II SA/Wa 547/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu policjantowi równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że tymczasowa kwatera przydzielona na czas delegacji nie pozbawia go tego prawa.
Skarżący, funkcjonariusz Policji, kwestionował decyzję o cofnięciu mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który otrzymywał od 2014 roku. Organ uznał, że utracił prawo do świadczenia z dniem przydzielenia tymczasowej kwatery w związku z delegacją służbową. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając błędną wykładnię przepisów. Sąd podkreślił, że tymczasowa kwatera przydzielona na czas delegacji nie jest równoznaczna z posiadaniem lokalu mieszkalnego w miejscu stałego pełnienia służby, a prawo do równoważnika należy oceniać na podstawie ustawy o Policji.
Funkcjonariusz Policji R.T. od 2014 roku otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po delegowaniu do czasowego pełnienia służby w Warszawie i przydzieleniu tymczasowej kwatery, organy Policji cofnęły mu uprawnienie do tego świadczenia, uznając, że utracił prawo do równoważnika z dniem przyznania kwatery. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że prawo do równoważnika pieniężnego należy oceniać bezpośrednio na podstawie przepisów ustawy o Policji, a kluczowe jest posiadanie lub brak posiadania lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Sąd stwierdził, że tymczasowa kwatera przydzielona na czas delegacji służbowej nie jest równoznaczna z posiadaniem lokalu mieszkalnego w rozumieniu przepisów, które pozbawiają prawa do równoważnika. Tym samym, organy dokonały błędnej wykładni przepisów, utożsamiając tymczasowe zakwaterowanie z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych w miejscu stałego pełnienia służby. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przydzielenie tymczasowej kwatery na czas delegacji nie pozbawia policjanta prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu stałego pełnienia służby, jeśli nie posiada on tam własnego lokalu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tymczasowa kwatera przydzielona na czas delegacji nie jest równoznaczna z posiadaniem lokalu mieszkalnego w miejscu stałego pełnienia służby, a prawo do równoważnika należy oceniać na podstawie przepisów ustawy o Policji, które wiążą je z faktem pełnienia służby stałej i brakiem lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.o. Policji art. 88 § 1
Ustawa o Policji
Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
u.o. Policji art. 92 § 1
Ustawa o Policji
Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Pomocnicze
rozp. MSWiA art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Określa warunki przyznania równoważnika pieniężnego, w tym brak posiadania lokalu mieszkalnego, spółdzielczego lokalu, lokalu z zasobów gminy, domu jednorodzinnego, czy tymczasowej kwatery.
rozp. MSWiA art. 6 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Określa przypadki cofnięcia uprawnienia do równoważnika, w tym utratę spełnienia warunków z § 1 ust. 1.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza zależnego, jako osoby władającej rzeczą faktycznie, ale nie jak właściciel, lecz z prawem łączącym się z władztwem nad cudzą rzeczą (np. użyczenie).
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
u.o. Policji art. 96 § 4
Ustawa o Policji
Policjantowi przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości lub jednostce, który nie zwolnił zajmowanego lokalu, można przydzielić tymczasową kwaterę, z tym że bez uwzględnienia zamieszkałych członków rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tymczasowa kwatera przydzielona na czas delegacji służbowej nie jest równoznaczna z posiadaniem lokalu mieszkalnego w miejscu stałego pełnienia służby. Prawo do równoważnika pieniężnego należy oceniać na podstawie przepisów ustawy o Policji, a nie dodatkowych interpretacji organów. Przydzielenie tymczasowej kwatery bez uwzględnienia członków rodziny nie może pozbawić prawa do równoważnika, jeśli policjant nie posiada lokalu w miejscu stałego pełnienia służby.
Odrzucone argumenty
Policjant utracił prawo do równoważnika z dniem przydzielenia tymczasowej kwatery w związku z delegacją służbową. Przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia wykonawczego, mimo braku bezpośredniego odniesienia do sytuacji delegowania, powinny być stosowane w sposób ogólny, prowadząc do utraty prawa do równoważnika.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób znaleźć (...) argumentów natury funkcjonalnych, przemawiających za odmiennym traktowaniem policjantów pozostających w delegowaniu od policjantów pełniących na stałe służbę w danej miejscowości. nie istnieje zatem potrzeba zabezpieczania policjantowi dodatkowych środków z tytułu jego uprawnień mieszkaniowych. nie można przy tym ograniczać się wyłącznie do wykładni gramatycznej § 6 w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia, gdyż taka metoda interpretacji prowadziłaby do sprzeczności tego przepisu z regulacjami ustawowymi. nie jest sporne, że skarżący był funkcjonariuszem Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji. błędne było utożsamianie uzyskania kwatery tymczasowej w związku z czasową delegacją do pełnienia służby w Zarządzie w Warszawie Centralnego Biura Śledczego Policji z posiadaniem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby w Wydziale do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji.
Skład orzekający
Dorota Kozub-Marciniak
sprawozdawca
Danuta Kania
przewodniczący
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących równoważnika za brak lokalu mieszkalnego dla policjantów, w szczególności w kontekście delegacji służbowych i przydzielania tymczasowych kwater."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i może wymagać analizy w kontekście innych służb mundurowych lub przepisów dotyczących zakwaterowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego dla funkcjonariuszy i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach, gdy organy administracji stosują zbyt restrykcyjną wykładnię.
“Czy tymczasowa kwatera pozbawia policjanta równoważnika za brak lokalu? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 547/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Kozub-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Sygn. powiązane III OZ 382/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-11 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R.T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] października 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 699,20 zł (sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie R. T. (dalej także, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]w przedmiocie utraty prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stan sprawy przedstawia się następująco. Skarżący jest funkcjonariuszem Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji. Na podstawie rozkazu personalnego wydanego z upoważnienia Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] listopada 2019 r. z dniem [...] listopada 2019 r. został delegowany z urzędu na okres 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w Wydziale w N. Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji. Rozkazem personalnym Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] lutego 2021 r. z dniem [...] marca 2021 r. został delegowany z urzędu na okres 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w Zarządzie w W.Centralnego Biura Śledczego Policji. Na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] lipca 2021 r. przedłużono czas delegowania do 12 miesięcy. Funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany [...] listopada 1999 r. Skarżąca otrzymuje od dnia [...] października 2014 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. Na podstawie decyzji wydanej z upoważnienia Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] marca 2021 r. R. T. przydzielono z dniem [...] marca 2021 r. tymczasową kwaterę oznaczoną nr [...], przy ul. G. [...] w W., o powierzchni użytkowej 16,78 m2. Kwatera została przydzielona na czas delegowania do czasowego pełnienia służby w Centralnym Biurze Śledczym Policji jednakże nie dłużej niż na okres posiadania prawa dyspozycji przedmiotowym lokalem przez Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji. Raportem z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżący zwrócił się o zajęcie stanowiska w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia uprawnień do przedmiotowego świadczenia - od dnia [...] marca 2021 r., tj. od daty przyznania tymczasowej kwatery, na czas delegowania do pełnienia służby w Zarządzie w Warszawie. Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowił cofnąć skarżącemu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przyznanego na podstawie decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. W ocenie organu I instancji skarżący od dnia [...] marca 2021 r. utracił prawo do przedmiotowego świadczenia z uwagi na brzmienie przepisów art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 946, dalej jako: rozporządzenie). Od tej decyzji skarżący odwołał się. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Skarżący został delegowany służbowo do Warszawy, gdzie nadal posiada tymczasową kwaterę. Niewątpliwie też w okresie pozostawania w delegowaniu został zwolniony ze służby w Policji. W ocenie organu odwoławczego wątpliwości nie budzą również zastosowane w sprawie przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego, a organ I instancji dokonał ich prawidłowej wykładni. Jakkolwiek przepisy te nie odnoszą się wprost do sytuacji, w której policjant pozostaje w delegowaniu, to uznając racjonalność ustawodawcy, należy uznać, że skoro nie przyjął on odmiennych reguł w zakresie przyznawania i cofania prawa do równoważnika wobec policjantów pozostających w delegowaniu, znajdują zastosowanie postanowienia ogólne. Nie sposób znaleźć, zdaniem organu odwoławczego, w procesie wykładni prawa również argumentów natury funkcjonalnych, przemawiających za odmiennym traktowaniem policjantów pozostających w delegowaniu od policjantów pełniących na stałe służbę w danej miejscowości. Zdaniem Komendanta Głównego Policji przepisy art. 92 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, nie pozostawiają wątpliwości, że w sytuacji, gdy policjant posiada w miejscu, gdzie pełni służbę kwaterę tymczasową, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Taką wykładnię wzmacnia również okoliczność, że z mocy samej ustawy o Policji koszty tymczasowego zakwaterowania pokrywane są z budżetu Policji. Nie istnieje zatem potrzeba zabezpieczania policjantowi dodatkowych środków z tytułu jego uprawnień mieszkaniowych. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie, czy nieuwzględnienie, a to m.in. § 1 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokość i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w związku z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 88, art. 89, art. 96 ust. 5, czy art. 97 ustawy o Policji w związku z § 1-4, § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. z 2020 r. poz. 947 ze zm.; dalej jako "rozporządzenie z 2005 r."); 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w postaci m.in.: • błędnego ustalenia okoliczności sprawy i materiału dowodowego (np. wskazanie, że delegowanie jest tożsame z przeniesieniem funkcjonariusza), • nie uwzględnienia rodziny i norm zaludnienia przy cofnięciu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, • utożsamianie lokalu mieszkalnego z tymczasową kwaterą, co do praw i obowiązków dotyczących funkcjonariuszy, • brak powtórnej analizy i jakiegokolwiek badania dowodów w postępowaniu odwoławczym; brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania dowodów, a opieranie się jedynie na wyjaśnieniach Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (np. stwierdzanie, że w chwili wydania decyzji nr [...]r., tj. [...] kwietnia 2022 r., skarżący nadal zajmował tymczasową kwaterę). W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania i towarzyszące mu wcześniej okoliczności. Nadto podniósł kwestie braku prawidłowego doręczenia mu zaskarżonej decyzji oraz niewłaściwego poświadczenia kopii tej decyzji za zgodność z oryginałem. Odnosząc się merytorycznie do istoty sprawy skarżący wskazał, że przyznanie mu kwatery tymczasowej na czas delegowania do czasowego pełnienia służby w Centralnym Biurze Śledczym Policji, nie ma wpływu na pobierany równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Stałym miejscem pełnienia służby przez skarżącego jest Kraków, a miejscem zamieszkania T.. Skarżący na poparcie swojego stanowisko przedstawił argumentację odwołując się do przepisów ustawy o Policji i rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329, dalej, jako: (P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast w myśl art. 92 ust. 1 tej ustawy, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W orzecznictwie przyjmuje się, że celem równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest umożliwienie pokrycia przez policjanta kosztów wynajmu lokalu bądź też używania cudzego lokalu na podstawie innej, odpłatnej umowy. Przedmiotowy równoważnik ma charakter ekwiwalentu za ponoszone przez policjanta koszty wynajmu lokalu, którego nie może mu zapewnić podmiot zatrudniający (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 3/08, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2009 r., I OSK 223/08). Wskazane w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkaniowego realizowane jest w pierwszej kolejności przez przydział lokalu. Dopiero gdy policjantowi nie przydzielono lokalu mimo spełnienia warunków do jego otrzymania, może się on ubiegać o inne formy realizacji prawa do lokalu, w tym i przedmiotowego równoważnika. Tak więc zasadniczo przyjmuje się, że funkcjonariuszowi nie przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 10 ustawy w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 18 października 2012 r., sygn. akt I OSK 53/12). Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się między innymi wówczas, gdy policjant posiada lokal odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Wobec niezdefiniowania pojęcia "posiadanie" na gruncie ustawy o Policji, należy je rozumieć w sposób ukształtowany ogólnymi przepisami prawa cywilnego, właściwego do określenia znaczenia instytucji prawnorzeczowych. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem zależnym jest ten kto włada rzeczą faktycznie nie jak właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie (por.: wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 1968 r., sygn. akt II CR 412/68, zbiór LEX nr 6418; wyrok NSA z 14 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2180/02, zbiór LEX nr 158811). Zajmowanie lokalu na podstawie użyczenia jest więc także posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Jeżeli lokal taki odpowiada normie powierzchniowej przysługującej policjantowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, a w konsekwencji nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy), a w następstwie tego - również do zastępczych form pomocy, w tym i prawa do przedmiotowego równoważnika. Stanowisko takie jest prezentowane nie tylko w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała NSA z 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77), ale zajęte zostało również przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 maja 2001 r. sygn. akt TK 1/00 (OTK z 2001 r. Nr 4, poz. 84). Trybunał podkreślił też, iż pomoc finansowa dla policjantów nie stanowi ich przywileju z racji bycia policjantem, lecz ma służyć im do uzyskania mieszkania w miejscu pełnienia służby. Uruchomienie takiej pomocy nie jest potrzebne w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu, bez względu na rodzaj tytułu prawnego do niego. Szczegółowe kwestie związane z równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Stosownie do treści § 1 ust. 1 rozporządzenia, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają: 1) lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej; 2) spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu; 3) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego; 4) lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2; 5) domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji; 6) tymczasowej kwatery. Natomiast, zgodnie z § 6 rozporządzenia, decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego wydaje się, jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny, albo: 1) otrzymał pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, 2) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 1, 3) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznymi sanitarnym, 4) w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej uzyskał lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będący przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Rozstrzygnięcie o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem, o czym świadczy użyte w § 6 rozporządzenia sformułowanie "decyzję (...) wydaje się". Decyzja orzekająca o cofnięciu przedmiotowego równoważnika ma charakter konstytutywny (por. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001 r. sygn. akt OSA 8/01, ONSA 2002/3/95). Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taką ich istotę, wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Z kolei akty deklaratoryjne charakteryzują się tym, że w przeciwieństwie do aktów konstytutywnych nie tworzą, nie zmieniają ani nie powodują ustania stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie stwierdzają, że skutek taki wystąpił z mocy samego prawa, w wyniku zrealizowania się prawem przewidzianego stanu faktycznego. Akty deklaratoryjne stwierdzają więc jedynie, że wystąpił pewien prawem określony stan faktyczny, z którym prawodawca związał istnienie pewnych konsekwencji prawnych. Dlatego też istotą aktów deklaratoryjnych jest stwierdzenie skutków prawnych z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od chwili zrealizowania się stanu faktycznego, z którym prawodawca związał określone konsekwencje prawne. A zatem policjantowi cofa się uprawnienie do dotychczas przyznanego równoważnika we wszystkich sytuacjach przewidzianych w § 6, a zatem w czterech przypadkach wymienionych w pkt 1 - 4 po słowach "albo", a ponadto wówczas, gdy policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1, lub zmienił się jego stan rodziny. Nie można przy tym ograniczać się wyłącznie do wykładni gramatycznej § 6 w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia, gdyż taka metoda interpretacji prowadziłaby do sprzeczności tego przepisu z regulacjami ustawowymi. Jeżeli z przepisów ustawy o Policji wynika, że równoważnik przysługuje tylko w razie nieposiadania lokalu mieszkalnego, to należy przyjąć, że policjant traci uprawnienia do przedmiotowego świadczenia, kiedy na skutek zmiany (ujawnienia) okoliczności faktycznych okaże się, że jest on posiadaczem odpowiedniego lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a nie tylko wówczas, gdy przestał on spełniać warunki przewidziane w § 1 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnienie funkcjonariusza do świadczenia należy oceniać bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o Policji, a prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustawa o Policji nie formułuje wprost innych w tym zakresie przesłanek. Takich dodatkowych warunków nie można też wyprowadzać w drodze zabiegów interpretacyjnych. Podzielić należy bowiem pogląd, że niedopuszczalne są wszelkie zabiegi interpretacyjne prowadzące do sformułowania dodatkowych przesłanek, mogących w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia czy ograniczenia praw podmiotowych przyznanych ustawą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 330/21). Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że nie jest sporne, że skarżący był funkcjonariuszem Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji. Skarżący otrzymywał od dnia [...] października 2014 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. Nie jest też sporne, że rozkazem personalnym Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] lutego 2021 r. z dniem [...] marca 2021 r. skarżący został delegowany z urzędu na okres 6 miesięcy do czasowego pełnienia służby w Zarządzie w Warszawie Centralnego Biura Śledczego Policji, a na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...]z dnia [...] lipca 2021 r. przedłużono czas delegowania do 12 miesięcy. Natomiast na podstawie decyzji wydanej z upoważnienia Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. R. T. przydzielono z dniem [...] marca 2021 r. tymczasową kwaterę oznaczoną nr [...], przy ul. G. [...] w W., o powierzchni użytkowej 16,78 m2. Kwatera została przydzielona na czas delegowania do czasowego pełnienia służby w Centralnym Biurze Śledczym Policji jednakże nie dłużej niż na okres posiadania prawa dyspozycji przedmiotowym lokalem przez Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji. Nadto skarżący otrzymał tymczasową kwaterę według przysługujących norm bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. W ocenie Sądu organ w tej sprawie dokonał błędnej wykładni ww. przepisów prawa materialnego i wadliwie uznał, iż skarżący policjant utracił uprawnienia do przedmiotowego świadczenia na skutek zmiany (ujawnienia) okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Skoro uprawnienie funkcjonariusza do świadczenia należy oceniać bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o Policji, a prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej to błędne było utożsamianie uzyskania kwatery tymczasowej w związku z czasową delegacją do pełnienia służby w Zarządzie w Warszawie Centralnego Biura Śledczego Policji z posiadaniem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby w Wydziale do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej Zarządu w K. Centralnego Biura Śledczego Policji. Powyższe potwierdza pośrednio także treść art. 96 ust. 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policjantowi przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości lub innej jednostce organizacyjnej Policji, który nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm, bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. Koszty zakwaterowania pokrywane są ze środków budżetowych Policji. Przywołany przepis dopuszcza zatem sytuacje, w których policjant będzie jednocześnie zajmował lokal mieszkalny lub dom, a także uzyska prawo do kwatery tymczasowej, z tym, że bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. Jeszcze raz należy przypomnieć, że tylko w sytuacji, gdy lokal mieszkalny odpowiada normie powierzchniowej przysługującej policjantowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, a w konsekwencji nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy), a w następstwie tego - również do zastępczych form pomocy, w tym i prawa do przedmiotowego równoważnika. Taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nastąpiło zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. Powołane przepisy stanowią, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, a także fakt, iż skarżący z dniem [...] listopada 2021 r. został zwolniony ze służby w Policji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI