II SA/Wa 55/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2014-05-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbyczyn o znamionach przestępstwauznanie administracyjnegranice uznaniapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipodrobienie podpisunieposzlakowana opinia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie badając wystarczająco charakteru popełnionego czynu i postawy funkcjonariusza.

Policjant został zwolniony ze służby na podstawie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa (podrobienie podpisu żony na umowie kupna samochodu), mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego. Sąd administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż charakter czynu uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, a także nie zbadał wystarczająco postawy policjanta i jego dotychczasowej służby. Sąd podkreślił, że przepis zezwalający na zwolnienie ma charakter uznaniowy i wymaga analizy wszystkich okoliczności, a nie automatycznego zwolnienia po stwierdzeniu popełnienia przestępstwa.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, T. F., na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby. Policjant został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, który przewiduje taką możliwość w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli jego oczywiste popełnienie uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Wcześniej T. F. został prawomocnie skazany za podrobienie podpisu swojej żony na umowie kupna samochodu, z jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania karnego na okres próby. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa i utrata nieposzlakowanej opinii uniemożliwiają dalszą służbę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jednak zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że organ administracji przekroczył granice uznania administracyjnego, arbitralnie stwierdzając, że popełniony czyn uniemożliwia pozostanie w służbie. Sąd podkreślił, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i wymaga analizy nie tylko oczywistości popełnienia czynu, ale także tego, czy jego charakter uniemożliwia dalszą służbę. Sąd zwrócił uwagę, że czyn popełniony przez T. F. (podpisanie umowy imieniem żony za jej zgodą, w celu ułatwienia transakcji z powodu opieki nad dzieckiem) nie był związany ze służbą, nie nosił znamion rażącej naganny postawy społecznej i mógł budzić społeczne zrozumienie. Sąd wskazał, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie zbadał postawy policjanta, jego dotychczasowej służby ani nie wykazał, dlaczego popełniony czyn uniemożliwia dalsze pełnienie służby. Sąd stwierdził również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dowolne ustalenia faktyczne, a także art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji. W konsekwencji, Sąd uchylił obie decyzje i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, popełnienie czynu o znamionach przestępstwa nie jest automatyczną przesłanką do zwolnienia. Konieczna jest ocena, czy charakter czynu i okoliczności jego popełnienia, w zestawieniu z postawą policjanta i jego dotychczasową służbą, faktycznie uniemożliwiają dalsze pozostawanie w służbie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy i wymaga analizy wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko samego faktu popełnienia przestępstwa. Organ przekroczył granice uznania, nie badając wystarczająco charakteru czynu, postawy policjanta i jego dotychczasowej służby, co mogło prowadzić do nieprawidłowego zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

u. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

Pomocnicze

u. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 2a

Kodeks karny

PPSA art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 205 § par. 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u. Policji art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

u. Policji art. 42 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o Policji

u. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

u. Policji art. 45 § ust. 3

Ustawa o Policji

u. Policji art. 79 § ust. 1

Ustawa o Policji

u. Policji art. 132 § ust. 1

Ustawa o Policji

k.p. art. 1861 § § 1

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie wykazując w sposób wystarczający, że charakter popełnionego czynu uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym postawy policjanta i jego dotychczasowej służby. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy uznał, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa i utrata nieposzlakowanej opinii automatycznie uniemożliwiają dalszą służbę. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów skarżącego dotyczących charakteru czynu i jego pobudek, a także pozytywnych opinii służbowych.

Godne uwagi sformułowania

przekroczenie granic uznania administracyjnego charakter popełnionego czynu uniemożliwia jego pozostanie w służbie nieposzlakowana opinia sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta

Skład orzekający

Iwona Dąbrowska

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uniemożliwia pozostanie w służbie' w kontekście zwolnienia policjanta na podstawie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, a także zasady uznania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia funkcjonariusza Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że nawet popełnienie przestępstwa nie zawsze musi prowadzić do natychmiastowego zwolnienia ze służby, jeśli organ nie wykaże, że charakter czynu faktycznie uniemożliwia dalsze pełnienie obowiązków. Podkreśla znaczenie indywidualnej oceny i granic uznania administracyjnego.

Czy podrobienie podpisu żony to koniec kariery w policji? Sąd mówi: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 55/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2462/14 - Wyrok NSA z 2015-06-02
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
art. 41 ust. 2 pkt 8,  art. 43 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1,  art. 80,  art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152,  art. 200,  art. 205 par. 2,  art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Ewa Marcinkowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. F. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz T. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [..] listopada 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1887 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] T. F. od rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] października 2013 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, datę tę ustalił na dzień [...] grudnia 2013 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant [...] Policji wskazał, iż w dniu [...] marca 2013 r. asesor Prokuratury Rejonowej w G. wszczął śledztwo przeciwko T. F., podejrzanemu o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego polegającego na tym, że w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. w W. w celu użycia za autentyczny, podrobił podpis A. F. na umowie kupna – sprzedaży samochodu marki [...] o nr rej. [...] zawartej pomiędzy sprzedającym N. S., a kupującym A. F., tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k.
Mając powyższe na uwadze rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] [...] T. F. został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] maja 2013 r.
Następnie w dniu [...] kwietnia 2013 r. Prokuratura Rejonowa w G. skierowała do Sądu Rejonowego [...] wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo z art. 270 § 2a k.k. wobec wymienionego funkcjonariusza. Raportem z dnia [...] lipca 2013 r. [...] T. F. poinformował Komendanta Rejonowego Policji [...], że w dniu [...] lipca 2013 r. Sąd Rejonowy [...] wydał wyrok uznający funkcjonariusza za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a k.k. z jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania na okres 1 roku próby.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] T. F. został poinformowany o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Następnie Komendant Rejonowy Policji [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zwrócił się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji o wyrażenie w formie uchwały opinii w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Odpowiedź w sprawie opinii nie wpłynęła do Komendanta Rejonowego Policji [...].
Komendant Rejonowy Policji [...] rozkazem personalnym z dnia [...] października 2013 r. zwolnił [...] T. F. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Decyzji nadano na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając go interesem służby tożsamym z interesem społecznym, przejawiającym się koniecznością niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. W uzasadnieniu decyzji, jako podstawę faktyczną, wskazano popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa z art. 270 § 2a k.k., co zostało potwierdzone w wyroku Sądu, zaś charakter i okoliczności popełnionego czynu uniemożliwiały pozostawienie wymienionego w służbie.
Policjant złożył od rozkazu personalnego z dnia [...] października 2013 r. odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i pozostawienie go w służbie. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a także szeregu przepisów procesowych podniósł, że organ I instancji nie wziął pod uwagę opinii na temat dotychczasowej służby, a także faktu, iż w postępowaniu dyscyplinarnym tenże organ doszedł do odmiennych wniosków, niż w toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W ocenie odwołującego się, Komendant Rejonowy Policji [...] nie mógł prawidłowo zwolnić go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, gdyż charakter popełnionego przez niego czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego nie uniemożliwia dalszego pozostawienia go w służbie w Policji.
Komendant [...] Policji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] listopada 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia funkcjonariusza ze służby, określił nową datę zwolnienia, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Pierwsza przesłanka w niniejszej sprawie bez wątpienia została spełniona, albowiem skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu, a jego wina za przestępstwo określone w art. 270 § 2a k.k. została prawomocnie przesądzona wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...].
Odnosząc się do drugiej z przesłanek z powyższego przepisu (braku możliwości pozostawienia policjanta w służbie), mając na względzie ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych oraz analizę treści art. 41 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji organ odwoławczy stwierdził, iż poszczególne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ustawodawca wiąże z kryteriami niekaralności nieposzlakowanej opinii, jakie muszą spełniać kandydaci ubiegający się o przyjęcie do służby w Policji. Fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy związana jest z utratą przez funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego charakter uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. W interesie tak państwa, jak i jego obywateli, leży bowiem jak najszybsze usunięcie z Policji takich funkcjonariuszy, a zatem działanie właściwych organów Policji na tej podstawie służy ochronie interesu publicznego. Także szczególny charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów, ukształtowanie statusu służbowego, w tym w zakresie jego utraty.
Komendant [...] Policji podkreślił, iż [...] T.F. w dniu [...] marca 2012 r. podrobił podpis swojej żony – A. F. na dokumencie umowy kupna – sprzedaży samochodu [...] nr rej. [...] w ten sposób, że podczas transakcji podpisał się na umowie imieniem i nazwiskiem żony. Wymieniony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, a prawomocnym wyrokiem sądu uznano go za winnego. Nie do pogodzenia zatem jest realizacja przez wymienionego zadań służbowych, w przypadku, gdy został uznany winnym fałszerstwa. Mimo że Komendant Rejonowy Policji [...] wziął pod uwagę dotychczasowe pozytywne opinie służbowe wymienionego, utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii wynikająca z popełnienia przez niego szczególnie piętnowanego wśród funkcjonariuszy Policji przestępstwa sprawiła, że jego pozostawienie w służbie przełożony właściwy w sprawach osobowych uznał za niemożliwe.
Dodatkowo Komendant [...] Policji podniósł, iż w przedmiotowej sprawie przesłankę dotyczącą braku możliwości pozostawienia [...] T. F. w służbie po dokonaniu czynu o znamionach przestępstwa należy upatrywać w trosce o autorytet Policji, jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego. Przy czym popełnienie przez wymienionego czynu o znamionach przestępstwa powoduje, że utracił on wymóg nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pełnienia służby publicznej. Sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej shierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania, przestrzegania także innych - poza normami prawa karnego - przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działaniem Policji zaufanie społeczne. Pozostawienie w służbie policjanta, który utracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji oraz charakter popełnionego czynu, godziłoby zatem w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Tym samym uznać należało, że w sprawie została spełniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Odnosząc się do niezasadności zarzutu strony naruszenia art. 79 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 1861 § 1 Kodeksu pracy, organ II instancji stwierdził, iż [...] T. F. w dniu zwolnienia ze służby w Policji, tj. w dniu [...] października 2013 r. nie przebywał na urlopie wychowawczym, bowiem jego oświadczenie dotyczące wycofania raportu o powrót z urlopu wychowawczego od dnia [...] października 2013 r. nie dotarło do Komendanta Rejonowego Policji [...] przed lub razem z tymże raportem.
Inne wymagania formalne, warunkujące zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, również zostały spełnione. W szczególności organ I instancji przed podjęciem decyzji, zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wystąpił w dniu 14 sierpnia 2013 r. do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, która to organizacja jest zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa, dla policjantów Komendy Rejonowej Policji [...] o wydanie opinii w sprawie zwolnienia wymienionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Opinia związków zawodowych policjantów Komendy [...] Policji nie została wydana zarówno w wyznaczonym terminie, jak również do dnia wydania decyzji przez organ I instancji. Przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obliguje organ administracji do zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów w przedmiocie zwolnienia na omawianej podstawie prawnej, co w przedmiotowej sprawie uczyniono, nie uzależnia natomiast zwolnienia ze służby policjanta w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy.
Odnosząc się do żądania strony dotyczącego uchylenia rygoru natychmiastowej Komendant [...] Policji stwierdził, że decyzji prawidłowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wynikający z ochrony interesu służby, tożsamego z interesem społecznym. Wykonanie przedmiotowej decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania warunkowało możliwość niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania obywateli do organów Policji i jej funkcjonariuszy. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz to, że przedmiotowy rozkaz personalny z dnia [...] października 2013 r. rozstrzyga o statusie policjanta w dacie poprzedzającej jego doręczenie stronie, zachodziła konieczność dokonania zmiany w zakresie daty zwolnienia wymienionego ze służby w Policji. Dlatego decyzją datę tą ustalono na dzień [...] grudnia 2013 r.
Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2013 r. stał się przedmiotem skargi wniesionej przez T. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego z dnia [...] października 2013 r., a także zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek arbitralnego i nieuzasadnionego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przewidziane w danym przepisie przesłanki umożliwiające zwolnienie ze służby, 2) art. 79 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 1861 § 1 Kodeksu pracy, poprzez ich niezastosowanie w stosunku do strony pomimo przysługującej stronie ochrony przewidzianej w ww. przepisach, co polegało na tym, że pomimo złożenia wniosku o urlop wychowawczy organ I instancji zwolnił stronę ze służby w Policji. Strona także zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego oraz przez przekroczenie granic uznania administracyjnego polegające na przyjęciu, że okoliczności związane bezpośrednio z czynem przemawiają za niemożliwością pozostawania skarżącego w służbie, 2) art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, 3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych opartych na materiale dowodowym bez wyczerpującej analizy jego całokształtu, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak w decyzji obowiązkowych elementów w zakresie uzasadnienia faktycznego - wskazania dowodów, na których oparł się organ, 5) art. 108 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie bez wskazania okoliczności przemawiających za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby przez ich przełożonych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób automatyczny w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych).
Skarżący podkreślił, że we wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o warunkowe umorzenie postępowania karnego zostało wskazane, iż strona podrobiła podpis żony na umowie, który i tak ona sama by złożyła. Jak ustalono skarżący zakupił samochód na żonę A. F., gdyż ma stałe miejsce zameldowania w N. w woj. [...]. Oznaczało to, że wszelkich czynności związanych z rejestracją samochodu skarżący musiałby dokonać w Wydziale Komunikacji w N.. Stąd w umowie wpisał dane żony, która posiada zameldowanie w Ł. w miejscu zamieszkania skarżącego. A. F. zgodziła się zakup samochodu na jej nazwisko. Z akt sprawy administracyjnej, jak i postępowania karnego wynika wprost, iż obie strony kontaktowały się pomiędzy sobą w momencie zakupu samochodu, bowiem żona nie mogła uczestniczyć w tej transakcji gdyż opiekowała się wówczas 10-miesięcznym synem, ale wyraziła zgodę na sprzedaż samochodu. Także w ocenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G., jak również Sądu, który uwzględnił wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, czyn którego dopuścił się skarżący miał charakter incydentalny i nie licuje z jego postawą żywicową, która jawi się jako prawidłowa.
W ocenie skarżącego, charakter popełnionego przez niego czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego nie uniemożliwia dalszego pozostawienia go w służbie w Policji. Powyższe oznacza, że organ I instancji nie był uprawniony do zwolnienia strony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, bowiem nie wziął pod uwagę okoliczności, które przemawiają o nienagannej postawie strony jako obywatela i policjanta.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Oznacza to miedzy innymi, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolnego aktu podnieść z urzędu.
Skarga oceniana wg. powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego, policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby oparta na przytoczonym przepisie ma charakter uznaniowy, co wynika ze sformułowania tego przepisu, a zwłaszcza z użycia w nim słowa "można". Oznacza to, że organ może wydać niekorzystny, z punktu widzenia skarżącego, rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Dodać należy, że decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ administracyjny przy podejmowaniu decyzji następstwa prawnego określonego w normie prawnej. Z uznaniem mamy do czynienia wówczas, gdy norma prawna zawiera dyspozycję w formie alternatywnej: najczęściej poprzez sformułowanie: "organ... może" (por: T. Woś - Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 50).
Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przewiduje fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby, w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek; oczywistego popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa oraz uniemożliwiania przez to jego pozostania w służbie.
Przesłanka oczywistości popełnienia takich czynów musi być oceniana przez pryzmat stanu faktycznego, który w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości i jest bezsporny, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...] uznający skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a k.k. z jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania na okres 1 roku próby.
Analizując przedmiotową sprawę, Sąd dopatruje się jednak przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ w stwierdzeniu, iż ustalone w sprawie okoliczności popełnienia przestępstwa nie pozwalają na pozostawienie skarżącego w służbie. W ocenie organów orzekających, skarżący utracił nieposzlakowaną opinię, jak też "sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta".
Dostrzegając uzasadnioną potrzebę eliminowania z szeregów formacji tych funkcjonariuszy, którzy naruszają porządek prawny i przez swe postępowanie nie dają gwarancji należytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, a przez to kształtują negatywny wizerunek Policji w społeczeństwie, nie sposób jednak podzielić powyżej wskazanych zapatrywań organu. Gdyby bowiem przyjąć za dopuszczalny powyższy punkt widzenia, to wówczas oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa stanowiłoby samodzielną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby, bez potrzeby analizowania innych aspektów sprawy. Tak jednak nie jest. Ustawodawca bowiem nakazuje rozważenie, czy charakter popełnionego czynu przestępczego, okoliczności jego popełnienia w zestawieniu z postawą policjanta, dotychczasowym przebiegiem służby, w szczególności w kontekście wywiązywania się z obowiązków służbowych, postawy obywatelskiej, pozwalają na obdarzenie funkcjonariusza swoistego rodzaju kredytem zaufania i pozostawienie w szeregach Policji.
Jak sam organ słusznie dostrzega, celem omawianego przepisu jest usunięcie z szeregów Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej.
W analizowanym przypadku, jak wynika z twierdzeń strony, zaakceptowanych przez Prokuratora oraz Sąd Karny, skarżący podrobił podpis żony na umowie kupna – sprzedaży samochodu za jej wiedzą oraz zgodą i tylko dlatego, iż w tym czasie jego żona opiekowała się dziesięciomiesięcznym dzieckiem. Z ustalonych w toku postępowania karnego okoliczności sprawy wynika, iż skarżący nie chciał swym czynem wyrządzić komukolwiek szkody, bądź przysporzyć sobie zysku. Jedyną pobudką takowego działania była chęć uwolnienia żony, zajętej opieką nad dzieckiem, od uciążliwości związanych z zawarciem umowy poza miejscem zamieszkania. W tej sytuacji należy przyjąć, iż czyn popełniony przez skarżącego, choć jak każde przestępstwo nie może być akceptowane społecznie, to jednak nie zostało popełnione w związku ze służbą, nie dotyczy zachowań funkcjonariuszy społecznie napiętnowanych, np. nadużywania alkoholu, prowadzenia pojazdu mechanicznego pod jego wpływem, znęcania się nad członkami rodzimi, itp., które to zachowania w sposób oczywisty nie licują z postawą funkcjonariusza Policji i nie są akceptowane społecznie. Natomiast czyn, którego skarżący się dopuścił z powyżej wskazanych pobudek, może budzić społeczne zrozumienie.
Sam też organ przyznał, co wynika ze sprawozdania przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], że nie było podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko [...] T. F., gdyż nie popełnił on przewinienia dyscyplinarnego w zw. ze służbą. Skoro zatem nie przedstawiono skarżącemu zarzutu dyscyplinarnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 ustawy o Policji), to nie sposób zrozumieć dlaczego skarżący nie może dalej pełnić służby w Policji. Dotychczasowa postawa skarżącego, nie daje podejrzeń, że mógłby on popełnić ten sam czyn w służbie, np. fałszując dokument służbowy. Takiej analizy cech osobowych skarżącego i jego zachowań organ nie przeprowadził oraz w żaden sposób nie uprawdopodobnił.
Oceniając sprawę w kontekście zebranego w sprawie w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja nie może zostać uznana za odpowiadającą prawu. W ocenie Sądu, organ przekroczył bowiem granice uznania administracyjnego. Organ zaniechał podjęcia wszelkich kroków zmierzających do zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W konsekwencji, ustalenia faktyczne oparte na niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym, należy traktować jako dowolne. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.).
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych szczególną wagę przywiązuje się do wyczerpującego sporządzenia uzasadnienia decyzji uznaniowej. Bowiem prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji – patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 1039/12 (publik. LEX nr 1287174).
W ocenie Sądu powyższe uchybienia organu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy dlatego też zaskarżona i poprzedzająca ją decyzją organu podlegają uchyleniu.
W ponownym postępowaniu, organ mając na uwadze powyższe wskazania i uwagi Sądu, po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, które zostanie w przekonywujący sposób uzasadnione, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 3 wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI