II SA/Wa 499/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnywójtwyznaczenie zastępcycofnięcie wyznaczeniaPrezes Rady Ministrówbrak podstawy prawnejkontrola sądu administracyjnegoustawa o samorządzie gminnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt Prezesa Rady Ministrów cofający wyznaczenie do pełnienia funkcji wójta, uznając brak podstawy prawnej do takiej decyzji.

Skarżący P. P. zaskarżył akt Prezesa Rady Ministrów z lutego 2024 r. cofający jego wyznaczenie do pełnienia funkcji wójta gminy K. Skarżący argumentował, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym regulują jedynie tryb wyznaczenia, a nie cofnięcia takiego wyznaczenia, co skutkuje brakiem podstawy prawnej dla zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny uznał skargę za dopuszczalną, podzielił stanowisko skarżącego co do braku podstawy prawnej do cofnięcia wyznaczenia i uchylił zaskarżony akt, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi P. P. na akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r., którym cofnięto jego wyznaczenie do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. w okresie zawieszenia właściwego wójta. Skarżący podniósł, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 5) regulują jedynie tryb wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji wójta w zastępstwie, ale nie przewidują trybu cofnięcia takiego wyznaczenia. W jego ocenie, zaskarżony akt został wydany bez podstawy prawnej, co uzasadnia jego stwierdzenie nieważności lub uchylenie. Prezes Rady Ministrów (Organ) w odpowiedzi na skargę wnosił o jej odrzucenie, argumentując, że sprawy te nie mieszczą się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, a sam Organ jest uprawniony do cofnięcia wyznaczenia. Sąd uznał skargę za formalnie dopuszczalną, odrzucając argumentację Organu o braku jurysdykcji sądu administracyjnego. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstawy do cofnięcia wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji wójta, a jedynie do jej wyznaczenia. W związku z tym, uznał, że akt cofnięcia wyznaczenia został wydany bez podstawy prawnej. Sąd uchylił zaskarżony akt na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. i zasądził od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 5) stanowią podstawę prawną wyłącznie do wyznaczenia osoby do wykonywania zadań i kompetencji wójta, ale nie przewidują kompetencji do cofnięcia takiego wyznaczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazane przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie regulują trybu cofnięcia wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji wójta, a jedynie tryb samego wyznaczenia. W związku z tym, akt cofnięcia wyznaczenia został wydany bez podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 28g § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepis ten reguluje tryb wyznaczenia osoby do wykonywania zadań wójta, ale nie tryb cofnięcia tego wyznaczenia.

u.s.g. art. 28h

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepis ten reguluje tryb wyznaczenia osoby do wykonywania zadań wójta, ale nie tryb cofnięcia tego wyznaczenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Akt Prezesa Rady Ministrów cofający wyznaczenie do pełnienia funkcji wójta jest innym aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegającym kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 28g § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 28g § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 28g § ust. 6 pkt 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 28g § ust. 7

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o samorządzie gminnym regulują jedynie tryb wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji wójta, a nie tryb cofnięcia takiego wyznaczenia. Zaskarżony akt został wydany bez podstawy prawnej. Akt cofnięcia wyznaczenia do pełnienia funkcji wójta podlega kontroli sądu administracyjnego jako inny akt z zakresu administracji publicznej.

Odrzucone argumenty

Sprawa nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Prezes Rady Ministrów jest uprawniony do cofnięcia wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji wójta. Akt cofnięcia wyznaczenia nie stanowi aktu nadzoru nad jednostką samorządu terytorialnego.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te regulują wyłącznie tryb wyznaczenia osoby wykonującej zadania i kompetencje wójta. Natomiast, nie regulują trybu "cofnięcia wyznaczenia" tejże osoby. nie istnieją przepisy przyznające Prezesowi Rady Ministrów kompetencje do cofnięcia wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym. akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r., należy uznać jako inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. A zatem podlega on kontroli przez sąd administracyjny.

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji sądu administracyjnego do kontroli aktów organów administracji publicznej, które nie są formalnymi decyzjami administracyjnymi, a także interpretacja przepisów dotyczących wyznaczania i cofania wyznaczenia osób do pełnienia funkcji wójta w zastępstwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia zastępcy wójta na podstawie art. 28h ustawy o samorządzie gminnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - kompetencji organu administracji do cofnięcia wyznaczenia osoby do pełnienia funkcji publicznej oraz jurysdykcji sądu administracyjnego w takich przypadkach. Jest to istotne dla zrozumienia granic władzy administracyjnej.

Czy Prezes Rady Ministrów może odwołać zastępcę wójta? Sąd administracyjny odpowiada: tylko jeśli prawo na to pozwala.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 499/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Arkadiusz Koziarski
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 559
art.28g ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie cofnięcia wyznaczenia do pełnienia funkcji wójta gminy [...] 1. uchyla zaskarżony akt, 2. zasądza od Prezesa Rady Ministrów na rzecz skarżącego P. P. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezes Rady Ministrów (dalej Organ) aktem z dnia [...] lutego 2024 r. cofnął wyznaczenia Pana P. P. (dalej skarżący) do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K..
Aktem z dnia [...] kwietnia 2022 r., Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 28 h w zw. z art. 28 g ust. 1 pkt 5 oraz ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm. dalej ustawa o samorządzie gminnym), z dniem [...] kwietnia 2022 r. wyznaczył skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych Wójta Gminy K. - Pana W. D., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta.
Aktem z dnia [...] lutego 2024 r. Organ w cofnął wyznaczenia skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych Wójta Gminy K. - Pana W. D., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta. Wskazał, że Wojewoda W. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r., przekazanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wystąpił o odwołanie skarżącego z pełnienia wskazanej funkcji. Zdaniem Organu zgodnie z art. 28g ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w sytuacji, gdy nie powołano zastępcy albo pierwszego zastępcy w trybie określonym w art. 26a, to w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta, zadania i kompetencje organu wykonawczego w gminie przejmie osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów. Przepis art. 28g ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym określa, że w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji przez zastępcę albo pierwszego zastępcę, spowodowanej przez jedną z okoliczności, o których mowa w ust. 1,. zadania i kompetencje wójta przejmuje osoba, o której mowa w art. 28h.
Skargę na akt z dnia [...] lutego 2024 r. wniósł skarżący.
W jego ocenie, przepisy, które zostały powołane jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia Organu z dnia [...] lutego 2024 r. regulują wyłącznie tryb wyznaczenia osoby wykonującej zadania i kompetencje wójta. Natomiast, nie regulują trybu "cofnięcia wyznaczenia" tejże osoby. Uznał, że żadne inne przepisy ustawy o samorządzie gminnym, czy też innych aktów powszechnie obowiązującego prawa nie przyznają Prezesowi Rady Ministrów kompetencji do cofnięcia wyznaczenia osoby o której mowa w art. 28 h ustawy o samorządzie gminnym. Jego zdaniem, nie jest uprawniona wykładnia rozszerzająca przepisów ustawy o samorządzie gminnym w sposób prowadzący do przyjęcia, że przepisy te regulują nie tylko tryb wyznaczenia osoby wykonującej zadania i kompetencje wójta, w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowanej jedną z okoliczności określonych w art. 28g ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, ale również regulują tryb odwołania wyznaczenia tejże osoby, albowiem w polskim porządku prawnym nie istnieją przepisy przyznające Prezesowi Rady Ministrów kompetencje do cofnięcia wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r. zostało wydane bez podstawy prawnej, co implikuje konieczność stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Uznał, że nawet, gdyby przyjąć, że przepisy art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym dają podstawę nie tylko do wyznaczenia osoby wykonującej zadania i kompetencje wójta, ale również przyznają Prezesowi Rady Ministrów uprawnienie do "cofnięcia wyznaczenia" tejże osoby (co skarżący kwestionuje) to należałoby również przyjąć, zgodnie z zasadami wykładni celowościowej, że wyznaczenie nowej osoby o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym oraz cofnięcie wyznaczenia osoby, która uprzednio została wyznaczona do wykonywania zadań i kompetencji wójta byłoby możliwe jedynie w przypadku zaistnienia w stosunku do osoby uprzednio wykonującej zadania i kompetencje wójta przesłanek z art. 28g ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wskazał, że sprawie niniejszej, Prezes Rady Ministrów aktem nadzorczym z dnia [...] lutego 2024 r. cofnął wyznaczenie skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. oraz innym aktem nadzorczym z dnia [...] lutego 2024 r. wyznaczył Pana A. J. G. z dniem [...] lutego 2024 r. do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych Wójta Gminy K. Pana W. D., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta. Jego zdaniem powyższe rozstrzygnięcia zostały podjęte w oderwaniu od zaistnienia wobec skarżącego przesłanek z art. 28g ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jego zdaniem, w sytuacji, gdy nie istnieją w polskim porządku prawnym przepisy, które umożliwiałyby skrócenie okresu, na który skarżący został wyznaczony do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. to cofnięcie wyznaczenia skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta, powodujące de facto skrócenie tego okresu jest sprzeczne z treścią przepisu art. 28g ust. 6 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
Nadto, podniósł, że zgodnie z art. 28g ust. 7 ustawy o samorządzie gminnym, Przewodniczący Rady Gminy ma obowiązek poinformować Wojewodę na piśmie w terminie 48 godzin od powzięcia wiadomości o zaistnieniu jednej z okoliczności, o których mowa w ust. 1 i o konieczności wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym inicjatorem czynności związanej z wyznaczeniem nowej osoby wykonującej zadania i kompetencje wójta jest Przewodniczący Rady Gminy. Przewodniczący Rady Gminy w K. nie poinformował Wojewody pisemnie, ani w jakiejkolwiek innej formie o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 28g ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ani o konieczności wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym. Nadto stwierdził, że w sprawie niniejszej, w ogóle nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28g ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podniósł, że Wojewoda W. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. samodzielnie zainicjował cofnięcie wyznaczenia skarżącego do funkcji osoby wykonującej zadania i kompetencje Wójta Gminy K.. Jego zdaniem powyższe działanie Wojewody jest, rażąco sprzeczne z treścią przepisu art. 28g ust. 7 ustawy o samorządzie gminnym.
W związku z powyższym wnosił o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu nadzorczego w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 8 lutego 2023r., Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem zaskarżony akt nadzorczy został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego aktu nadzorczego w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c P.p.s.a,
3. zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Organ wnosił jego odrzucenie, ewentualnie w przypadku merytorycznego rozpoznania sprawy wnoszę o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych.
Zdaniem Organu przedmiotowa sprawa, cofnięcia wyznaczenia do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. Panu P. P. (pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r.) oraz jednoczesne wyznaczenie Pana A. J. G. do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. (pismo Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r), nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych określonej w art. 3 § 2 - 3, art. 4 oraz art. 5 P.p.s.a. Wskazuje, że w ustawie o samorządzie gminnym zawarto wyłączne uprawnienie Prezesa Rady Ministrów w tej materii (art. 28h), Ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia tego typu rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego, w przeciwieństwie do innych przypadków wprost wskazanych w ustawie o samorządzie gminnym. W konsekwencji, w ocenie Organu, stanowi to podstawę do odrzucenia skargi.
W ocenie Organu, mając na względzie całość regulacji dot. wyznaczania osoby która przejmuje wykonywanie zadań i kompetencji wójta, Prezes Rady Ministrów uprawniony jest nie tylko do wyznaczenia, na wniosek wojewody, osoby, która ma pełnić funkcje wójta, ale także do jej odwołania (cofnięcia wyznaczenia).
Organ stwierdził, że wystąpienie przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego z propozycją zmiany osoby dotychczas wykonującej zadania i kompetencje Wójta Gminy K., podyktowane było potrzebą utrzymania wykonywania zadań własnych gminy i jej rozwoju, w szczególności przez optymalne wykorzystanie w ograniczonym czasie możliwości związanych z pozyskaniem środków unijnych wspierających rozwój gminy. Według Wojewody, nowa osoba rekomendowana do pełnienia tej funkcji, dzięki swojemu doświadczeniu dawała rękojmię realizacji tego celu.
W konsekwencji uznał, że Organ nie naruszył art. 28h zw. z art. 28g ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, jak też pozostałych przywołanych w skardze przepisów.
Ponadto Organ uznał, iż wyznaczenie osoby do wykonywania zadań i kompetencji wójta, jak też cofnięcie takiego wyznaczenia, nie stanowi aktu nadzoru Prezesa Rady Ministrów nad jednostką samorządu terytorialnego. Podkreślił, że przepisy dotyczące nadzoru nad działalnością gminy ujęto w rozdziale 10 "Nadzór nad działalnością Gminną" i są to w szczególności przepisy: art. 89, art. 91, art. 96, art. 97, art. 98a, a przepisy wskazywane w skardze, których naruszenia miał się dopuścić Organ znajdują się natomiast w rozdziale 3 "Władze Gminy".
W ocenie Organu przepisy ustaw samorządowych, w tym przepisy ustawy o samorządzie gminy, w sposób szczególny regulują krąg podmiotów, które są uczestnikami postępowania nadzorczego. W ustawie o samorządzie gminnym są to organ nadzoru i gmina (związku międzygminny) i tylko te podmioty mogą być stronami ewentualnego postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątek od tej zasady wprowadza jedynie przepis art. 98a ust. 3 w związku z art. 98 ust. 3, który oprócz gminy (lub związku międzygminnego) przewiduje, że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Wyjątek ten potwierdza zasadę, że przepisy rozdziału 10 dotyczące postępowania nadzorczego w sposób ścisły regulują krąg uczestników tego postępowania i wymieniają podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa. Tym samym podmiot, który nie może być uczestnikiem postępowania nadzorczego i nie może wnieść skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze (lub zarządzenie zastępcze), nie może również wziąć udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony.
Stosownie do art. 98 ust.1 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Mając na względzie powyższe, organ uznaje, że w przypadku uznania że mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie z aktami nadzoru stanowiącymi rozstrzygnięcie organu nadzoru (czemu Organ przeczy), wyłącznie uprawnionym podmiotem do złożenia skargi w przedmiotowej sprawie była Gmina K., a podstawą jej wniesienia powinna być stosowna uchwała lub zarządzenie organu którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Podsumowując, organ twierdzi, że złożona przez skarżącego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego i w ocenie Organu powinna zostać odrzucona już na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ewentualnie oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał skargę za formalnie dopuszczalną.
Przedmiotem skargi jest akt z dnia [...] lutego 2024 r. mocą, którego Organ cofnął wyznaczenia Pana P. P. do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K..
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w p.p.s.a. określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na:
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
Tak więc na samym początku odnieść się należy do ewentualnego żądania organu o odrzucenie skargi, które – w ocenie Sądu – nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż akt Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2024 r., należy uznać jako inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. A zatem podlega on kontroli przez sąd administracyjny. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 5a tejże ustawy, Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa jedynie w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Skarżący swoje uprawnienia wywodzi z aktu powołania, który został wydany w oparciu o konkretne przepisy ustawy o samorządzie gminnym.
Zaskarżony akt z dnia [...] lutego 2024 r., w przedmiocie cofnięcia wyznaczenia skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. należy do wyżej wymienionych kategorii aktów lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W szczególności jest on "innym aktem lub czynnością", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Badając charakter zaskarżalnej czynności należy przyjąć, obligatoryjne cechy jakimi powinny się charakteryzować czynności organu w rozumieniu ww. przepisu, żeby można je zakwalifikować do kategorii działań podlegających kontroli sądowej. Muszą one mieć charakter zewnętrzny i być skierowane do indywidualnego, konkretnego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie organowi, muszą mieć charakter publicznoprawny, muszą dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Konieczne jest zatem odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że istota regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polega na umożliwieniu kontroli działań administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, a dotyczą praw i obowiązków podmiotów o charakterze publicznoprawnym.
Reasumując, Sąd stwierdza, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Podmiot, którego uprawnienia do ochrony praw lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Właśnie to, że "istnienie" lub "nieistnienie" uprawnienia do ochrony praw, wynika z przepisów prawa, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie lub obowiązek określonej osoby (podmiotu administrowanego), których źródłem jest obowiązujący powszechnie przepis prawny.
W ocenie Sądu, przedmiotowy akt posiada cech rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej zarówno w znaczeniu procesowym, jak w znaczeniu materialnym. Rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest działanie organu podejmowane bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki. W związku z tym w/w akt należy uznać za wiążące rozstrzygnięcie w sprawie indywidualnej. Akt prowadził do zakończenia postępowania i rozstrzyga sprawę co do istoty (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 17 lutego 2014 r., IV SA/Gl 1246/13, CBOSA).
Wobec tego należy uznać, że w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi o zindywidualizowane w przepisie prawa w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnienie albo obowiązek, które może on wykonywać samodzielnie, korzystając w tym zakresie z ochrony prawnej. Źródłem tego uprawnienia są zatem przepisy prawa materialnego powołany w w/w akcie.
Należy zauważyć, że prawidłowo ustalono w sprawie, że Skarżący, miał prawo do wniesienia i popierania skargi.
Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko skarżącego, że art. 28h w zw. z art. 28g ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym stanowią podstawę prawną wyłącznie do wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych Wójta Gminy K. - Pana W. D., jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu Wójta. Natomiast przepisy te nie stanowią podstawy do "cofnięcia" wyznaczenia osoby. Zdaniem Sądu Organ cofnął wyznaczenie Skarżącego do wykonywania zadań i kompetencji Wójta Gminy K. bez podstawy prawnej, a ponadto dokonał tego w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki określone w art. 28g ust 1 ustawy do wyznaczenia nowej osoby, o której mowa w art. 28h ustawy o samorządzie gminnym.
W obecnym stanie faktycznym Organ rozważy zasadność dalszego prowadzenia postępowania.
Wobec czego zasadne jest uchylenie aktu w oparciu o art. 146 § 1 P.p.s.a.
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest także uwzględnienie wniosku o zasadzenie kosztów postępowania, o czym orzeczono w oparciu o art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI