II SA/Wa 57/24

II SA/Wa 57/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na odmowę udzielenia informacji prasowej postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. M. C., (dalej jako: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "odmowę udzielenia informacji w formie nagrania wideo wyrażona przez Zespół [...] Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w formie wiadomości e-mail z dnia [...] grudnia 2023 r.".
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że jest niedopuszczalna.
Jak wynika z treści skargi, odpowiedzi na skargę i dołączonej dokumentacji stanowiącej akta administracyjne, pismem z [...] sierpnia 2023 r. D. C. wystąpił do Urzędu Miasta Lublin z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, obejmującej odpowiedź na dwa pytania zawarte w piśmie. Pismo zostało przesłane pocztą elektroniczną, adres nadawcy i stopka wskazywały, że zostało wysłane ze skrzynki pocztowej należącej do portalu geoforum.pl. Treść żądania wskazywała jednoznacznie, że chodzi o udostępnienie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej.
W odpowiedzi – pismem z [...] sierpnia 2023 r. – organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego stosunek pracy z redakcją lub dokumentu uwiarygadniającego działanie na rzecz i z upoważnienia redakcji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Treść pisma wskazuje, że organ zakwalifikował pismo jako żądanie udostępnienia informacji publicznej prasie, uznając, że wnioskodawca działa w imieniu redakcji portalu internetowego geoforum.pl.
W świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz inne wskazane w tym przepisie podmioty działające w interesie publicznym).
Legitymowanym do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest ten, kto ma interes prawny, czyli kto ma prawo żądać od organu udzielenia odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej.
Uwzględniając treść wniosku, prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] sierpnia 2023 r. miał z pewnością jego bezpośredni nadawca – tj. D. C. – jako osoba fizyczna. Przy takiej konfiguracji, nie ma znaczenia status prawny wnioskodawcy jako przedstawiciela prasy – nawet gdyby wnioskodawca nie wykazał, że jest przedstawicielem prasy, miał prawo oczekiwania odpowiedzi na wniosek. Skoro tak – to D. C. jako osoba fizyczna był bezspornie legitymowany do wniesienia skargi do sądu na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2023 r.
Uwzględniając okoliczności wniesienia wniosku oraz jego treść, zasadne jest przyjęcie, że wniosek mógł być również rozpatrywany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przez prasę. Argumenty organu przytoczone w piśmie z [...] sierpnia 2023 r. i w odpowiedzi na skargę są w tym względzie zasadne. Biorąc pod uwagę szeroką definicję legalną prasy (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe; Dz. U. z 2018 r., poz. 1914, ze zm.; dalej jako: P.p.), portal geoforum.pl spełnia kryteria kwalifikacji jako prasa w rozumieniu ww. definicji legalnej.
Zgodnie z art. 3a P.p., w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Przedstawiciele prasy mają zatem zagwarantowaną prawnie możliwość pozyskiwania informacji w dwojakim trybie – dostępu do informacji publicznej lub korzystając ze szczególnej regulacji – art. 4 P.p., nakładającej na określone podmioty obowiązki udzielania informacji prasie. Nakładając regulacje Prawa prasowego na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy dojść do wniosku, że żądanie udzielenia informacji publicznej może złożyć zarówno dziennikarz, jak i podmiot reprezentujący dany periodyk, tj. redaktor naczelny – jako kierujący redakcją (art. 25 ust. 1 P.p.).
Z powyższego wywodu wynika zatem, że prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony przez przedstawiciela prasy w rozumieniu Prawa prasowego, ma zarówno bezpośredni wnioskodawca, jak i podmiot reprezentujący dany periodyk, tj. redaktor naczelny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy – prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek z [...] sierpnia 2023 r. miał jego bezpośredni nadawca – tj. D. C.oraz redaktor naczelny portalu geoforum.pl.
Z informacji znajdujących się na stronie portalu wynika jednoznacznie, że skarżąca Spółka jest właścicielem (wydawcą) portalu. Z wyżej przedstawionych argumentów wynika jednak, że legitymowanym do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej w odniesieniu do prasy jest bezpośredni wnioskodawca lub redaktor naczelny danego periodyku. Takiej legitymacji bez wątpienia nie ma Spółka, będąca właścicielem (wydawcą) portalu internetowego. Legitymacji skargowej nie ma również z oczywistych względów prezes zarządu Spółki, będącej właścicielem (wydawcą) portalu internetowego. Co więcej, Z. M. działający jako prezes zarządu Spółki nie ma w ogóle zdolności sądowej, gdyż zdolność sądową ma osoba prawna, a nie jej organ (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Rację ma również Prezydent wskazując, że ani z treści skargi, ani z danych na stronie portalu nie wynika, aby Z. M. pełnił funkcję redaktora naczelnego portalu geoportal.pl.
Niezależnie zatem od przyjęcia, czy wnoszącym skargę jest Spółka, czy prezes jej zarządu – skarga podlega odrzuceniu – albo z powodu braku legitymacji skargowej (Spółka), albo – braku zdolności sądowej (prezes zarządu).
Skarga wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia jest niedopuszczalna. Oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi, przesłanka ta powinna zatem zostać zbadana przez sąd już na wstępnym etapie, przed przejściem do oceny merytorycznej sprawy (por. postanowienia NSA z 3 czerwca 2018 r., II OSK 1355/18; z 10 lipca 2019 r., I OSK 1222/19).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji
Pismem z dnia [...] maja 2023 r. M. D. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu zgodnie
z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Obowiązkiem Sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zatem zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Wynikający z powyższego przepisu zakres właściwości sądów administracyjnych powoduje, że sprawy inne, niż wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a., są sprawami nienależącymi do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca.
Przedmiotem złożonej w niniejszej sprawie skargi M. D. uczyniła pismo Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (dalej "organ") z dnia
[...] kwietnia 2023 r. nr [...], którym organ poinformował skarżącą, że spełnia wymogi formalne do nadania pracowniczego przydziału mobilizacyjnego.
W ocenie Sądu ww. pismo organu nie jest decyzją, postanowieniem, aktem lub czynnością o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ani innym aktem poddanym kontroli legalności na podstawie szczególnych przepisów. Pismo to ma wyłącznie charakter informacyjny, nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej i nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącej.
Zarówno nadawanie, jak i uchylanie pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych pozostaje wyłączną kompetencją Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który dokonuje tego w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej. W niniejszej sprawie skarżąca spełnia wymogi formalne do nadania pracowniczego przydziału mobilizacyjnego i jednocześnie nie mieści się w katalogu osób, którym przydziału się nie nadaje, nadano jej pracowniczy przydział mobilizacyjny. Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 531 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2022 poz. 2305) osoba, której nadano przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, jest obowiązana przyjąć kartę mobilizacyjną.
Od wskazanej procedury odwołanie nie przysługuje, gdyż karta mobilizacyjna nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 23 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny przez pracowniczy przydział mobilizacyjny należy rozumieć imienne wyznaczenie pracownika resortu obrony narodowej albo pracownika zatrudnionego
u innego pracodawcy na stanowisko określone etatem czasu wojennego. Nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału mobilizacyjnego następuje
w formie karty mobilizacyjnej. W karcie mobilizacyjnej określa się co najmniej datę jej wydania, organ wydający, dane osobowe żołnierza rezerwy, pracownika lub innej osoby niebędącej pracownikiem, w tym stopień wojskowy, imię i nazwisko, dane jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej, w tym nazwę, adres, numer mobilizacyjny, pododdział, przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także termin i miejsce stawienia się do jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej, pouczenie o skutkach uchylania się odpowiednio od obowiązku służby wojskowej lub pracy, sposób postępowania w przypadku utraty karty oraz w przypadku niemożliwości stawienia się w miejscu określonym w tej karcie, a także wykaz przedmiotów użytku osobistego, które żołnierz rezerwy, pracownik lub inna osoba niebędąca pracownikiem powinna zabrać ze sobą, stawiając się do jednostki wojskowej albo komórki organizacyjnej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (art. 531 ust. 10 ustawy
o obronie Ojczyzny).
W powyższym zakresie ustawodawca nie przewidział możliwości odwołania.
W przypadku nadania pracowniczego przydziału mobilizacyjnego postępowanie administracyjne nie jest wszczynane, a karta mobilizacyjna zostaje nadana w sposób władczy przez właściwego Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji, celem właściwego zaspokojenia potrzeb etatowych dowódcy danej jednostki wojskowej na czas wojny.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarga na nadanie wojskowego przydziału mobilizacyjnego jest niedopuszczalna, ponieważ nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, przez co nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Wobec tego Sąd stwierdza, że skarga jako niedopuszczalna, w świetle art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., podlega odrzuceniu.