II SA/Wa 568/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na postanowienie Ministra SWiA utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby, powołując się na powagę rzeczy osądzonej przez sąd administracyjny.
Skarżący, funkcjonariusz Policji, domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z 2014 r., argumentując wadliwość materiału dowodowego. Organy administracji wielokrotnie odmawiały wszczęcia postępowania, powołując się na prawomocne wyroki sądów administracyjnych oddalające wcześniejsze skargi na te same decyzje. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że kwestia nieważności decyzji była już przedmiotem prawomocnej kontroli sądowej, co wyłącza możliwość ponownego jej rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi G. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z 2014 r. Skarżący wielokrotnie występował o stwierdzenie nieważności tej decyzji, powołując się na różne podstawy, w tym na wadliwość materiału dowodowego (nielegalne włączenie oględzin telefonu) oraz na późniejszą interpretację przepisów karnych dotyczącą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości po drogach leśnych. Organy administracji (KGP, Minister SWiA) konsekwentnie odmawiały wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych lub na powagę rzeczy osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że decyzja o zwolnieniu ze służby oraz decyzja ją utrzymująca w mocy były przedmiotem kontroli sądowej w poprzednich postępowaniach, zakończonych prawomocnymi wyrokami WSA w Gliwicach i NSA oddalającymi skargi skarżącego. Sąd wskazał, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego, oddalający skargę na decyzję, zamyka drogę do ponownego rozpatrywania kwestii nieważności tej decyzji przez organy administracji, zgodnie z art. 170 p.p.s.a. oraz uchwałą NSA I OPS 6/09. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które nie mogłyby zostać uwzględnione w poprzednich postępowaniach sądowych, a kwestia oceny materiału dowodowego w kontekście przepisów karnych nie mogła być przedmiotem odrębnej analizy w postępowaniu administracyjnym, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy i kompetencje organu administracji. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego była uzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd administracyjny w prawomocnym wyroku ocenił już legalność decyzji, w tym pod kątem przesłanek nieważności, organ administracji nie może wszcząć postępowania nieważnościowego, gdyż byłoby to naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję oznacza, że sąd zbadał jej legalność, w tym potencjalne wady kwalifikowane. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. i utrwalonym orzecznictwem, organ administracji jest związany tym wyrokiem i nie może wszczynać postępowania w celu stwierdzenia nieważności decyzji, która została już prawomocnie uznana za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p. art. 41 § 2
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.w. art. 87 § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję administracyjną wyłącza możliwość wszczęcia przez organ administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Analiza materiału dowodowego z postępowania karnego nie może być przedmiotem odrębnej analizy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
powaga rzeczy osądzonej sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa działanie takie stanowiłoby bowiem naruszenie art. 170 p.p.s.a. nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Antoniuk
członek
Iwona Maciejuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na znaczenie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych dla dalszego postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście możliwości wszczynania postępowań nadzwyczajnych (stwierdzenie nieważności). Podkreśla granice kompetencji organów administracji w zakresie oceny materiału dowodowego z innych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja administracyjna była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej oddaleniem skargi. Interpretacja może być różna w zależności od zakresu kontroli sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawomocne orzeczenie sądu i jak trudno jest podważyć decyzję, która przeszła już przez ten proces. Jest to przykład na to, że system prawny dąży do stabilności i unikania wielokrotnego rozpatrywania tych samych kwestii.
“Czy można kwestionować decyzję, która już raz została prawomocnie osądzona? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 568/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Karolina Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez G. B. (zwany dalej: skarżący, strona) postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2023 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ odwoławczy), utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji (zwany dalej: KGP, organ I instancji) nr [...] z [...] stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] (zwany dalej: KMP) nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej: KWP) nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że KWP decyzją nr [...] z [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny KMP nr [...] z [...] października 2014 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., zwana dalej: u.p.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/15 oddalił skargę strony na tę decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1028/16 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku.
Wnioskiem z 17 lipca 2017 r. skarżący zwrócił się - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na włączeniu w poczet materiału dowodowego nielegalnie uzyskanego dowodu w postaci oględzin pamięci telefonu komórkowego.
KGP postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. W wyniku wniesionego przez stronę zażalenia Minister postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 2159/17 oddalił skargę. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 18 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 540/21 odrzucił skargę kasacyjną strony.
Niezależnie od powyższego, pismem z 29 czerwca 2018 r. skarżący ponownie zwrócił się o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. KGP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Na skutek zażalenia strony, Minister postanowieniem nr [...] z [...] października 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 2234/18 oddalił skargę. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 21 maja 2020 r. sygn. akt III OSK 357/20 oddalił skargę kasacyjną strony.
Niezależnie od powyższego pismem z 3 października 2018 r. skarżący po raz kolejny wystąpił do KGP o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2018 r. KGP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Na skutek zażalenia złożonego przez skarżącego, Minister postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 354/19, oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 24 sierpnia 2019 r.
Pismem z 8 października 2018 r. zatytułowanym "Podanie", skarżący zwrócił się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania administracyjnego, w wyniku którego został wydany rozkaz personalny KMP nr [...] z [...] października 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji.
Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2018 r. KWP odmówił wznowienia postępowania objętego wnioskiem. Po rozpatrzeniu zażalenia strony, KGP postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie KWP.
Na skutek skargi skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 289/19 oddalił skargę. Rzeczony wyrok jest prawomocny od dnia 19 grudnia 2019 r.
Pismem z 17 grudnia 2018 r. skarżący po raz kolejny wystąpił do KGP o stwierdzenie nieważności, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
KGP postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2019 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Na skutek zażalenia strony, Minister postanowieniem nr [...] z [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 października 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 853/19 oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 19 grudnia 2019 r.
Pismem z 31 grudnia 2018 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2019 r. KWP odmówił wznowienia postępowania administracyjnego objętego wnioskiem. Na skutek zażalenia strony, KGP postanowieniem nr [...] z [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy zażalone postanowienie.
Na skutek złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 867/19 oddalił skargę skarżącego. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny od dnia 28 stycznia 2020 r.
Pismem z 9 września 2019 r. skarżący zwrócił się z kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] października 2019 r. KGP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętych ww. wnioskiem. W związku z wniesieniem przez stronę zażalenia, Minister postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 marca 2020 r. o sygn. akt II SA/Wa 2818/19 oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 4 sierpnia 2020 r.
Kolejnym pismem z 20 października 2019 r. skarżący wystąpił do KGP o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2019 r. KGP, działając na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. W związku z zażaleniem strony, Minister postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 486/20 oddalił skargę ww. Przedmiotowy wyrok stał się prawomocny od dnia 13 marca 2021 r.
Pismem z 12 czerwca 2020 r. skarżący zwrócił się z kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2020 r. KGP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętych ww. wnioskiem. W związku z wniesieniem przez stronę zażalenia, Minister postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1827/20 oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 5 kwietnia 2022 r.
Niezależnie od powyższego pismem z 1 marca 2021 r. zatytułowanym "wniosek" skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2021 r. KGP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętych ww. wnioskiem. W związku z wniesieniem przez stronę zażalenia, Minister postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na skutek skargi strony na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 listopada 2021 r. o sygn. akt II SA/Wa 2411/21 oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 6 września 2022 r.
Niezależnie od powyższego pismem z 17 listopada 2022 r. zatytułowanym; "Wniosek" skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. orzekających o zwolnieniu ww. ze służby w Policji.
Rozpatrując powyższe KGP postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie decyzji objętych ww. wnioskiem. Na skutek złożonego zażalenia Minister postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 listopada 2023 r. o sygn. akt II SA/Wa 179/23 oddalił skargę.
Niezależnie od powyższego pismem z 16 grudnia 2022 r. zatytułowanym: "Wniosek", skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. orzekającej o zwolnieniu ww. ze służby w Policji. Powyższy wniosek ww. uzasadnił faktem, iż co najmniej do 2020 r. istniała interpretacja, zgodnie z którą prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości po drodze leśnej nie wypełniało znamion przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.), jak również wykroczenia z art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 r. poz. 2151, ze zm.). Skarżący zaznaczył, iż w poprzednich wnioskach podnosił, że w jego ocenie postanowienie o przedstawieniu zarzutów, w swej treści nie nosi znamienia: "w ruchu lądowym". Tym samym - w jego ocenie - materiał dowodowy również nie posługuje się tym pojęciem. Z tych też względów decyzja o zwolnieniu go ze służby w Policji została wydana z naruszeniem prawa.
Postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2023 r. KGP, działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r.
Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym brak jest materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku strony z 16 grudnia 2022 r. Zarówno bowiem rozkaz personalny KMP nr [...] z [...] października 2014 r. jak i utrzymująca go w mocy decyzja KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r. zostały już poddane kontroli legalności z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i procesowym, a prawidłowość ww. rozstrzygnięć, także pod kątem zaistnienia przesłanek stwierdzenia jej nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., stwierdzona została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrok w tej sprawie (z 4 listopada 2015 r.) jest prawomocny, co oznacza, że wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe.
Ponadto wydanie rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zostało zawarte we wcześniejszych postanowieniach KGP i Ministra w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r. oraz utrzymującej go w mocy decyzji KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r., skutkowałoby tym, iż w obrocie prawnym funkcjonowałyby rożne rozstrzygnięcia dotyczące tej samej sprawy.
Zdaniem KGP okoliczności wskazane we wniosku strony z 16 grudnia 2022 r. związane z koniecznością oceny zebranego w toku postępowania karnego materiału dowodowego nie mogły być i nadal nie mogą być przedmiotem odrębnej analizy w postępowaniu administracyjnym, bowiem świadczyłoby to nie tylko o wykroczeniu poza granice sprawy administracyjnej wytyczonej normą prawną wynikającą z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p., ale również o nieuzasadnionej ingerencji w kompetencje zastrzeżone dla innego organu (organu procesowego).
W zażaleniu złożonym na powołane wyżej postanowienie skarżący podniósł tożsame okoliczności, jak we wniosku z 16 grudnia 2022 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2023 r. Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 144 w związku z art. 61a § 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, po przedstawieniu stanu sprawy i treści przepisów mających zastosowanie w spornej kwestii, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, mamy do czynienia z "inną przyczyną" odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności (art. 61 a § 1 k.p.a.), jak również, że analiza wniosku strony z 16 grudnia 2022 r. oraz poprzedzających go wniosków wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że dotyczą one tej samej sprawy w rozumieniu art. 1 k.p.a.
W odniesieniu do przywołanej przez skarżącego interpretacji, w myśl której co najmniej do 2020 r. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości po drodze leśnej nie wypełniało znamion przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., jak również wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. Minister stwierdził, iż w sprawie kluczowym jest fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 4 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/GL 146/15 dokonał oceny rozkazu personalnego KMP nr [...] z [...] października 2014 r., utrzymanego w mocy decyzją KWP nr [...] z [...] grudnia 2014 r., także pod względem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wyrok ten w związku z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej skarżącego, jest prawomocny. Zatem kwestia ewentualnych wad kwalifikowanych zawartych w decyzji wydanej wobec strony, pod względem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., została już w toku sądowej kontroli oceniona. W prawomocnym wyroku z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził m.in., iż: "Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała (...), że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa".
Minister podkreślił, że mowa wyłącznie o "wymogach" istotnych dla tej konkretnej sprawy administracyjnej. Okoliczności irrelewantne dla przedmiotu danej sprawy administracyjnej nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu określonego rozstrzygnięcia, bo nie kształtują stanu faktycznego, który ma zostać odniesiony do konkretnej normy prawnej wynikającej z przepisu prawa, a tylko to może stanowić podstawę wydanego rozstrzygnięcia kształtującego prawa i obowiązki indywidualnie oznaczonego adresata. Tymczasem okoliczności wskazane we wniosku strony z 16 grudnia 2022 r. związane z koniecznością oceny zebranego w toku postępowania karnego materiału dowodowego nie mogły być i nadal nie mogą być przedmiotem odrębnej analizy w postępowaniu administracyjnym, bowiem świadczyłoby to nie tylko o wykroczeniu poza granice sprawy administracyjnej wytyczonej normą prawną wynikającą z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p., ale również o nieuzasadnionej ingerencji w kompetencje zastrzeżone dla innego organu (organu procesowego).
W skardze złożonej na powołane wyżej postanowienie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że podtrzymuje tezy stawiane we wniosku z 16 grudnia 2022 r. skierowanym do KGP oraz w zażaleniu skierowanym do Ministra na postanowienie KGP.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym postanowień stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Potwierdza to użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie "nie może być wszczęte". Wyrażenie to jednocześnie wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to obowiązkiem organu jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Przepis art. 61a § 1 k.p.a. określa dwie samodzielne i niezależne przesłanki wszczęcia postępowania: przesłanki podmiotowe, gdy podanie wniesione zostało przez osobę, która nie jest stroną oraz przesłanki przedmiotowe, których zaistnienie z innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwia wszczęcie postępowania. Przyczyny przedmiotowe nie zostały wprawdzie skonkretyzowane w ustawie, jednak znajdują one oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przez przyczyny te należy rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy: żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy orzekające w postępowaniu administracyjnym organy prawidłowo uznały, że dokonana przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocena wskazanych wyżej decyzji, uzasadniała odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Wskazać należy, iż z mocy art. 170 p.p.s.a. wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/15 oddalający skargę na decyzję nr [...] z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oznaczał, że zaskarżona decyzja została mocą tego orzeczenia utrzymana w mocy, jako zgodna z prawem. Sąd oddala skargę, jeżeli decyzja (postanowienie) nie narusza prawa w zakresie określonym w art. 145 p.p.s.a. Istotną treścią wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że kontrolowany akt administracyjny nie był prawnie wadliwy z punktu widzenia kryteriów zgodności z prawem określonych w art. 145 p.p.s.a. ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Tadeusza Wosia, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 513 i in.). Prawomocność decyzji (postanowienia) utrzymanej w mocy przez sąd administracyjny zamyka organom administracji i podmiotom mającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania możliwość stwierdzenia nieważności tego aktu. Pamiętać przy tym należy, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i miał obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności aktu na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Powyższe stanowisko zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 9 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 468/07, Lex 505294) wyjaśnił, że podmioty wymienione w art. 170 p.p.s.a. są faktem i treścią orzeczenia związane, co skutkuje uwzględnieniem prawomocnego wyroku w wydanych rozstrzygnięciach, gwarantując zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. Tak więc sformułowany w powołanym przepisie pozytywny skutek prawomocności wyroku sądowego, statuujący jego moc erga omnes, wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej. Nie mogłaby bowiem w tym postępowaniu zapaść inna decyzja niż wyrok sądu administracyjnego.
Również w uchwale siedmiu sędziów z 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/09) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 k.p.a.
W przywołanej wyżej uchwale NSA wskazał, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi przez sąd administracyjny, zamyka organom administracji właściwym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Niezbędne jest zatem ustalenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli tak, wydany wyrok zamknie organom administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Sądu prawidłowa jest - wyrażona w zaskarżonym i poprzedzającym je postanowieniu - ocena orzekających w sprawie organów, iż wnioskowane przez skarżącego (pismo z 16 grudnia 2022 r.) postępowanie nieważnościowe nie może zostać wszczęte. Jak wynika z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych rozkazem personalnym Nr [...] z [...] października 2014 r. KMP orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Na skutek złożonego odwołania, KWP decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. utrzymał ww. rozkaz personalny w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 146/15, po rozpoznaniu skargi skarżącego na ww. decyzję, orzekł o oddaleniu skargi. Zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1028/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia tego wyroku wynika, co słusznie wskazuje organ odwoławczy w treści zaskarżonego postanowienia, iż decyzja KWP Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. oceniana była przez Sąd także w kontekście zaistnienia przesłanek nieważnościowych. Sąd ocenił, iż "sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa". Sąd zbadał zarówno kwestie zaistnienia przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p., jak również udziału strony w danym postępowaniu. Wyrok oddalający skargę oznacza, że Sąd nie stwierdził, aby kontrolowana decyzja dotknięta była wadami, w tym wadami o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Wyrok ten jest prawomocny i funkcjonuje w obrocie prawnym, a zatem dopóki nie zostanie wzruszony w trybie wznowienia postępowania lub skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, organ administracji nie może uruchomić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji KWP Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. Działanie takie stanowiłoby bowiem naruszenie art. 170 p.p.s.a.
Akta sprawy nie potwierdzają, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany stanu prawnego, powodującego, nieaktualność stanowiska sądu wyrażonego w wydanym w sprawie wyroku, nie zmieniły się także istotne okoliczności faktyczne w sprawie. Nadto w ocenie Sądu we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie nieważnościowe skarżący nie podniósł jakichkolwiek okoliczności czy przesłanek, które mogłyby z przyczyn obiektywnych nie zostać wzięte pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przy rozpoznaniu sprawy zakończonej wyrokiem z 4 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 496/15. Zatem po wydaniu ww. wyroku oddalającego skargę na decyzję KWP z [...] grudnia 2014 r. niedopuszczalne było prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd.
Okoliczności te organy podnosiły zresztą rozpoznając kolejne tożsame wnioski skarżącego o wszczęcie postępowania nieważnościowego wobec decyzji orzekających w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., orzekły o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji KMP z [...] października 2014 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji KWP z [...] grudnia 2014 r., z uwagi na oddalenie skargi od tej decyzji na mocy prawomocnego wyroku sądowego.
W konsekwencji powyższych rozważań, stwierdzając niezasadność złożonej skargi, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI