przywołanie nieobowiązujących aktów prawnych,
2. Niezgodne z prawdą informacje dotyczące stawiennictwa,
3. Rażące błędy merytoryczne dotyczące dat,
4. Bezpodstawne zarzucenie dotyczące nie dostarczenia dokumentacji medycznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w orzeczeniu został przywołany nieobowiązujący pkt nr 9 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., który został zmieniony rozporządzeniem z dnia 5 grudnia 2023 r. W obowiązującym rozporządzeniu został zmieniony cały Załącznik nr 1, zgodnie, z którym § 2 pkt 8 stanowi o zdolności do pełnienia zawodowej służby. Niezdolność dotyczy wyłącznie "Osoby posiadające tatuaże twarzy, szyi lub powierzchni dłoniowej/grzbietowej ręki i palców ubiegające się o powołanie do służby wojskowej w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych oraz żołnierzy pełniących służbę wojskową w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych należy kwalifikować jako niezdolnych. Osoby posiadające tatuaże wyrażające treści powszechnie uznawane za nieakceptowalne wymagają konsultacji psychologicznej i psychiatrycznej." Reasumując § 2 pkt 8 gr. III Załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. stanowi o zdolności skarżącej do służby wojskowej.
Dalej skarżąca wyjaśniła, że poprzez tatę, który jest aktywnym żołnierzem przekazała informację poprzez wojskową sieć [...] na adres M. P. oraz Ż. R. (w załączeniu wydruki wysłanych wiadomości), że z przyczyn rodzinnych nie jest w stanie zgłosić się do CWKL. Dodatkowo zarówno skarżąca jak i jej ojciec wykonali kilka połączeń na numery wskazane na wezwaniu, jednak mimo wielu prób nie udało nam się dodzwonić.
Skarżąca zwróciła również uwagę, iż w zaskarżonym orzeczeniu wskazano błędne daty [...] stycznia 2023 r. oraz [...] stycznia 2023 r. dotyczące wstawiennictwa do CWKL. Tymczasem sprawa dotyczy końca roku 2023 oraz początku 2024.
Skarżąca podniosła także, że jej dokumentacja medyczna powinna być w posiadaniu RWKL, którą osobiście na wezwanie RWKL dostarczyła. RWKL jako organ I instancji zobowiązany jest do przekazania pełnej dokumentacji medycznej organowi wyższej instancji, jakim jest CWKL. Natomiast CWKL zgodnie ż § 12 ust. 2 rozporządzenia dnia 7 czerwca 2022 r. rozpatruje odwołanie na podstawie dokumentów przekazanych przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wskazał, że rozpoznane u skarżącej tatuaże grzbietu ręki lewej spełniają kryteria zawarte w § 2 pkt 9 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. - tatuaże "szpecące" nie tyle ze względu na rozległość, wygląd, treść i formę, lecz ze względu na umiejscowienie, co koliduje ze schludnym, jednolitym, godnym i regulaminowym wyglądem żołnierza zawodowego w mundurze wyjściowym i każdym innym niż umundurowanie połowę. Zaburza to schludny i jednolity wygląd żołnierza i stoi w sprzeczności z zapisem punktu 11 Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzonego zarządzeniem Nr 7/Mon Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2023 r. w sprawie wprowadzenia do użytku "Regulaminu ogólnego żołnierza Wojska Polskiego" (Dz. Urz. MON z 2023 r., poz. 49). Tatuaż na grzbiecie ręki uniemożliwia ukrycie go pod mundurem podczas służby wojskowej co prowadzi do wniosku że tatuaże na twarzy, szyi, grzbietach rąk i palców są z punktu widzenia oceny kandydata na żołnierza zawodowego zawsze "szpecące" li tylko ze względu na ich umiejscowienie, bez konieczności ich oceny pod każdym innym względem.
Dokonane rozpoznanie nie budziło zatem żadnych wątpliwości komisji orzekających i uprawniało wojskowe komisje lekarskie do wydania orzeczenia, bowiem jeżeli dokonane rozpoznanie stanowi o niezdolności do pełnienia służby wojskowej to Orzekany jest niezdolny do służby wojskowej.
W ocenie organu, podnoszona przez skarżącą zmiana zapisów załącznika Nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., dokonana na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2023 r., poz. 2793), zgodnie z którym rozpoznanie określone jako "tatuaże" zostało przypisane do § 2 pkt 8 załącznika nr 1, nie powoduje wadliwości podjętego rozstrzygnięcia.
Dokonane rozpoznanie, określone jako "tatuaż grzbietu ręki lewej" skutkuje bowiem nadal niezdolnością do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a tym samym orzeczenie CWKL jest zgodne z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawę prawną orzeczenia CWKL z dnia [...] lutego 2024 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia RWKL z dnia [...] października 2023 r. stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wydanego na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi określony przepisami ww. rozporządzenia ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14). Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w ww. rozporządzeniu, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować zasady ogólne właściwe dla postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter ograniczony i sprowadza się do badania prawidłowości postępowania orzeczniczego pod względem formalnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Sąd nie rozstrzyga bowiem kwestii medycznych. W zakresie swoich uprawnień sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy komisje lekarskie prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a także czy rozpoznane schorzenia zostały przez nie w sposób prawidłowy zakwalifikowane do przepisów ww. rozporządzenia (wykazów schorzeń lub chorób uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby wojskowej stanowiących załączniki do ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie zastosowanie miał Załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. "Wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach". W Wykazie tym wskazano, że do grupy III badanych zalicza się osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Do tej grupy należy skarżąca.
Skarżącą uznano za niezdolną do zawodowej służby wojskowej. RWKL rozpoznała u skarżącej tatuaże grzbietu ręki lewej, które spełniają kryteria zawarte w § 2 pkt 9 Załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. Z akt sprawy wynika, że w badaniu przeprowadzonym przez lekarza orzecznika RWKL tatuaż dłoni lewej został uznany za szpecący (§ 2 pkt 9 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r.), co stanowi przeciwwskazanie do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Stanowisko to podtrzymała CWKL.
Dostrzec jednak należy, iż w dniu [...] lutego 2024 r. tj. w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia obowiązywało rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r. w nowym brzmieniu. Po pierwsze § 2 pkt 9 Załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. nie dotyczy już tatuaży. Jedynym przepisem obejmującym swoim zakresem rozpoznanie "tatuaże" jest § 2 pkt 8 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., zgodnie z którym tatuaże kwalifikuje się do kategorii Z/N. Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do ww. paragrafu, które to objaśnienia mają charakter normatywny, osoby posiadające tatuaże twarzy, szyi lub powierzchni dłoniowej/grzbietowej ręki i palców ubiegające się o powołanie do służby wojskowej w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych oraz żołnierzy pełniących służbę wojskową w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych należy kwalifikować jako niezdolnych. Osoby posiadające tatuaże wyrażające treści powszechnie uznawane za nieakceptowalne wymagają konsultacji psychologicznej i psychiatrycznej.
Z powyższego wynika, iż ustawodawca odstąpił od kwalifikowania tatuaży jako "tatuaże nieszpecące" (§ 2 pkt 8 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r.) i "tatuaże szpecące" (§ 2 pkt 9 Załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r.). Ustawodawca zmienił omawiany przepis w ten sposób, że jedynie osoby posiadające tatuaże twarzy, szyi lub powierzchni dłoniowej/grzbietowej ręki i palców ubiegające się o powołanie do służby wojskowej w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych oraz żołnierzy pełniących służbę wojskową w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych należy kwalifikować jako niezdolnych. A contrario - wszystkie zatem inne przypadki należy kwalifikować jako osoby zdolne do służby. Dodać przy tym należy, iż zgodnie z rozporządzeniem z dnia 7 czerwca 2022 r. osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na sześć grup, przy czym w Grupie III, w której znajduje się skarżąca wyraźnie wskazano, iż obejmują ona nie tylko osoby ubiegające się o powołanie do służby wojskowej w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych oraz żołnierzy pełniących służbę wojskową w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych ale także inne osoby tj.:
- osoby ubiegające się o powołanie do czynnej służby wojskowej w jednostkach Wojsk Specjalnych,
- osoby ubiegające się o powołanie do czynnej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej,
- osoby ubiegające się o powołanie w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i w Służbie Wywiadu Wojskowego do czynnej służby wojskowej innej niż służba zawodowa,
- osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej (tu przypadek skarżącej),
- żołnierzy czynnej służby wojskowej innej niż zawodowa, ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, w tym odbywających szkolenie podstawowe i specjalistyczne w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej,
- osoby ubiegające się o powołanie do czynnej służby wojskowej w jednostkach lub instytucjach na stanowiskach służbowych, na których przewiduje się wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów,
- osoby ubiegające się o powołanie do czynnej służby wojskowej w jednostkach lub instytucjach, w których występują stanowiska służbowe: pilota bezzałogowych statków powietrznych klasy I, operatora sensorów bezzałogowych statków powietrznych klasy I, personelu obsługi bezzałogowych statków powietrznych,
- żołnierzy przewidzianych do wyznaczenia na stanowiska służbowe: pilota bezzałogowych statków powietrznych klasy I, operatora sensorów bezzałogowych statków powietrznych klasy I, personelu obsługi bezzałogowych statków powietrznych.
W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie z dnia [...] lutego 2024 r. wydane zostało z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów. Organ nie uwzględnił obowiązujących w dniu orzekania przepisów rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Przy czym – aktualnie obowiązującym stanie prawnym – brak stawiennictwa skarżącej na badania przed CWKL (przy jedynym rozpoznaniu "tatuaże") pozostaje bez wpływu na rozpoznanie i kwalifikację skarżącej w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu, w szczególności zaś weźmie pod uwagę wskazane przez prawodawcę objaśnienia szczegółowe zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania orzeczenia r.).
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.