II SA/Wa 539/22

II SA/Wa 539/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kruszewska-Grońska
Karolina Kisielewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 132 ust. 1, art. 132 ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
M. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2022 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2021 r. (nr [...]) o uznaniu skarżącego winnym popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych i wymierzeniu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji postanowieniem z [...] marca 2021 r. (nr [...]) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko M. K. - [...] Wydziału w [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji orzeczeniem z [...] października 2021 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.) uznał skarżącego winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, tj. tego, że:
1) w okresie od [...] października 2014 r. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie dopełnił obowiązku niezwłocznego (nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia) poinformowania w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie adresu miejsca zamieszkania na adres: [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązkówów oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1113 ze zm.) w zw. z art. 132c ustawy o Policji;
2) w okresie od [...] października 2014 r. do dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie dopełnił obowiązku niezwłocznego zawiadomienia (poprzez złożenie nowego oświadczenia mieszkaniowego) o zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, tj. o tym, że posiada wraz z żoną budynek mieszkalny znajdujący się w [...] oraz że w nim zamieszkał wraz z rodziną, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r., póz. 946 ze zm.) w zw. z art. 132c ustawy o Policji.
W związku z powyższym Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji wymierzył M. K. karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Organ I instancji stwierdził, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy bezspornie potwierdził popełnienie przez skarżącego zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.
Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji podał, że 19 stycznia 2021 r. wpłynęły do organu materiały z Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, w tym m.in. raport skarżącego z 12 stycznia 2021 r. dotyczący jego ewentualnego delegowania do dalszego pełnienia służby w Zarządzie w [...] CBŚP i stanowisko Wydziału w [...] Zarządu w [...]CBŚP, z których wynikała rozbieżność pomiędzy faktycznym miejscem zamieszkania skarżącego (wieś [...]), a danymi znajdującymi się w systemie [...] (ul. [...], [...]).
Tym samym ustalono, że M. K. od co najmniej 2014 roku mieszka w budynku jednorodzinnym w [...], a o zmianie miejsca zamieszkania nie powiadomił Komendanta CBŚP. Raportu o zmianie miejsca zamieszkania skarżącego nie zarejestrowano w dziennikach korespondencyjnych Zarządu w [...] CBŚP, jego wpływu nie stwierdzono także w Wydziale Kadr i Szkolenia CBŚP, nie znajduje się on również w aktach osobowych skarżącego.
Komendant CBŚP podał, że w toku czynności dowodowych dowiedziono, że [...] grudnia 2015 r. skarżący sporządził indywidualną kartę policjanta, w której wskazał jako adres zameldowania i zamieszkania ul. [...] w [...]. W tej samej karcie skarżący podał jako osobę, którą należy zawiadomić o wypadku zaistniałym w czasie służby swoją żonę i jednocześnie wskazał jej adres zamieszkania w [...]. Równolegle skarżący potwierdził zapoznanie się z treścią § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązkówów oraz przebiegu służby policjantów.
Organ ustalił ponadto, że skarżący [...] października 2014 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe celem ustalenia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości, w którym podał, że mieszka wraz z żoną i córką przy ul. [...] w [...]w mieszkaniu należącym do jego matki i oświadczył jednocześnie, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają lokalu mieszkalnego ani domu. To oświadczenie mieszkaniowe stanowiło podstawę do wydania przez Komendanta CBŚP decyzji z [...] grudnia 2014 r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od [...] października 2014 r. Przyznane świadczenie M. K. pobierał za każdy miesiąc od października 2014 r. do lutego 2021 r.
Komendant CBŚP stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżący już od ponad 10 lat nie mieszka ze swoją matką w mieszkaniu przy ul. [...] w [...]. Faktyczne zużycie wody w tym lokalu mieszkalnym w latach 2010 - 2020 potwierdza zamieszkiwanie w nim jednej osoby, a ponadto matka skarżącego złożyła [...] kwietnia 2013 r. do Prezydenta Miasta [...] "deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi", z której wynika, że w mieszkaniu przy ul. [...] w [...] mieszka sama. Powyższej deklaracji nie zmieniono ani nie skorygowano do [...] kwietnia 2021 r.
Fakt samotnego zamieszkiwania przez matkę skarżącego w lokalu mieszkalnym w [...] od co najmniej 10 lat potwierdziły także zeznania sąsiadów mieszkających w bloku przy ul. [...], a także osoby sprzątającej w budynku. Z ich relacji wynika także, że żona skarżącego wraz z dziećmi nigdy nie zamieszkiwała w mieszkaniu matki skarżącego w [...].
Organ dodał, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że żona skarżącego [...] grudnia 2013 r. sporządziła i przesłała do Urzędu Gminy [...] informację do celów podatkowych, w której zgłosiła do opodatkowania budynek mieszkalny w [...], a także że [...] marca 2013 r. zgłosiła fakt zamieszkiwania w budynku w [...] trzech osób wraz z oświadczeniem o dopisaniu do posesji czwartej osoby (jej ojca) w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Pod adresem [...] zameldowane były dwie osoby (żona skarżącego oraz ich córka), a z okoliczności sprawy wynika, że trzecią osobą zamieszkałą w posesji, ale niezameldowaną tam był skarżący. W dniu [...] stycznia 2017 r. żona skarżącego zmieniła dane w deklaracji z uwagi na śmierć jej ojca, zaś [...] kwietnia 2017 r. zwiększyła liczbę osób wskazanych jako zamieszkałych w [...] do czterech z uwagi na narodziny córki.
Organ podniósł, że z zeznań świadkówów (m.in. dyrektora i nauczycielki szkoły podstawowej w [...]) wynika, że córka skarżącego od 2013 do 2021 r. uczęszczała do Niepublicznej Szkoły Podstawowej w [...]. Fakt stałego zamieszkiwania skarżącego wraz z rodziną od minimum 10 lat w domu w [...] potwierdził także sołtys wsi.
Organ I instancji podał, że skarżący przesłuchany w charakterze obwinionego nie przyznał się do zarzucanych mu czynów dyscyplinarnych i zeznał m. in., że zamieszkał w budowanym domu [...] w połowie 2017 roku i w związku z tym z kilkunastodniowym wyprzedzeniem sporządził stosowny raport, w którym poinformował o powyższym Komendanta CBŚP. Skarżący wskazał, że raport ten przekazał do rąk ówczesnego naczelnika Wydziału w [...] Zarządu w [...] CBŚP (obecnie w stanie spoczynku).
M. K. dodał, że dane zawarte w oświadczeniu mieszkaniowym na dzień [...] października 2014 r. były prawdziwe. Co więcej, skarżący wskazał, że w 2014 r. uzyskał informację z Wydziału Finansówów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] , że w sytuacji gdy budowa domu nie jest zakończona (tak jak w jego przypadku) to nie ma obowiązku składania nowego oświadczenia mieszkaniowego. Skarżący wyjaśnił także, że w latach 2016-2019 prowadząc czynnościci ssłużbowe bardzo często wyjeżdżał poza miejsce zamieszkania, wobec czego jego pobyt w [...] nie był ciągły. Natomiast na etapie czynności wyjaśniających skarżący oświadczył, że faktycznie od 2014 r. mieszka [...] - w domu jednorodzinnym w trakcie budowy, natomiast zameldowany jest przy ul. [...] w [...] - w mieszkaniu swojej matki, której pomaga z uwagi na jej wiek oraz stan zdrowia.
Organ I instancji uznał złożone przez skarżącego wyjaśnienia za wewnętrznie sprzeczne i nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Komendant CBŚP podał, że na adres miejsca zamieszkania wskazuje posiadanie w określonej miejscowościci głównego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów oraz faktyczne przebywanie tam w dni wolne i święta, a zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący wraz z rodziną od 2014 roku mieszkał w [...] w budynku usytuowanym pod nr [...].
Organ I instancji odwołując się do wyjaśnień skarżącego podał, że analiza dzienników korespondencyjnych, rejestrów wpływów do Wydziału Kadr i Szkolenia CBŚP oraz zeznań świadkówów wskazuje na to, że skarżący - wbrew jego twierdzeniom - nigdy nie sporządził raportu z informacją o zmianie adresu zamieszkania i tym samym nie przekazał go bezpośredniemu przełożonemu. Zdaniem organu twierdzenia skarżącego na temat rzekomego sporządzenia raportu w 2017 r. należy potraktować wyłącznie jako przyjętą przez niego linię obrony.
Komendant CBŚP zeznania świadkówów wskazanych do przesłuchania przez skarżącego , które potwierdzają jego wyjaśnienia, uznał z kolei za niewiarygodne z uwagi na stopień znajomości i pokrewieństwo tych osób ze skarżącym, a także ich sprzeczność z udokumentowanymi dowodami zebranymi w sprawie.
Organ I instancji zauważył, że policjant CBŚP sporządza oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości raz i składa je do właściwego z uwagi na miejsce pełnienia służby organu, a następnie jest zobowiązany do niezwłocznego poinformowania, organu wydającego decyzję o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego lub na jego wysokość. Dopiero więc zgłoszenie przez policjanta zmian w kolejnym oświadczeniu powoduje wydanie innej decyzji administracyjnej. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że skarżący świadomie zaniechał poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie policjantowi winy. Zgodnie zaś z treścią art. 132a ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, tj. chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, godzi się na to lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Już zatem samo nieumyślne czy niezamierzone naruszenie obowiązkówów służbowych może spowodować odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta.
Zdaniem organu I instancji zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że M. K. popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne w sposób zawiniony i umyślny. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika bowiem jednoznacznie, że skarżący nie poinformował Komendanta CBŚP o zmianie miejsca zamieszkania oraz o zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego lub na jego wysokość, aby nadal co miesiąc pobierać przyznane mu wcześniej świadczenie pieniężne. Wina skarżącego nie ulega zatem wątpliwości, a jego zachowanie należy uznać za wysoce naganne ze względu na okoliczności towarzyszące jego działaniom.
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest z kolei w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy).
W myśl § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkaniowego albo na jego wysokość. Natomiast § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązkówów oraz przebiegu służby policjantów stanowi, że policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistniałego zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie adresu miejsca zamieszkania.
Zgodnie z art. 132c ustawy o Policji dwa lub więcej zachowań podjętych w krótkich odstępach czasu w celu wykonania tego samego zamiaru lub z wykorzystaniem tej samej sposobności uważa się za jedno przewinienie dyscyplinarne.
Natomiast w myśl art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym negatywne następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszeń ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed i po popełnieniu czynu, dotychczasowy przebieg jego służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności zarówno łagodzące, jak i obciążające.
Organ I instancji uznał, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową w związku z zaniechaniem wykonania ciążących na nim obowiązków wynikających ze stosunku służbowego policjanta, charakteryzującego się szczególnego rodzaju podległością.
Komendant CBŚP stwierdził, że zachowanie skarżącego wywołało realną szkodę służby, a zaniechanie w zakresie informacji o zmianie adresu zamieszkania mogło spowodować zakłócenia w funkcjonowaniu jednostki, gdyż przełożony skarżącego tak naprawdę nie miał informacji, gdzie w danej chwili on rzeczywiście mieszka. Nie mógł tym samym, m.in. skutecznie i szybko poinformować skarżącego o ogłoszonym w jednostce alarmie. Ponadto, niedopełnienie obowiązku niezwłocznego powiadomienia o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość spowodowało pozbawienie możliwości wypowiedzenia się organu co do przyznania powyższego świadczenia. Znajdujące się w aktach postępowania dyscyplinarnego zestawienie kwot wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od [...] października 2014 r. do [...] lutego 2021 r. opiewa na kwotę ponad [...] złotych. Tym samym charakter popełnionych przez skarżącego czynów w pełni uzasadnia uznanie ich szkodliwości za znaczną.
Organ I instancji, odnosząc się do zachowania skarżącego przed i po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego uznał, że skarżący nie ocenił krytycznie swojego zachowania i nie wyraził skruchy, a ponadto dążył do tego aby nie ponieść odpowiedzialności za popełnione przewinienie dyscyplinarne.
