II SA/Wa 535/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjazwolnienie ze służbydyscyplina służbowaetyka zawodowanieposzlakowana opiniaważny interes służbypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że jego zachowanie naruszyło zasady etyki zawodowej i ważny interes służby.

Skarżący, funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu utraty nieposzlakowanej opinii i naruszenia ważnego interesu służby. Podstawą decyzji było zdarzenie z lipca 2023 r., podczas którego został znaleziony śpiący w samochodzie z włączonym silnikiem, a następnie odmówił poddania się badaniom na zawartość alkoholu. Sąd uznał, że zachowanie skarżącego, w tym wcześniejsze przewinienie dyscyplinarne, uzasadniało zwolnienie ze służby, podkreślając znaczenie dyscypliny i etyki zawodowej w Policji.

Przedmiotem skargi była decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza Policji P. B. ze służby, utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą zwolnienia było zachowanie skarżącego w dniu [...] lipca 2023 r., kiedy to został znaleziony śpiący w samochodzie z włączonym silnikiem, a od którego wyczuwalna była woń alkoholu. Funkcjonariusz odmówił poddania się badaniom na zawartość alkoholu, zarówno na miejscu, jak i w szpitalach, co skutkowało wszczęciem postępowania karnego i dyscyplinarnego. Sąd administracyjny, oddalając skargę, uznał, że zachowanie skarżącego, w tym wcześniejsze przewinienie dyscyplinarne z 2021 r. polegające na odmowie poddania się badaniu na zawartość alkoholu, uzasadniało zwolnienie ze służby z uwagi na ważny interes służby. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz Policji musi przestrzegać zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej zarówno w służbie, jak i poza nią, a utrata nieposzlakowanej opinii dyskwalifikuje go z dalszego pełnienia służby. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące rzekomego naruszenia procedur i braku dowodów, wskazując na samodzielność postępowania administracyjnego wobec postępowań karnych i dyscyplinarnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie zachowanie uzasadnia zwolnienie ze służby, ponieważ narusza zasady etyki zawodowej, dyscypliny służbowej i podważa nieposzlakowaną opinię funkcjonariusza, co jest sprzeczne z ważnym interesem służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa poddania się badaniom na zawartość alkoholu oraz wcześniejsze przewinienie dyscyplinarne świadczą o utracie przez funkcjonariusza przymiotów niezbędnych do pełnienia służby w Policji, co uzasadnia zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Umożliwia rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określa wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii przez policjanta.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji.

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

prd art. 129 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Uprawnienia policjanta w zakresie badania kierującego na zawartość alkoholu.

prd art. 129i § ust. 1-3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Procedura badania na zawartość alkoholu.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 239 § § 1-3

Kodeks karny

Utrudnianie lub utrudnianie przeprowadzenia badania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie funkcjonariusza naruszało zasady etyki zawodowej i dyscypliny służbowej. Odmowa poddania się badaniom na zawartość alkoholu stanowiła podstawę do zwolnienia ze służby. Utrata nieposzlakowanej opinii dyskwalifikuje funkcjonariusza. Ważny interes służby przemawiał za zwolnieniem funkcjonariusza.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób niebudzący zaufania. Argument, że policjant ma prawo odmówić poddania się badaniom na zawartość alkoholu. Argument, że materiały z postępowań karnych i dyscyplinarnych nie mogą być wykorzystane jako dowód. Argument, że decyzja o zwolnieniu była dowolna i naruszała zasadę uznania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

nie przestrzegał zasad etyki zawodowej, zobowiązujących do kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pozostawania w szeregach Policji nie spełnia wymogu gotowości podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w formacji uzbrojonej jaką jest Policja nie może pełnić służby w Policji bez uszczerbku dla jej ważnego interesu Policjant jako członek organizacji mającej strukturę zhierarchizowaną i zmilitaryzowaną zobligowany jest do każdorazowego wykonania wydanego w stosunku do niego rozkazu lub polecenia służbowego nie można podzielić stanowiska pełnomocnika Skarżącego, który dowodzi, że policjant, tak jak każdy inny członek społeczeństwa, może odmówić poddania się badaniom na zawartość alkoholu sam fakt wszczęcia postępowania prokuratorskiego nie był zasadniczą przyczyną zwolnienia Skarżącego ze służby. Zadecydowały o tym bowiem utrata zaufania przełożonych do Skarżącego oraz jego postawa w dniu ww. zdarzenia, stanowiąca zaprzeczenie zasad etyki zawodowej Policjanta. Policja jest sama w stanie oczyścić swoje szeregi z osób nie zasługujących na służbę w jej strukturach.

Skład orzekający

Danuta Kania

przewodniczący-sprawozdawca

Sławomir Antoniuk

członek

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na naruszenie dyscypliny służbowej, etyki zawodowej i utratę nieposzlakowanej opinii, nawet w sytuacji braku prawomocnego skazania w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby w Policji i jej wewnętrznych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zwolnienia funkcjonariusza Policji, co zawsze budzi zainteresowanie społeczne. Podkreśla znaczenie dyscypliny i etyki w służbach mundurowych oraz konsekwencje naruszenia tych zasad.

Policjant zwolniony za jazdę po alkoholu? Sąd wyjaśnia, dlaczego odmowa badania to za mało.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 535/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 821/25 - Wyrok NSA z 2025-10-17
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] utrzymujący w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej: "KWP w [...]", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia P. B. (dalej: "Skarżący") ze służby w Policji.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do KWP w [...] o zwolnienie ze służby w Policji P. B. - wówczas [...] Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.).
Podstawę wniosku stanowił udział Skarżącego w zdarzeniu w dniu [...] lipca 2023r., które skutkowało wszczęciem wobec ww. postępowania dyscyplinarnego, o sygn. akt [...], w którym obwiniono Skarżącego o to, że:
- w dniu [...] lipca 2023 r. w [...] przy ul. [...] w rejonie wodnego zbiornika przeciwpożarowego, gdzie letni czas spędzają lokalni mieszkańcy, w czasie wolnym od służby, nie przestrzegał zasad etyki zawodowej, zobowiązujących do kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadzić do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, w ten sposób, że najprawdopodobniej znajdując się w stanie nietrzeźwości spał w samochodzie osobowym marki [...] o [...] numerach rejestracyjnych, należącym do jego matki, przez co nie dbał o społeczny wizerunek formacji, w której służy oraz nie podjął działań służących budowaniu zaufania do niej, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3).
Zdaniem KPP w [...], Skarżący swoim zachowaniem sprzeniewierzył się podstawowym zasadom i normom społecznym, które obowiązują przy wykonywaniu zawodu zaufania społecznego. Takie zachowanie dyskwalifikuje go jako policjanta, który jest szczególnie zobowiązany do przestrzegania ustanowionego porządku prawnego. Czyn ten pozostaje w jawnej i rażącej sprzeczności z etosem służby, daje również podstawę do stwierdzenia, iż funkcjonariusz ten utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, niezbędny do pozostawania w szeregach Policji.
Do akt postępowania dołączono materiały z postępowania karnego oraz postępowania dyscyplinarnego, w tym w szczególności:
- notatkę urzędową z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 7-8 akt admin.), z której wynika m.in., że Skarżący, przebywający w dniu [...] lipca 2023 r. - po zdarzeniu, w swoim miejscu zamieszkania, odmówił funkcjonariuszom KPP w [...] poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Po przewiezieniu go na SOR szpitala powiatowego w [...], pomimo wydania mu polecenia przez przełożonego nie wyraził zgody na pobranie krwi, czym uniemożliwił wykonanie tej czynności w ww. placówce. Skutkowało to koniecznością przetransportowania Skarżącego na SOR szpitala miejskiego w [...], gdzie również nie wyraził zgody na dobrowolne pobranie od niego krwi celem zbadania w niej zawartości alkoholu. Skarżący poddał się temu badaniu, tj. trzykrotnemu pobraniu krwi dopiero w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...], [...] oraz [...]. Odmówił jednak podpisania protokołów z badania lekarskiego i pobrania krwi. Na pytania lekarza oznajmił, że w dniu [...] lipca 2023 r. w godz. [...]-[...] spożywał alkohol w postaci wódki w ilości [...] ml, w miejscu swojego zamieszkania,
- notatki służbowe z dnia [...] lipca 2023 r. oraz z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 9-10 akt admin.), z których wynika m.in., że świadek zdarzenia, tj. kobieta, która zgłaszała interwencję, przejeżdżając rowerem ul. [...] w [...] zauważyła pojazd przy zatoce autobusowej z wyłączonym silnikiem, w którym znajdował się mężczyzna siedzący na siedzisku kierowcy. Gdy otworzyła drzwi tego pojazdu poczuła silną woń alkoholu. W pojeździe prócz mężczyzny nie było innych osób. Na miejsce przybyli funkcjonariusze Policji po dokonaniu zgłoszenia przez kobietę. Mężczyzna był znany funkcjonariuszom Policji. Był nim skarżący. Skarżący podczas interwencji nie nawiązywał z funkcjonariuszami Policji żadnej rozmowy, nie odpowiadał na zadawane pytania. Zachowanie Skarżącego, w ocenie funkcjonariuszy Policji było nietypowe, bowiem cały czas milczał. Mogło to wskazywać, iż znajduje się on pod wpływem alkoholu, miał chwiejny chód i błędny wzrok,
- notatkę urzędową z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 11 akt admin.), z której wynika m.in., że Skarżący odmówił dobrowolnego pobrania od niego krwi w szpitalu powiatowym w [...],
- notatkę służbową z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 15 akt admin.), z której wynika m.in., że w dniu [...] lipca 2023 r. Zastępca Komendanta Komisariatu Policji w [...] udał się do budynku Komisariatu Policji w [...], celem sprawdzenia miejsca pełnienia w dniu [...] lipca 2023 r. w godz. 6:00-14:00 służby przez Skarżącego. Tam ujawnił w szafie służbowej butelkę szklaną o pojemności [...] ml z etykietą "[...]" z zawartością około 1/3 butelki z przeźroczystym płynem. Butelka była z naruszoną zakrętką. Po odkręceniu zakrętki wyczuwalna była wyraźna woń alkoholu,
- protokoły przesłuchania świadka J. M. z dnia [...] lipca 2023 r. oraz z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 17-20 akt admin.), która zeznała m.in., że w dniu [...] lipca 2023 r. około godz. [...] zauważyła pojazd marki [...], który stał z uruchomionym silnikiem, na zajezdni autobusowej. Gdy zajrzała do pojazdu zauważyła, że na miejscu kierowcy siedzi mężczyzna, który spał. Próbowała go obudzić, wielokrotnie pukając w szybę, ale on nie reagował. Otworzyła drzwi i wyłączyła silnik. Od mężczyzny, który siedział na siedzisku kierowcy, wyczuwalna była woń alkoholu. Przez kilka minut nie mogła obudzić tego mężczyzny i pomyślała, że jest chory. Następnie zadzwoniła na Policję,
- sprawozdania z dnia [...] lipca 2023 r. z przeprowadzonych badań chemicznych płynów ustrojowych na zawartość alkoholu pobranych od Skarżącego w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...] z wynikiem - 1,40 ‰, w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...] z wynikiem - 1,33 ‰ oraz w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...] z wynikiem - 1,29 ‰ (k. 23-25 akt admin.),
- orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. (k. 30-35 akt admin.), którym Skarżący, obwiniony m.in. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na odmowie w dniu [...] maja 2021 r., podczas odprawy służbowej, wykonania polecenia poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, został uznany winnym zarzucanego mu czynu, a za wszystkie zarzucane mu czyny wymierzono mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku,
- postanowienie o wszczęciu śledztwa z dnia [...] lipca 2023 r. (k. 40 akt admin.), którym Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wszczął postępowanie przygotowawcze w sprawie o sygn. akt [...], dotyczące m.in. prowadzenia w dniu [...] lipca 2023 r. ul. [...] w [...] samochodu osobowego marki [...], przez znajdującego się w stanie nietrzeźwości funkcjonariusza Policji z Komisariatu Policji w [...], tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego,
- protokoły pobrania krwi (k. 118-132 akt admin.),
- protokół zatrzymania Skarżącego z dnia [...] lipca 2023 r., w którym wymieniony oświadczył, że został poinformowany przez funkcjonariuszy Policji o przyczynach zatrzymania. Treść pouczenia zrozumiał i oświadczył, iż nie składa zażalenia na prawidłowość zatrzymania oraz na sposób przeprowadzenia z nim czynności związanej z jego zatrzymaniem, a także, że nie korzysta z innych praw (k. 124 akt admin.),
- protokół przesłuchania obwinionego z dnia [...] sierpnia 2023 r., który wyjaśnił m.in., że w dniu [...] lipca 2023 r., już po zdarzeniu, w swoim miejscu zamieszkania spożywał alkohol w postaci tzw. bimbru w ilości około [...] ml. Po przyjeździe funkcjonariuszy Policji do miejsca jego zamieszkania odmówił poddania się badaniu stanu trzeźwości. W szpitalu w [...] również odmówił poddania się badaniu pobrania krwi. Poddał się temu badaniu w szpitalu w [...] około godz. [...], gdzie pobrano od niego trzykrotnie krew. Zaprzeczył, by kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Jest policjantem od ponad 20 lat i ma świadomość, że kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem (k. 138-140 akt admin.),
- opinię nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. sporządzoną na podstawie przeprowadzonych badań materiału biologicznego na zawartość środków odurzających, substancji psychotropowych oraz nowych substancji psychoaktywnych, z której wynika, że przeprowadzone badanie toksykologiczne próbki krwi pobranej od Skarżącego w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...] nie wykazało w niej obecności środków odurzających, substancji psychotropowych i innych środków działających podobnie do alkoholu etylowego (k. 142-145 akt admin.),
- protokół przesłuchania świadka I. S. z dnia [...] października 2023 r. (k, 171-175 akt admin.),
- protokół przesłuchania świadka T. N. z dnia [...] października 2023 r., który zeznał m.in., że w dniu zdarzenia przyjechał wraz z innymi policjantami do miejsca zamieszkania Skarżącego, w celu przebadania wymienionego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu ze względu na interwencję dotyczącą podejrzenia kierowania przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Świadek stwierdził, że Skarżący odmówił poddania się temu badaniu na miejscu. Skarżący został przewieziony do szpitala w [...], gdzie odmówił poddania się pobraniu krwi. Wówczas został przewieziony do szpitala w [...], ale również tam nie wyraził zgody na pobranie od niego krwi. Zgodził się na badanie przed godz. [...] w nocy, ale odmówił podpisania stosownych dokumentów z czynności pobrania krwi (k. 176-180 akt admin.),
- protokół przesłuchania świadka G. U. z dnia [...] października 2023 r., który zeznał m.in., że w dniu zdarzenia przyjechał pod miejsce zamieszkania Skarżącego, jako asysta dla innych funkcjonariuszy, którzy mieli dokonywać czynności z udziałem Skarżącego. Świadek stwierdził, że Skarżący został przewieziony do szpitala w [...], a następnie do szpitala w [...], gdzie nie wyraził zgody na pobranie od niego krwi. Później jednak zgodził się na to badanie (k. 181-184 akt admin.).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. KWP w [...] zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Nadto pouczył o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organ wezwał Skarżącego do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. do postępowania wstąpił pełnomocnik Skarżącego, który w tym dniu zapoznał się z całością zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie zwolnienia ze służby, a także wykonał fotokopie. W tym dniu nie zgłosił żadnych uwag, zastrzeżeń, ani też wniosków.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Skarżący wskazał "Zarząd Terenowy Komendy Powiatowej Policji w [...]" jako organizację związkową, która ma ją reprezentować w tym postępowaniu.
Przewodniczący Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] za pismem z dnia [...] września 2023r. przekazał uchwałę Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...], w której przedstawiono negatywne stanowisko co do zasadności zwolnienia Skarżącego ze służby.
W dniu [...] września 2023 r. Skarżący został przesłuchany w charakterze strony. Zeznał, że w dniu [...] lipca 2023 r., ani w trakcie służby, ani po służbie, przed interwencją policyjną przy zbiorniku wodnym przy ul. [...] w [...], nie spożywał alkoholu. Z uwagi na złe samopoczucie związane z ciśnieniem klika razy zażył w tym dniu, w odstępach czasowych, łącznie 4 tabletki leku o nazwie [...]. Ponieważ jego stan psychofizyczny nie poprawiał się, zaprzestał kontynuowania jazdy pojazdem, którym kierował. Stracił wówczas przytomność i nie wiedział co się z nim dzieje. Po przeprowadzonej interwencji został odwieziony do miejsca zamieszkania, gdzie w tym samym dniu około godz. [...] spożył alkohol własnej produkcji. Przyznał również, że po przybyciu funkcjonariuszy Policji do jego miejsca zamieszkania i przewiezieniu go do KPP w [...] odmówił przeprowadzenia badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, a także, że odmówił pobrania krwi w szpitalu powiatowym w [...]. Zgodził się na przeprowadzenie tego badania w szpitalu w [...] w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...]. Nie brał pod uwagę konsekwencji związanych z łączeniem medykamentów ze spożyciem alkoholu. W przeszłości łączył alkohol z tym lekiem. Chciał osłabić jego działanie. Odmowę poddania się badaniom uzasadnił konfliktem z policjantem, który był jego przełożonym, a który wykonywał czynności służbowe z jego udziałem w jego miejscu zamieszkania, w jednostce Policji oraz w szpitalach. Oświadczył, że butelka alkoholu w miejscu pełnienia przez niego służby służyła do dezynfekcji sprzętu służbowego. Podał, że w 2021 r. odmówił przeprowadzenia badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, ponieważ takie badanie wobec niego zostało wówczas przeprowadzone z wynikiem negatywnym. Zdaniem Skarżącego nie miał on obowiązku poddania się powtórnemu badaniu (k. 71-75 akt admin.).
W dniu [...] września 2023 r. została przesłuchana w charakterze świadka A. Z. - funkcjonariusz Policji przeprowadzający interwencję przy zbiorniku wodnym przy ul. [...] w [...]. Świadek zrelacjonowała m.in. to, co przekazała jej na miejscu zdarzenia kobieta zgłaszająca interwencję, a mianowicie, że zauważyła zaparkowany pojazd z włączonym silnikiem i mężczyznę w środku. Jak otworzyła drzwi poczuła woń, zapach alkoholu. Dopiero po otwarciu pojazdu wyciągnięto kluczyk ze stacyjki. Świadek A. Z. rozpoznała w trakcie interwencji Skarżącego. Z plotek zasłyszanych od kolegów wie, że ten prawdopodobnie ma problemy z alkoholem. W ocenie świadka zachowanie Skarżącego było inne niż zawsze. Nie rozmawiał ani z nią, ani z drugim funkcjonariuszem, nie patrzył na nich i zdarzało się że mówił bełkotliwą mową. Unikał odpowiedzi na pytania. Na pytanie, czy spożywał alkohol, Skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi. Ze Skarżącym nie było kontaktu. Patrzył przed siebie i nie próbował nawiązać żadnej konwersacji (k. 78-80 akt admin.).
W dniu [...] września 2023 r. przesłuchano w charakterze świadka P. K. - przełożonego P. B. wykonującego czynności z jego udziałem w dniu zdarzenia, który zeznał m.in., że nie jest mu wiadome, by istniał jakiś konflikt pomiędzy nim a Skarżącym. On sam nie ma żadnego z nim konfliktu. Ogólnie stosunki z wymienionym określił jako dobre. Wskazał, że w dniu zdarzenia przyjechał wraz z innymi policjantami do miejsca zamieszkania Skarżącego, w celu przebadania wymienionego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu ze względu na interwencję dotyczącą podejrzenia kierowania przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Skarżący odmówił poddania się tym czynnościom służbowym. Wymagał, by użyto wobec niego siły. Po przybyciu wsparcia w postaci dodatkowego patrolu Policji i ponownym poinformowaniu go o celu przybycia i konieczności wykonania z nim czynności służbowych ten wyraził zgodę na przewiezienie go do jednostki Policji. Nie argumentował wówczas dlaczego odmawia poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wdychanym powietrzu. W jednostce Policji, do której został przewieziony, również odmówił poddania się badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Poinformowany przez świadka o konieczności udania się z nim do szpitala, celem pobrania krwi oświadczył, że nie podda się temu badaniu i również nie argumentował dlaczego. W szpitalu powiatowym w [...] także oświadczył lekarzowi, że nie podda się badaniu. Lekarz wówczas odmówił wykonania pobrania krwi. Skarżący został przewieziony do szpitala w [...], gdzie odbył rozmowę z lekarzem. Świadek słyszał ich rozmowę, ale nie słyszał, by Skarżący informował o złym samopoczuciu albo przyjmowanych w tym dniu lekach. Skarżący wyraził zgodę na pobranie krwi około godz. [...]. Każde pobranie wykonane był osobno, kolejno po sobie. Kolejno po sobie wypełniane były stosowne dokumenty, których podpisania odmawiał Skarżący nie podając powodu, dla którego nie chce dopełnić tego obowiązku. W czasie wykonywanych czynności z udziałem Skarżącego czuć było od niego woń alkoholu. Nie zaprzeczał, by pił w tym dniu alkohol w postaci wódki, ale wskazywał, że miało to miejsce już po zdarzeniu z jego udziałem. Świadek ponadto zaznaczył, że Skarżący, z uwagi na swoje doświadczenie zdobyte podczas służby w ruchu drogowym, zna procedury i zdaje sobie sprawę z toku postępowania w takiego typu zdarzeniach. Świadek pamięta także, iż Skarżący sugerował, że to wszystko zostało zaplanowane przeciwko jego osobie (k. 81-84 akt admin.).
W dniu [...] września 2023 r. przesłuchano w charakterze świadka I. S., która zeznała m.in., że w dniu zdarzenia przyjechała wraz z innymi policjantami do miejsca zamieszkania Skarżącego, w celu przebadania wymienionego na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu ze względu na interwencję dotyczącą podejrzenia kierowania przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Świadek stwierdziła, że widać było, iż Skarżący "jest po alkoholu". Odmówił poddania się temu badaniu zarówno na miejscu, jak i w jednostce Policji, nie argumentując tej odmowy w żaden sposób. Skarżący był bardzo wzburzony. Przyznał, że pił alkohol, ale w domu przed snem. Świadek stwierdził, że P. K., który był kontrolnym, nie dawał Skarżącemu w tym dniu powodów do zdenerwowania. Skarżący został przewieziony do jednostki Policji, ale tam także odmówił poddania się badaniu, tak samo jak w szpitalu w [...] odmówił poddania się pobraniu krwi od niego, o czym informował jeszcze w trakcie drogi do tego szpitala. Wówczas został przewieziony do szpitala w [...], ale tam również nie wyraził zgody na pobranie od niego krwi. Odmówił także podpisania stosownych dokumentów z czynności pobrania krwi nie podając powodu, dla którego nie chce dopełnić tego obowiązku (k. 92-94 akt admin.).
W dniu [...] września 2023 r. przesłuchano w charakterze świadka R. M., który zeznał m.in., że przeprowadzał interwencję ze zgłoszenia o mężczyźnie, który spał w zamkniętym samochodzie. Po podjęciu interwencji świadek rozpoznał mężczyznę, którym był Skarżący. Wymieniony nie podejmował żadnej rozmowy (k. 105-106 akt admin.).
W dniu [...] listopada 2023 r.Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu P. B. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2023 r. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu organ I instancji wskazał w szczególności, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, iż funkcjonariusz nie spełnia wymogu gotowości podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w formacji uzbrojonej jaką jest Policja. Ocena całokształtu okoliczności zdarzeń zaistniałych z udziałem Skarżącego, nie tylko w dniu [...] lipca 2023 r., ale również w dniu [...] maja 2021 r., prowadzi do wniosku, że funkcjonariusz utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a tym samym nie może on pełnić służby w Policji bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżącego złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy,
- art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie jej uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw zwolnienia funkcjonariusza dla "dobra służby" w takim samym stanie faktycznym, jak i prawnym, w każdej tego typu sprawie.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik przedstawił argumentację na poparcie zarzutów. Wskazał na błędy w ustaleniach faktycznych i zakwestionował wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podniósł, że decyzja o zwolnieniu Skarżącego ze służby w Policji zapadła przedwcześnie. Organ I instancji nie zebrał bowiem całego materiału dowodowego i nie odniósł się do wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało podjęciem błędnego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2024r. nr [...] KGP powołał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wskazując, że ma on charakter fakultatywny, zatem decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Stosując ww. przepis organ ma obowiązek wykazać, że dalsze pełnienie służby przez policjanta, w okolicznościach danej sprawy, koliduje z jej ważnym interesem.
Odwołując się do treści art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 25 i art. 27 ustawy o Policji organ II instancji podkreślił, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochować wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych.
Prawa i obowiązki wynikające z stosunku służbowego rozciągają się zarówno na czas wykonywania przez policjanta czynności służbowych, jak i na czas prywatny. W obu przypadkach policjant musi mieć świadomość, kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, społeczności lokalnej czy wobec innych środowisk lub grup społecznych. Zobowiązany jest on do podejmowania działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek formacji.
Zgodnie bowiem z treścią § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Obowiązkiem policjanta jest natomiast przestrzeganie tych zasad zarówno w służbie, jak i w życiu osobistym. W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.
Uwzględniając powyższe KGP stwierdził, że ocena całokształtu okoliczności zdarzeń zaistniałych z udziałem Skarżącego - nie tylko w dniach [...]/[...] lipca 2023 r., ale również w przeszłości, tj. w dniu [...] maja 2021 r. - prowadzi do wniosku, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji, a tym samym nie może pełnić służby bez uszczerbku dla jej ważnego interesu.
Bezspornym jest bowiem fakt, iż w dniu [...] lipca 2023 r. Skarżący został ujawniony przez osoby trzecie, jak siedział w pojeździe mechanicznym z włączonym silnikiem w stanie uniemożliwiającym nawiązanie z nim kontaktu. Próby jego ocucenia dorowadziły do tego, że odzyskał przytomność, ale czuć od niego było wyraźną woń alkoholu, a po opuszczeniu pojazdu miał on chwiejny krok oraz bełkotliwą mowę. Jego zachowanie budziło uzasadnione podejrzenie, że uprzednio kierował tym pojazdem pod wpływem alkoholu. Było to bezpośrednią przyczyną wszczęcia postępowania karnego w sprawie m.in. o przestępstwo kierowania przez funkcjonariusza Policji pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Sam Skarżący swoim zachowaniem w trakcie podejmowanych wobec niego czynności służbowych przez funkcjonariuszy Policji wykazywał daleko idący lekceważący stosunek do przepisów prawa - nie odpowiadał przeprowadzającym czynności funkcjonariuszom Policji na zadawane przez nich pytania, jak również w żaden sposób nie wyrażał woli czynnego uczestnictwa w prowadzonych czynnościach (milczał i kierował spojrzenie w jednym kierunku). Istotne jest również to, że wielokrotnie odmawiał swojemu przełożonemu zastosowania się do wydanego wobec niego polecenia służbowego, tj. poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, jak również pobrania krwi.
KGP podkreślił, że działania przełożonego stanowiły formę polecenia służbowego, czyli aktu władczego o charakterze wewnętrznym, za pomocą którego właściwy przełożony realizuje władztwo wynikające z podległości służbowej (§ 1 pkt 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89 ze zm.). Policjant jako członek organizacji mającej strukturę zhierarchizowaną i zmilitaryzowaną zobligowany jest do każdorazowego wykonania wydanego w stosunku do niego rozkazu lub polecenia służbowego przez uprawnionego przełożonego (z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji). Jego niewykonanie lub nienależyte wykonanie, a także niezastosowanie się do niego, jak również jego bezzasadne kwestionowanie, sankcjonowane jest odpowiedzialnością dyscyplinarną (art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji). Funkcjonariusz ma obowiązek wykonać polecenie przełożonego, zastosować się do jego treści - nawet wówczas, gdy uważa, że jest ono niesprawiedliwym potraktowaniem jego osoby (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1487/14), gdy się z nim nie zgadza, a nawet wtedy, gdy jego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem wykroczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 65/17).
W związku z powyższym, zdaniem KGP, nie można podzielić stanowiska pełnomocnika Skarżącego, który dowodzi, że policjant, tak jak każdy inny członek społeczeństwa, może odmówić poddania się badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu lub innego rodzaju poleceniom wydanym przez przełożonego. Istnienie takiego uprawnienia jest zasadne na gruncie przepisów karnych, bowiem nikt nie może być zmuszany do dowodzenia swojej niewinności. Natomiast w kontekście ustalania, czy policjant spełnia kryteria, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, nie może być on traktowany w taki sam sposób jak każdy inny członek społeczeństwa. Utrata któregokolwiek z przymiotów wymienionych w tym przepisie, stanowi podstawę zwolnienia ze służby.
KGP podkreślił, że okoliczności całego zdarzenia, a w szczególności zachowanie Skarżącego, które skutkowało wszczęciem postępowania karnego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., pozycjonują go w sferze podejrzeń o zachowanie sprzeczne z przepisami prawa karnego, co ex definitione uzasadnia stwierdzenie, że nie jest on już osobą o nieposzlakowanej opinii (niezależnie od wyniku tego postępowania). Stąd też zachowanie Skarżącego wobec innych funkcjonariuszy, a w szczególności jego przełożonego, stanowi jedynie dodatkowy argument, który potwierdza, że nie spełnia on wymogu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji.
Nieuzasadniona odmowa wykonywania poleceń przełożonego zarówno w okolicznościach zdarzenia mającego miejsce w dniu [...] lipca 2023 r., jak i w przeszłości, tj. w dniu [...] maja 2021 r., dobitnie świadczą o tym, że Skarżący nie posiada zdolności do pełnienia służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której jest gotów się podporządkować. Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał wobec Skarżącego orzeczenie z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], którym uznał go winnym zarzucanych mu czynów, w tym m.in. winnym nieuzasadnionej odmowy zastosowania się do wydanego wobec niego polecenia służbowego, i wymierzył mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Nie ma przy tym znaczenia, że obecnie kara ta uległa już zatarciu. Organ nie rozstrzyga bowiem tą decyzją o odpowiedzialności dyscyplinarnej tego policjanta. Wskazuje jedynie, że przełożony właściwy w sprawach osobowych (będący jednocześnie przełożonym dyscyplinarnym tego policjanta) w przeszłości ujawnił i wytknął temu policjantowi fakt niewłaściwego i niezgodnego z przepisami prawa postępowania. Wymierzona mu kara miała nie tylko charakter represyjny, ale przede wszystkim prewencyjny. Okoliczności towarzyszące zdarzeniu zaistniałemu w dniach [...]/[...] lipca 2023 r. świadczą o tym, że zastosowany środek dyscyplinujący nie przyniósł efektu.
KGP podkreślił, że naruszenia dobra służby jakie wywołało zachowanie Skarżącego nie sposób oceniać wyłącznie z perspektywy tych skutków, które do tej pory wystąpiły. Rozpowszechnienie się wiedzy w społeczeństwie (jak wynika z materiałów wiedza o zdarzeniu dotarła do mediów) o tym, iż policjant dopuszczający się tego rodzaju zachowań nadal pozostaje w służbie, w sposób bezpośredni naruszyłaby dobro jakim jest ważny interes służby. Informacja taka rzutuje bowiem nie tylko na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również miałaby bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełnił on służbę.
Nie można byłoby zaakceptować stanu, że Skarżący nadal pełni służbę, pomimo tego, że uczestniczył w zdarzeniu, w związku z którym znalazł się w kręgu podejrzeń o kierowanie pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym w stanie ograniczającym lub wyłączającym świadomość, na skutek świadomie wprowadzonych do organizmu substancji (alkoholu lub leków), które wywołały ten skutek. Nie ma przy tym przesądzającego znaczenia to, jaka substancja przyjęta przez Skarżącego (tj. spożywany alkohol, czy też medykamenty) skutkowała utratą świadomości. Nie trzeba bowiem posiadać specjalistycznej wiedzy medycznej, aby wiedzieć, iż zażycie określonego rodzaju substancji medycznych (leczniczych), musi być poprzedzone gruntownym zapoznaniem się z treścią dołączonej informacji o składzie, dawkowaniu oraz skutkach niepożądanych. Jeśli policjant, kierując pojazdem mechacianym w ruchu lądowym, świadomie wprowadza do swojego organizmu substancję, co do której winien posiadać wiedzę, iż może ona powodować niepożądane skutki (skutkować zaburzeniami świadomości lub jej utratą), to nie budzi wątpliwości, że świadomie i celowo podejmuje aktywność (albo co najmniej godzi się na to), która może narazić nie tylko jego życie i zdrowie, ale przede wszystkim życie i zdrowie innych osób.
Okoliczność natomiast, iż Skarżący posiadał, jak sam wskazywał, ponad 20-letni staż służby, jeszcze bardziej go obciąża. Jako funkcjonariusz z takim stażem jest bowiem oceniany nie tylko w aspekcie posiadanej wiedzy i doświadczenia, ale przede wszystkim przez pryzmat postawy etyczno-moralnej. Ocena tej postawy musiała prowadzić do podjęcia zdecydowanych działań przez właściwego przełożonego, a ich brak stanowiłby przejaw nierównego traktowania policjantów. Wpłynąłby również na rozluźnienie dyscypliny służbowej, co z kolei skutkowałoby niemożnością efektywnego egzekwowania obowiązków funkcjonariuszy.
KGP zaznaczył, że wiarygodność Skarżącego opisującego przebieg zdarzenia budzi uzasadnione wątpliwości, co każe przyjąć, że przedstawiony przez niego przebieg zdarzenia nie odzwierciedla rzeczywistej sekwencji zdarzeń, lecz jest jedynie wersją podaną na potrzeby niniejszego postępowania. Jak bowiem podkreślił przełożony Skarżącego, policjant ten z uwagi na swoje doświadczenie zdobyte podczas służby zna procedury i zdaje sobie sprawę z toku postępowania w tego typu zdarzeniach (protokół przesłuchania świadka P. K. z dnia [...] września 2023r. - k. 81-84 akt sprawy).
Reasumując, KGP stwierdził, iż postawa i zachowanie Skarżącego w dniach [...]/[...] lipca 2023 r. oraz w dniu [...] maja 2021 r., które w konsekwencji skutkowało zainicjowaniem postępowania karnego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. oraz postępowania dyscyplinarnego, stanowi nie tylko jaskrawy przykład lekceważącego traktowania statusu policjanta, ale także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. W przedmiotowej sprawie interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, zdecydowanie przeważa nad słusznym interesem strony. W interesie Policji pozostaje bowiem, aby służbę pełnili jedynie policjanci w pełni realizujący stawiane wymagania. Kryteriów tych Skarżący nie spełnia, co rodzi konieczność rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania KGP uznał je za nieuzasadnione. Wskazał, że organ I instancji zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia decyzji, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego oceny. W realiach niniejszej sprawy zdarzenia, w których uczestniczył Skarżący, podlegały ocenie wyłącznie w kontekście spełnienia przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wszelkie inne ewentualne ustalenia bądź czynności (w tym podjęte na wniosek pełnomocnika lub strony), nie zmieniłyby przyjętej oceny co do rozwiązania stosunku służbowego.
Dalej KGP zauważył, że pełnomocnik kwestionuje poczynione w sprawie ustalenia wskazując na wątpliwości wynikające z niedostatecznego wyjaśnienia sprawy. Stanowisko pełnomocnika, zdaniem organu, wynika z niezrozumienia celu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. W postępowaniu tym organ nie dąży do ustalenia, czy w istocie przestępstwo lub przewinienie dyscyplinarne miały miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do zainicjowania postępowania karnego lub dyscyplinarnego, winy lub odpowiedzialności karnej lub za przewinienie dyscyplinarne. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla podmiotu, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego (prokuratora), a także przełożonego dyscyplinarnego. Porównywanie czynności wykonywanych w toku postępowania karnego bądź dyscyplinarnego albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów, których zebranie jest konieczne w sprawie karnej lub dyscyplinarnej, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji ww. podmiotów.
KGP wskazał również, iż pełnomocnik Skarżącego w sposób nieuzasadniony porównuje skutki prawne wynikające z niniejszego postępowania z postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym. Postępowania te są natomiast w stosunku do siebie niezależne i niekonkurencyjne. Wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi zależny jest od różnych czynników, bo różne okoliczności warunkują byt tych postępowań. Postępowanie karne lub dyscyplinarne ma na celu ustalenie czy w danych okolicznościach zaistniał czyn wypełniający znamiona przestępstwa albo przewinienia dyscyplinarnego, ustalenie jego sprawcy, a w konsekwencji pociągnięcie go do odpowiedzialności za ten czyn. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zmierza do ukarania sprawcy, lecz ma na celu ustalenie, czy zmaterializowała się przesłanka "ważnego interesu służby". Stąd też ocena w tym postępowaniu okoliczności mających wpływ na odpowiedzialność kamą lub dyscyplinarną funkcjonariusza świadczyłaby o arbitralnym i nieuzasadnionym wykroczeniu poza granice sprawy administracyjnej wytyczone ww. przepisem ustawy pragmatycznej.
Niezasadne byłoby również, jak chciałby tego pełnomocnik, porównywanie pozornie analogicznych sytuacji w odniesieniu do innych funkcjonariuszy Policji, którzy z różnych przyczyn zostali zwolnieni ze względu ważny interes służby. Każdy przypadek musi być bowiem rozpoznawany indywidualnie, a zakres prowadzanych przez organ czynności dostosowany jest do okoliczności zaistniałych w danej sprawie.
KGP zaznaczył, że w toku postępowania nie została naruszona zasada czynnego udziału strony w toku postępowaniu. Skarżący, a także pełnomocnik, zapoznawali się z materiałami sprawy, mieli również możliwość składania wniosków dowodowych oraz wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów, co też uczynili.
KGP wskazał również na uprawnienia policjanta wynikające z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Zaznaczył, że Skarżący, mimo prawidłowego doręczenia mu pisma w tej sprawie, nie wskazał w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organizacji związkowej, która mogłaby go reprezentować w postępowaniu. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. Skarżący wskazał bowiem "Zarząd Terenowy Komendy Powiatowej Policji w [...]", który nie stanowi zakładowej organizacji związkowej (§ 20 ust. 1 lit. b, c Statutu NSZZ Policjantów). Niemniej jednak organ I instancji wystąpił do Zarządu Terenowego NSZZ KPP w [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie zasadności zwolnienia Skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W odpowiedzi Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w [...] wyraził negatywne stanowisko w ww. kwestii. Jednakże nawet negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organu Policji i nie może stanowić argumentu przemawiającego za pozostawieniem Skarżącego w służbie.
Końcowo KGP wskazał, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki przemawiające za przedłożeniem interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Zatem zarzut naruszenia tego przepisu jest nieuzasadniony.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny KGP z dnia [...] czerwca 2023 r. zarzucając naruszenie:
- zasad postępowania w przedmiocie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz zaniechania podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia niniejszej sprawy,
- zasad postępowania w przedmiocie naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie jej uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz zaniechanie odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw zwolnienia ze służby dla "dobra służby" w takim samym stanie faktycznym i prawnym w każdej tego typu sprawie.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego i umorzenie postępowania w sprawie, względnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W motywach skargi Skarżący odniósł się do okoliczności, w jakich została dokonana interwencja przy ul. [...] w [...] w dniu [...] lipca 2023 r. Podniósł w szczególności, że na miejsce zdarzenia powinna zostać wezwana karetka pogotowia, bowiem opisane przez świadków zachowanie Skarżącego rodziło uzasadnione podejrzenie, iż mógł on znajdować się w stanie zagrożenia życia. W takim stanie kontakt z jego osobą mógł być utrudniony bądź nawet niemożliwy.
Zdaniem Skarżącego, organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny przebiegu interwencji. Z niewiadomych powodów odstąpił bowiem od przesłuchania w charakterze świadka osoby zgłaszającej, która jako pierwsza pojawiła się na miejscu zdarzenia. Tymczasem mając wątpliwości co do stanu trzeźwości Skarżącego organ zobowiązany był wyjaśnić tę kwestię nie tylko na podstawie zeznań policjantów biorących udział w interwencji, ale także niezależnego świadka, który ją zgłaszał i który jako pierwszy miał kontakt z rzekomo nietrzeźwym Skarżącym. Zaniechanie przesłuchania kluczowego świadka zdarzenia może stanowić wystarczającą podstawę uchylenia decyzji.
Skarżący powołał art. 129 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), zgodnie z którym policjant w związku z wykonywaniem czynności w zakresie czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu drogowego uprawniony jest do żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub przez inną osobę, co do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Na podstawie art. 129i ust. 1-3 ww. ustawy w tym celu przeprowadza się badanie przy użyciu urządzeń elektronicznych, dokonując pomiaru stężenia w wydychanym powietrzu. Jeżeli stan osoby podlegającej badaniu uniemożliwia jego przeprowadzenie wskazanym powyżej urządzeniem lub osoba odmawia poddania się takiemu badaniu, ustalenie zawartości alkoholu w organizmie następuje na podstawie badania krwi. Badanie takie może być przeprowadzone również w razie braku zgody osoby podlegającej badaniu, o czym należy ją pouczyć.
Z powyższego wynika, że Skarżący swoim zachowaniem nie naruszył żadnej normy prawnej. Miał bowiem prawo odmówić przeprowadzenia badania przy użyciu urządzenia elektronicznego oraz nie zgodzić się na badanie krwi. Stwierdzenie organu, iż Skarżący miał obowiązek poddać się takiemu badaniu nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie istnieje bowiem żadna norma prawna przewidująca sankcje za tego typu zachowanie.
Skarżący podniósł również, że winą za opóźnienia w pobraniu krwi nie można obarczać jego, lecz lekarza ze szpitala powiatowego w [...], który bez racjonalnego uzasadnienia odmówił pobrania krwi z użyciem środka przymusu. Takie zachowanie nie jest prawnie dozwolone, bowiem naraża lekarza na odpowiedzialność dyscyplinarną i może narazić go również na odpowiedzialność karną za czyn penalizowany w art. 239 § 1-3 k.k. (jeśli uznać, że badanie prowadzone było pod kątem podejrzenia zaistnienia czynu z art. 178a § 1 k.k.). Organ natomiast zaniechał przeprowadzenia dowodu z przesłuchania lekarza w celu wyjaśnienia wskazanych okoliczności.
Skarżący wskazał również, że organy obydwu instancji błędnie zaliczyły w poczet materiału dowodowego materiały ze śledztwa prokuratorskiego oraz informacje na temat wcześniej wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Materiały te nie stanowią żadnego obiektywnego dowodu w sprawie zwolnienia z Policji z uwagi na ważny interes służby. Zgodnie bowiem z art. 240 k.p.a. organ administracji nie jest uprawniony do wykorzystywania jako dowodu w sprawie materiałów z innych spraw, w tym karnych, czy dyscyplinarnych, bowiem pozostają one poza jurysdykcją rozstrzygnięć możliwych w toku spraw administracyjnych. Postępowanie administracyjne jest bowiem niezależne od postępowania dyscyplinarnego oraz karnego i powinno być oparte na niezależnym postępowaniu dowodowym, przeprowadzonym w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. Na podstawie tego przepisu organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sprawie niniejszej organ obowiązków tych nie dopełnił.
Skarżący zarzucił, że decyzje w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji podejmowane się automatycznie, z pominięciem zasady domniemania niewinności, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia sprawy. Również rozkaz personalny w niniejszej sprawie opiera się na "ustalonym z góry uzasadnieniu" i przeczy wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasadzie pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Organ nie wziął bowiem w ogóle pod uwagę znajdującej się w aktach sprawy opinii NSZZ Policjantów, która to jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do zwolnienia Skarżącego ze służby. Nadto, z wywodów organu wynika, że to obowiązkiem Skarżącego było wyjaśnienie okoliczności interwencji z jego udziałem przy ul. [...]. Tymczasem nawet policjant nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności. Jeżeli zaś organ uznał, że w związku ze zdarzeniem Skarżący posiadał status osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, to powinien był doprowadzić do pobrania krwi przy użyciu środka przymusu, a nie wymagać tego od Skarżącego.
Skarżący podkreślił, iż w świetle powyższej argumentacji rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby został wydany z przekroczeniem reguł uznania administracyjnego i ma charakter dowolny.
Podniósł również, że organ I instancji błędnie zastosował art. 108 § 1 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Odwołując się do interesu społecznego organ nie wyjaśnił z jakich względów uznał, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga natychmiastowego usunięcia Skarżącego z szeregów Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialno-prawną podstawę rozkazu personalnego KWP w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], utrzymanego następnie w mocy rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola tego rodzaju decyzji ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla konkretnej sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny w jaki sposób organy administracji realizują określoną politykę stosowania prawa oraz wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych i celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. CBOSA).
Pojęcie "ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter nieostry, niedookreślony, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. wyroki NSA z dnia: 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99; z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 4722/21, publ. CBOSA).
Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 5254/21; z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2433/21, publ. CBOSA).
Jak trafnie podkreślały orzekające w sprawie organy, obowiązkiem policjanta jest nie tylko egzekwowanie przestrzegania prawa, ale również podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do Policji stosownie do zasad etyki służbowej określonych w zarządzeniu Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. nr 805 w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 załącznika do ww. zarządzenia zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2). Policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, rzetelnością, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością (§ 3). Postępowanie policjanta w kontaktach z ludźmi powinna cechować życzliwość, powinien on przestrzegać zasad poprawnego zachowania, kultury osobistej i dbać o schludny wygląd (§ 6 i 7). Policjant powinien rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego oraz odnosić się do niego z szacunkiem (§ 21). Policjant powinien także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23). Policjant nie powinien akceptować, tolerować ani lekceważyć zachowań policjantów naruszających prawo lub zasady etyki zawodowej (§ 24).
Podkreślić należy, że stosowania ww. zasad nie ograniczono wyłącznie do podejmowanych przez policjanta czynności służbowych. Policjant jest zobowiązany do ich przestrzegania tak w służbie, jak i w życiu prywatnym, w czasie wolnym od obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym.
Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga tak daleko, jak tego oczekuje Skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. W ustawie o Policji dopuszczono zatem możliwość zwolnienia ze służby nawet w przypadkach niezawinionych przez funkcjonariusza, gdy takie są potrzeby formacji. W tym między innymi celu została wprowadzona instytucja przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia Skarżącego - P. B. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.
Z ustaleń organu Policji I instancji, które znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy, wynika, że w dniu [...] lipca 2023 r., w rejonie wodnego zbiornika przeciwpożarowego, przy ul. [...] w [...] została podjęta interwencja Policji. Około godz. [...] oficer dyżurny KPP w [...] uzyskał informację z Centrum Powiadamiania Ratunkowego o treści: "przy zbiorniku retencyjnym [...] srebrny [...], [...] rejestracja, kierowca nietrzeźwy, siedział z włączonym silnikiem, sepleni, czuć alkohol, teraz śpi, silnik został zgaszony, kluczyki zabrane, zgłaszająca poczeka na patrol". Przybyły na miejsce patrol Policji zastał kobietę (zgłaszającą interwencję), która oświadczyła, iż zainteresowała się osobą w pojeździe, gdyż samochód był uruchomiony, tj. silnik pracował, a w środku mężczyzna nie poruszał się. Jak wynika z protokołu przesłuchania zgłaszającej (k. 19 - 21 akt admin.), pomimo wielokrotnego pukania w szybę mężczyzna nie reagował. Zeznała ona, że otworzyła drzwi pojazdu i wyłączyła silnik. Dodała, iż czuła woń alkoholu wydobywającą się z samochodu, a kontakt z mężczyzną był utrudniony.
Z treści notatek służbowych funkcjonariuszy obsługujących interwencję (k. 7 - 10 akt admin.) wynika, iż wskazanym mężczyzną okazał się znany im osobiście policjant, w związku z powyższym odstąpili od legitymowania go. W ramach podjętych czynności i ustaleń na miejscu zdarzenia przez funkcjonariuszy podejmujących interwencję, Skarżący został przekazany pod opiekę jego matce, a pojazd zabezpieczony na miejscu zdarzenia. Po ww. zdarzeniu natomiast, Skarżący odmówił funkcjonariuszom Komendy Powiatowej Policji w [...] poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Po przewiezieniu go na SOR szpitala powiatowego w [...], pomimo wydania mu polecenia przez przełożonego, nie wyraził zgody na pobranie krwi, czym uniemożliwił wykonanie tej czynności w ww. placówce. Skutkowało to koniecznością przetransportowania Skarżącego na SOR szpitala miejskiego w [...], gdzie również nie wyraził zgody na dobrowolne pobranie od niego krwi, celem zbadania w niej zawartości alkoholu. Skarżący poddał się temu badaniu, tj. trzykrotnemu pobraniu krwi, dopiero w dniu [...] lipca 2023 r. o godz. [...], [...] oraz [...]. Odmówił jednak podpisania protokołów z badania lekarskiego i pobrania krwi. Na pytania lekarza oznajmił, że w dniu [...] lipca 2023 r. w godz. [...]-[...] spożywał alkohol w postaci wódki w ilości [...] ml, w miejscu swojego zamieszkania.
Skarżący, przesłuchany w charakterze strony, wyjaśnił, iż stan psychofizyczny w jakim się znalazł wracając po służbie do domu wynikał z zażycia leku o nazwie [...], przepisanego przez lekarza pierwszego kontaktu w ramach doraźnej pomocy (z powodu problemów z nadciśnieniem). Ze względu na pogarszające się samopoczucie zażył łącznie 4 tabletki leku, zaś po powrocie do domu, z powodu zdenerwowania zaistniałą sytuacją, spożył alkohol własnej produkcji, nie pamięta w jakiej ilości, a następnie poszedł spać. Skarżący zeznał również, że dowodzący czynnościami Kierownik KP w [...], z którym jest w konflikcie z powodów służbowych, sugerował prowadzenie przez niego pojazdu pod wpływem alkoholu. Z tych właśnie względów Skarżący odmówił poddania się weryfikacji stanu trzeźwości. Twierdził: "ktoś chce mnie wrobić w czyn, którego nie popełniłem". Jednocześnie Skarżący potwierdził okoliczności odmowy poddania się weryfikacji stanu trzeźwości w placówkach medycznych, a także wyjaśnił powód niepodpisania dokumentacji. Wskazał mianowicie, że nie zostały dopełnione niezbędne procedury podczas sporządzania protokołów z pobrania materiału fizjologicznego w postaci krwi, tzn. "protokoły do podpisania zostały mu przekazane wszystkie razem, a nie po każdym pobraniu krwi, jak winno być wykonane" (k. 71 - 72 akt admin.).
Zaznaczyć przy tym należy, że w trakcie sprawdzania pojazdu, w którym znaleziono Skarżącego, nie ujawniono żadnych tabletek ani przedmiotów przypominających wyglądem tabletki lub pastylki. Stan Skarżącego nie wskazywał na to, by czuł się bardzo źle. Skarżący nie skarżył się na brak oddechu, bóle, czy douszności (Protokół przesłuchania świadka - k. 30 akt admin.). Na pytania lekarza również nie informował, że w dniu zdarzenia zażywał jakieś leki, czy że ma jakieś dolegliwości zdrowotne (Protokół przesłuchania świadka - k. 83 akt admin.). Z akt sprawy wynika natomiast, że zgłaszająca interwencję w dniu [...] lipca 2023 r., gdy otworzyła drzwi pojazdu, poczuła silną woń alkoholu (Protokół przesłuchania świadka, k. 19 akt admin.), zaś w dniu [...] lipca 2023 r., w miejscu pełnienia służby Skarżącego ujawniono butelkę zawierającą alkohol (notatka służbowa - k. 15 akt admin.).
Analizując przebieg zdarzenia oraz udział w nim Skarżącego organy Policji prawidłowo oceniły wyjaśnienia Skarżącego - jako niewiarygodne, a jego postawę - jako naganną, stanowiącą zaprzeczenie norm zawartych w rocie ślubowania, zobowiązujących do przestrzegania prawa, zasad etycznych oraz dbałości o dobre imię służby (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że względu na dobro służby dalsze pozostawanie Skarżącego w szeregach Policji nie jest możliwe.
Sąd w składzie orzekającym powyższe stanowisko organów w pełni podziela. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że Skarżący w konsekwencji swych poczynań, będących następstwem zdarzenia w dniu [...] lipca 2023 r., utracił nieposzlakowaną opinię, tj. przymiot niezbędny do wykonywania zawodu policjanta. Tym samym nie daje gwarancji należytego pełnienia obowiązków służbowych bez uszczerbku dla ważnego interesu służby, co wypełnia przesłankę z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zarzut naruszenia ww. przepisu jest więc nieuzasadniony.
Zachowanie Skarżącego na miejscu zdarzenia mogło budzić uzasadnione podejrzenie, że uprzednio kierował tym pojazdem pod wpływem alkoholu. Było to bezpośrednią przyczyną wszczęcia postępowania karnego w sprawie m.in. o przestępstwo kierowania przez funkcjonariusza Policji pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Nie ma przy tym istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że postępowanie to - jak podnosił Skarżący na rozprawie w dniu 22 stycznia 2024 r.- zostało umorzone z powodu braku przesłanek popełnienia czynu zabronionego. Po pierwsze, według stanu na datę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego postępowanie to nie zostało zakończone, a po drugie sam fakt wszczęcia postępowania prokuratorskiego nie był zasadniczą przyczyną zwolnienia Skarżącego ze służby. Zadecydowały o tym bowiem utrata zaufania przełożonych do Skarżącego oraz jego postawa w dniu ww. zdarzenia, stanowiąca zaprzeczenie zasad etyki zawodowej Policjanta.
Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że Skarżący uporczywie uchylał się od wykonania polecenia poddania się weryfikacji jego stanu trzeźwości celem wyjaśnienia okoliczności interwencji z jego udziałem (k. 7 verte, 82-83, 93-94 akt admin.). I nawet jeśli, jak podnosił Skarżący, polecenie to nie nosiło znamion polecenia służbowego wydanego przez "przełożonego" w rozumieniu § 1 pkt 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89 ze zm.), to Skarżący miał obowiązek poddać się temu badaniu. Wynikało to z samego charakteru służby w Policji, którą cechuje podległość i służbowe podporządkowanie. Rację ma zatem organ twierdząc, że postawa Skarżącego, który w przedstawionych okolicznościach odmówił przeprowadzenia badania w szpitalu w [...], a tym samym spowodował konieczność przewiezienia go do innej placówki szpitalnej, nie daje gwarancji gotowości do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej.
Nie ma przy tym racji Skarżący twierdząc, że policjant, tak jak każdy inny obywatel, mógł odmówić poddania się badaniu stanu trzeźwości. Obowiązek poddania się badaniu wynikał, jak wyżej wskazano, z konieczności przestrzegania dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej policjanta. Zaznaczyć przy tym należy, że Skarżący, poddając się badaniu, miał możliwość oczyszczenia się z jakichkolwiek podejrzeń o utratę nieposzlakowanej opinii. Z możliwości tej jednak nie skorzystał, co ostatecznie doprowadziło do zastosowania przez właściwego przełożonego uprawnienia, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W świetle powołanych wyżej okoliczności zasadności tej decyzji nie można kwestionować.
Wskazać również należy, że analogiczny przypadek braku podporządkowania się dyscyplinie służbowej miał miejsce w dniu [...] maja 2021 r., gdy Skarżący podczas odprawy odmówił wykonania polecenia poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, a następnie oddalił się z miejsca pełnienia służby. Zastosowane wówczas wobec Skarżącego środki (zawieszenie w czynnościach służbowych - rozkazy personalne KPP w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] - k. 27-29 akt admin.) oraz orzeczenie kary dyscyplinarnej w postaci stwierdzenia niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku (rozkaz personalny KPP w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] - k. 30-35 akt admin.), mające spełnić nie tylko funkcję represyjną, ale przede wszystkim prewencyjną, nie przyniosły pożądanego efektu, gdyż - jak trafnie wskazywały organy Policji - Skarżący nie zmienił swego zachowania i postawy. Wyjaśnienie Skarżącego, że zarówno w przypadku pierwszego, jak i kolejnego zdarzenia, odmowa odmowa poddania się badaniu stanu trzeźwości wynikała z istniejącego konfliktu z przełożonymi oraz ich zachowania w czasie zdarzenia (k. 32 i 72 verte akt admin.), nie jest wiarygodna i nie może podważyć stanowiska organu co do zasadności rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Podsumowując stwierdzić należy, że u podstaw podjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie leżało prawdopodobieństwo prowadzenia przez Skarżącego pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości, lecz jego postawa niedająca gwarancji podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, wynikającej z roty ślubowania, a tym samym utrata nieposzlakowanej opinii. Z tych względów podnoszona w skardze okoliczność, iż do dnia jej wniesienia nie zostały postawione Skarżącemu żadne zarzuty w postępowaniu karnym, nie mogła mieć znaczenia dla oceny zaskarżonego rozkazu personalnego. Również sposób zakończenia odrębnego postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] (sygn. [...]), jak już wyżej wskazano, pozostaje w istocie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby. Odrębność tych postępowań szeroko argumentował organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, zaś Sąd orzekający argumentację tę w pełni podziela.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ Policji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co wynika z obszernego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych. Poczynione przez organ ustalenia co do okoliczności zdarzenia w dniu [...]/[...] lipca 2023 r. z udziałem Skarżącego są wyczerpujące, spójne i logiczne. W sprawie nie doszło do naruszenia zasady wymienionej w art. 8 k.p.a. Sprawa została rozpoznana z uwzględnieniem jej indywidualnych okoliczności, z poszanowaniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).
Nie ma racji Skarżący, iż organ zaniechał przesłuchania osoby zgłaszającej interwencję, gdyż czynność ta została wykonana, co potwierdza protokół przesłuchania świadka (k. 19 akt admin.).
W ocenie Sądu organ nie miał natomiast podstaw do przesłuchania w charakterze świadka matki Skarżącego, czy pozostałych wymienionych w skardze osób (k. 13 verte), na okoliczność jego stanu zdrowia w dniu [...] lipca 2024 r., który - jak podnosił - mógł być spowodowany działaniem przyjętych leków. Z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby Skarżący miał opisywane problemy zdrowotne. Na potwierdzenie jakichkolwiek dolegliwości Skarżący nie złożył żadnych dowodów (dokumentacji medycznej) tak w postępowaniu administracyjnym, jak i na etapie postępowania sądowego.
Organ nie miał również podstaw do przesłuchania w charakterze świadka lekarza, który podczas pobytu Skarżącego w szpitalu powiatowym w [...] odmówił siłowego pobrania krwi w celu zbadania jego stanu trzeźwości. Organ nie oceniał bowiem samego prawdopodobieństwa nietrzeźwości Skarżącego. Obowiązkiem organu było zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego na ocenę zachowania i postawy Skarżącego w kontekście art. 25 ustawy o Policji, zwłaszcza wobec odmowy wykonania polecenia poddania się ww. badaniu. Z obowiązku tego organ wywiązał się w sposób prawidłowy, bowiem zebrany materiał dowodowy pozwala na jednoznaczną ocenę zachowania Skarżącego, który w świetle okoliczności zdarzenia utracił zaufanie przełożonych i nie daje rękojmi należytego, sumiennego wykonywania obowiązków policjanta.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organ w sposób nieuprawniony wykorzystał w niniejszej sprawie materiały z innych spraw, tj. sprawy dyscyplinarnej zakończonej orzeczeniem KPP w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] oraz postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] (sygn. [...]). Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie wyłącza to możliwości dopuszczenia jako dowodu tych materiałów, które zostały sporządzone na potrzeby innych postępowań (karnego czy dyscyplinarnego). Obowiązkiem organu jest jedynie samodzielna, swobodna ocena tych dowodów zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika aby w toku postępowania doszło do naruszenia ww. przepisów. Organ przeprowadził dowód z ww. akt sprawy dyscyplinarnej i karnej wyłącznie na okoliczność wykazania, że istnieją podstawy do rozwiązania stosunku służbowego ze Skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Kwestia "zatarcia kary" w postępowaniu dyscyplinarnym nie ma znaczenia dla możliwości posłużenia się materiałami z tego postępowania w niniejszym postepowaniu administracyjnym. Organ nie odnosił się bowiem do kwestii wymierzonej Skarżącemu ówcześnie kary, lecz dokonał oceny zachowania Skarżącego względem przełożonych, przestrzegania dyscypliny służbowej oraz możliwości respektowania zasad etyki zawodowej policjanta.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżony rozkaz personalny jest zgodny z prawem, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Skarżący - będąc policjantem z wieloletnim stażem służby w Policji - odpowiada za podjęte przez siebie decyzje i działania, które przełożyły się finalnie na ocenę o utracie przez niego "nieposzlakowanej opinii". Podkreślenia wymaga, do której to okoliczności odwołano się w zaskarżonym rozkazie personalnym, że zdarzenie, w którym uczestniczył Skarżący było przedstawione w publikacjach medialnych i spotkało się z dezaprobatą społeczną (k. 43 akt admin.). Dlatego też zwolnienie Skarżącego ze służby należy rozpatrywać w aspekcie zdecydowanej reakcji formacji na przejaw niewłaściwych zachowań i lekceważenie etosu policjanta oraz jako sygnał zwrotny dla społeczeństwa wskazujący na to, że Policja jest sama w stanie oczyścić swoje szeregi z osób nie zasługujących na służbę w jej strukturach.
Nie można zatem zarzucić organowi I instancji, że w przedstawionych okolicznościach sprawy przedwcześnie zdecydował się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze Skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz aby z naruszeniem ważnego interesu służby należało go pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI