II SA/Wa 498/24

II SA/Wa 498/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 2, art. 21 ust. 3 w zw. z art. 48 d ust. 7
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej "Prezesem AMW") decyzją z [...] lutego 2024r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania R. C. (zwany dalej "Skarżącym") - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (zwany dalej "Dyrektorem AMW") z [...] listopada 2023r. nr [...], orzekającą o nadpłaceniu przez Dyrektora AMW na rzecz Skarżącego świadczenia mieszkaniowego od [...] kwietnia do [...] września 2023r. w wysokości 4.592 zł i zobowiązującą Skarżącego do zwrotu tegoż świadczenia. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), art.17 ust. 3 i 4 ustawy z 10 lipca 2015r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2022r., poz. 2061 ze zm.) oraz art. 48d ust 1 i 7, 13 w związku z art. 21 ust. 1-3 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022r., poz. 1623 ze zm., zwana dalej "u.z.SZRP").
Prezes AMW w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że Skarżący złożył [...] września 2021r. wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego wraz z dokumentami potwierdzającymi, że pełnił służbę w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej (rozkaz personalny z [...] września 2021r. nr [...] o wyznaczeniu na stanowisko służbowe w [...], w garnizonie [...] od [...] października 2021r. do [...] października 2023r.).
Dyrektor AMW rozpatrzył ww. wniosek pozytywnie i wypłacał Skarżącemu świadczenie mieszkaniowe, uwzględniając iloczyn stawki podstawowej 300 zł i współczynnika świadczenia mieszkaniowego dla garnizonu [...]: 2,20 do [...] grudnia 2022r., a następnie 2,80 od [...] stycznia 2023r. Skarżący otrzymywał, miesięcznie: 660 zł do [...] grudnia 2022r.; 840 zł od [...] stycznia do [...] września 2023r.
Skarżący kolejny wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego złożył [...] października 2023r., z zaświadczeniem Dowódcy [...] Brygady Obrony Terytorialnej, potwierdzającym, że od [...] kwietnia 2023r. zajmuje stanowisko służbowe w [...], w garnizonie [...].
Dyrektor AMW, na podstawie ww. dokumentów ustalił, że Skarżący choć [...] kwietnia 2023r. zmienił miejsce pełnionej służby, ale nie wystąpił z nowym wnioskiem o realizacje prawa do zakwaterowania w [...] i nie przekazał informacji o tej zmianie w jakiejkolwiek innej formie. Dyrektor AMW wezwał Skarżącego (pismo z [...] października 2023r.) do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego - 4 592 zł, za okres od [...] kwietnia do [...] września 2023r. Skarżący nie zwrócił żądanej kwoty.
Dyrektor AMW ww. decyzją z [...] listopada 2023r. orzekł o nadpłaceniu na rzecz Skarżącego w okresie od [...] kwietnia do [...] września 2023r. 4592 zł świadczenia mieszkaniowego i zobowiązał Skarżącego do zwrotu tego świadczenia, wskazując, że świadczenie mieszkaniowe było należne Skarżącemu tylko w czasie pełnienia służby w [...].
Skarżący w odwołaniu z [...] grudnia 2023r. wniósł o zmianę ww. decyzji i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, zarzucając naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 3, ust. 8 w zw. z 48d ust. 7, art. 24 ust. 5 i art. 48d ust. 13 u.z.SZRP.
Prezes AMW, po rozpatrzeniu odwołania, wskazał, że żołnierzowi zawodowemu, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.SZRP od dnia wyznaczenia przysługuje na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania jest samoistnym prawem żołnierza zawodowego, wynikającym z łączącego go stosunku służbowego i realizowane jest, w myśl art. 21 ust. 2 u.z.SZRP, w jednej z form: przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby, przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz zawodowy, w myśl art. 21 ust. 3 u.z.SZRP, wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania.
Zgodnie z art. 48d ust. 1 u.z.SZRP świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Świadczenie mieszkaniowe, stosownie do art. 48d ust. 7 u.z.SZRP, jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy.
Zdaniem Prezesa AMW analiza art. 48d ust. 1 u.z.SZRP wskazuje, że świadczenie mieszkaniowe przysługuje żołnierzowi wykonującemu obowiązki w danym garnizonie, w wysokości określonej dla tego właśnie garnizonu. Uzupełnieniem ust. 1 jest ust. 7, który wskazuje, że końcem wypłaty świadczenia mieszkaniowego jest dzień zakończenia służby w danej miejscowości określonej w rozkazie personalnym. Art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP spełnią swoją rolę, gdy są czytane łącznie, tzn. że świadczenie mieszkaniowe wypłacane jest na wniosek żołnierza do dnia pełnienia służby na stanowisku w miejscowości, w której służy, zgodnie z rozkazem personalnym, do czego nawiązuje art. 21 ust. 1 u.z.SZRP.
Z zasad określonych w art. 21 ust. 1, 2 i 3 u.z.SZRP wynika, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu) z poprzedniego miejsca pełnienia służby. Fakt, że w procesie wypłaty świadczenia mieszkaniowego istotny jest również - garnizon, m.in. jako wskaźnik różnicujący jego wysokość - jest niewystarczający, aby stwierdzić, że żołnierz otrzymujący świadczenie mieszkaniowe i zmieniający miejsce pełnionej służby jest "zwolniony" z realizacji prawa do zakwaterowania w "nowej" miejscowości.
W przypadku, gdy zajdą takie zmiany, zgodnie z art. 24 ust. 5 u.z.SZRP, żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania, a skutki braku powiadomienia organów o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. W interesie żołnierza leży dbałość, aby dostarczyć dyrektorowi oddziału regionalnego aktualne dokumenty mogące mieć wpływ na prawo do zakwaterowania.
Skarżący złożył [...] września 2021r. do Dyrektora AMW wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego wraz z dokumentami potwierdzającymi, że pełnił służbę w [...] Brygadzie Obrony Terytorialnej i został wyznaczony na stanowisko służbowe od [...] października 2021r. do [...] października 2023r. w [...], w garnizonie [...], co umożliwiło Dyrektorowi AMW realizację ww. wniosku. Skarżący od [...] kwietnia 2023r. służy w [...], ale o tej okoliczności poinformował Dyrektora AMW - dopiero - w kolejnym wniosku z [...] października 2023r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.
W ocenie Prezesa AMW na podstawie ww. przepisów Skarżący z takim wnioskiem (przyjmując, że nie zmieniłby formy realizacji prawa do zakwaterowania) był zobowiązany wystąpić w kwietniu 2023r., albo powinien co najmniej powiadomić Dyrektora AMW, że zmienił miejsce pełnionej służby. Organ zaprzestałby realizacji wniosku Skarżącego z [...] września 2021r. – zgodnie z art. 47d ust. 7 u.z.SZRP – z dniem zakończenia służby w miejscowości [...]. Brak informacji w ww. zakresie spowodował, że Dyrektor AMW nie zakończył wypłaty świadczenia i kontynuował ją do [...] września 2023r. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy należało postąpić zgodnie z procedurą określoną w art. 48d ust. 13 u.z.SZRP. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia nadpłaty świadczenia mieszkaniowego dyrektor oddziału regionalnego Agencji wzywa do zwrotu należności w terminie 14 dni od otrzymania przez żołnierza wezwania, a po bezskutecznym upływie terminu wydaje decyzję administracyjną. Decyzja o zwrocie nadpłaty nie zawiera elementów podlegających ocenie, czy też uznaniu organu. Pobranie nienależnego świadczenia jest podstawą do żądania jego zwrotu. Dyrektor AMW wezwał Skarżącego do dobrowolnego zwrotu świadczenia mieszkaniowego w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, co nie nastąpiło. W tej sytuacji był zobowiązany wszcząć postępowania administracyjne o zwrocie świadczenia i wydać decyzję.
Prezes AMW, odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie naruszania art. 21 ust. 8 u.z.SZRP, wskazał, że nie jest usprawiedliwiony, gdyż nie podano go jako materialnej podstawy i nie stanowił podstawy decyzji. W podstawie prawnej powołano art. 48d ust. 13 u.z.SZRP w związku z art. 21 ust. 1-3 i art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP. Ponadto art. 21 ust. 8 u.z.SZRP określa sytuacje, w których następuje utrata przez żołnierza prawa do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę - przez czas - pełnienia tej służby. Skarżący pełnił służbę w [...] od [...] kwietnia 2023r. do chwili obecnej. Żądanie wypłaty świadczenia mieszkaniowego, z jakim wystąpił [...] października 2023r., rozpoznano pozytywnie i od [...] października 2023r. otrzymuje 1.140 zł miesięcznie. Potwierdza to, że Dyrektor AMW nie pozbawił Skarżącego prawa do zakwaterowania – w [...].
Prezes AMW, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP, prowadzącego do uznania, że Skarżący - wobec niezawiadomienia Dyrektora AMW o zmianie stanowiska służbowego z [...] na [...] – nie był uprawniony do świadczenia mieszkaniowego, wskazał, że skoro Skarżącego, stosowną decyzją wyznaczono na stanowisko służbowe - w innej miejscowości - to jego uprawnienie mieszkaniowe, wynikające z art. 21 ust. 1 u.z.SZRP, ukształtowało się na "nowo". Z tej przyczyny wypłata świadczenia mieszkaniowego, o której stanowi art. 21 ust. 2 pkt 3 u.z.SZRP, miałaby podstawę, gdyby Skarżący złożył wniosek w kwietniu 2023r. Bez wniosku wypłacone świadczenie mieszkaniowe stało się nienależne i winno zostać zwrócone.
W ocenie Prezesa AMW niezasadnym jest też zarzut naruszania art. 24 ust. 5 u.z.SZRP, bo Dyrektor AMW nie wskazał go w komparycji decyzji, zaś odniesienie się do obowiązku z tego przepisu odpowiadałoby sytuacji faktycznej i prawnej rozstrzyganej sprawy. Ponadto przyjęcie za Skarżącym, że decyzja o wyznaczeniu na stanowisko służbowe - w innej miejscowości - nie odnosi się do realizacji prawa żołnierza do zakwaterowania, byłoby niezgodne z celem, aby żołnierz zamieszkiwał w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Prezes AMW podkreślił także, że postępowanie nie ma charakteru uznaniowego, więc organ ma obowiązek wydać decyzję o zwrocie, gdy nienależnie pobrane świadczenie nie zostanie wpłacono. Z tych przyczyn niezasadny jest zarzut naruszenia art. 48d ust. 13 u.z.SZRP.
2. Skarżący, reprezentowany przez adwokata w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] marca 2024r. wniósł o uchylenie ww. decyzji Prezesa AMW z [...] lutego 2024r. i decyzji Dyrektora AMW z [...] listopada 2023r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:
- art. 21 ust. 8 w zw. z art. 48d ust. 7 u.z.SZRP - wobec pozbawienia Skarżącego prawa do świadczenia mieszkaniowego za okres od [...] kwietnia do [...] września 2023r., mimo niezrealizowania przesłanek warunkujących utratę tego prawa, opisanych w powołanej normie prawnej;
- art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP - wobec błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że wobec niezawiadomienia Dyrektora AMW o zmianie stanowiska służbowego w ramach garnizonu [...] - z [...] na [...] – Skarżący utracił prawo do świadczenia mieszkaniowego za okres od [...] kwietnia do [...] września 2023r., mimo, że prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego jest przyznawane na czas nieokreślony i nie ustaje w związku ze zmianą stanowiska służbowego choćby w ramach jednego garnizonu;
- art. 24 ust. 5 u.z.SZRP - wobec błędnej wykładni prowadzącej do przyjęcia, że zmiana miejsca stanowiska służbowego jego z [...] na [...] dokonana w ramach tego samego garnizonu - [...] - jest okolicznością, która ma wpływ na prawo do zakwaterowania;
- art. 48d ust. 13 u.z.SZRP - wobec błędnej wykładni prowadzącej do przyjęcia, że doszło do nadpłaty przez Dyrektora AMW świadczenia mieszkaniowego - 4.592 zł, a nadto, że Skarżący jest zobowiązany zwrócić wypłaconą mu nienależnie kwotę.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że zmiana miejsca stanowiska służbowego z [...] na [...] dotyczy tego samego garnizonu i nie była - w rozumieniu art. 24 ust. 5 u.z.SZRP - okolicznością, która miała wpływ na prawo do zakwaterowania. Nie zaszła żadna z przesłanek utraty prawa do zakwaterowania, określonych w art. 21 ust. 8 i art. 48d ust. 7 u.z.SZRP. Dokonana przez organy wykładnia art. art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP jest błędna i opiera się na bezpodstawnym założeniu, że prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego ma charakter terminowy - przysługuje tylko przez czas pełnienia służby w danym garnizonie i na danym stanowisku, a wygasa ze zmianą stanowiska służbowego z jednej miejscowości na drugą, nawet w ramach tego samego garnizonu. Skarżący przytoczył treść ww. przepisu i wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2022r. sygn. akt II SA/Wa 3414/21. oraz podkreślił, że prawo do zakwaterowania w postaci świadczenia mieszkaniowego jest przyznawane na czas nieokreślony i ustaje wyłącznie w przypadkach określonych w u.z.SZRP, czego potwierdzeniem jest art. 21 ust. 1 i art. 48d ust. 7 tej ustawy. Do takich przypadków nie należy zmiana miejsca pełnienia służby w ramach jednego garnizonu. Zmiana miejsca pełnienia służby przez żołnierza (a nawet garnizonu) wymaga jedynie weryfikacji w zakresie ustalenia wysokości świadczenia. Z pisma Dyrektora AMW o wypłacie świadczenia mieszkaniowego, poczynając od [...] października 2021r., wynika, że miejsce pełnienia służby przyjęto jedynie za podstawę ustalenia współczynnika świadczenia i w rezultacie określenia jego wysokości. "Oczekiwane" przez organ powiadomienie o zmianie stanowiska służbowego w zakresie miejscowości pełnienia służby z [...] na [...] w ramach tego samego garnizonu – nie ma uzasadnienia, bo organ miał o tym wiedzę z urzędu.
3. Prezes AMW, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz.1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd, stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
3. Sąd w rozpoznawanej sprawie, mając na względzie zasadę legalności – rozumianą jako potrzeba wydania decyzji w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym - uznał, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu zarówno procesowemu, jak i materialnemu, a żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie mógł być uznany za zasadny.
Sąd podziela bowiem stanowisko Prezesa AMW, że z zasad określonych w art. 21 ust. 1, 2 i 3 u.z.SZRP wynika, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu) z poprzedniego miejsca pełnienia służby. Zdaniem Sądu stanowisko to ma również podstawę w przepisie art. 48d ust. 7 u.z.SZRP.
Przepis art. 21 ust. 1 u.z.SZRP stanowi, że żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 u.z.SZRP prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Stosownie do art. 21 ust. 3 u.z.SZRP żołnierz zawodowy wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2.
Na mocy art. 48d ust. 1 u.z.SZRP świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu.
Zgodnie z art. 48d ust. 7 u.z.SZRP świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy.
Analiza treści ww. przepisów, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, wskazuje, że prawidłowe było przyjęcie przez organy administracyjne obu instancji, że niezłożenie przez żołnierza wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego, w związku ze zmianą miejsca pełnienia służby w danym garnizonie, powoduje, że świadczenie to przysługuje dopiero od dnia, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy.
Stanowisko organów administracyjnych ma również potwierdzenie w poglądach judykatury. Warto bowiem zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lutego 2024r. o sygn. akt III OSK 1184/22, uchylając powołany w skardze wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2022r. sygn. akt II SA/Wa 3414/21 oraz dokonując wykładni przepisów art. 48d ust. 1 i ust. 7 u.z.SZRP wskazał wyraźnie, że obowiązek wypłaty świadczenia mieszkaniowego powstaje dopiero z chwilą złożenia wniosku przez żołnierza do właściwego organu Agencji Mienia Wojskowego. W przypadku zmiany miejsca pełnienia służby (garnizonu) żołnierz nabywa uprawnienia do zakwaterowania w każdym nowym miejscu jej pełnienia, lecz realizacja prawa do zakwaterowania następuje dopiero na wniosek zainteresowanego. W konsekwencji dla skuteczności urzeczywistnienia przysługującego żołnierzowi prawa do wypłaty świadczenia mieszkaniowego niezbędne jest złożenie stosownego wniosku do właściwego miejscowo organu Agencji, ponieważ żaden przepis u.z.SZRP nie przewiduje w tym zakresie działania organów Agencji Mienia Wojskowego z urzędu, a tym bardziej konieczności przekazywania wniosków złożonych przez żołnierza w organie właściwym miejscowo dla poprzedniego miejsca pełnienia służby.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela oraz stwierdza, że choć w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zmiany garnizonu, to w okolicznościach faktycznych, wynikających z akt administracyjnych nie budziło wątpliwości, że Skarżący, mimo, że został wyznaczony z dniem [...] kwietnia 2023r. na stanowisko służbowe, wskazane w rozkazie personalnym z [...] marca 2023r., to wniosek w związku ze zmianą ww. stanowiska i miejsca pełnienia służby złożył dopiero [...] października 2023r., zamiast uczynić to np. w kwietniu 2023r.
Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów administracyjnych obu instancji, że w procesie wypłaty świadczenia mieszkaniowego istotny jest nie tylko garnizon, m.in. jako wskaźnik różnicujący wysokość świadczenia. Ważne jest bowiem to, że to rolą żołnierza, który zmienił miejsce pełnienia służby, jest złożenie – w celu otrzymywania świadczenia mieszkaniowego – wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji. Pozostawanie żołnierza w tym samym garnizonie nie jest wystarczające do stwierdzenia, że żołnierz jest "zwolniony" z obowiązku złożenia nowego wniosku, w związku z realizacją prawa do zakwaterowania w "nowej" miejscowości, tylko z tego powodu, że otrzymuje (na podstawie innego - pierwotnie złożonego wniosku) świadczenie mieszkaniowego związane z pełnieniem służby w innej miejscowości. Przepis art. 48d ust. 7 u.z.SZRP byłby zbędny, gdyby decyzja przyznająca prawo do przyznanego świadczenia mieszkaniowego, miała obowiązywać pomimo zmiany miejsca pełnienia służby, a korekcie podlegałaby jedynie wysokość świadczenia zależna od współczynnika przewidzianego dla garnizonu.
Z zasad określonych w art. 21 ust. 1, 2 i 3 u.z.SZRP, odczytywanych łącznie z art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP, wynika, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu) z poprzedniego miejsca pełnienia służby. Skoro Skarżącego, stosowną decyzją wyznaczono na stanowisko służbowe - w innej miejscowości - to jego uprawnienie mieszkaniowe, wynikające z art. 21 ust. 1 u.z.SZRP, ukształtowało się na "nowo".
Z tej przyczyny prawidłowo przyjęły organy administracyjne, że wypłata świadczenia mieszkaniowego, o której stanowi art. 21 ust. 2 pkt 3 u.z.SZRP, miałaby podstawę, gdyby Skarżący złożył wniosek w kwietniu 2023r., w związku ze zmianą miejsca pełnienia służby. Bez wniosku nowe świadczenie mieszkaniowe nie stało się należne, natomiast świadczenie przyznane Skarżącemu na podstawie wcześniejszego wniosku z [...] września 2021r. stało się nienależne z datą powołania na nowe stanowisko służbowe w innej miejscowości ([...] kwietnia 2023r.) i winno zostać zwrócone. Przy interpretacji przepisów art. 48d ust. 1 i 7 u.z.SZRP nie można pominąć żadnego z nich, gdyż - jak prawidłowo zwrócił uwagę Prezesa AMW w zaskarżonej decyzji - przepisy te spełnią swoją rolę, gdy są czytane łącznie. Rezultat tej wykładni, co potwierdza też art. 21 ust. 1 i 3 u.z.SZRP, prowadzi do wniosku, że świadczenie mieszkaniowe wypłacane jest dopiero wówczas, gdy inicjatywę podejmie żołnierz – przez złożenie wniosku – w związku z powołaniem do pełnienia służby w nowej miejscowości, choć w tym samym garnizonie, zgodnie z nowym rozkazem personalnym ("od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek"), a ponadto "do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy". Tym samym, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, świadczenie mieszkaniowe nie jest przyznawane żołnierzowi na czas nieokreślony, lecz na ściśle określony czas, wiążący się z pełnieniem służby w danej miejscowości. Powołany przez Skarżącego wyrok WSA w Warszawie, wyrażający odmienne stanowisko, został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lutego 2024r. o sygn. akt III OSK 1184/22.
Trafnie zatem przyjął Prezes AMW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro Skarżący nowy wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego zamiast w kwietniu 2023r. (miesiąc powołania do pełnia służby w nowej miejscowości) złożył w październiku 2023r., to świadczenie związane z pełnieniem służby w [...] mogło być wypłacane od października 2023r., natomiast świadczenie mieszkaniowe wypłacane na podstawie starego wniosku Skarżącego, związanego z poprzednim miejscem pełnienia służby ([...]) mogło być wypłacane tylko do dnia pełnienia służby w danej miejscowości, określonej w rozkazie personalnym wydanym przez właściwy organ wojskowy (przed [...] kwietnia 2023r.). Świadczenie to stało się nienależne w związku ze zmianą miejsca pełnienia służby. Na prawidłowość stanowisko organów w tym zakresie wskazuje wykładnia językowa przepisów art. 48d ust. 7 i art. 21 ust. 3 u.z.SZRP.
Sąd wskazuje, że w kontekście powyższych okoliczności niezasadne jest stanowisko Skarżącego, że organowi powinna być znana okoliczność zmiany przez Skarżącego miejsca pełnienia służby. Z przepisów powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Prezesa AMW, jak również utrzymanej nią w mocy ww. decyzji Dyrektora AWM, a w szczególności z art. 21 ust. 3 i art. 48d ust. 7 u.z.SZRP, wynika wprost, że to działanie żołnierza – jego wniosek związany ze zmianą miejsca pełnienia służby – oraz zmiana miejsca pełnienia służby wpływają na daty przyznania i wypłaty świadczenia mieszkaniowego związanego ściśle z pełnieniem służby w danej miejscowości. Warto też wskazać, że jakkolwiek w podstawach prawnych ww. decyzji nie powołano art. 24 ust. 5 u.z.SZRP, to w okolicznościach faktycznych sprawy przepis ten mógł być brany pod uwagę, gdyż z jego treści wynika, że żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. Tym samym podnoszona przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że Skarżący nie zawiadomił Dyrektora AMW o zmianie stanowiska służbowego z [...] na [...] nie może być uznana za wadliwość. Przyjęcie bowiem za Skarżącym, że decyzja o wyznaczeniu na stanowisko służbowe - w innej miejscowości - nie odnosi się do realizacji prawa żołnierza do zakwaterowania, byłoby niezgodne z celem, aby żołnierz zamieszkiwał w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Sąd w związku z tym za niezasadny uznał zarzut naruszania ww. przepisu art. 24 ust. 5 u.z.SZRP.
Zdaniem Sądu rację miały ponadto organy administracyjne, a w szczególności Prezes AMW, podnosząc, że prowadzone wobec Skarżącego postępowanie nie miało charakteru uznaniowego. Obowiązek wydania decyzji o nadpłaconym świadczeniu mieszkaniowym i o zobowiązaniu do zwrotu pobranego nienależnie świadczenia od [...] kwietnia 2023r. do [...] września 2023r., wynikał z art. 48d ust. 13 u.z.SZRP w związku z art. 21 ust. 3 i art. 48d ust. 7 u.z.SZRP.
Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie nie uznał za zasadne podnoszonych w skardze zarzutów. Z akt sprawy wynikało, że zachodziły w sprawie wszelkie przesłanki do zastosowania przepisu art. 48d ust. 13 u.z.SZRP, w związku z zajściem okoliczności, o których mowa w art. 48d ust. 7 u.z.SZRP w związku z art. 21 ust. 1 i 3 u.z.SZRP. Ponadto Skarżący, mimo wezwania, nie wpłacił świadczenia, które stało się należne w związku z powołaniem Skarżącego do pełnienia służby w innej miejscowości. Zdaniem Sądu przesłanki wskazane w art. 21 ust. 8 u.z.SZRP, powodujące utratę prawa do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę przez czas pełnienia tej służby – na co powoływał się Skarżący w skardze - nie wykluczają zastosowania art. 48d ust. 13 u.z.SZRP, gdy zajdą okoliczności o których mowa w art. 48d ust. 7 u.z.SZRP w związku z art. 21 ust. 1 i 3 u.z.SZRP. W tym kontekście za bezzasadne należało uznać podnoszone w skardze zarzuty naruszenia art. 21 ust. 8 u.z.SZRP w związku z 48d ust. 7 u.z.SZRP, jak również zarzut naruszenia art. 21 ust. 8 u.z.SZRP.
Zdaniem Sądu rację miał też Prezes AMW, podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z art. 21 ust. 1, 2 i 3 u.z.SZRP wynika, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu), z poprzedniego miejsca pełnienia służby. Trafnie też wskazał organ odwoławczy, że choć w procesie wypłaty świadczenia mieszkaniowego istotny jest również - garnizon, m.in. jako wskaźnik różnicujący jego wysokość – ale okoliczność pełnienia służby w tym samym garnizonie nie jest wystarczająca, by stwierdzić, że żołnierz otrzymujący świadczenie mieszkaniowe i zmieniający miejsce pełnionej służby jest "zwolniony" ze złożenia wniosku o realizację prawa do zakwaterowania w "nowej" miejscowości – nowego prawa, tym bardziej, że z art. 21 ust. 2 u.z.SZRP wynikają formy zakwaterowania, z których można skorzystać, ale tylko wówczas, gdy zostanie złożony wniosek (art. 21 ust. 3 u.z.SZRP w związku z art. 48d ust. 7 u.z.SZRP).
4. Sąd, w tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w skardze, orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art.151 P.p.s.a.