Komendant CBŚP powołując się na art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wskazał, że obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uznał jednocześnie, że uwzględniając ustalony stan faktyczny oraz prawny sprawy zasadnym było wymierzenie M. K. kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 134c ustawy o Policji kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, zostanie wyznaczony na niższe stanowisko służbowe lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. Podał jednocześnie, że skarżący pełni służbę na stanowisku [...] w Centralnym Biurze Śledczym Policji (najwyższym stanowisku wykonawczym w Policji) od [...] sierpnia 2011 r. i w związku z rangą zajmowanego przez niego stanowiska wymaga się od niego nie tylko rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych oraz gotowości do wykonywania zadań dodatkowych, ale także przestrzegania przepisów prawa i postępowania w sposób niebudzący żadnych wątpliwości z punktu widzenia moralności i honoru oficera Policji. Oficer na stanowisku [...] z ponad dwudziestoletnim stażem służby powinien stanowić przykład dla młodszych policjantów. Tymczasem postępowanie skarżącego stoi w ewidentnej sprzeczności z charakterem zajmowanego przez niego stanowiska oraz nie przystoi oficerowi Policji.
Organ I instancji uznał, że kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku uwzględnia wszystkie aspekty niniejszej sprawy dotyczące: rodzaju ciążących na obwinionym - jako policjancie - obowiązkówów, charakter naruszeń, zachowanie i motywy postępowania obwinionego, dotychczasową niekaralność oraz wcześniejsze pozytywne opinie przełożonych o skarżącym.
W odwołaniu od tego orzeczenia skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając że organ I instancji bezpodstawnie uznał go winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i w rezultacie niesłusznie wymierzył mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 11, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., a także całkowite pominięcie zeznań świadkówów potwierdzających zamieszkiwanie skarżącego wraz z rodziną w mieszkaniu jego matki przy ul. [...] w [...]. Ponadto, skarżący tłumaczył niskie zużycie mediów w mieszkaniu w [...] (na poziomie gospodarstwa jednoosobowego) oszczędnością jego matki oraz przywożeniem przez jego żonę wody do mycia dzieci z [...] do [...].
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji orzeczeniem z [...] stycznia 2022 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał m. in., że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez M. K. zarzucanych mu czynów. Okolicznościci przewinień opisano na podstawie zebranych dowodów w postaci zeznań świadkówów oraz załączonej do akt postępowania dyscyplinarnego dokumentacji.
Organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu I instancji co do tego, że skarżący nie poinformował Komendanta CBŚP o zmianie miejsca zamieszkania oraz o zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego lub na jego wysokości, co ostatecznie skutkowało pobraniem przez niego przyznanego mu wcześniej, nienależnego świadczenia pieniężnego.
Komendant Główny Policji zgodził się z organem I instancji, że zachowanie skarżącego było zawinione i umyślne w rozumieniu art. 132a pkt 1 i 2 ustawy o Policji. M. K. jako funkcjonariusz Policji z dwudziestoletnim stażem służby i zdobytym w jej trakcie doświadczeniem musiał być świadomy, że swoim zachowaniem narusza obowiązujące normy prawne. Wina skarżącego nie budzi wątpliwości, a jego zachowanie należy ocenić jako wysoce naganne.
Odwołując się do argumentów z odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a., Komendant Główny Policji wskazał, że odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów regulują przepisy ustawy o Policji, a zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy w zakresie nieuregulowanym w tym akcie prawnym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (nie zaś Kodeksu postępowania administracyjnego), dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w rozdziale 10 ustawy o Policji zawarto pełną regulację dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów i przebiegu postępowania dyscyplinarnego, a zatem przepisy k.p.a., na które powołał się odwołujący, nie mają zastosowania w niniejszym przypadku.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji przy wydaniu skarżonego orzeczenia nie naruszono art. 135g ustawy o Policji, gdyż zarówno rzecznik dyscyplinarny, jak i przełożony dyscyplinarny, uwzględnili okoliczności przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Potwierdza to przeprowadzenie w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym szeregu czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest wiarygodnych dowodów przemawiających na korzyść skarżącego .
Komendant Główny Policji za bezpodstawny uznał zarzut pominięcia przez organ I instancji zeznań jednego ze świadkówów (K. C.), które miały potwierdzać zamieszkiwanie skarżącego wraz z rodziną w mieszkaniu jego matki w [...] i wskazał, że K. C. nie potwierdził jednoznacznie stanowiska skarżącego, a jedynie zeznał, że sporadycznie widywał M. K. w budynku przy ul. [...] w [...], jednocześnie podkreślając swój brak wiedzy co do faktycznego zamieszkiwania przez skarżącego wraz z rodziną w mieszkaniu jego matki. Ponadto, Komendant Główny Policji uznał argumentację skarżącego odnoszącą się do oszczędności jego matki za niewiarygodną i niemającą znaczenia dla przedmiotowego postępowania.
Organ odwoławczy potwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego co do złożenia przez niego raportu o zmianie adresu zamieszkania w 2017 roku, zarówno w aktach osobowych obwinionego, jak i w dokumentacji kancelaryjnej Zarządu w [...] CBŚP nie odnotowano jego wpływu. Komendant Główny Policji wskazał jednocześnie, że w takiej sytuacji, po uzyskaniu przez skarżącego informacji, w trakcie postępowania dyscyplinarnego, że w jego aktach osobowych brakuje złożonego przez niego raportu informującego o zmianie adresu zamieszkania, mógł on złożyć nowy raport, czego jednak nie uczynił do samego zakończenia postępowania dyscyplinarnego.
Komendant Główny Policji uznał, że argumentacja skarżącego co do tego, że nie był on inwestorem budowanego domu, który należał do jego żony pozostaje bez znaczenia dla sprawy i wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, policjant deklaruje, gdzie faktycznie mieszka oraz czy on i jego współmałżonek posiadają lokal mieszkalny lub dom. Natomiast skarżący w oświadczeniu mieszkaniowym z [...] października 2014 r. wskazał, że mieszka wraz z rodziną w [...] przy ul. [...] w mieszkaniu należącym do jego matki i oświadczył niezgodnie z prawdą, że zarówno on, jak i jego małżonka, nie posiadają lokalu mieszkalnego ani domu.
W ocenie organu odwoławczego nie ma także znaczenia dla sprawy to, że formalnie budowa domu w [...] nie była zakończona oraz to, że jak wyjaśnił skarżący w domu w [...] nie przebywał stale, gdyż często wyjeżdżał służbowo, a zameldowany był w mieszkaniu swojej matki w [...] .
Komendant Główny Policji uznał, że kara dyscyplinarna wymierzona skarżącemu przez organ I instancji spełnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary, wymienione w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Organ wziął pod uwagę okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych (popełnienie przewinień w związku z pełnioną służbą), ich skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (nienależyte wywiązywanie się z nałożonych obowiązkówów służbowych), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązkówów (naruszenie przepisów regulujących obowiązek policjanta informowania o zmianie miejsca zamieszkania oraz złożenia oświadczenia mieszkaniowego), pobudki działania (działanie z pobudek osobistych i materialnych), zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego jak i po jego popełnieniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania), a także dotychczasowy nienaganny przebieg jego służby, w tym pozytywną opinię służbową z [...] września 2020 r.
Komendant Główny Policji podkreślił, że służbę w Policji możee pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii, podlegająca szczególnej dyscyplinie służbowej. Popełnienie przez M. K. zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych świadczy o tym, że nie jest on przykładem właściwego zachowania dla innych policjantów. Wprost przeciwnie, jego zachowanie należy ocenić szczególnie krytycznie, bowiem jako oficer Policji powinien postępować w taki sposób, aby dawać rękojmię, że spełnia wymagania jakie stawia przed nim służba w tej formacji.
M. K. w skardze do Sądu na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2022 r. (nr [...]) zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązkówów oraz przebiegu służby policjantów, poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie mógł dopuścić się zarzucanego mu czynu;
2) art. 134c ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wymierzenie M. K. kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
3) art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez m.in. niewskazanie przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowódów na których się oparł oraz przyczyn odmówienia wiarygodności innym dowodom, jak również lakoniczne uzasadnienie prawne zastosowania w sprawie kwalifikacji naruszenia dyscypliny służbowej;
4) art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne wszczęcie postępowania dyscyplinarnego;
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo przesłanek do jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a także rozważenie uchylenia orzeczenia organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi M. K. powtórzył, odnosząc się do pierwszego zarzutu dyscyplinarnego, że rzeczywiście w połowie 2017 roku zamieszkał w budowanym domu w [...] i w związku z tym z kilkunastodniowym wyprzedzeniem spełnił spoczywający na nim obowiązek informacyjny i sporządził raport, w którym drogą służbową poinformował Komendanta CBŚP o zmianie miejsca zamieszkania.
Natomiast w odniesieniu do drugiego zarzutu, skarżący podniósł, że dane zawarte w oświadczeniu mieszkaniowym na dzień [...] października 2014 r. były zgodne z prawdą i dodał, że w 2014 roku uzyskał informację z Wydziału Finansówów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] , że nie ma obowiązku składania nowego oświadczenia mieszkaniowego w sytuacji niezakończenia budowy domu (tak jak w jego przypadku).
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: :
Skarga jest nieuzasadniona.
W zaskarżonym do Sądu orzeczeniu Komendant Główny Policji podzielił stanowisko Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji wyrażone w orzeczeniu z [...] października 2021 r., że skarżący w sposób zawiniony dopuścił się zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i że kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest współmierna do popełnionego przez M. K. przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia oraz uwzględnia okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych, ich skutki i następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązkówów, pobudki działania i zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinień dyscyplinarnych jak i po ich popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
Sąd podziela to stanowisko organów oraz argumentację przywołaną w uzasadnieniach orzeczeń.
Według art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej (w rozumieniu ust. 2 tego przepisu) lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
W ocenie Sądu, w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, nie budzi wątpliwościci, że skarżący dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązku niezwłocznego poinformowania drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych o zmianie adresu miejsca zamieszkania na adres: [...] oraz niewywiązanie się z obowiązku niezwłocznego złożenia nowego oświadczenia mieszkaniowego po przeprowadzce wraz z rodziną do domu w [...], pomimo że zmiana miejsca zamieszkania miała wpływ na uzyskane przez skarżącego uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dlatego za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, jak i art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracana przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Organ słusznie uznał wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie za sprzeczne z zebranym w postępowaniu dyscyplinarnym materiałem dowodowym, a ponadto za wykluczające się nawzajem. Z jednej strony skarżący utrzymuje bowiem, że raportem z 2017 r. poinformował właściwego przełożonego o zmianie adresu miejsca zamieszkania, z drugiej zaś twierdzi, że nie zamieszkiwał na stałe wraz z rodziną w domu w [...], tylko w mieszkaniu swojej matki w [...]. Jak już powiedziano, materiały dowodowe zebrane w niniejszej sprawie (w tym liczne zeznania świadków) są spójne i jednoznacznie wskazują na to, że skarżący pomimo zmiany adresu zamieszkania na [...], nie poinformował o powyższym właściwego przełożonego, jak i nie złożył nowego oświadczenia mieszkaniowego, a zatem popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został prawidłowo oceniony przez organy obu instancji, a argumentacja prezentowana przez skarżącego nie może ich podważyć.
W ocenie Sądu nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art. 134c ustawy o Policji. Skarżący podniósł, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do wymierzenia mu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, a ukaranie go w ten sposób jest sprzeczne z dobrem postępowania oraz dobrem służby. Odnosząc się do tego zarzutu, Sąd podkreśla, że na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji ma wpływ przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się zatem wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przez nie sankcji.
W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji prowadzi do wniosku, że wymierzenie skarżącemu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku nie miało dowolnego charakteru i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy, co potwierdza zgromadzony obszerny materiał dowodowy.
Sąd nie podziela także zapatrywania skarżącego co do naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji. Orzeczenia organów obu instancji zawierają wyczerpujące i obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne, organy wskazały na fakty, które uznały za udowodnione, dowody, na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie orzeczenia wydanego w przedmiocie wymierzenia M. K. kary dyscyplinarnej odzwierciedla logiczny proces rozumowania, który doprowadził organ do wniosku o winie skarżącego .
Zdaniem Sądu wymierzona skarżącemu kara jest współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia. Organ w pełni zrealizował wskazane dyrektywy wymiaru kary i uzasadnił okoliczności wpływające na jej wymiar, jak: rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej), okoliczności jego popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby (nienależyte wywiązywanie się z nałożonych obowiązków służbowych), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązkówów, pobudki działania (osobiste i materialne), zachowanie policjanta przed i po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (brak krytycznej oceny swojego postępowania), a także dotychczasowy nienaganny przebieg służby skarżącego , zajmowane przez niego wysokie stanowisko, a także długi staż służbowy (21 lat), które powinny wpływać na świadomość wagi dokonanych naruszeń. Biorąc to wszystko pod uwagę należy stwierdzić, że zasadnie uznano za właściwe ukaranie skarżącego karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.