II SA/Wa 576/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezrobocieurząd pracyrejestracjawłaściwość miejscowastatus bezrobotnegozasiłek dla bezrobotnychkodeks postępowania administracyjnegoustawa o promocji zatrudnienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę B.M. na decyzję Ministra utrzymującą w mocy stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i zasiłku z powodu rejestracji w niewłaściwym urzędzie pracy.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra utrzymującej w mocy stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta o przyznaniu B.M. statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku. B.M. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy w [...] pomimo stałego zameldowania w K. i braku zameldowania tymczasowego w [...]. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta z powodu rażącego naruszenia prawa, a Minister utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rejestracja w niewłaściwym urzędzie pracy stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że formalnie była to kwestia niewłaściwości rzeczowej, a nie rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B.M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta o przyznaniu B.M. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Problem wynikał z faktu, że B.M. zarejestrowała się jako bezrobotna w Urzędzie Pracy w [...] pomimo stałego zameldowania w K. i braku zameldowania tymczasowego w [...]. Prezydent początkowo przyznał jej status bezrobotnego i zasiłek, jednak Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa, ponieważ Urząd Pracy w [...] był niewłaściwy miejscowo. Minister podtrzymał decyzję Wojewody. Skarżąca argumentowała, że podała adres zamieszkania jako adres tymczasowy i że organ powinien był przekazać jej wniosek do właściwego urzędu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rejestracja w niewłaściwym urzędzie pracy, mimo braku zameldowania na jego terenie, stanowiła wadę prawną, która uzasadniała stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji. Sąd podkreślił, że choć formalnie była to kwestia niewłaściwości rzeczowej, a nie rażącego naruszenia prawa, to jednak naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy i nie mogło być akceptowane przez praworządne państwo. Sąd wskazał również, że organ niewłaściwy powinien był przekazać wniosek do właściwego urzędu, a nie wydawać merytoryczne rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rejestracja w niewłaściwym urzędzie pracy, wynikająca z braku zameldowania na jego terenie, stanowi wadę prawną uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.

Uzasadnienie

Ustawa o promocji zatrudnienia jednoznacznie wiąże właściwość urzędu pracy z miejscem zameldowania stałego lub czasowego. Brak takiego zameldowania na terenie działania danego urzędu pracy powoduje, że jest on niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku o status bezrobotnego i zasiłek. Wydanie decyzji merytorycznej przez niewłaściwy organ stanowi wadę prawną, która może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzeniu nieważności podlega decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) lub naruszająca przepisy o właściwości (pkt 1).

u.p.z. art. 2 § 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, która musi być zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy.

u.p.z. art. 71

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie uwzględnia jej w całości.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, jeżeli naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

K.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ niewłaściwy przekazuje podanie do organu właściwego i zawiadamia o tym wnoszącego.

K.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja w urzędzie pracy właściwym ze względu na miejsce zameldowania stałego lub tymczasowego jest warunkiem nabycia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy miejscowo, mimo że formalnie jest to naruszenie przepisów o właściwości, może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli miało wpływ na wynik sprawy i jest niedopuszczalne z punktu widzenia praworządności.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że podała adres zamieszkania jako adres tymczasowy i że organ powinien był przekazać jej wniosek do właściwego urzędu, a nie wydawać decyzję. Skarżąca podniosła kwestię swojej trudnej sytuacji życiowej i materialnej.

Godne uwagi sformułowania

O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje orzeczenie administracyjne. Bezrobotnym jest osoba, (...) niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przedmiotowy przepis kładzie nacisk na dokonanie przez bezrobotnego rejestracji we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. W tej sytuacji brak jakiegokolwiek meldunku (stałego lub tymczasowego) na terenie [...] powoduje, że UP [...] od dnia rejestracji jest organem niewłaściwym w sprawie. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta było rażące naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy o promocji, poprzez błędną wykładnię i uznanie skarżącej od 20 stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych...

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kruszewska-Grońska

członek

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości miejscowej urzędów pracy w kontekście rejestracji osób bezrobotnych oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zameldowania i rejestracji w niewłaściwym urzędzie. Interpretacja rażącego naruszenia prawa w kontekście niewłaściwości rzeczowej może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z dostępem do świadczeń dla bezrobotnych i prawidłowością procedur administracyjnych, co jest istotne dla prawników i osób korzystających z pomocy urzędów pracy.

