II SA/Wa 500/17

II SA/Wa 500/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Kania
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 833/18 - Wyrok NSA z 2019-06-27
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1782
art. 42  ust. 1,  art. 42  ust. 2  pkt 7
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 155,  art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] marca 2017 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r., którym odmówiono uchylenia w trybie art. 155 Kpa rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. w sprawie zwolnienia B. A. ze służby w Policji.
W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, co następuje:
Komendant Wojewódzki Policji w B. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. zwolnił B. A. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2002 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wymieniony od dnia [...] czerwca 1999 r. przebywał na zwolnieniach lekarskich, łącznie przez 704 dni, mimo że dwukrotnie został przez komisję lekarską uznany za zdolnego do służby na zajmowanym stanowisku. Organ uzasadnił także swoje stanowisko w kontekście uznania celowości działania funkcjonariusza w unikaniu podjęcia i kontynuowania służby. Komendant Wojewódzki Policji w B. wskazał również, iż w dniu [...] listopada 2001 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu B. A. zarzutów o popełnienie przestępstw określonych w art. 231 § 2 oraz art. 270 § 1 w związku z art. 12 Kodeksu karnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania zainteresowanego, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił termin rozwiązania stosunku służbowego na dzień [...] września 2002 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał rozkaz w mocy.
Wszczęte skargą B. A. postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2003 r. sygn. akt II SA 3283/02 zawieszone na zgodny wniosek stron. Następnie w związku z upływem trzech lat od daty wydania powyższego postanowienia, umorzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA 3283/02.
Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2016 r. B. A., powołując się na art. 154 § 1 Kpa, wniósł o uchylenie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2002 r., jako rezultatu nadużycia prawa. Zainteresowany argumentował, iż jako jeden z kilku policjantów w województwie [...] został w 1999 r. pozbawiony stanowiska kierowniczego ze względu na wyznanie [...]. Jego raport w tej sprawie z dnia [...] sierpnia 1999 r. skierowany do Komendanta Głównego Policji spotkał się z gołosłownym zaprzeczeniem. Nadto nie dopuszczano go do służby, gdy stawiał się w miejscu jej pełnienia, z powodu braku badań profilaktycznych i jednocześnie nie wydawano mu odpowiedniego skierowania na te badania. W porównaniu do innych oficerów, pełnił służbę w złych warunkach. Został zmuszony do podania się leczeniu [...]. Te działania dyskryminacyjne były podejmowane przez ówczesnego Komendanta Głównego Policji, który w wyniku kontroli dokonanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich został odwołany.
Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2016 r., odmawiająca uchylenia rozkazu o zwolnieniu, została na skutek wniesionego przez zainteresowanego odwołania, uchylona przez Komendanta Głównego Policji decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. W wytycznych organ drugiej instancji nakazał ustalić intencje strony i przedmiot postępowania, co z kolei pozwoliłoby ustalić organ właściwy do załatwienia tej sprawy.
W wykonaniu powyższych zaleceń, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., B. A. poinformował, iż jego intencją jest wycofanie z obrotu prawnego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r. wraz z utrzymanym nim w mocy rozkazem personalnym organu I instancji.
W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji w B. przekazał niniejszą sprawę Komendantowi Głównemu Policji, który po jej rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił uchylenia w trybie art. 155 Kpa rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. w przedmiocie zwolnienia B. A. ze służby w Policji na podstawie 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji.
Na skutek odwołania zainteresowanego sprawę rozpatrzył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W ocenie Ministra, iż nie może budzić wątpliwości, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2002 r. stanowią decyzje administracyjne, na mocy których strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 Kpa. Decyzje te wpływają bowiem na jej sytuację prawną (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r. sygn. akt III RN/92/97 (OSNAPiUS 1998, Nr 10, poz. 290). Dlatego też wniosek B. A., powinien zostać rozstrzygnięty w oparciu o przepis art. 155 Kpa a nie w oparciu o przepis art. 154 Kpa, wskazany przez zainteresowanego. Organ administracji jest wprawdzie związany żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie i jest zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, jednak organ nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, albowiem to treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego (por. wyroki NSA z dnia 7 września 1994 r. sygn. akt II SA 1111/93 i z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07).
Z kolei, organ podkreślił, iż decyzja wydana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2002 r., II SA 4093/01). Istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 Kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA 819/99; z dnia 2 czerwca 2000 r. sygn. akt III SA 1854/99). Nie jest również dopuszczalna weryfikacja decyzji tylko w oparciu o jedną przesłankę przyjętą w art. 155 Kpa.
Przechodząc do meritum sprawy organ, Minister wskazał, iż rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2002 r. w sprawie zwolnienia B. A. ze służby w Policji - zostały podjęte na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w tym przepisu zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Przyczyny zwolnienia policjanta ze służby ustanowione w tym przepisie zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana być musi przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2206/13). Z kolei przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta.
Jak wynika z uzasadnienia tych rozkazów personalnych, powodem zwolnienia B. A. ze służby w Policji był fakt przebywania przez niego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i niepodejmowanie służby, pomimo wyraźnych wskazań wynikających z komisyjnych orzeczeń o stanie zdrowia. W ocenie przełożonych powyższy fakt przesądził o przyjęciu stanowiska, zgodnie z którym B. A. nie powinien dalej pełnić służby, gdyż odbywa się to z uszczerbkiem dla służby. W uzasadnieniu tych decyzji podkreślono, że postępowanie strony jednoznacznie wskazuje na brak jakiejkolwiek woli podporządkowania się treściom orzeczeń o stanie zdrowia, jak również ponownego poddania się wymogom i obowiązkom służby poprzez podjęcie i wykonywanie codziennych zadań. Analiza zwolnień lekarskich oraz wykorzystywania zaległych urlopów przeprowadzona przez organ I instancji wskazywała, że wymieniony funkcjonariusz świadomie i konsekwentnie obchodził zapis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, który umożliwia zwolnienie policjanta po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Długotrwałe zwolnienia lekarskie były przez ww. przerywane przed upływem roku choroby poprzez kilkudniowe podjęcie pracy, uzyskanie orzeczenia o zdolności do pracy i korzystanie z urlopu wypoczynkowego. Stosowany mechanizm doprowadził do sytuacji, w której, w czasie poprzedzającym powyższe decyzje, policjant przebywał z krótkimi przerwami na zwolnieniach lekarskich ponad 700 dni. Organ podkreślił także, że długotrwałe i często zaskakujące przełożonych zwolnienia lekarskie wpływają negatywnie na organizację służby w jednostce. Wskazano, iż B. A. ma zachowane uposażenie ze stanowiska zastępcy komendanta rejonowego. Tymczasem jego permanentna nieobecność powoduje, że zadania służbowe, które mogły być przydzielone jemu, z konieczności obciążają innych policjantów otrzymujących o wiele niższe uposażenie.
W decyzji podkreślono, że podniesione przez B. A. kwestie dotyczące poniżania, czy dyskredytowania go przez przełożonych nie pozostają w bezpośrednim związku z prowadzonym postępowaniem i nie zostały udokumentowane żadnymi dowodami. Gdyby jednak takie dowody istniały, sprawa winna zostać przez zainteresowanego zgłoszona do właściwej Prokuratury.
Odniesiono się także do przyczyn przeniesienia B. A. ze stanowiska Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w B. na niższe stanowisko - starszego specjalisty Wydziału do Spraw Przestępczości Gospodarczej Komendy Miejskiej Policji w B. Zgodnie z przepisami ustawy dnia 30 września 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - z dniem 31 grudnia 1998 r. zostali odwołani wszyscy dotychczasowi komendanci rejonowi Policji i ich zastępcy a z dniem 1 stycznia 1999 r. stali się z mocy prawa pełniącymi obowiązki odpowiednio komendantów i zastępców komendantów komend powiatowych i miejskich Policji. Z dniem 31 grudnia 1998 r. uległy też likwidacji dotychczasowe struktury organizacyjne komend Policji, a z dniem 1 stycznia 1999 r. utworzono nowe zreorganizowane struktury jednostek Policji. Tak więc stanowisko zainteresowanego także uległo likwidacji. B. A. przyjął propozycję przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i nie wniósł odwołania od rozkazu personalnego w tej sprawie.
Ponadto jak zaznaczono w rozkazie personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] maja 2002 r., B. A. pozostawał pod zarzutem popełnienia przestępstw określonych w art. 231 § 2 oraz art. 270 § 1 w związku z art. 12 Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. W tym miejscu zaznaczenia wymaga fakt, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m. in.: pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecania przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien zatem unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 685/12, Lex nr 1230651).
Uwzględniając powyższe w ocenie organu drugiej instancji, należy stwierdzić za Komendantem Głównym Policji, że brak jest podstaw do przyjęcia twierdzenia, że ocena stanu faktycznego związanego ze zwolnieniem B. A. ze służby powinna ulec zmianie.
Jednocześnie należy podkreślić, iż u podstaw zwolnienia ze służby istniały obiektywne przesłanki dotyczące długotrwałego pozostawania na zwolnieniach lekarskich, pomimo orzeczenia właściwej komisji lekarskiej o pełnej zdolności do służby, bez określonej perspektywy powrotu, a także podejrzenie o popełnienie czynów karalnych, rzutujące na brak nieposzlakowanej opinii funkcjonariusza.
Abstrahując od powyższego, należy stwierdzić, że trudno uznać za pozostające w zgodzie z interesem społecznym tożsamym z interesem służby, uchylenie zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę kontekst znacznego upływu czasu od zwolnienia strony ze służby. Należy zgodzić z organami Policji, iż pozostawanie zainteresowanego poza służbą od prawie piętnastu lat bezsprzecznie spowodowało utratę wiedzy i umiejętności niezbędnych do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto w okresie tym przeprowadzono liczne zmiany organizacyjne i kadrowo – osobowe w Policji.
Uchylenie decyzji na podstawie art. 155 Kpa wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Nie usuwa zatem skutku wywołanego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który polega na zakończeniu stosunku służbowego. W przypadku ewentualnego uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 155 Kpa nie mamy bowiem do czynienia z przywróceniem do służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, którego warunkiem zastosowania jest uchylenie decyzji "z powodu jej wadliwości". Tryb określony w art. 155 Kpa odnosi się bowiem jedynie do decyzji nieobarczonych żadną z wad, o których mowa w art. 156 lub art. 145 Kpa. W rezultacie uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji wywołałoby skutek w postaci nawiązania stosunku służbowego z datą wykonania decyzji opartej o art. 155 Kpa. Byłby to tryb nawiązania stosunku służbowego nie przewidziany w ustawie o Policji, nieuwzględniający wymogów materialnych i proceduralnych, określonych w stosownych przepisach wykonawczych (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 920/07). Podkreślić przy tym należy, że w ustawie o Policji oprócz normy określonej w art. 42 ust. 1 ustawy o Policji brak jest przepisów prawnych regulujących możliwość "przywrócenia do służby", czy "ponownego przyjęcia" funkcjonariusza, który został z niej skutecznie zwolniony. W tym zakresie art. 25 ust. 7-8 ustawy o Policji odsyła do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. z 2012 r., poz. 432, ze zm.).
Przywołując zwarte w uzasadnieniu odwołania przez B. A., znane mu przykłady innych funkcjonariuszy, którzy zostali przywróceni do służby w Policji, należy stwierdzić, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest wyłącznie konkretna sprawa i organy administracyjne w jej ramach nie badają innych przypadków. Każda sprawa administracyjna jest indywidualna i zarówno organ odwoławczy, jak zainteresowany, nie znają szczegółowych okoliczności danego przypadku, przemawiających za podjęciem w innych sprawach konkretnego rozstrzygnięcia.
W ocenie organu odwoławczego, należy zgodzić się z organem pierwszej instancji, że wprawdzie w przedmiotowej sprawie zachodzą warunki określone w art. 155 Kpa, dotyczące zgody strony na uchylenie decyzji i przepisy szczególne - ustawa o Policji - nie sprzeciwiają się temu uchyleniu, jednakże uchylenie zaskarżonej decyzji nie pozostawałoby w zgodzie z interesem społecznym, tożsamym w tej sprawie z interesem służby.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w sprawie nie naruszono, art. 77 § l i art. 80 Kpa. Niewątpliwie z punktu widzenia interesu służby, utożsamianego z interesem społecznym, uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 155 Kpa nie jest celowe i uzasadnione z punktu widzenia interesu społecznego. W sposób wyczerpujący organ pierwszej instancji ustosunkował się do całości materiału w sprawie. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie naruszono także art. 107 § l i § 3 Kpa, albowiem uzasadnienie decyzji wyczerpująco przedstawia motywy, którymi kierował się organ, a nadto wskazuje argumentację przemawiającą za niezasadnością zarzutów wniosku strony.
B. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wyżej opisanej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (ówczesny Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię;
art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z zw. z art. 6 Kpa, w zakresie prawa obywateli do równego traktowania przez władze publiczne, poprzez decyzje Komendanta Głównego Policji szczegółowo opisane w pkt. 5 uzasadnienia skargi;
art. 32 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Kpa, poprzez poddanie skarżącego dyskryminacji z powodu wyznawanego przez niego prawosławia;
art. 155 Kpa, poprzez błędną wykładnię "słusznego interesu strony", rezultatem czego było uznanie nadrzędności interesu społecznego tożsamego z interesem służbowym Policji nad interesem strony.
II. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
art. 77 Kpa, poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a zwłaszcza nieuwzględnienia niżej wymienionych dowodów, a szczególności tego, że:
a) od dnia [...] września 2001 r. nie przedłożyłem żadnego zwolnienia lekarskiego,
b) zwolnienie mnie z uwagi na "ważny interes służby" nastąpiło w trakcie zawieszenia w czynnościach służbowych.
art. 80 Kpa, poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i uznanie, że brak jest dowodów na dyskryminacje wyznaniową w sytuacji, gdy jest ona faktem bezspornym w świetle dowodów zebranych w postępowaniu.
art. 107 § 3 Kpa, poprzez sporządzenie niekompletnego uzasadnienia do decyzji i nie wskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których oparł się oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W konkluzji skargi B. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r.
Nadto wniósł o dołączenie do niniejszej sprawy akt sygn. akt II SA 3283/02 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz o zażądanie od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nadesłania akt osobowych byłych funkcjonariuszy E. L. i A. C., którzy zostali najpierw skutecznie zwolnieni z Policji a następnie przywróceni do służby, celem ustalenia przy pomocy jakich "narzędzi prawnych" nastąpiło ponowne nawiązanie stosunku służbowego. Ww. akta osobowe przechowywane są w zasobie archiwalnym Komendy Wojewódzkiej w B.
W uzasadnieniu skargi B. A. wskazał:
"Przepisy prawa są aktami woli. Wykładnia ich ma sprawić, by były one także aktami rozumu" (E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kodeks Postępowania Administracyjnego, BWP "IUSTITIA" Warszawa 1994, str. 17). Uzasadniając skargę będę starał się wskazywać na te fragmenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które są zgodne z mottem do rozdziału II ww. publikacji mojego byłego pełnomocnika, jak też przytaczać te, które od niego odbiegają mając na uwadze przepisy prawa, które mogą mieć zastosowanie w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji po szczegółowym opisie poszczególnych etapów postępowania administracyjnego na str. 8 w akapicie 3 rozpoczynającym się od słów: "Odnosząc się do okoliczności przedmiotowej sprawy..." przypomniało art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jako podstawę do zwolnienia ze służby akcentując, że "zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu". Nie może to jednak oznaczać zgody ustawy na dowolne rozumienie "ważnego interesu służby" przez właściwy organ Policji oraz wyeliminowania kontroli sądowej nad ta wykładnią. Jest to kwestia mająca podstawowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji, jak też dla funkcjonowania Policji jako formacji. W związku z powyższym będę chciał powrócić do tej kwestii po uprzednim wskazaniu na występujące, moim zdaniem, w uzasadnieniu decyzji sprzeczności, nadużycia i istotne przeoczenia.
1. Na str. 7 w akapicie 2 rozpoczynającym się od słów:" Istotą tego postępowania ..." uzasadnienie twierdzi, że "Prawna możliwość zastosowania trybu w art. 155 kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron". Jest to oczywiście twierdzenie prawdziwe. Otóż w 2002 r., a więc w roku zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące tej kwestii było nader skromne. W obrocie prawnym znajdowały się bodaj Ze tylko dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. Zresztą zarówno uzasadnienie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] maja 2002 r., o których uchylenie wnosiłem, żadnego z tych orzeczeń nie przywołuje. W związku z powyższym, moim zdaniem, jest nadużyciem powoływanie się przez uzasadnienie na str. 8 na wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r, sygn. akt II SA/Wa 2206/13 LEX Nr 1485964, na str. 9 na wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2014 sygn. akt I OSK 1629/13, LEX 177)915 i na str. 10 na wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2012, sygn. akt II SA/Wa 685/12, LEX 123651, a więc wyroków, które zapadły kilkanaście lat po moim zwolnieniu.
2. Na str. 9 w akapicie 2 rozpoczynającym się od słów:'5 Jak wynika z uzasadnienia rozkazów personalnych.,.'" znajduje się twierdzenie, że "powodem podjęcia rozstrzygnięcia był fakt przebywania przez stronę na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i niepodejmowanie służby, pomimo wyraźnych wskazań wynikających z komisyjnych orzeczeń o stanie zdrowia". Jest to twierdzenie nieprawdziwe. Ośmielam się zwrócić w tym miejscu uwagę Sądu, moim zdaniem, na bardzo istotny fakt: po stawieniu się do służby w dniu [...] września 2001 r. od tego dnia nie przedłożyłem w Komendzie Miejskiej Policji w B. żadnego zwolnienia lekarskiego. W dniu [...] października 2001 r. poddałem się badaniom przed Wojewódzką Komisją Lekarską MSWiA, natomiast od dnia [...] października 2001 r. zostałem skierowany przez przełożonego na urlop wypoczynkowy, w tym również zaległy, na którym przebywałem do dnia [...] grudnia 2001 r. Natomiast od dnia [...] stycznia 2002 r. zostałem zawieszony w czynnościach służbowych. Kwestie rozwiązania stosunku służbowego z policjantem przewlekle chorym regulowały w tym czasie przepisy art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Tak więc zwolnienie policjanta ze względu na chorobę następowało w przypadku orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisje lekarską lub mogło nastąpić po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Pragnę podkreślić, że nikt nigdy nie zakwestionował wiarygodności żadnego z moich zwolnień lekarskich, natomiast choroby były następstwem dyskryminacji wyznaniowej i warunków pracy, jakie stworzyli mi przełożeni.
3. Dziwnie brzmi w uzasadnieniu decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zawarte również na str. 9 w tym samym akapicie twierdzenie, że "podniesione przez policjanta kwestia poniżania czy dyskredytowania Pana B. A. przez przełożonych nie pozostają w bezpośrednim związku z prowadzonym postępowaniem i nie zostały udokumentowane żadnymi dowodami" (cyt. dosłowny). Jak nadmieniłem wcześniej dyskryminacja stanowiła bezpośrednią przyczynę moich chorób powodujących zwolnienia lekarskie, a ponadto stanowiła dowód świadczący o sprzecznych w prawem stosunkach w jednostce Policji miedzy przełożonymi a podwładnymi. Zatem ma ona bezpośredni związek z prowadzonym postępowaniem, chyba że się nie chce znać prawdziwej przyczyny mojego zachowania. Warto pamiętać, że każdy policjant jest przede wszystkim obywatelem polskim, jest to nawet pierwszy warunek przyjęcia go do tej służby. Przed wstąpieniem do Policji policjant nie traci obywatelstwa polskiego i nie przekształca się w poddanego swoich przełożonych, a więc przysługują mu przede wszystkim konstytucyjne prawa, w szczególności prawo do godności. Najdobitniej prawo to wyraża art. 30 Konstytucji: "Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych". Wartość tę akcentuje jeszcze bardzo mocno preambuła Konstytucji słowami: "Wszystkich, którzy dla dobra III Rzeczypospolitej tę Konstytucję będą stosowali wzywamy, aby czynili to dbając o zachowanie przyrodzonej godności człowieka."
W związku z sytuacją istniejącą pod rządami Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., J. K., narzuca się nieodparcie pytanie, czy obywatel RP wstępując do służby w Policji nie tracił konstytucyjnych wolności i praw? Zgodnie z art. 31 ust, 3 Konstytucji mogłaby ewentualnie jakieś ograniczenia w tym zakresie wprowadzić ustawa o Policji. Wprowadza ona np. ograniczenie prawa zrzeszania się, przede wszystkim zakaz należenia do partii politycznych. Natomiast gdy chodzi o godność człowieka to nie tylko nie wprowadza żadnych ograniczeń w tej dziedzinie, lecz w rocie ślubowania policjanta nakazuje, m.in. strzec honoru, godności i dobrego imienia służby i przestrzegać zasad etyki zawodowej. Powyższa konstatacja upoważnia do następującej konkluzji: stosunki miedzy policjantami i ich przełożonymi, w tym organami Policji, nie mogą być kształtowane dowolnie przez przełożonych i organy, lecz musza być zgodne z wartościami określonymi w Konstytucji oraz mieścić się w granicach prawa, przede wszystkim ustawy i Policji. To głównie na przełożonych i organach Policji ciąży obowiązek, aby takie one były w rzeczywistości. Poniżanie l dyskredytowanie policjanta, zwłaszcza bez żadnego zawinionego przez niego powodu, za takie nic można bowiem uznać wyznawania przeze mnie prawosławia, po to tylko, by skłonić mnie do zwolnienia ze służby w Policji, nie może być traktowane jako "nie pozostające w bezpośrednim związku z prowadzonym postępowaniem".
Natomiast kwestię, czy dyskryminacja wyznaniowa została udokumentowana stosownymi dowodami pozostawiam do oceny Sądu.
4. Trudno uznać za rzetelne twierdzenie zawarte również na str. 9 w 2 akapicie, wiersz 3 od dołu usiłujące przekonać, że o moim łosie niejako automatycznie przesadziła ustawa z dnia 30 września 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Powyższa ustawa dala tylko podstawę formalną do roszady na stanowiskach kierowniczych, nie zmieniła natomiast wynikających z ustawy o Policji kryteriów tej roszady. Za przestrzeganie tych kryteriów byli i są ludzie sprawujący funkcje organów Policji, lak więc o moim losie nie przesądziła zatem ustawa, lecz przesadził Komendant Wojewódzki Policji w B.
5. Na str. 10 w akapicie i rozpoczynającym się od słów "Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji..." znajduje się stwierdzenie, "że służbę w Policji może pełnić osoba, która cieszy się, m.in. nieposzlakowaną opinią". Kryterium "nieposzlakowanej opinii" jest dosyć szerokie i odwołuje się raczej do oceny na płaszczyźnie moralno-etycznej i dlatego jest niełatwe w interpretacji. Nie istnieją jasno wyznaczone zasady ustalania, czy dana osoba cieszy się nieposzlakowana opinią. Interpretacja odbywa się przede wszystkim przez postrzeganie osoby przez innych ludzi. Moim zdaniem musi jednak istnieć jakaś racjonalna granica określająca, przynajmniej w przybliżeniu, upływ czasu który powinien nastąpić od zdarzenia pozbawiającego osobę tego waloru, a następnie swoiste "przedawnienie" skutków tego zdarzenia, po którym walor ten ponownie do tej osoby "powraca".
Jeżeli Komendant Główny Policji uznał, że E. L. cieszy się nieposzlakowana opinia kilka miesięcy po opuszczeniu zakładu karnego i podjął decyzje o ponownym nawiązaniu z nim stosunku służbowego, to tym bardziej taka opinią cieszy się osoba po upływie kilkunastu lat od zatarcia skazania i blisko 19 lat po popełnieniu czynów. Nie bez znaczenia w tej sytuacji jest również ich charakter. W przeciwnym wypadku mamy do czynienia z oczywistym naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi oraz wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Jak nadmieniłem w odwołaniu, dla każdego człowieka posiadającego przynajmniej niewielką wiedzę dot. zasad funkcjonowania jednostek Policji i zdolność do logicznego rozumowania oczywistym powinno być, że pełniąc służbę na stanowisku zastępcy Komendanta Rejonowego w jednostce Policji liczącej ponad 800 etatów nie zajmowałem się wystawianiem zapytań o karalności lecz jedynie je podpisywałem. Zarzucanego mi czynu mogłem dopuścić się wyłącznie z winy nieumyślnej, a takie zachowanie nie wyczerpuje znamion przestępstwa. Padłem ofiarą intrygi, za zorganizowaniem której stał J. K. Mam zamiar "oczyścić się" z zarzutu z art. 231 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, w trybie art. 540 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, a więc poprzez wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, ujawniły się bowiem nowe fakty oraz dowody wskazujące na to, że ówcześni policjanci, a obecnie emeryci, którzy składali zeznania w sprawie, byli zastraszani przez przełożonych i dlatego zeznawali nieprawdę bądź tez prawdę zatajali.
6. Na str. 10 w ostatnim akapicie rozpoczynającym się od słów: "Abstrahując od powyższego..." uzasadnienie twierdzi, że "trudno uznać za pozostające w zgodzie z interesem społecznym tożsamym z interesem służby uchylenie zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę kontekst znacznego upływu czasu od zwolnienia strony ze służby". Również trudno uznać powyższe stwierdzenie za rzetelne. Jak nadmieniłem w odwołaniu, gdyby w Komendzie Głównej Policji poważnie potraktowano wystąpienie Arcybiskupa S. - [...] Metropolity [...] z dnia [...] września 1999 r. oraz mój raport skierowany do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 1999 r. i dokonano rzetelnego sprawdzenia zasygnalizowanych w nim faktów dot. dyskryminacji wyznaniowej niniejsza sprawa nie miałaby miejsca. Tak więc nie mogę ponosić winy za to, że funkcjonariusze KGP realizując czynności kontrolne w powyższej sprawie w Komendzie Wojewódzkiej Policji w B. wykonywali je w sposób, o którym mowa w pkt 7 na stronie 12 "Sprawozdania z przeprowadzonej kontroli" Rzecznika Praw Obywatelskich, W związku z powyższym Zespół Kontrolny RPO w pkt 9 na str. 13 tegoż sprawozdania wnioskuje o przesianie go do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadniając to tym, że "jedynie działania przedstawicieli Ministra mogą stanowić gwarancję bezstronnego zbadania sprawy. Jak wykazują podane wyżej informacje i załączone dokumenty funkcjonariusze Komendy Głównej Policji informowani o poszczególnych sprawach nie byli w stanie dostrzec nieprawidłowego działania Komendanta Wojewódzkiego policji w B., ani naruszania praw obywatelskich funkcjonariuszy mu podległych.
7. Również na str. 10 znajduje się twierdzenie o pozostawaniu przeze mnie pod zarzutem popełnienia przestępstw określonych w art. 231 par 2 kk. oraz 270 par 1 kk. w zw. zart. 12 kk. Jak nadmieniłem w odwołaniu kwestie postępowania z policjantem objętym postępowaniem karnym w sprawie o przestępstwo umyśle ścigane z oskarżenia publicznego regulowały w tym czasie art. 39 ust. 1 i 3 oraz 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Otóż z dniem ! stycznia 2002 r. zostałem zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji a następnie w oparciu o ust. 3 tegoż przepisu okres zawieszenia przedłużono do czasu zakończenia postępowania karnego. W praktyce oznacza to odsunięcie od zadań służbowych. Tak więc po zawieszeniu w czynnościach służbowych w żaden sposób nie narażałem na szwank dobrego imienia służby, a biorąc pod uwagę konstytucyjna zasadę domniemania niewinności zwolnienie mnie ze służby mogło jedynie nastąpić na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, czyli po uprawomocnieniu się skazującego wyroku sądowego za zarzucane mi przestępstwa. A więc zwolnienie mnie w trakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, na podstawie art, 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, czyli z uwagi na "ważny interes służby" było oczywistym nadużyciem prawa. W ten sposób właśnie "ważny interes służby" przekształci! się w rękach J. K. stając się narzędziem zemsty i posłużył szybkiemu usunięciu mnie z szeregów Policji tylko dlatego, że usiłowałem przeciwstawić się dyskryminacji wyznaniowej, której istnienie potwierdziła, wprawdzie dopiero po wielu latach, i sama Policja,
8. Na str. 11 uzasadnienie formułuje dwie przeciwstawne konkluzje. Otóż w akapicie 5 rozpoczynającym się od słów "W tym miejscu należy także wskazać..." uzasadnienie twierdzi, że ewentualne uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji wywołałoby skutek w postaci nawiązania stosunku służbowego z datą wykonania decyzji opartej o art. 155 Kpa. Byłby to tryb nawiązania stosunku służbowego nieprzewidziany w ustawie o Policji bowiem brak w niej jest przepisów prawnych regulujących możliwość "przywrócenia do służby", czy "ponownego zatrudnienia" funkcjonariusza, który został z niej skutecznie zwolniony. Natomiast w 2 akapicie na tej samej stronie rozpoczynającym się od słów: "Przywołując zawarte w uzasadnieniu..." zawarty jest komentarz dot. przywrócenia do służby E. L. i A. C., którzy zostali z niej również skutecznie zwolnieni. Uzasadnienie twierdzi, że "każda sprawa administracyjna jest indywidualna i zarówno organ odwoławczy jak i zainteresowany, nie znają szczegółowych okoliczności danego przypadku, przemawiających za podjęciem w danej sprawie konkretnego rozstrzygnięcia". Tym samym uzasadnienie potwierdza, że w praktyce funkcjonuje instytucja "przywracania do służby" czy też "ponownego zatrudnienia". Pragnę w tym miejscu oświadczyć, iż znane mi są "szczegółowe okoliczności powyższych przypadków" i gotów jestem ujawnić je przed Sądem.
Powyższa analiza zaskarżonej decyzji pokazuje wyraźnie, że wszystkie twierdzenia obciążające mnie są niezgodne z rzeczywistością lub też są skutkiem błędnej wykładni przepisów prawa, a zwłaszcza art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pozostaje odpowiedzieć na pytanie podstawowe, czy zwolnienia mnie wymagał "ważny interes służby"? Należałoby najpierw wyjaśnić, czym jest ważny interes służby. Można chyba, bez obawy o popełnienie pomyłki stwierdzić, ze jest to dobro określone przepisami ustawy o Policji oraz innymi przepisami naszego systemu prawa, o które Policja powinna wszelkimi siłami zabiegać. Dobrem tym jest więc należyte wykonywanie zadań Policji. Tak rozumiane dobro nic może być osiągnięte bez właściwych stosunków między policjantami i ich przełożonymi, opartych na poszanowaniu godności i innych konstytucyjnych praw policjantów oraz bez stosowania sprawiedliwych ocen ich działalności.
Jeżeli zatem prawdziwa jest opinia dot. sposobu realizacji przeze mnie zadań służbowych na stanowisku zastępcy Komendanta Rejonowego Policji sporządzona w maju 1998 r. przez mojego bezpośredniego przełożonego, a więc Komendanta Rejonowego, zawarta w uzasadnieniu "Wniosku o nadanie stopnia mł. Inspektora" oraz jeżeli prawdziwe są stwierdzenia Komendanta Wojewódzkiego Policji zawarte w uzasadnieniu rozkazów personalnych zwalniających mnie ze służby, że "posiadam duże doświadczenia zawodowe, wiedze i umiejętności", to "ważny interes służby" nakazywał należyte wykorzystanie tych walorów, a nie tworzenie atmosfery wpędzającej dobrych policjantów w choroby i pozbywanie się ich jako ludzi przegranych z powodu zaufania do obietnic przełożonych.
Warto również, moim zdaniem, podjąć próbę odpowiedzi na pytanie, czy za uchyleniem decyzji nie przemawiał również interes społeczny, w tym przypadku tożsamy z interesem służbowym Policji. Czy również w interesie właściwie pojmowanego interesu Policji nie leży odcięcie się od tych haniebnych poczynań swojego organu wojewódzkiego i zamkniecie ostatecznie tego rozdziału w historii. Dotyczy to również sposobu reagowania w przeszłości Komendy Głównej Policji na sygnały o naruszaniu praw obywatelskich policjantów, o którym szeroko mowa w "Sprawozdaniu RPO", jak też stosunku byłego Komendanta Głównego Policji, Pana Z. S., do policjantów wyznania prawosławnego pełniących służbę na stanowiskach kierowniczych. Ocenę tej kwestii pozostawiam dla Sądu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopuścił dowodu z dokumentów wnioskowanych w skardze, albowiem dowody te nie pozostają w żadnym bezpośrednim związku z niniejszą sprawą.
Umorzenie postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie akt sygn. akt II SA 3283/02 nastąpiło na zgodny wniosek stron i wobec okoliczności, iż żadna ze stron w okresie zawieszenia niniejszego postępowania (to jest od daty postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2003 r. w tej sprawie) nie wniosła o jego podjęcie. Natomiast skarżący we wniosku dowodowym nie wskazał konkretnej tezy dowodowej, która miałaby zostać udowodniona tym dowodem.
Z kolei przeprowadzenie dowodu z akt osobowych konkretnie wskazanych z imienia i nazwiska byłych funkcjonariuszy, którzy zostali skutecznie zwolnieni z Policji a następnie przywróceni do służby, nie może mieć związku ze sprawą skarżącego, albowiem zarówno organy administracji jak i sądy administracyjne rozpatrują sprawę konkretnego przypadku. Sprawą tą jest sprawa skarżącego B. A. w przedmiocie wzruszenia w trybie art. 155 Kpa rozkazów o zwolnieniu go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji a nie sprawa innych policjantów. Dlatego badanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w ramach tej sprawy, spraw innych policjantów nie jest ani możliwe ani zasadne.
Wyjaśnić także należy skarżącemu, iż zgodnie z przepisami art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi tutaj o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Powyższe oznacza, iż sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność rozstrzygnięć administracyjnych w ramach obowiązującego prawa.
W tej sprawie jest to kontrola rozstrzygnięć organów obu instancji w zakresie stosowania art. 155 Kpa celem wzruszenia rozkazów o zwolnieniu skarżącego ze służby w na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Skarga, poddana takim kryteriom, jest chybiona.
Zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Są to sytuacje nadzwyczajne enumeratywnie wymienione w przepisach prawa. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia, bądź wstrzymania wykonania decyzji ostatecznych, winno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych (porównaj wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06,).
Zgodnie z art. 154 § 1 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Pojęcie: "nabycie prawa", użyte w tym pzrepisie, rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować, jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (por. m. in. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 995/11 i sygn. akt VII SA/Wa 996/11, a także NSA z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/2001).
Decyzja zwalniająca B. A. ze służby w Policji nie stanowi decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 Kpa. Nie ulega wątpliwości, że rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r., utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego policji w B. z dnia [...] maja 2002 r., zwalniający skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i ust. 7 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, , kształtuje sytuację prawną B. A. Zatem zastosowanie do zmiany tych rozkazów trybu określonego w art. 154 Kpa, naruszałoby przepisy postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA 2673/99).
Stosownie do art. 155 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 Kpa stosuje się odpowiednio.
Dlatego powyższe rozkazy personalne stanowią decyzje administracyjne, na mocy której strona nabyła prawo w rozumieniu art. 155 Kpa. Rozkaz o zwolnieniu ze służby wpływa niewątpliwie na sytuację prawną skarżącego (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 1997 r, sygn. akt III RN/92/97 (OSNAPiUS 1998, Nr 10, poz. 290). Dlatego też wniosek B. A., inicjujący niniejszą sprawę, powinien (i mógł) zostać rozstrzygnięty jedynie w oparciu przepis art. 155 Kpa i tylko takie rozumienie ram prawnych, w których należało rozpatrzyć wniosek skarżącego, umożliwia prowadzenie postępowania administracyjnego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że organ administracji wprawdzie jest związany żądaniem określonym we wniosku wszczynającym postępowanie ale jest także zobowiązany do dokładnego określenia treści żądania strony, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Nie znaczy to jednak, że organ jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, albowiem to treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie i która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania dowodowego. Organ administracji, mając obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 i art. 7 Kpa), musi rozpoznać sprawę co do jej istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowane w konkretnym stanie faktycznym (por. wyroki NSA z dnia 7 września 1994 r. sygn. akt II SA 1111/93 i z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07).
W przedmiotowej sprawie treścią żądania skarżącego, inicjującego postępowanie administracyjne, kontrolowane obecnie przez sąd administracyjny, jest zmiana konkretnie wskazanej przez stronę decyzji ostatecznej i to właśnie żądanie jest istotą niniejszej sprawy.
Organy administracji nie są związane podaną przez stronę podstawą prawną dokonania uchylenia bądź zmiany danej decyzji. Strona nie musi rozumieć różnic między stanami prawnymi uregulowanymi w przepisach art. 154 i 155 Kpa. To na organie administracji spoczywa właściwe odczytanie żądania strony i nadanie temu żądaniu właściwej formy prawnej, umożliwiającej rozpoznanie wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1331/05).
Reasumując ten aspekt sprawy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r., sprecyzowany następnie pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., jako wniosek o zmianę wyżej wspomnianych rozkazów personalnych zwalniających skarżącego ze służby w Policji i jako wniosek możliwy do rozpatrzenia jedynie w trybie art. 155 Kpa. Organy te wskazały nadto dlaczego nie można było wniosku tego rozpatrzyć w trybie art. 154 Kpa.
Rozkaz Komendanta a Wojewódzkiego Policji w B. w sprawie zwolnienia B. A. ze służby w Policji, utrzymany następnie w mocy rozkazem Komendanta Głównego Policji został podjęty na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
Powodem zwolnienia B. A. ze służby w Policji był fakt przebywania przez niego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i niepodejmowaniem służby, pomimo wyraźnych wskazań, co do możliwości jej pełnienia, wynikających z komisyjnych orzeczeń o stanie zdrowia. Powyższe w ocenie organu usprawiedliwiało zwolnienie skarżącego z Policji z uwagi na ważny interes służby.
Dokonana przez organ pierwszej instancji w postepowaniu prowadzonym w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy analiza zwolnień lekarskich B. A. oraz sposobu wykorzystywania przez niego zaległych urlopów wskazywała, że funkcjonariusz świadomie i konsekwentnie obchodził zapis art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, który umożliwia zwolnienie policjanta dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Długotrwałe zwolnienia lekarskie były przerywane przed upływem roku choroby, poprzez kilkudniowe podjęcie pracy, uzyskanie orzeczenia o zdolności do pracy i korzystanie z urlopu wypoczynkowego. Stosowany mechanizm doprowadził do sytuacji, w której, w czasie poprzedzającym decyzje o zwolnieniu, policjant przebywał z krótkimi przerwami na zwolnieniach lekarskich ponad 700 dni. Organ podkreślił także, że długotrwałe i często zaskakujące przełożonych zwolnienia lekarskie wpływają negatywnie na organizację służby w jednostce. W ocenie przełożonych, powyższy fakt przesądził o przyjęciu stanowiska, że B. A. nie powinien dalej pełnić służby, gdyż odbywa się to z uszczerbkiem dla tej służby. W uzasadnieniu tych decyzji podkreślono, że postępowanie strony jednoznacznie wskazuje na brak jakiejkolwiek woli podporządkowania się treściom orzeczeń o stanie zdrowia, jak również ponownego poddania się wymogom i obowiązkom służby poprzez podjęcie i wykonywanie codziennych zadań.
Rozkaz Komendanta a Wojewódzkiego Policji w B. jest ostateczny i prawomocny, co wynika także z prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA 3283/02 umarzającego postępowania zainicjowane skargą B. A. na decyzję zwalniającą go ze służby.
Kontrola prawidłowości tego rozkazu (o zwolnieniu) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w obecnym postepowaniu nie jest procesowo możliwa. Tryb wskazany w art. 155 Kpa nie służy także kontroli ostatecznych rozstrzygnięć ale jedynie możliwości zmiany tych rozstrzygnięć z określonych przyczyn (jednakże nie mogą to być przyczyny, co do wadliwości zmienianej decyzji).
W niniejszym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontroluje jedynie to czy Komendant Główny Policji prawidłowo w ramach art. 155 Kpa, dokonał odmowy zmiany rozkazu o zwolnieniu skarżącego z Policji i czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie Komendanta Głównego Policji.
Dlatego nie jest także możliwe ustosunkowanie się do tych zarzutów skargi, które wskazują na inną przyczynę zwolnienia – dyskryminację skarżącego z powodu wyznania prawosławnego. Polemika w tym przedmiocie wykracza poza uregulowania art. 155 Kpa i w istocie zmierza do wzruszenia prawomocnego rozkazu o zwolnieniu, co w tym postępowaniu nie jest możliwe.
Skarżący porusza także w skardze potrzebę oczyszczenia się z zarzutów karnych. Te aspekty skargi, także pozostają poza sferą rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, albowiem problematykę odpowiedzialności karnej zajmują się sądy powszechne i sprawy tego typu są regulowane przez przepisy Kodeksu karnego oraz Kodeksu postępowania karnego a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – tu w szczególności art. 155 Kpa.
Wbrew twierdzeniom skargi organy obu instancji przy rozpatrywaniu niniejszej spawy prawidłowo dokonały wykładni art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i prawidłowo zastosowały normę art. 155 Kpa.
Organy obu instancji również dokonały wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i w sposób prawidłowy sporządziły uzasadnienia swoich decyzji. Dlatego brak jest w sprawie naruszenia przepisów art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.
Organy obu instancji odmawiając zmiany decyzji o zwolnieniu skarżącego z Policji w trybie art. 155 Kpa wskazały na to, iż zmian taka pozostawała by w sprzeczności z interesem społecznym, tu rozumianym jako interes służby.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentacja ta jest trafna. Nie można bowiem z jednej strony uznać za prawidłowe zwolnienie policjanta w 2002 roku ze służby z powodu ważnego interesu tej służby, na co wskazywała zgodna z istotą art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji argumentacja decyzji o zwolnieniu (szeroko omówiona wyżej), a z drugiej strony uznać obecnie zmianę rozkazu o zwolnieniu w trybie art. 155 Kpa za zgodny z interesem służby.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie trafna jest także argumentacja organu wskazująca na niemożność przywrócenia skarżącego do służby z uwagi na znaczne zmiany w jej pełnieniu i braku ze strony skarżącego znajomości obecnych zadań i oczekiwań stawianych przez Policję, zwłaszcza gdy zważy się na czas jaki skarżący pozostawał poza służbą w Policji i nie mógł śledzić na bieżąco zmian i zagrożeń ze strony obecnego świata przestępczego.
Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 Kpa wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Nie usuwa zatem skutku wywołanego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5ustawy o Policji, który polega na zakończeniu stosunku służbowego. Tryb określony w art. 155 Kpa odnosi się jedynie do decyzji nieobarczonych żadną z wad, o których mowa w art. 156 Kpa lub art. 145 Kpa. W rezultacie uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji wywołałoby skutek w postaci nawiązania stosunku służbowego z datą wykonania decyzji opartej o art. 155 Kpa. Byłby to tryb nawiązania stosunku służbowego nie przewidziany w ustawie o Policji, nieuwzględniający wymogów materialnych i proceduralnych, określonych w stosownych przepisach wykonawczych i już z tych przyczyn nie mieszczący się w regulacji art. 155 Kpa (porównaj wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 920/07).
W ustawie o Policji oprócz normy określonej w art. 42 ust, 1 ustawy o Policji brak jest przepisów prawnych regulujących możliwość "przywrócenia do służby", czy "ponownego przyjęcia" funkcjonariusza, który został z niej skutecznie zwolniony. Ustawa o Policji w tym zakresie w art. 25 ust. 7-8 odsyła do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji (Dz. U. z 2012 r,, poz. 432, ze. zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowaniu powyższych decyzji przez organy obu instancji, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo o stwierdzeniu nieważności podjętych przez nie decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.