II SA/Wa 518/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że skarżący nie zamieszkuje faktycznie w lokalu, na który się ubiega o dodatek.
Skarżący T.K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Głównym powodem odmowy było ustalenie, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje w lokalu, do którego posiada tytuł prawny, lecz sprawuje opiekę nad matką w innej miejscowości. Sąd administracyjny uznał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje tylko osobom faktycznie zamieszkującym w lokalu, a centrum życiowe skarżącego znajduje się w miejscowości, gdzie opiekuje się matką, co wyklucza przyznanie świadczenia.
Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżący, mimo posiadania tytułu prawnego do lokalu w Warszawie, faktycznie w nim nie zamieszkuje, a jego centrum życiowe znajduje się w miejscowości L., gdzie sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką i z tego tytułu otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem warunkowanym faktycznym zamieszkiwaniem w lokalu i prowadzeniem w nim gospodarstwa domowego, zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące miejsca zamieszkania (art. 25 K.c.) oraz orzecznictwo, potwierdził, że kluczowe jest faktyczne przebywanie i zamiar stałego pobytu, czyli centrum życiowe. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym wywiady środowiskowe i dokumenty z ośrodków pomocy społecznej, jednoznacznie wskazuje, iż skarżący mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w L., a jego pobyt w lokalu warszawskim jest jedynie okazjonalny. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową i zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dodatek mieszkaniowy przysługuje wyłącznie osobie, która faktycznie zamieszkuje w lokalu i prowadzi w nim gospodarstwo domowe, co wynika z celu ustawy i wykładni przepisów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dodatek mieszkaniowy ma na celu pomoc osobom w trudnej sytuacji materialnej w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym faktycznie zamieszkują. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie i centrum życiowe, a nie tylko posiadanie tytułu prawnego do lokalu. W przypadku skarżącego, jego centrum życiowe znajdowało się w L., gdzie opiekował się matką, co wykluczało przyznanie dodatku do lokalu w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.d.m. art. 4
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
K.c. art. 25
Kodeks cywilny
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Pomocnicze
u.d.m. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 2 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 5 § ust. 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Kpa. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 17 § pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 2
K.c. art. 28
Kodeks cywilny
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie zamieszkuje faktycznie w lokalu, do którego ubiega się o dodatek mieszkaniowy. Centrum życiowe skarżącego znajduje się w innej miejscowości, gdzie sprawuje opiekę nad matką. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem warunkowanym faktycznym zamieszkiwaniem w lokalu.
Odrzucone argumenty
Skarżący twierdził, że jego miejscem stałego zamieszkania jest lokal w Warszawie, mimo sprawowania opieki nad matką w innej miejscowości. Skarżący podnosił zarzut naruszenia terminów postępowania przez organ. Skarżący kwestionował znaczenie wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w innym okresie lub miejscowości.
Godne uwagi sformułowania
Dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy nie zamieszkuje. Warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy i prowadzenie przez niego gospodarstwa domowego w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu.
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sędzia
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący sprawozdawca
Mateusz Rogala
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia faktycznego zamieszkiwania i centrum życiowego jako przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby sprawującej opiekę nad członkiem rodziny w innej miejscowości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe kryterium faktycznego zamieszkiwania przy ubieganiu się o świadczenia socjalne, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy możesz dostać dodatek mieszkaniowy, jeśli nie mieszkasz w swoim mieszkaniu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 518/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-10-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1335 art. art. 2 ust. 1, 4 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.) Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 25 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent Marta Stec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zwane dalej "SKO", "organem", decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania T. K., zwanego dalej "wnioskodawcą", "skarżącym", od decyzji Prezydenta [...] W. z [...] października 2023 r. nr [...]orzekającej o odmowie przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego, zwanej dalej "decyzją odmowną", na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w związku z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1335; dalej "u.d.m."), utrzymało w mocy decyzję wydaną w I instancji. Do wydania powyższej decyzji organu doszło w następującym stanie sprawy. Wnioskodawca [...] lipca 2023 r. złożył w Urzędzie [...] W. podanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazał, że zamieszkuje w Warszawie przy ul. Z. S. [...] (odrębna własność lokalu, zwanego dalej "lokalem") i prowadzi w nim jednoosobowe gospodarstwo domowe. W dniu [...] sierpnia 2023 r. pracownicy Urzędu Dzielnicy S. [...]W. przeprowadzili w lokalu wywiad środowiskowy z wnioskodawcą. W uzasadnieniu decyzji odmownej wskazano, że przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia był fakt niezamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu. Dodatek mieszkaniowy nie może służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy nie zamieszkuje. Warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy w lokalu, do którego służy mu tytuł prawny, i prowadzenie w nim gospodarstwa domowego, co wynika z art. 4 u.d.m. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznano, że wnioskodawca chociaż jest właścicielem lokalu, to faktycznie w nim nie zamieszkuje i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych. Zamieszkuje on wraz z niepełnosprawną w stopniu znacznym matką na terenie gminy L. (w miejscowości L., przy ul. K. [...]), z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i nad którą sprawuje opiekę. Z tego tytułu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] czerwca 2023 r. przyznano wnioskodawcy świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 2.458 złotych miesięcznie od [...] lutego 2023 r. do [...] lutego 2026 r. W lokalu zaś zamieszkuje jedynie okazjonalnie i nie jest w nim zameldowany. W odwołaniu od decyzji odmownej wnioskodawca stwierdził, że wydano ją z naruszeniem prawa. Podkreślił, że jego matka, nad którą sprawuje opiekę, nie jest osobą leżącą, a fakt, że jej adresem zameldowania jest ul. K. [...] w L., nie jest jednoznaczny z obowiązkiem przebywania tam przez cały czas. Dodał, że jego matka ma jeszcze syna i córkę, u których często przebywa. Jak stwierdził, ustawodawca nie określił, jak ma być sprawowana opieka, a w szczególności, że opieka ma być sprawowana wyłącznie w miejscu zamieszkania podopiecznego. Podkreślił, że w związku z ubieganiem się o zasiłki z pomocy społecznej w każdym przypadku przeprowadzane były wywiady środowiskowe w miejscu jego zamieszkania, tj. w lokalu. Jest to zatem niepodważalny dowód jego faktycznego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego w tym lokalu. Wywiad środowiskowy na potrzeby przyznania świadczenia pielęgnacyjnego był przeprowadzony w marcu 2023 r., zaś świadczenie pielęgnacyjne przyznano dopiero w czerwcu 2023 r. W związku z tym, jak podał, aby mieć środki do życia, zmuszony był korzystać ze świadczeń z pomocy społecznej przyznawanych przez CPS Dzielnicy S.. Dodał, że nie jest zameldowany w L. ani na pobyt stały, ani na pobyt czasowy. O tym, że prowadzi swoje gospodarstwo domowe w Warszawie świadczy także fakt rozliczania się z podatku dochodowego i wszystkich zobowiązań podatkowych w Warszawie. Wobec powyższego wniósł o uchylenie decyzji odmownej i przyznanie dodatku mieszkaniowego. SKO w uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji wskazało, że zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach określa ustawa z dnia [...] czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (u.d.m.). Dodatek mieszkaniowy jest publicznoprawnym świadczeniem pieniężnym przysługującym osobie, która spełnia warunki określone prawem, to jest posiadającym tytuł prawny do lokalu oraz spełniającym kryterium dochodowe i metrażowe. Głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom osiągającym niskie dochody, które nie są w stanie samodzielnie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia budżetów domowych wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkuje. Dodatek mieszkaniowy jest bowiem jedną z form szeroko pojętej pomocy społecznej kierowanej do osób żyjących w ubóstwie, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej opłacenie zajmowanego mieszkania (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 489/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana "CBOSA"). Organ przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów u.d.m. Wskazał, że lokal, objęty księgą wieczystą, będący własnością wnioskodawcy, ma powierzchnię użytkową wynoszącą 38,91 m2 i nie przekracza normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.d.m. dla gospodarstwa jednoosobowego (35 m2). Przypomniał, że jako podstawę odmowy przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego, wskazano fakt niezamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu. Warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy i prowadzenie przez niego gospodarstwa domowego w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny. Powyższy obowiązek wynika z wykładni art. 4 u.d.m. Także z innych przepisów danego akt wynika intencja ustawodawcy, aby uprawnienie do dodatku mieszkaniowego związane było z rzeczywistym użytkowaniem, gospodarowaniem w lokalu. Świadczą o tym zwroty "osobom mieszkającym" (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.d.m.), "osobom zajmującym" (art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m.). Jak stwierdził organ, przepisy u.d.m. nie precyzują, jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu, dlatego oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykaturę przedmiotu, wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego (K.c.), miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. Centrum życiowe oznacza więc miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, gdzie zgromadziła swoje podstawowe przedmioty potrzebne do egzystencji, a więc upraszczając miejsce, w którym stale przebywa, śpi, gotuje, pierze, czyli tam gdzie spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe (tak: wyrok NSA o sygn. I OSK 581/11, dostępny w CBOSA). Natomiast w świetle art. 28 K.c., można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Organ wyjaśnił, że [...] sierpnia 2023 r. pracownicy Urzędu Dzielnicy S. [...]W. przeprowadzili wywiad środowiskowy z wnioskodawcą, który ubiega się o przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego na lokal. Wnioskodawca w trakcie wywiadu złożył oświadczenie, zgodnie z którym jego gospodarstwo domowe jest prowadzone w lokalu, zamieszkuje i gospodaruje w nim. Z notatki sporządzonej z wywiadu wynika m.in. wyposażenie lokalu oraz stan jego czystości, sprawiające wrażenie niezamieszkanego na co dzień. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym pozyskanego w toku postępowania o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wynika w szczególności, że ze względu na stan zdrowia matki, wnioskodawca musiał przeprowadzić się do L. i zamieszkać z nią. Jednocześnie wnioskodawca pozostawał pod opieką CPS Dzielnicy S. i korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] lutego 2023 r. i wynikających z niego ustaleń, stwierdzono, że wnioskodawca mieszka i gospodaruje samodzielnie oraz przyznane zostały mu następujące świadczenia: - świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "posiłek w szkole i w domu" w miesiącu kwietniu 2023 r. w kwocie 200 złotych (decyzja z [...] kwietnia 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z 24 lutego 2023 r.), - zasiłek celowy na zakup środków czystości w miesiącu kwietniu 2023 r. w kwocie 50 złotych (decyzja z [...] kwietnia 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z [...] lutego 2023 r.), - zasiłek celowy na opłatę energii elektrycznej w miesiącu kwietniu 2023 r. w kwocie 88,60 złotych (decyzja z [...] kwietnia 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z [...]lutego 2023 r.), - zasiłek celowy na pokrycie bieżących kosztów utrzymania budynku/lokalu mieszkalnego na okres 3 miesięcy (decyzja z [...] kwietnia 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z [...] marca 2023 r.), - zasiłek okresowy od [...] marca 2023 r. do [...] maja 2023 r. w wysokości 532,13 złotych miesięcznie (decyzja z [...] kwietnia 2023 r., zasiłek przyznany z urzędu). Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] maja 2023 r. i wynikających z niego ustaleń, stwierdzono, że wnioskodawca mieszka i gospodaruje samodzielnie oraz przyznane zostały mu następujące świadczenia: - zasiłek okresowy na okres od [...] czerwca 2023 r. do [...] lipca 2023 r. w wysokości 532,13 złotych miesięcznie (decyzja z [...] maja 2023 r.; zasiłek przyznany z urzędu), - prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w okresie od [...] maja 2023 r., tj. od dnia złożenia wniosku przez okres 90 dni (decyzja z [...] maja 2023 r. na wniosek wnioskodawcy z [...] maja 2023 r.), - świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w miesiącu maju i czerwcu 2023 r. w kwocie po 400 złotych miesięcznie (decyzja z [...] maja 2023 r. na wniosek wnioskodawcy z [...] maja 2023 r.), - zasiłek celowy na pokrycie bieżących kosztów utrzymania budynku/lokalu mieszkalnego na okres 2 miesięcy: czerwiec 2023 r. - 85 złotych i lipiec 2023 r. - 85 złotych (decyzja z [...] maja 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z [...] maja 2023 r.), - zasiłek celowy na opłatę energii elektrycznej w miesiącu maju 2023 r. w kwocie 88,60 złotych (decyzja z [...] m.ja 2023 r. wydana na wniosek złożony przez wnioskodawcę z [...] maja 2023 r.), Z kolei w piśmie z [...] września 2023 r. Dyrektor CPS Dzielnicy S. poinformował, że od [...] sierpnia 2023 r. wnioskodawca nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej wypłacanych przez tę jednostkę. CPS z urzędu pozyskało informację, że wnioskodawca zmienił miejsce zamieszkania i obecnie mieszka z matką w L. przy ul. K. [...]. Kierownik GOPS w L. w piśmie z [...] września 2023 r. wyjaśnił, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] marca 2023 r. oraz rozmowy z matką wnioskodawcy z [...] września 2023 r. wynika, że jej syn zamieszkuje wraz z nią i sprawuje nad nią opiekę w L., przy ul. K. [...]. W toku wywiadu środowiskowego wnioskodawca poinformował również, że w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do końca czerwca 2023 r. sprawował opiekę nad matką, która w tym czasie przebywała w Warszawie. Przebywała w W. na Z. w mieszkaniu, które jest własnością siostrzeńca i tam sprawował on opiekę nad matką. Z kopii oświadczenia matki wnioskodawcy z [...] października 2023 r., które wnioskodawca załączył do pisma z [...] października 2023 r. wynika z kolei, że w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do końca czerwca 2023 r. matka wnioskodawcy przebywała Warszawie u swojego syna. Wobec powyższego SKO podzieliło stanowisko zajęte w decyzji odmownej, zgodnie z którym, chociaż wnioskodawca jest właścicielem lokalu, to jednak faktycznie w nim nie zamieszkuje lub zamieszkuje okazjonalnie. Sprawuje on osobistą opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką i z tego tytułu ma przyznane świadczenie pielęgnacyjne (decyzja SKO w O. z [...] czerwca 2023 r. wydana na skutek wniosku z [...] utego 2023 r.). Podstawę do wydania ww. decyzji stanowiły ustalenia, że wnioskodawca ze względu na stan zdrowia matki musiał przeprowadzić się do L. i zamieszkać z nią (wywiad środowiskowy z [...] marca 2023 r.). Okoliczność przeprowadzenia się do L. potwierdza również Dyrektor CPS w piśmie z [...] września 2023 r. Fakt zamieszkiwania wnioskodawcy w L. potwierdziła również jego matka w dniu [...] września 2023 r. (pismo Kierownika GOPS w L. z [...] września 2023 r.). Odmowa zatem przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 4 u.d.m. nie narusza obowiązującego prawa. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną na wstępie decyzję SKO i wniósł o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 35 § 1 Kpa., stwierdzając, że organ wydający decyzję nie dotrzymał ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego mimo przedstawionych dowodów i oświadczeń, że jego miejscem stałego zamieszkania jest lokal w Warszawie, nie uwzględniono w ogóle tej okoliczności. Podkreślił, że nie ma żadnych praw do lokalu w miejscowości L. i przebywa tam jako gość. Nie może zatem prowadzić tam swojego centrum życiowego, ponieważ nie jest właścicielem nieruchomości, która tam się znajduje. Jak stwierdził skarżący, powoływanie się na wywiad z [...] marca 2023 i [...] września 2023 nie ma sensu i jest bezpodstawne, ponieważ nie dotyczą okresu badanego i nie powinny być brane pod uwagę. Uznał też, że skoro prowadzi swoje gospodarstwo domowe w W., to naturalnym jest, że matka przyjechała do swojego syna do W.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe decyzje według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie naruszają one prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (u.d.m.). Z treści wyżej powołanego przepisu wynika, iż głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Konstrukcja większości przesłanek, zgodnie z którą tytuł prawny do lokalu musi być połączony z faktycznym zamieszkiwaniem w lokalu, wynika z istoty dodatku mieszkaniowego. Celem omawianej regulacji nie jest bowiem swoiste odszkodowanie za niewielki metraż lokalu i wysokie opłaty, w oderwaniu od kwestii korzystania z niego, ale realizowana przez Państwo pomoc uboższym obywatelom, w zakresie kosztów utrzymania lokali (patrz: Andrzej Paduch - artykuł "Uzyskanie dodatku mieszkaniowego w świetle przesłanek ustawy z 21 czerwca 2001 r." ). Dodatek mieszkaniowy nie może więc służyć do pokrywania kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ubiegająca się o dodatek nie zamieszkuje. Jeżeli osoba uprawniona do zajmowania lokalu faktycznie w tym lokalu nie mieszka, to choćby nawet spełniała ustawowe kryteria dotyczące wysokości dochodu oraz przysługującej powierzchni normatywnej, nie może skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Warunkiem uprawniającym do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest bowiem faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawcy i prowadzenie przez niego gospodarstwa domowego w lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny. Powyższy obowiązek wynika z literalnej wykładni art. 4 u.d.m., zgodnie z którym przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko, zgodnie z którym ustawodawca w powyższym przepisie wskazał na konieczność korzystania z danego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem, bo taki jest cel wspomnianej ustawy, której przepisy mają umożliwić osobom nie mogącym uiścić opłat za zajmowany lokal, pomoc w tym zakresie. Świadczą o tym zwroty "osobom mieszkającym" (art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy), "osobom zajmującym" (art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). W przekonaniu Sądu, skoro przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania czy zajmowania lokalu, oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykaturę przedmiotu, wypracowane na gruncie prawa cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności – zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym wnioskodawcy, tj. miejscem gdzie przebywa on z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. Centrum życiowe oznacza więc miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, gdzie zgromadziła swoje podstawowe przedmioty potrzebne do egzystencji, a więc upraszczając miejsce, w którym stale przebywa, śpi, gotuje, pierze, czyli tam gdzie spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe (tak: NSA w wyroku z 21 września 2011 r., I OSK 581/11, CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżona decyzja jest prawidłowa. Organ prawidłowo wywiódł bowiem, że dodatek mieszkaniowy przysługuje wyłącznie osobie zamieszkującej dany lokal i poprawnie odmówił przyznania omawianego świadczenia z uwagi na to, że strona nie zamieszkuje w lokalu, którego dotyczy wniosek, a jedynie pojawia się w nim okazjonalnie. W ocenie tutejszego Sądu, organ miał wszelkie podstawy do wysnucia powyższych wniosków. Okolicznością przyznaną przez skarżącego było bowiem to, że od kilku lat opiekuje się swoją matką, mieszkając w L.. Z samego pojęcia sprawowania opieki wynika zaś już oblig wykonywania tej opieki w sposób ciągły. Wiąże się z tym konieczność codziennego świadczenia pomocy osobie, nad którą sprawuje się opiekę, ponadto należy wskazać, że skarżący pobierała świadczenie pielęgnacyjna przyznane przez SKO w O.. Z pisma Urzędu Gminy L. z [...] września 2023 r. wynika, że skarżący w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do [...] czerwca 2023 r. mieszkał na terenie gminy L.. Z kolei z pisma z [...] września 2023 r. Dyrektora Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy S. im. Prof. A. T. wynika, że od [...] sierpnia 2023 r. T. K. nie korzysta z pomocy społecznej wypłacanej przez CPS. CPS z urzędu pozyskało informację, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania i obecnie mieszka z matką M. K. w L. przy ul. K. [...]. Kierownik GOPS w L. w piśmie z [...] września 2023 r. wyjaśnił, że z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] marca 2023 r. oraz rozmowy z matką wnioskodawcy z [...] września 2023 r. wynika, że jej syn zamieszkuje wraz z nią i sprawuje nad nią opiekę w L., przy ul. K. [...]. W toku wywiadu środowiskowego wnioskodawca poinformował również, że w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do końca czerwca 2023 r. sprawował opiekę nad matką, która w tym czasie przebywała w W.. Przebywała w W. na Z. w mieszkaniu, które jest własnością siostrzeńca i tam sprawował on opiekę nad matką. Z kopii oświadczenia matki wnioskodawcy z [...] października 2023 r., które wnioskodawca załączył do pisma z [...] października 2023 r. wynika z kolei, że w okresie od [...] kwietnia 2023 r. do końca czerwca 2023 r. matka wnioskodawcy przebywała W. u swojego syna. Skoro więc skarżący mieszka u swojej matki w L., będąc jej opiekunem, to już samo to świadczy o tym, że jego centrum życiowe znajduje się w tejże miejscowości. Również sprawowanie opieki nad matką w Warszawie w mieszkaniu siostrzeńca potwierdza fakt nie przebywania w sposób ciągły, przez skarżącego, w swoim lokalu na ul. S. [...]. Sąd nie uznał, w kontekście powyższy faktów, za wiarygodne oświadczenia skarżącego, że jedynie w sposób dochodzący sprawował opiekę nad matką w mieszkaniu swojego siostrzeńca, a na stałe mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. S. [...]. Zdaniem Sądu nie ma możliwości sprawowania opieki w sposób dochodzący z jednoczesnym pozostawieniem podopiecznego na noc samego w domu. W świetle powyższego zarzuty i uwagi skargi jawiły się jako chybione. Również brak przeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego, nie rzutował na poprawność skarżonego rozstrzygnięcia. W mieszkaniu strony została bowiem przeprowadzona wizja lokalna, do której ustaleń odnosił się organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zakładając zaś nawet teoretycznie, że brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez organ stanowiło uchybienie procesowe, to biorąc pod uwagę wyżej przywołane pisma urzędowe, pozostawałoby ono bez wpływu na trafność skarżonej decyzji. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego wniosków dowodowych to należy wskazać, że nie mają one wpływu na wynik sprawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI