II SA/Wa 935/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
emeryturafunkcjonariuszpolicjasłużbaokres służbyustawa emerytalnasąd administracyjnydecyzja administracyjnaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia przepisów dotyczących obniżenia emerytury, uznając, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa (4 lata i 6 miesięcy) nie był krótkotrwały.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającej wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które mogłyby skutkować obniżeniem emerytury byłego funkcjonariusza Policji. Kluczową przesłanką do wyłączenia tych przepisów był warunek "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r.". Sąd administracyjny, podzielając stanowisko Ministra, uznał, że okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa, stanowiący około 16% całego okresu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały", co skutkowało oddaleniem skargi.

Skarżący, były funkcjonariusz Policji, wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmówiła wyłączenia wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, mogących prowadzić do obniżenia jego emerytury. Podstawą wniosku było ubieganie się o zastosowanie art. 8a ustawy, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach pozwala na wyłączenie stosowania pewnych przepisów, pod warunkiem spełnienia dwóch przesłanek łącznie: krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r., zwłaszcza z narażeniem zdrowia i życia. Minister odmówił, uznając, że okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa (stanowiący ok. 16% całego okresu służby) nie jest "krótkotrwały", mimo że rzetelność służby po 1989 r. nie była kwestionowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację Ministra. Sąd uznał, że okres 4 lat i 6 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, co wykluczało zastosowanie art. 8a ustawy. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji uznaniowej sprowadza się do oceny prawidłowości postępowania, a nie do oceny samego uznania administracyjnego, o ile nie nosi ono cech dowolności. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych, ani zasady równości wobec prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa nie może być uznany za "krótkotrwały", ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, w stosunku do łącznego okresu służby wynoszącego 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa, stanowiący ok. 16% całego okresu służby, nie spełnia kryterium "krótkotrwałości" zdefiniowanego językowo jako nietrwałość, przelotność czy chwilowość. Okres ten nie ma charakteru doraźnego ani epizodycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.z.e.f. art. 8a § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

Pomocnicze

u.z.e.f. art. 13b

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Określa służbę na rzecz totalitarnego państwa.

u.z.e.f. art. 15c

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis, którego stosowanie może być wyłączone na mocy art. 8a.

u.z.e.f. art. 22a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis, którego stosowanie może być wyłączone na mocy art. 8a.

u.z.e.f. art. 24a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Przepis, którego stosowanie może być wyłączone na mocy art. 8a.

u.z.e.f. art. 11

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, k.p.a. oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Granice uznania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym.

Odrzucone argumenty

Okres 4 lat i 6 miesięcy służby na rzecz totalitarnego państwa powinien być uznany za "krótkotrwały", co uzasadniałoby wyłączenie stosowania przepisów obniżających emeryturę. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) poprzez nieuznanie 16% czasu służby jako krótkotrwałego. Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez dominującą pozycję organu. Naruszenie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy poprzez nieuprawnione uznanie, że nie wystąpiła przesłanka krótkotrwałości.

Godne uwagi sformułowania

krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy (...) ma charakter decyzji uznaniowej Okres 4 lat i 6 miesięcy realizacji obowiązków służbowych jest okresem stosunkowo długim, nie ma charakteru doraźnego, czy epizodycznego.

Skład orzekający

Piotr Borowiecki

przewodniczący

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"krótkotrwałej służby\" na rzecz totalitarnego państwa w kontekście przepisów emerytalnych dla funkcjonariuszy oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych funkcjonariuszy służb podlegających ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym i służby na rzecz państwa totalitarnego. Interpretacja pojęcia "krótkotrwałości" może być różnie stosowana w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów emerytalnych dla funkcjonariuszy, którzy służyli w czasach PRL, co ma znaczenie dla grupy osób. Pokazuje, jak sądy interpretują nieostre pojęcia prawne.

Czy 4,5 roku służby w PRL to "krótkotrwała służba"? Sąd administracyjny rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 935/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Piotr Borowiecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2594/21 - Wyrok NSA z 2023-10-26
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 288
art. 8a ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151 w zw. z  art. 119 pkt 2 i  art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), , Joanna Mazur, Protokolant Referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] marca 2018 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Organ podał, że w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik szczegółowo opisał przebieg służby wnioskodawcy. Wskazał na jego liczne osiągnięcia w służbie, za które wielokrotnie był nagradzany oraz odznaczany m.in. Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi lub Medalem Organizacji Narodów Zjednoczonych "[...]". Poinformowano, że za okres pełnienia służby w strefie działań wojennych w grupie Kontyngentu Sił Pokojowych ONZ w [...] oraz
[...] została podwyższona wnioskodawcy emerytura o 6,5% podstawy jej wymiaru. Nadmieniono m.in., że obecnie A. S. jest [...] sekcji polskiej [...], rozwijając policyjną współpracę międzynarodową oraz godnie reprezentując polską Policję poza granicami kraju. Pełnomocnik dodał, iż mając na względzie wierne służenie Ojczyźnie przez ww. wraz z narażeniem swojego życia i zdrowia, w pełni zasługuje na zastosowanie wobec niego art. 8a cytowanej wyżej ustawy.
Minister ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji
w dniu [...] lutego 2009 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Organ wskazał, że Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), okres służby od dnia [...] lutego 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r. Organ ustalił, że całkowity okres służby ww. wynosi 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 4 lata i 6 miesięcy. Do wysługi emerytalnej został zaliczony również okres pełnienia służby w ramach zasadniczej służby wojskowej, który trwał 2 miesiące i 9 dni.
Minister podał, że z kopii akt osobowych, przekazanych pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., (znak; [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby A. S. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] października 2018 r. przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że były funkcjonariusz po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, a także nadano wyższy stopień służbowy. Kilkukrotnie był odznaczany, otrzymał m.in. Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi.
Nie odnotowano żadnych kar dyscyplinarnych wymierzonych wnioskującemu czy też prowadzonych wobec niego postępowań karnych lub karno-skarbowych. Ponadto wskazano, iż były funkcjonariusz realizował działania, podczas których istniało zagrożenie życia i zdrowia.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny
i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził,
że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,
a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Rozstrzygając organ stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez A. S. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Jednakże stwierdził jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona pierwsza z przesłanek z art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...)
tj. krótkotrwałego pełnienia służby, o której mowa w art. 13b. Wskazał, że służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 4 lat i 6 miesięcy. Całkowity okres służby strony wynosi 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni, zatem stron pełniła około 16% całego okresu służbę na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak
i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Zdaniem organu okresu ponad 4 lat pozostawania w służbie na rzecz totalitarnego państwa nie można uznać za krótkotrwały, mając na uwadze powyżej przytoczone znaczenie tego słowa. Kilkuletni okres realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła
się ze specyfiką realizowany zadań oraz ich charakterem.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a, art. 24a wskazane w art. 8a ust wy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., organ stwierdził, że okoliczność nadania wnioskodawcy Złotego Krzyża Zasługi została już stwierdzona innymi dowodami (informacja z dnia [...] czerwca 2018 r. dotycząca przebiegu służby - pkt 7). Organ wskazał też m.in., że dostarczone przez stronę wraz z pismem z dnia [...] listopada 2018 r. materiały dowodowe na płytach DVD oraz kopie listów gratulacyjnych organ włączył do akt sprawy i przeprowadził z nich dowody, jednak nie wpływają one na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r.
nr [...] stała się przedmiotem skargi A. S., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c ww. ustawy poprzez uznanie uprawnienia skarżącego do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez nieuprawnione i nieznajdujące oparcia w treści materiału dowodowego uznanie, że nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zastosowanie tego przepisu skutkująca wyłączeniem stosowania art. 15c wymienionej ustawy, podczas gdy spełnienie przesłanek powinno skutkować przywróceniem skarżącemu prawa do zaopatrzenia emerytalnego w dotychczasowej podstawie wymiaru.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że naruszony został art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez nieuprawnione i nieznajdujące oparcia w treści materiału dowodowego uznanie, że nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zastosowanie tego przepisu skutkująca wyłączeniem stosowania art. 15c ustawy, podczas gdy krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1990 r. powinna skutkować przywróceniem skarżącemu prawa do zaopatrzenia emerytalnego w dotychczasowej podstawie wymiaru. Podniósł, że skarżący nie zgadza się z argumentacją Ministra co do braku spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. Pełnomocnik wskazał, że okres służby skarżącego obejmujący czas między dniem [...] lutego 1986 r., a dniem [...] lipca 1990 r. wynosił 4 lata i 6 miesięcy, natomiast całkowity okres pełnienia służby wynosił 26 lat 10 miesięcy i 19 dni, co stanowi jedynie 16% całej służby skarżącego. Tym samym w ocenie skarżącego spełnione zostało kryterium krótkotrwałości służby, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Pełnomocnik wskazał m.in., że kryterium krótkotrwałości służby do 31 lipca 1990 jest niedefiniowalne, o niezwykle wysokim stopniu subiektywizmu
i uznaniowości. Trudno stwierdzić, w stosunku do czego należy odnosić ową krótkotrwałość. Pojęcie to należy interpretować jako wyraźną przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990 r. nad okresem służby przed tą datą. Podniósł,
że w orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdza się wielokrotnie, że przepisy ubezpieczeniowe są odrębną dziedziną prawa i mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Powinny być przestrzegane w jednakowy sposób wobec wszystkich podmiotów, co wyklucza stosowanie wskazanych wyżej klauzul generalnych. Treść
art. 8a ust. 1 powołanej ustawy pozostaje więc w sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Oznacza to, że skarżona decyzja Ministra w sprawie Skarżącego została podjęta w ramach przekroczenia tzw. "uznania administracyjnego".
Pełnomocnik wskazał, że za całkowicie nieuzasadnione należy przyjąć nieuznanie 16% czasu służby na rzecz totalitarnego państwa jako czasu "krótkotrwałego". Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że zgodnie
z doświadczeniem życiowym oraz przytoczoną przez organ wykładnią językową stosunek 4 lat i 6 miesięcy do 26 lat 10 miesięcy i 19 dni stanowi znikomy okres czasu służby skarżącego. Podniósł, że z uzasadnienia decyzji organu trudno jest odczytać co należałoby uznać za okres krótkotrwały. Takim sposobem można dojść do nieracjonalnych działań, które pozwolą na uznanie przez organ chociażby jednego dnia służby na rzecz "totalitarnego państwa" jako okresu długotrwałego. Pełnomocnik wskazał przy tym, że przy wydawaniu decyzji złamano zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., pomijając interes społeczny oraz słuszny interes obywatela. Brak jest także w ocenie skarżącego respektowania ze strony organu konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, ponieważ dominująca pozycja organu jest w niniejszej sprawie bardzo widoczna.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie cofnął wniosek o zasądzenie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Organ nie naruszył w tej sprawie ani przepisów prawa procesowego
w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy ani wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego. Organ podjął czynności niezbędne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi o przekroczeniu przez organ granic uznania administracyjnego w tej sprawie, a tym samym o naruszeniu art. 80 ustawy
z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej k.p.a.
Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2017 r. tj. informacji
o przebiegu służby.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem,
z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną
(v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał
po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań
i obowiązków, a także informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącego określona w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona była przez okres 4 lat i 6 miesięcy.
Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika że A. S. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w okresie od dnia [...] lutego 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r. Całkowity okres służby skarżącego wynosi zaś 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni.
Dokonując oceny, czy okres służby skarżącego, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) był okresem krótkotrwałym,
a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 4 lat i 6 miesięcy zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Ocenę tę Sąd podziela. Trafne jest ustalenie organu, że okres 4 lat i 6 miesięcy pełnienia obowiązków służbowych nie jest okresem krótkotrwałym, tak w ujęciu bezwzględnym, jak i w proporcjonalnym, biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 26 lat, 10 miesięcy i 19 dni.
Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.
Okres 4 lat i 6 miesięcy realizacji obowiązków służbowych jest okresem stosunkowo długim, nie ma charakteru doraźnego, czy epizodycznego. Nie można tego okresu nazwać okresem nietrwałym, czy tymczasowym. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres 4 lat i 6 miesięcy nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy. Okres ponad 16% całego okresu służby nie jest okresem krótkotrwałym. Taki czas trwania służby, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie wskazuje na jej tymczasowość.
Niezasadny jest przy tym zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. Okoliczność, że w ocenie organu służba skarżącego, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) pełniona przez okres 4 lat i 6 miesięcy na rzecz nie stanowi służby krótkotrwałej tak w ujęciu bezwzględnym jak i proporcjonalnym nie stanowi o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej w rozumieniu k.p.a. Za niezrozumiały na gruncie tej sprawy Sąd uznał zarzut braku respektowania przez organ zasady równości wobec prawa. Strona nie wykazała na czym miałoby polegać naruszenie tej zasady. Odnosząc się do twierdzenia skargi o dominującej pozycji organu wskazania wymaga, że decyzja administracyjna z założenia stanowi władcze, jednostronne, działanie organu administracji. W sprawie tej nie naruszono uprawnień procesowych strony. Organ odniósł się w decyzji do wniosku dowodowego, trafnie wskazując, że okoliczność nadania wnioskodawcy Złotego Krzyża Zasługi została już stwierdzona dowodem w postaci informacji dotyczącej przebiegu służby. Trafnie też organ stwierdził, że pozostałe materiały dowodowe przedłożone przez stronę, w tym kopie listów gratulacyjnych, pozostały bez wpływu na wynik sprawy, albowiem nie została spełniona przesłanka krótkotrwałości służby. W tych okolicznościach niedokonanie przez organ oceny, czy przypadek skarżącego jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, nie ma wpływu na wynik sprawy.
Zasadnie organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest trafny. Z całej konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji. Z tego względu dokonanego wyżej ustalenia organu nie zmienia stwierdzenie, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., podczas wykonywania których istniało zagrożenie życia i zdrowia. Organ zresztą w zaskarżonej decyzji jednoznacznie stwierdził, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego po 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI