II SA/WA 544/06

II SA/Wa 544/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska
Jarosław Trelka /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Anna Mierzejewska Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.) Protokolant Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. ze skargi Z. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji Prezydenta R. z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz z dnia [...] czerwca 2003 r. oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Wa 544/06
UZASADNIENIE
W dniu [...] grudnia 2001 r. Z. L. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. jako bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2001 r. Zasiłek ten pobierała do [...] kwietnia 2002 r.
Od [...] kwietnia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. była zatrudniona i z tego też powodu nie przysługiwał jej status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Po ustaniu zatrudnienia, w dniu [...] grudnia 2002 r. ponownie zgłosiła się do właściwego urzędu pracy w celu rejestracji jako bezrobotna. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezydent R. odmówił jej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznał z dniem [...] grudnia 2002 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych (zasiłku uzupełniającego) od dnia [...] grudnia 2002 r. Skarżąca uzyskała prawo do zasiłku na podstawie art. 24 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Zasiłek pobierała do dnia [...] lutego 2003 r. - na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. prawo do zasiłku ustało właśnie z tym dniem, tj. z dniem [...] lutego 2003 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta R. z [...] stycznia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu [...] marca 2003 r. Prezydent R. wydał kolejną decyzję, w której ponownie odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznał ją z dniem [...] grudnia 2002 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych (zasiłku uzupełniającego) od dnia [...] grudnia 2002 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta R. z dnia [...] marca 2003 r.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2005 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżąca zażądała zmiany m.in. wyżej wymienionych decyzji Prezydenta R. z [...] stycznia 2003 r. oraz z [...] marca 2003 r. Powołała się przy tym na art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Żądana zmiana tych decyzji polegać miała, według pisma skarżącej, na zamianie zawartej w tych decyzjach podstawy prawnej przyznania jej zasiłku, tzn. artykułu 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu na art. 25 ust. 12 tej ustawy.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. o nr [...] Wojewoda [...] odmówił zmiany wyżej wspomnianych decyzji Prezydenta R. Organ I instancji wskazał, że żądanie zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. jest bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. i skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Odnośnie żądania zmiany decyzji z dnia [...] marca 2003 r. organ I instancji podjął merytoryczną ocenę zasadności powołania jako podstawy prawnej art. 25 ust. 11, a nie – jak chciała tego skarżąca – 25 ust. 12 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ wskazał mianowicie, że skarżąca rejestrując się w dniu [...] lutego 2002 r. po okresie utraty statusu osoby bezrobotnej krótszym niż 365 dni spełniła warunki przyznania jej zasiłku na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Okres jej utraty statusu bezrobotnego przed [...] grudnia 2002 r. wynosił bowiem mniej niż 365 dni, a ponownej rejestracji dokonała ona w trzecim dniu siedmiodniowego terminu. Słuszne więc było przyznanie jej prawa do zasiłku na okres pomniejszony o czas pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego. Organ powołał przy tym uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 19 czerwca 2000 r. (OPS 9/00), która to uchwała – zdaniem organu – potwierdza zasadność przyznania skarżącej zasiłku na podstawie art. 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej zmianę poprzez zmianę decyzji Prezydenta R. z [...] stycznia 2003 r. oraz [...] marca 2003 r., a także o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Uznała ona, że przywołana uchwała NSA nie ma w jej sytuacji zastosowania. Ponadto wniosła o zmianę decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2004 r. w trybie art. 155 Kpa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. i powtórzył argumentację w niej zawartą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. skarżąca ponownie wyraziła stanowisko, że przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych po powtórnej rejestracji w charakterze bezrobotnej powinno nastąpić na podstawie art. 25 ust. 12, a nie 25 ust. 11 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Uznała, że jej art. 25 ust. 11 "w pewnych okolicznościach może tamować prawo do zasiłku przedemerytalnego". W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w decyzjach z dnia [...] września 2005 r. i [...] stycznia 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga rozpatrywana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Żądanie skarżącej skierowane do Wojewody [...] sprowadzało się do zmiany decyzji Prezydenta R. z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz [...] marca 2003 r. Skarżąca powołała się przy tym na art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego – przywołanie art. 155 Kodeksu postępowania cywilnego na drugiej stronie jej pisma z dnia [...] sierpnia 2005 r. uznane być musi za pomyłkę, tym bardziej, że w końcowej jego części wskazuje na art. 155 procedury administracyjnej. Skarżąca określiła zatem przedmiot postępowania administracyjnego, które wszczęte zostało przez sam fakt skierowania do organu przedmiotowego żądania (art. 61 § 3 Kpa). Tak określone granice przedmiotowe wniosku skarżącej wiązały organ w trakcie całego postępowania.
Stosownie do art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis art. 154 § 2 stosuje się w takim wypadku odpowiednio.
Z treści art. 155 Kpa wynika zatem jednoznacznie, że może on znaleźć zastosowanie po łącznym spełnieniu kilku przesłanek. Jedną z nich jest to, aby żądanie zmiany decyzji administracyjnej dotyczyło decyzji ostatecznej. Tymczasem żądanie skarżącej dotyczyło dwóch decyzji Prezydenta R., z których żadna nigdy nie nabyła przymiotu ostateczności – decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. została uchylona w administracyjnym toku instancji decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Z kolei od decyzji Prezydenta R. z [...] marca 2003 r. skarżąca wniosła odwołanie, które rozpatrzył Wojewoda [...] i decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymał ją w mocy. Zatem decyzja Prezydenta R. z dnia [...] marca 2003 r. także nie nabyła przymiotu ostateczności. Sam ten fakt stanowił wystarczającą podstawę odmowy zmiany wymienionych decyzji Prezydenta R. Stąd jako prawidłową ocenić należy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. odmawiającą zmiany tych decyzji, jako prawidłową należy też ocenić zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję wydaną przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która decyzję Wojewody [...] utrzymała w mocy.
Na krytyczną ocenę zasługuje uznanie przez organy I oraz II instancji, iż żądanie zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. było bezprzedmiotowe wobec jej uchylenia przez organ odwoławczy. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia, gdy brakuje któregoś z istotnych elementów stosunku administracyjnoprawnego. W niniejszej sprawie zaistniały wszystkie wymagane jego elementy: strona, organ oraz żądanie strony rozpatrywane w trybie administracyjnym na stosownej podstawie prawnej (art. 155 Kpa), czyli sprawa administracyjna. Żądanie skarżącej nie było zatem bezprzedmiotowe, lecz niezasadne. Poza tym zauważyć wypada, że organy popadły w sprzeczność uznając z jednej strony, że żądanie skarżącej było bezprzedmiotowe, a z drugiej strony wydając decyzję, w której merytorycznie odniosły się do tego żądania, tzn. za właściwą uznały odmowę zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. Uznanie bezprzedmiotowości skutkować przecież powinno umorzeniem postępowania (art. 105 § 1 Kpa).
Z kolei podjęcie merytorycznej oceny zasadności powołania jako podstawy prawnej decyzji z dnia [...] marca 2003 r. artykułu 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ocenić należy jako zbędne. Odmowa jej zmiany w trybie art. 155 Kpa mogła nastąpić dokładnie z tej samej przyczyny, dla której nastąpiła odmowa zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. – nigdy nie uzyskała ona statusu decyzji ostatecznej.
Niemniej powyższe uchybienia organów orzekających w sprawie nie miały wpływu na prawidłowe co do zasady rozstrzygnięcie. Wadliwe uzasadnienie poprawnego merytorycznie rozstrzygnięcia nie stanowi natomiast przesłanki uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny (vide wyrok NSA z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. V S.A. 162/01, LEX nr 109330) zwłaszcza, że ta wadliwość dotyczy jedynie nieznacznej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od powyższych uwag wyjaśnić należy, że zmiana decyzji w trybie art. 155 Kpa możliwa jest jedynie wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których została ona wydana (vide wyrok NSA z 27 września 2002 r., sygn. akt. III SA 330/01, OSP 2004/9/11). W przeciwnym wypadku mogłoby dojść do nieograniczonego czasowo stosowania uchylonych przepisów prawa materialnego. Tymczasem decyzje, których zmiany zażądała skarżąca, wydane zostały na podstawie nieobowiązującej już w dacie zgłoszenia żądania skarżącej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Została ona bowiem uchylona przez art. 151 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja podjęta została zgodnie z prawem obowiązującym w chwili jej wydawania.