II SA/Wa 579/11

II SA/Wa 579/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
art. 173 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. sprawy ze skargi N. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki w nauce 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Zamiejscowego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., wydaną na podstawie art. 175 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Zamiejscowego we W. w przedmiocie nieprzyznania N. C. stypendium za wyniki w nauce.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 19 października 2010 r. N. C., studentka studiów stacjonarnych magisterskich na Wydziale Zamiejscowym [...] we W., wystąpiła o przyznanie stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2009/2010.
W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jej średnia ze specjalizacji [...] przekracza próg stypendialny. Zaznaczyła jednocześnie, że jej średnia została policzona dla dwóch specjalizacji razem.
Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Zamiejscowego we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. postanowiła nie przyznać N. C. stypendium za wyniki w nauce, wskazując, iż średnia uzyskana przez studentkę w roku akademickim 2009/2010 (na specjalności [...]) wyniosła 4,43, podczas gdy próg przyznania stypendium wynosi 4,58.
Na skutek wniesionego przez N. C. odwołania powyższa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu tej decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, iż zgodnie z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów [...] (Zarządzenie nr 39/2010 Rektora [...] z dnia 1 października 2010 r.) przyznawanie stypendium za wyniki w nauce odbywa się według zasad określanych przez Rektora w porozumieniu z uczelnianym organem Samorządu studenckiego, ustalanych na początku roku akademickiego poprzedzającego przyznanie stypendium. W przypadku obecnie przyznawanych stypendiów sprawę tę reguluje Zarządzenie nr 44/2009 Rektora [...] z dnia 10 grudnia 2009 r. wprowadzające Zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce za rok akademicki 2009/2010.
Zgodnie z tym dokumentem, w przypadku studentów wydziału, kierunku, roku, formy i stopnia studiów, tak jak wnioskodawczyni N. C., jako dodatkowe kryterium uwzględnia się realizowaną specjalność studiów. Ponieważ zaś N. C. studiuje dwie specjalności możliwe jest zastosowanie dwóch różnych zestawów progów (odpowiednio dla stypendium kategorii I i dla stypendium kategorii II): dla [...] 4,82 i 4,5 lub dla specjalności [...]: 4,92 i 4,58.
Zgodnie natomiast z regułą zapisaną w pkt 2 ww. dokumentu, średnia dla celów stypendium jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen pozytywnych i negatywnych uzyskanych w danym okresie przez studenta z przedmiotów kończących się egzaminem lub zaliczeniem na ocenę. Żaden zapis nie pozwala natomiast na określenie uprawnień stypendialnych na podstawie części wyników z poprzedniego roku akademickiego – nawet jeśli student studiuje więcej przedmiotów niż jest wymagane w planie studiów, do średniej wliczone zostają wszystkie uzyskane przez niego wyniki.
W przypadku N. C. tak policzona średnia wynosi 4,36. Ta wartość jest zaś niższa od wszystkich wartości progowych, jakie stosuje się do studentów obu specjalności, tj. zarówno [...], jak i [...]. Nie ma zatem podstaw do przyznania wnioskodawczyni stypendium za wyniki w nauce, gdyż odbyłoby się to wbrew obowiązującym przepisom.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. C. stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej, która wyliczając średnią ocen, zakwalifikowała jej wyniki z dwóch specjalności łącznie, co jest niezgodne z Załącznikiem nr 1 do Zarządzenia Rektora [...] nr 44/2009. Zgodnie bowiem z pkt 3 ww. Załącznika "w przypadku kierunku [...] studentów dzieli się dodatkowo na podgrupy ze względu na specjalność, o ile zgodnie z planem studiów rozpoczęli realizowanie przedmiotów należących do programu specjalności. Dalsze ustalenia prowadzi się oddzielnie w każdej z podgrup".
Skarżąca zaznaczyła, że średnia jej ocen ze specjalności [...] to 4,64 (próg 4,58), natomiast średnia ocen ze specjalności [...] to 4,32 (próg 4,5).
Wyciągnięcie zatem średniej z dwóch specjalności łącznie jest niezgodne z zapisem pkt 3 Załącznika nr 1 do Zarządzenia Rektora [...] nr 44/2009 i bardzo dla niej krzywdzące, ponieważ to dużo więcej przedmiotów i dużo więcej pracy w porównaniu do studentów, którzy studiują tylko jedną specjalność, a klasyfikowani byli w tej samej grupie. Dla przykładu skarżąca wskazała, że studentka, która studiuje tylko [...] i uzyskała średnią ocen powyżej 4,58 dzisiaj otrzymuje stypendium. Natomiast ona studiując tą samą specjalność otrzymała średnią 4,64, ale za "karę", że z drugiej odrębnej specjalności dostała niższą średnią została stypendium pozbawiona.
Odwoławcza Komisja Stypendialna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi Komisja wskazała, że skarżąca studiuje na jednym kierunku – [...], na dwóch specjalnościach: tj. [...] gdzie przyjęte progi wynoszą: 4,82 dla kategorii I oraz 4,5 dla kategorii II oraz [...] gdzie przyjęte progi wynoszą: 4,92 dla kategorii I oraz 4,58 dla kategorii II. Próg oznacza natomiast, że stypendium uzyskują osoby, które za dany rok akademicki uzyskały średnią wskazaną jako próg lub wyższą. Zasadą jednocześnie jest, iż jeden student na danym kierunku może uzyskać jedno stypendium naukowe. Zgodnie natomiast z pkt 2 tego dokumentu, średnia ocen dla celów stypendialnych jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen pozytywnych i negatywnych uzyskanych w danym okresie przez studenta, kończących się egzaminem lub zaliczeniem. Skarżąca uzyskała średnią 4,36 liczoną zgodnie ze wskazaną wyżej zasadą. Zgodnie z kolei z pkt 3 ww. dokumentu wszystkich studentów dzieli się na podgrupy ze względu ma wydział, rok i formę (tryb), kierunek i poziom kształcenia, w przypadku studentów [...] dzieli się ich także dodatkowo na podgrupy ze względu na specjalność. Dotyczy to jednak, w ocenie organu, sytuacji, w której dany student przypisany jest do jednej specjalności. Zasady wprost nie regulują natomiast sytuacji, kiedy student studiuje na jednym kierunku ale na dwóch specjalnościach. Mając jednak na uwadze fakt, że jeden student może otrzymać jedno stypendium oraz fakt, iż do średniej wlicza się wszystkie uzyskane na danym kierunku w danym roku oceny należy przyjąć, iż średnia z roku uzyskana przez skarżącą jest mniejsza od progu zarówno przy [...], jak i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Kwestie dotyczące przyznania studentom stypendiów za wyniki w nauce reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 173 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa m.in. w formie stypendium za wyniki w nauce. W uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne (tj. wydział lub inną jednostkę organizacyjną uczelni) świadczenia, o których mowa w art. 173 ustawy, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym stypendium za wyniki w nauce może być także przyznane bez konieczności składania wniosku przez studenta. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor uprawnienia te przekazuje odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej (art. 175 ustawy).
Stosownie natomiast do przepisu art. 186 ust. 1 ww. ustawy rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ustawy, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta.
Przepis § 17 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów [...] (Załącznik do Zarządzenia nr 39/2010 Rektora [...] z dnia 1 października 2010 r.) stanowi, że zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce określa Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, w szczególności ustalając reguły określające: liczbę zaliczonych punktów ECTS wymaganych do przyznania stypendium, sposób liczenia średniej uprawniającej do stypendium oraz sposób porównywania wyników w celu przyznania stypendiów. Zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce są publikowane w ciągu pierwszego miesiąca roku akademickiego, na który będą obowiązywać. W przypadku nieopublikowania zasad przyznawania stypendium za wyniki w nauce w powyższym terminie stosuje się zasady obowiązujące w roku poprzednim.
Zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce obowiązujące w [...] za rok akademicki 2009/2010 określone zostały w Załączniku nr 1 do Zarządzenia Rektora [...] nr 44/2009.
Zgodnie z punktem drugim tego załącznika średnia dla celów stypendialnych jest średnią arytmetyczną wszystkich ocen pozytywnych i negatywnych uzyskanych w danym okresie przez studenta z przedmiotów kończących się egzaminem lub zaliczeniem na ocenę. Punkt 2 ww. załącznika stanowi natomiast, że wszystkich studentów kwalifikowanych do stypendium, dzieli się na podgrupy ze względu na wydział, rok i formę (tryb) studiów, kierunek i poziom kształcenia. W przypadku kierunku [...] studentów dzieli się dodatkowo na podgrupy ze względu na specjalność, o ile zgodnie z planem studiów rozpoczęli realizowanie przedmiotów należących do programu specjalności. Dalsze ustalenia prowadzi się oddzielnie dla każdej z podgrup.
Skarżąca N. C. będąc w roku akademickim 2009/2010 studentką kierunku [...] realizowała w ramach tego kierunku dwie specjalności: [...] – z której uzyskała średnią ocen 4,63 oraz [...], z której uzyskała średnią ocen 4,31.
Progi niezbędne do uzyskania stypendium za wyniki w nauce dla specjalności [...] wynosiły natomiast odpowiedni 4,92 dla kategorii I oraz 4,58 dla kategorii II, a dla specjalności [...] – 4,82 dla kategorii I oraz 4,5 dla kategorii II.
Jeżeli zatem wziąć pod uwagę średnią uzyskaną przez skarżącą tylko ze specjalności [...], to spełniła ona warunki do uzyskania stypendium za wyniki w nauce w ramach tej specjalności, gdyż uzyskana przez nią średnia 4,63 przekraczała próg wymagany dla stypendium kategorii II.
Komisje Stypendialne obu instancji odmówiły jednak przyznania skarżącej stypendium za wyniki w nauce ze specjalności [...] biorąc za podstawę swojego rozstrzygnięcia średnią arytmetyczną wyliczoną w oparciu o wszystkie oceny uzyskane przez skarżącą w ramach obydwu realizowanych przez nią specjalności.
W ocenie Sądu takie stanowisko Komisji pozostaje w sprzeczności z Zasadami przyznawania stypendium za wyniki w nauce za rok akademicki 2009/2010 na kierunku [...] obowiązującymi w [...].
W § 16 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów [...] (Załącznik do Zarządzenia nr 39/2010 Rektora [...] z dnia 1 października 2010 r.) określona została zasada, że stypendium za wyniki w nauce przysługuje studentowi na każdym kierunku, na którym studiuje, przy czym do ustalenia prawa do stypendium bierze się pod uwagę wyniki uzyskiwane przez studenta jedynie na danym kierunku studiów.
Punkt 3 Załącznika nr 1 do Zarządzenia Rektora [...] nr 44/2009 określający zasady przyznawania stypendium za wyniki w nauce za rok akademicki 2009/10 wprowadza wyraźnie odstępstwo od tej zasady w przypadku kierunku [...], stanowiąc, że studentów tego kierunku dzieli się dodatkowo na podgrupy ze względu na specjalność, o ile zgodnie z planem studiów rozpoczęli realizowanie przedmiotów należących do programu specjalności. Dalsze ustalenia prowadzi się oddzielnie w każdej z podgrup.
Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji, gdy skarżąca będąc studentką kierunku [...] realizowała w ramach tego kierunku dwie specjalności, organ zobligowany był ustalić oddzielnie dla obydwu tych specjalności (w ramach każdej z podgrup), czy spełniła ona warunki do przyznania stypendium. Średnia dla celów stypendialnych powinna być zatem liczona jako średnia arytmetyczna wszystkich ocen pozytywnych i negatywnych uzyskanych przez nią w ramach poszczególnych specjalności.
Oznacza to, że skarżąca N. C., uzyskując średnią arytmetyczną 4,63 ze specjalności [...], spełniała tym samym warunki do przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2009/2010. Należy jednocześnie podkreślić, że w sytuacji, gdyby skarżąca spełniła warunki do uzyskania stypendium za wyniki w nauce w ramach obydwu realizowanych specjalności na kierunku [...], to zgodnie z § 16 Regulaminu mogłaby otrzymać tylko jedno stypendium.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Sąd działał na podstawie art. 152 ww. ustawy.