Rejestracja w urzędzie pracy: czy adres zamieszkania wystarczy do uzyskania statusu bezrobotnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 576/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 735
art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 735; zwanej ustawą o promocji, po rozpatrzeniu odwołania B. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2023 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...]) orzekającej o uznaniu wymienionej z dniem [...] stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1.304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w wysokości 1.024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że [...] stycznia 2023 r. B. M., za pośrednictwem portalu praca.gov.pl, złożyła wniosek do Urzędu Pracy [...] o dokonanie rejestracji jako bezrobotna. Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...]) orzekł o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2023 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od[...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 1024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku.
Wojewoda [...] postanowieniem z[...] listopada 2023 r. znak: [...] (nr [...] ) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...]).
W dniu 1 grudnia 2023 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo B. M. z 26 listopada 2023 r., w którym wskazała, że wniosek o rejestrację jako osoba bezrobotna wypełniła zgodnie ze wskazaniami i, że w przedmiotowym wniosku należało wskazać adres tymczasowy i nie było w nim mowy o zameldowaniu tymczasowym. Podniosła, że urząd pracy powinien we właściwym czasie, tzn. do [...] stycznia 2023 r. po weryfikacji wniosku o rejestrację, wydać decyzję odmowną lub wezwać ją do złożenia wyjaśnień, czego nie uczynił.
Po analizie akt sprawy oraz wyjaśnień strony w tym zakresie Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2023 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...] ), zarzucając jej rażące naruszenie prawa.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Minister Rodziny i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy zaznaczył, że kwestią sporną w tej sprawie stanowi możliwość nabycia przez B. M. z dniem [...] stycznia 2023 r. statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych poprzez dokonanie rejestracji w UP [...].
Wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją umożliwiającą wycofywanie z obrotu prawnego aktów dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Stwierdzeniu nieważności podlega decyzja, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje orzeczenie administracyjne. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Należy również doprecyzować, iż instytucja stwierdzenia nieważności ma zawłaszcza charakter materialnoprawny przez ustanowienie sankcji nieważności postanowienia dotkniętego ciężkimi kwalifikowanymi wadami. Tworzy ona prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego w sensie podmiotowym i przedmiotowym.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie miał w ocenie organu przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji, zgodnie z którym bezrobotnym jest osoba, (...) niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Przedmiotowy przepis kładzie nacisk na dokonanie przez bezrobotnego rejestracji we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. O wyborze właściwości urzędu w przypadku posiadania równocześnie obu meldunków - stałego i czasowego decyduje sam bezrobotny.
W przypadku jednak posiadania tylko meldunku stałego właściwym miejscowo urzędem pracy dla bezrobotnego jest zawsze ten urząd. Nie istnieje wtedy możliwość wyboru urzędu przez bezrobotnego, w którym dokonuje rejestracji. Zatem w sytuacji nieposiadania tymczasowego zameldowania przez bezrobotnego na terenie, na którym przebywa, powoduje zawsze wydanie decyzji odmownej w zakresie przyznania statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu wydania decyzji, tj. [...] stycznia 2023 r. organ orzekający o statusie bezrobotnego oraz uprawnieniach zasiłkowych dokonał weryfikacji miejsca zameldowania B. M. poprzez pobranie tych informacji z Aplikacji Centralnej (dokonał podglądu danych z Systemu Rejestrów Państwowych - SRP). Z uzyskanych informacji jednoznacznie wynikało, że miejscem stałego zameldowania strony jest K., ul.[...]. Natomiast meldunku czasowego na terenie [...] B. M. nie posiadała. Pomimo tych informacji Prezydent [...] w [...] stycznia 2023 r. orzekł o uznaniu B. M. za osobę bezrobotną oraz przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ stwierdził, że w dniu rejestracji, tj. [...] stycznia 2023 r., organem właściwym ze względu na miejsce stałego zameldowania dla B. M. był PUP K. W związku z tym nie istniała prawna możliwość nabycia statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych na terenie działalności UP [...]. W tej sytuacji brak jakiegokolwiek meldunku (stałego lub tymczasowego) na terenie [...] powoduje, że UP [...] od dnia rejestracji jest organem niewłaściwym w sprawie. W związku z tym B. M. nie mogła dokonać swobodnego wyboru urzędu pracy. UP [...] nie powinien zatem obsługiwać strony jako swojego klienta, realizować składanych przez nią wniosków i orzekać pozytywnie w sprawie statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych. Pełne prawo w tym zakresie leży po stronie PUP K.
Mając zatem na względzie całokształt sprawy oraz obowiązujące przepisy Minister stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2023 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2023 r. orzekającej o uznaniu B. M. z dniem [...] stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w wysokości 1024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku, jest zgodna z prawem. Poprzez swoje działanie Wojewoda [...] usunął z obrotu prawnego wadliwą prawnie decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. M. zakwestionowała decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] lutego 2024 r. uznając ją za krzywdzącą.
Skarżąca wskazała, że kiedy składała wniosek o rejestrację jako osoba bezrobotna w formie elektronicznej w rubryce "dane adresowe-adres tymczasowy" wykazała adres, pod którym mieszka od ponad 13 lat, tj. W. ul.[...] , zaś w W. mieszka ponad 19 lat. W ww. wniosku brak było wskazania, że ma to być tymczasowy adres zameldowania. Zaznaczyła, że z podatku PIT rozlicza się w W., należy do [...] NFZ i tam opłaca składki. Podkreśliła, że Prezydent [...] wydając [...] stycznia 2023 r. decyzję w zakresie przyznania jej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku miał wiedzę o tym, że nie ma meldunku stałego ani tymczasowego w W. i nie była wzywana do złożenia wyjaśnień.
Wskazała, że zgodnie z art. 65 K.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. W jej ocenie skoro UP w [...] nie miał prawa wydawać żadnej decyzji, to powinien przesłać dokumenty do właściwego UP w K.
Zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację życiową (jest samotną matką wychowującą dziecko, które ma problemy zdrowotne) i materialną (zwrot pobranego zasiłku, który był wsparciem).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Mając powyższe na uwadze sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie narusza ona przepisów obowiązującego prawa w stopniu powodującym jej uchylenie.
Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z [...] lutego 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2023 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...] ) orzekającej o uznaniu B. M. z dniem [...] stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1.304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w wysokości 1.024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku.
Podlegająca kontroli decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Jest on wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych. Oznacza to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy ponad wszelką wątpliwość zostanie ustalone, że decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Dodać należy, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji powinny być interpretowane ściśle, a ustalenie, że decyzja nie jest dotknięta jedną z nich, wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności kwestionowanego aktu. Skuteczność zarzutów wywodzonych z art. 156 § 1 K.p.a. zależy od wykazania szczególnej wadliwości decyzji podjętej w postępowaniu zwykłym, co wiąże się z zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uregulowaną w art. 16 K.p.a. Jedną z tych przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny (zob. np. wyroki NSA z: 12 września 2012 r., I OSK 1107/11; 4 kwietnia 2012 r., II OSK 2565/10; 27 marca 2012 r., II OSK 2449/10; 8 marca 2012r., I OSK 363/11; 14 marca 2012 r., II OSK 2525/10; 19 października 2011 r., II OSK 1192/10).
Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] było rażące naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy o promocji, poprzez błędną wykładnię i uznanie skarżącej od 20 stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1.304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w wysokości 1.024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku. W ocenie organu skoro B. M. na terenie [...] nie miała jakiegokolwiek meldunku (stałego lub tymczasowego) to UP [...] od dnia rejestracji był organem niewłaściwym w sprawie. Skarżąca nie mogła dokonać swobodnego wyboru urzędu pracy, a UP [...] nie powinien obsługiwać jej jako swojego klienta, realizować składanych przez nią wniosków i orzekać pozytywnie w sprawie statusu bezrobotnego oraz uprawnień zasiłkowych. Pełne prawo w tym zakresie pozostawało we właściwości PUP K.
Poza sporem pozostaje w sprawie okoliczność, że [...] stycznia 2023 r. B. M., za pośrednictwem portalu praca.gov.pl, złożyła wniosek do Urzędu Pracy [...] o dokonanie rejestracji jako bezrobotna, w którym wskazała adres tymczasowy: W. ul. [...]. Organ orzekający o statusie bezrobotnego oraz uprawnieniach zasiłkowych dokonał weryfikacji miejsca zameldowania skarżącej poprzez pobranie tych informacji z Aplikacji Centralnej i ustalił, że miejscem jej stałego zameldowania jest K., ul. [...] Natomiast meldunku czasowego na terenie [...] skarżąca nie posiada. Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr [...]) orzekł o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2023 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] stycznia 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 1304,10 zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości 1024,10 zł brutto miesięcznie w pozostałym okresie posiadania prawa do zasiłku.
Wskazać należy, że zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji w sposób jednoznaczny wskazuje właściwość organu do rozpoznania wniosku. Wiąże ją wyłącznie z miejscem zameldowania na pobyt czasowy lub stały. Tak więc posiadanie zameldowania stałego lub czasowego na terenie wybranego urzędu pracy na dzień złożenia wniosku o zarejestrowanie jest niezbędną przesłanką do uznania za osobę bezrobotną z tym dniem. Jednym z warunków przyznania prawa do zasiłku jest to, aby dana osoba była osobą bezrobotną, czyli spełniała wszystkie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skarżąca nie była i nie jest zameldowana w W., ale wyłącznie zamieszkuje w tym mieście, co nie jest wystarczające dla uznania się organu – Urzędu Pracy [...] za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku niezależnie od celu jego złożenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1415/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/GL 761/18, pub. CBOIS). Miejsce zamieszkania określa właściwość organu wyłącznie w przypadku braku zameldowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżąca jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości [...], co determinuje właściwość miejscową organu i wniosek powinien być przekazany do powiatowego urzędu pracy obejmującego zakresem działania tą miejscowość. Zasadność tego stanowiska potwierdzają zapisy § 2 ust. 1 i ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 667). Sama kwestia statusu bezrobotnego nie zależy od właściwości organu, ale przesłanek merytorycznych uprawniających do jego przyznania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/GL 604/17, z 15 grudnia 2017 r. sygn. akt IV SA/GL 612/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1075/17, z 20 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 107/17).
W rozpatrywanej sprawie Prezydent [...] mimo, że wiedział, iż skarżąca nie jest zameldowana pod wskazanym adresem w W., co powoduje, że nie jest w sprawie właściwy, wydał merytoryczne rozstrzygnięcie o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych. W tej sytuacji prawidłowo Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2023 r. stwierdził nieważność Prezydenta [...] decyzją z [...] stycznia 2023 r. znak: [...] (nr[...] ), a Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją z [...] lutego 2024 r. w wyniku rozpoznania odwołania utrzymał ją w mocy.
Podkreślić należy, że podana podstawa prawna stwierdzenia nieważności nie jest prawidłowa. Wydając decyzję o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną i przyznając prawo do zasiłku Prezydent [...] naruszył bowiem przepisy o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.), a nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Mając jednak na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. stanowiącego, że Sąd uwzględnia skargę, jeżeli naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, iż naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, tj. stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...].
Dodatkowo Sąd podkreśla, że w związku z tak określoną właściwością miejscową organu w każdym przypadku, gdy organ administracji, do którego zgłosi się osoba wnioskująca o uznanie za bezrobotną, powinien złożony przez nią wniosek przekazać organowi właściwemu do jego rozpatrzenia, a wnioskodawcę o tym powiadomić. Nie upoważnia to jednak organu, który nie jest właściwy miejscowo w sprawie, do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (decyzja Prezydenta [...] z [...] marca 2024 r. nr [...] odmowie uznania za osobę bezrobotną z dniem [...] stycznia 2023 r. W takim przypadku zgodnie z regułami określonymi w art. 65 § 1 K.p.a., organ do którego złożono wniosek powinien przekazać go do organu miejscowo właściwego. Jest to o tyle istotne, że data złożenia wniosku ma znaczenie dla ustalenia daty przyznania statusu osoby bezrobotnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 maja 2018 r. sygn. akt II SA/LU 1221/17, publ. CBOIS).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI