II SA/WA 494/24

II SA/Wa 494/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 137 ust. 2, art. 815, art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2024 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Minister Obrony Narodowej (zwany dalej "Ministrem") decyzją z [...] stycznia 2024r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2023r. Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (zwany dalej "Dyrektorem WBE") z [...] lutego 2023r. nr [...] o ustaleniu S. L. (zwany dalej "Skarżącym") prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ze względu na rażące naruszenie prawa.
Minister ustalił, że Skarżącego, na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] grudnia 2022r. Nr [...] (pkt 2) zwolniono [...] stycznia 2023r. z zawodowej służby wojskowej, w wyniku upływu terminu wypowiedzenia przez Skarżącego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Do WBE wpłynął [...] lutego 2023r. wniosek Skarżącego o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 ze zm., zwana dalej "u.o.O."), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor WBE decyzją z [...] lutego 2023r. Nr [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, ustalił Skarżącemu prawo do ww. świadczenia pieniężnego. Decyzję doręczono Skarżącemu [...] lutego 2023 r.
Minister [...] października 2023r. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora WBE z [...] lutego 2023r., zaś pismem z [...] listopada 2023r. poinformował Skarżącego o zakończeniu czynności w tym postępowaniu. Skarżący [...] grudnia 2023r., nie zgadzając się z wydaną przez Ministra ww. decyzją z [...] grudnia 2023r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się jej uchylenia. Zarzucił Ministrowi brak wzięcia pod uwagę art. 7 i art. 7a ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") oraz podniósł, że w jego przypadku nie miała zastosowania przesłanka rażącego naruszenia prawa, z uwagi na brak oczywistości przepisów ustalających zasady przyznawania prawa do spornego świadczenia. W sprawie zastosowano opinię prawną potwierdzającą zasadność i prawidłowość decyzji Dyrektora WBE z [...] lutego 2023r. Skarżący podkreślił też, że z powodu bezpośredniego zwolnienia ze służby w CBŚ utracił prawo do świadczeń przysługujących z tytułu odejścia z Policji. Ponadto zastosowanie art. 461 u.o.O. nie ma pokrycia w rzeczywistości, gdyż przeniesienie służbowe dotyczyło stanowiska o takim samym stopniu zaszeregowania. Skarżący [...] stycznia 2024r. uzupełnił ww. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedkładając dokumenty z akt osobowych, potwierdzające materialną realizację art. 137 ust. 2 u.o.O.
Minister w uzasadnieniu ww. decyzji z [...] stycznia 2024r. podkreślił, że art. 460 ust. 1 u.o.O. stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1 u.o.O. przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. W art. 458 ust. 3 u.o.O. określono, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.o.O., m.in. w Policji. W sytuacji przeniesienia funkcjonariusza na własną prośbę okresy pełnienia służby w służbach, o których mowa w art. 137 ust. 1, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których są uzależnione uprawnienia przewidziane w ustawie (art. 137 ust. 2 u.o.O.). Przepis art. 460 ust. 2 u.o.O. wyszczególnia sytuacje, w których przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę przez okres krótszy niż 15 lat. W sprawie taka sytuacja nie zaistniała, gdyż Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową 4 lata, 5 miesięcy i 18 dni.
Skarżącego zwolniono z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia, więc nie spełnia on przesłanki z art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. - wymogu legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej. Minister na poparcie swoich twierdzeń wskazał liczne orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, potwierdzające konieczność posiadania 10-letniego okresu stażu zawodowego służby wojskowej. Minister przyznał także, że Dyrektor WBE, rozstrzygając w ww. decyzji z [...] lutego 2023r. o przyznaniu Skarżącemu ww. świadczenia pieniężnego rażąco naruszył art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O., bo Skarżący nie spełnia ww. kryterium.
Za stwierdzeniem rażące go naruszenia prawa przemawiają także skutki finansowe (negatywne społecznie i ekonomicznie) wywołane decyzją Dyrektora WBE w zakresie przyznania i wypłaty nienależnego świadczenia pieniężnego ze środków budżetowych będących w dyspozycji resortu obrony narodowej.
Minister nie przychylił się ponadto do argumentacji Skarżącego zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że przesłane przy uzupełnieniu wniosku dokumenty potwierdzają materialną realizację art. 137 ust. 2 u.o.O. Z przebiegu służby Skarżącego wynika, że od [...] sierpnia 2021r. zajmował stanowisko służbowe zaszeregowane do grupy uposażenia 12A, natomiast od [...] sierpnia 2021r. zajmował stanowisko zaszeregowane do grupy uposażenia 13. Skoro okres wypowiedzenia trwa 6 miesięcy, istniało prawdopodobieństwo, że Skarżący mógł złożyć wypowiedzenie zawodowej służby wojskowej pod koniec 12-miesięcznego okresu od daty objęcia wyższego stanowiska. Objęcie przez Skarżącego przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej kolejnego równorzędnego stanowiska, szeregowanego do tożsamej grupy 13 ([...] w [...] logistycznym) nie stanowi podstawy do zwolnienia z zastosowania przepisu wyszczególnionego w art. 461 u.o.O., z uwagi na normy czasowe zawarte w tym przepisie. Minister podkreślił też, że norma z art. 137 ust. 2 u.o.O. nie zwalnia z warunku legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej. W celu nabycia uprawnień do ww. świadczenia pieniężnego. Minister za nieuprawniony uznał wywód Skarżącego, że skoro ustawodawca wyjątkowo nakazuje doliczać do zawodowej służby wojskowej staż służby w innych formacjach, to tym samym nie wymaga od Skarżącego spełnienia warunku legitymowania się 10-letnim okresem w zawodowej służby wojskowej. Oczywistość wymogu legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, wynika wprost z powyższych przepisów. Tym samym niemożliwe było zastosowanie postulowanych przez Skarżącego art. 7 i art. 7a k.p.a. Obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony nie może stanowić podstawy do wyłączenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego w zakresie uprawnień do spornego świadczenia. Decyzja ustalająca prawo do ww. świadczenia ma charakter tzw. decyzji związanej, co oznacza, że rozstrzygnięcie takiej decyzji jest ściśle określone przepisami prawa i organ w takim przypadku nie ma możliwości uwzględnienia reguły uznaniowości przy orzekaniu o uprawnieniach do tego świadczenia.
Analogiczna sytuacja dotyczy braku podstaw do zastosowania zasady z art. 7a k.p.a. Ww. przepisy jednoznacznie regulują kwestię przyznania prawa do ww. świadczenia pieniężnego, więc art. 7a k.p.a. nie ma zastosowania. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, przepisy nakładające wymóg legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej są jednoznaczne i ich interpretacja nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni, poza wykładnią językową. Oczywistość wymogu legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, wynika wprost z ww. przepisów.
Minister, odnosząc się do kwestii dokumentu zatytułowanego "opinia prawna" znajdującego się w aktach emerytalnych, wskazał, że dokument ten, jak i jego treść nie są wiążące dla innych organów. Dodatkowo Dyrektor WBE nie dokonał analizy, czy w sytuacji wnioskodawcy nie byłoby zasadnym zastosowanie art. 461 u.o.O. Przepis ten stanowi, że w przypadku złożenia wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego (albo stanowiska z wyższą grupą uposażenia) do podstawy przedmiotowego świadczenia pieniężnego przyjmuje się uposażenie należne na poprzednim (niższym) stanowisku służbowym. Objęcie przez Skarżącego przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej kolejnego równorzędnego stanowiska, szeregowanego do tożsamej grupy [...] ([...] w [...] pułku [...]) nie stanowi podstawy do zwolnienia z zastosowania przepisu art. 461 u.o.O.
2. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] lutego 2024r. wniósł o uchylenie ww. decyzji Ministra z [...] stycznia 2024r. i z [...] grudnia 2024r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie od Ministra na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:
- art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. w związku z art. 458 ust. 5 u.o.O. - przez błędną wykładnię i uznanie, że służba w Policji nie wlicza się do okresu 10-lat zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 458 ust. 5 u.o.O. i skutkuje brakiem prawa do świadczenia pieniężnego z art. 459 pkt 1 u.o.O., gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować uznaniem okresu służby w Policji za okres zawodowej służby wojskowej i przyznaniem ww. świadczenia Skarżącemu,
- art. 815 w zw. z art. 137 ust. 2 u.o.O. - przez jego niezastosowanie i niezasadne przyjęcie, że Skarżący nie legitymuje się dziesięcioletnim okresem zawodowej służby wojskowej;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. - przez niezasadne stwierdzenie, że ww. decyzja Dyrektora WBE z [...] lutego 2023r. o ustaleniu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, nosiła znamiona "rażącego naruszenia przepisów prawa", gdy zastosowanie i subsumcja ww. przepisów do stanu faktycznego sprawy wymagało ich pogłębionej interpretacji.
Skarżący w uzasadnieniu skargi rozwinął ww. zarzuty, wyjaśniając, że wprawdzie art. 458 ust. 5 u.o.O. nie zawiera postanowienia dotyczącego doliczenia do okresu zawodowej służby wojskowej okresu służby w innych formacjach analogicznie, jak to przewiduje art. 460 ust. 1 u.o.O. - ale jest to całkowicie zrozumiałe, skoro art. 458 ust. 5 u.o.O. reguluje zagadnienie odprawy, o której mowa w art. 458 ust. 1 i 2. Nie ulega więc wątpliwości, że na użytek ustalania prawa i wysokości tej właśnie odprawy mechanizm doliczania do okresu zawodowej służby wojskowej okresów służby w innych formacjach nie ma zastosowania bo, nie przewiduje go art. 458 ust. 5 u.o.O. Kluczowym jest więc prawidłowe odczytanie zakresu tego odesłania, czyli odpowiedź na pytanie, jaka część art. 458 ust. 5 u.o.O. ma zastosowanie do ustalania prawa do świadczenia z art. 460 ust. 1 u.o.O. Odpowiedzi tej dostarcza literalna treść art. 460 ust. 5 u.o.O., z którego jednoznacznie wynika, że zastosowanie to dotyczy jedynie opisu "przypadków, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6", a więc jedynie hipotez zawartych tam norm, a nie zagadnienia sposobu ustalania okresu zawodowej służby wojskowej. W tym zakresie w dalszym ciągu zastosowanie powinna więc znajdować ogólna reguła określona w art. 460 ust. 1 u.o.O. Prawidłowa wykładnia art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. prowadzi do wniosku, że okres służby w Policji powinien zostać doliczony do okresu zawodowej służby wojskowej. Gdyby miało być inaczej, prawidłowa technika prawodawcza nakazywałaby ustawodawcy zaznaczyć w art. 460 ust. 5 u.o.O., że w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6 nie stosuje się reguły doliczania przewidzianej w art. 460 ust. 1. Do podobnej konkluzji prowadzi również analiza art. 815 w zw. z art. 137 ust. 2 u.o.O. Wykładnia tych przepisów również pozwala uznać, że okres jego służby w Policji należy doliczyć do okresu zawodowej służby wojskowej w celu ustalenia jednego z uprawnień przewidzianych w u.o.O., jakim jest świadczenie określone w jej art. 460 ust. 1. Przywołane regulacje rozciągają bowiem dobrodziejstwo ciągłości (doliczania) służby w innych formacjach na potrzeby weryfikacji spełniania warunków do świadczeń na żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie ustawy. Odnośnie stwierdzenia przesłanek nieważności, należy wskazać, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wyczerpująco określono w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (wyrok NSA z 9 lutego 2005r. sygn. akt OSK 1134/04). W orzecznictwie wskazuje się, że termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący" to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (np. wyroki NSA z: 21 sierpnia 2001r. sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233; 23 listopada 2023r. sygn. akt II OSK 574/21, Lex nr 3672832). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność, a zatem zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Co do zasady nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, co jest wykluczone w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Rażące naruszenie prawa powinno przybrać postać ustalenia dyrektywy postępowania w sposób ewidentnie i jaskrawo sprzeczny z jednoznaczną i niepodlegającą wariantowej.
W sprawie interpretacja i zastosowanie art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 u.o.O. wymagało od wojskowego organu emerytalnego pogłębionej analizy stanu faktycznego, zatem nie może więc być mowy o oczywistości charakteru przepisu i jego ewentualnego naruszenia. Niezrozumiałym jest dlaczego przy stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora WBE nie uwzględniono opinii prawnej, która potwierdziła ww. decyzję i dotyczy rozumienia przepisów u.o.O. Ewentualne błędne zastosowanie przepisów u.o.O. nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zagadnienie wykładni prawa jest uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana. Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego.
3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2 Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz.1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, ze zm.,, zwana dalej "P.p.s.a."), sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd, stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał decyzję administracyjną, którą zaskarżył Skarżący, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
3. Sąd w rozpoznawanej sprawie, mając na względzie zasadę legalności – rozumianą jako potrzeba wydania decyzji w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym - uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy ww. decyzja Ministra z [...] grudnia 2023r. były prawidłowe i odpowiadały zarówno wymogom prawa procesowego jak i prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest ww. decyzja Ministra z [...] stycznia 2024r., utrzymująca w mocy ww. decyzję Ministra z [...] grudnia 2023r., na mocy której stwierdzono nieważność ww. decyzji Dyrektor WBE z [...] lutego 2023r. o ustaleniu Skarżącemu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Minister, stwierdzając z urzędu nieważność powyższej decyzji Dyrektora WBE uznał, że jest ona obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., czyli w sposób rażący narusza art. 460 ust. 1 i 5 u. o.O. w związku z art. 458 ust. 5 u.o.O.
Zdaniem Sądu Minister w sposób należyty umotywował swoje stanowisko i prawidłowo uznał, że ww. decyzja Dyrektor WBE z [...] lutego 2023r. powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, gdyż w sposób oczywisty naruszyła przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną do jej wydania. Decyzji tej nie można było również zaakceptować także z uwagi na skutki finansowe (negatywne społecznie i ekonomicznie) w związku z przyznaniem i wypłatą nienależnego Skarżącemu ww. świadczenia pieniężnego z art. 159 pkt 1 u.o.O. ze środków budżetowych będących w dyspozycji resortu obrony narodowej.
Sąd po pierwsze wskazuje, że podziela dotychczas prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok NSA z 25 września 2007r. sygn. akt II OSK 1111/06, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela też prezentowane przez Skarżącego w uzasadnieniu skargi stanowisko, że termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość decyzji w wyniku oczywistego naruszenia norm prawnych, regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. np. wyrok NSA z 21 sierpnia 2001r. sygn. akt II SA 1726/00, Lex nr 51233). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 1996r. sygn. III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 1995r. sygn. III ARN 22/95).
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi zatem wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią konkretnego przepisu prawa, który jest jasny i nie wymaga wykładni a ponadto gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Co do zasady spór co do wykładni przepisu prawa materialnego, nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Analogiczne stanowisko było wielokrotnie prezentowane w judykaturze (por. np. wyrok WSA w Łodzi z 18 stycznia 2013r. sygn. akt II SA/Łd 915/12, LEX nr 1270513).
Sąd, mając powyższe rozumienie zwrotu "rażące naruszenie prawa" za bezzasadne uznał podnoszone w skardze zarzuty, że ww. decyzja Dyrektora WBE - przyznająca Skarżącemu prawo do świadczenia pieniężnego, przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej - była zgodna z prawem oraz wymagała pogłębionej interpretacji, więc nie powinna być wyeliminowana przez Ministra z obrotu prawnego.
Sąd wskazuje bowiem, że świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby dotyczy art. 459 pkt 1 u.o.O. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Stosownie do art. 460 ust. 1 u.o.O. świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Z kolei art. 460 ust. 2 u.o.O. wskazuje, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek:
1) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w przypadku gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
2) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 200 ust. 3 pkt 4;
3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Art. 460 ust. 5 u.o.O. stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6.
Przepis art. 460 ust. 5 u.o.O. odsyła wprost do przepisów regulujących kwestie związane z odprawą (art. 458 ust. 5 i 6 u.o.O.).
Zgodnie z art. 458 ust. 5 u.o.O. żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat - przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2.
W sprawie najistotniejsze były zatem przepisy art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. oraz art. 458 ust. 5 u.o.O.
W art. 458 ust. 5 u.o.O. nie zawarto odesłania do art. 137 ust. 1 u.o.O.
Odesłania do art. 137 ust. 1 u.o.O. nie ma również w art. 458 ust. 3 u.o.O.
Zdaniem Sądu jednoznaczna i nie budząca wątpliwości treść ww. przepisów wskazuje – na co prawidłowo zwrócił uwagę Minister w zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy ww. decyzji z [...] grudnia 2023r. - że w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, wskutek wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego powinien On legitymować się obok nieprzerwanego 15-letniego okresu służby, do której zalicza się też służbę w innych formacjach, nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Okres pełnienia zawodowej służby wojskowej liczy się od dnia powołania do zawodowej służby do dnia złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego.
Warto wskazać, że skoro odesłanie do art. 137 ust. 1 u.o.O. zawarto jedynie w art. 460 ust. 1 u.o.O., zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie, to brak takiego odesłania w art. 458 ust. 5 i w art. 458 ust. 3 u.o.O., powoduje, że nie można stosować art. 137 ust. 1 u.o.O. do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 ust. 1 u.o.O.
Warto też wskazać, że w art. 458 ust. 5 u.o.O. nie zawarto odesłania do stosowania art. 458 ust. 3 u.o.O.
Literalna wykładnia ww. przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że tylko do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 460 ust. 1 u.o.O., dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, stosownie do art. 137 ust. 1 u.o.O., zaś żołnierz, który chce otrzymać świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 u.o.O. musi legitymować się 10- letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W przypadku bowiem zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 u.o.O. w zw. z art. 460 ust. 5 u.o.O. nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, do pełnienia której nie dolicza się służby w innych formacjach.
Sąd podkreśla ponadto, że wykładnia ww. przepisów nie budziła też żadnych wątpliwości interpretacyjnych w dotychczasowym orzecznictwie Sądów administracyjnych, na co również prawidłowo zwrócił uwagę Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjmowały bowiem jednolicie, że prawidłowa jest literalna wykładnia ww. przepisów dokonywana przez organy administracyjne obu instancji w odniesieniu do żołnierzy zawodowych, którzy wypowiedzieli stosunki służbowe i chcieli skorzystać ze świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 459 ust. 1 u.o.O.
W judykaturze konsekwentnie i bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych wskazywano, że niezbędne jest posiadanie przez do żołnierza zawodowego, który wypowiedział stosunek służbowy i chciał skorzystać ze świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 459 ust. 1 u.o.O. 10-letniego okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazać tu należy na powołane przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroki WSA w Warszawie z: 13 lutego 2023r. sygn. akt II SA/Wa 2066/22; 5 czerwca 2023r. sygn. akt II SA/Wa 2038/22; 25 lipca 2023r. sygn. akt II SA/Wa 2112/22; 7 września 2023r. sygn. akt II SA/Wa 1110/22. Analogiczne stanowisko prezentowały również inne składy orzekające WSA w Warszawie w wyrokach z: 10 listopada 2023r. sygn. akt II SA/Wa 290/23; 31 stycznia 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1336/23; 27 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1360/23; 7 marca 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1331/23.
Podkreślenia wymaga, że gdyby wolą ustawodawcy było to, aby poprzez użyte w art. 458 ust. 5 u.o.O. sformułowanie "pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat" rozumieć także okresy pełnienia służby w innych formacjach, to wyraźnie wskazałby to w tym przepisie. Takiego wyraźnego odesłania – o czym mowa wyżej – brak w przepisach.
Ustawodawca w ust. 3 i 5 art. 458 u.o.O. nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej.
Prawidłowe było w związku z tym przyjęcie przez Ministra, że ww. decyzja Dyrektora WBE w sposób rażący naruszała ww. przepisy prawa art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. oraz art. 458 ust. 5 u.o.O. Ustawodawca w przypadku świadczenia z art. 459 ust. 1 u.o.O. nie postawił bowiem znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, a okresem pełnienia służby w innej formacji. Nieuzasadnione są zatem podnoszone w tym zakresie zarzuty skargi oraz argumentacja z nimi związana. Dyrektor WBE, wydając ww. decyzję z [...] lutego 2023r. w sposób oczywisty naruszył ww. przepisy prawa materialnego, powodując jednocześnie niekorzystne dla budżetu państwa skutki finansowe.
Trafne było też przyjęcie przez Ministra, że w sprawie niemożliwe było zastosowanie postulowanych przez Skarżącego art. 7 i art. 7a k.p.a. Obowiązek uwzględnienia słusznego interesu strony nie może stanowić podstawy do wyłączenia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego w zakresie uprawnień do spornego świadczenia. Decyzja ustalająca prawo do ww. świadczenia ma charakter tzw. decyzji związanej, co oznacza, że rozstrzygnięcie takiej decyzji jest ściśle określone przepisami prawa i organ w takim przypadku nie ma możliwości uwzględnienia reguły uznaniowości przy orzekaniu o uprawnieniach do tego świadczenia.
Analogiczna sytuacja dotyczy braku podstaw do zastosowania zasady z art. 7a k.p.a. Skoro bowiem ww. przepisy prawa materialnego – jednolicie wykładana przez składy WSA w Warszawie – w sposób jasny normowały kwestię przyznania prawa do ww. świadczenia pieniężnego z art. 459 ust. 1 u.o.O., to art. 7a k.p.a. nie miał zastosowania w sprawie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, przepisy nakładające wymóg legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej są jednoznaczne i ich interpretacja nie wymaga sięgnięcia po inne niż językowa metody wykładni. Oczywistość wymogu legitymowania się 10-letnim pełnieniem zawodowej służby wojskowej, w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, wynika wprost z ww. przepisów - art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. oraz art. 458 ust. 5 u.o.O. Dokonanie zatem wykładni sprzecznej z tymi jasnymi przepisami przez Dyrektora WBE wskazywało na rażące naruszenie prawa i uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podziela zarzutu Skarżącego, że przepisy te wymagały pogłębionej wykładni. Art. 460 ust. 5 u.o.O. - przez odesłanie do art. 458 ust. 5 określa, w jakich przypadkach świadczenie z art. 459 ust. 1 u.o.O. nie przysługuje. W treści art. 458 ust. 5 u.o.O. nie wskazuje się w żaden sposób, że przez pełnienie zawodowej służby wojskowej należy rozumieć również służbę w innych formacjach. Przyjęcie zatem przez Ministra w zaskarżonej decyzji, że dokonane przez Dyrektora WBE naruszenie ww. przepisów prawa materialnego było oczywiste i bezsporne, a przy tym kolidowało z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej należało uznać za trafne i prawidłowe. Przypomnieć należy, że w stanie faktycznym sprawy nie budziło wątpliwości, że Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową jedynie przez okres 4 lat, 5 miesięcy i 18 dni. Warunek pełnienia przez 10 lat służby wojskowej nie został w żadnej mierze spełniony.
Sąd podziela ponadto stanowisko Ministra, że przejawem wątpliwości w wykładni przepisów art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. oraz art. 458 ust. 5 u.o.O. nie może być znajdująca się w aktach sprawy ww. opinia prawna, którą nie są związane organy administracyjne, które mają obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Zdaniem Sądu samo sporządzenie takiej opinii nie wskazuje na istnienie wątpliwości co do treści norm prawnych, mających zastosowanie w sprawie, tym bardziej, że ww. przepisy są jednolicie rozumiane w prawomocnym orzecznictwie Sądów administracyjnych.
Sąd, odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 137 ust. 2 w związku z art. 815 u.o.O., wskazuje, że przepisy te analizowane były przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w związku z podnoszonymi przez Skarżącego zarzutami. Minister w tym zakresie należycie umotywował swoje stanowisko. Zdaniem Sądu trafnie wskazał Minister, że ww. przepisy nie wskazywały na nieprawidłowość dokonanej przez Ministra wykładni art. 460 ust. 1 i 5 u.o.O. w związku z art. 458 ust. 5 u.o.O. Warto też podkreślić, że art. 815 u.o.O. nie powoduje wyłączenia zastosowania negatywnej przesłanki nabycia świadczenia, określonej w art. 460 ust. 5 u.o.O., natomiast w art. 458 ust. 5 u.o.O. – o czym mowa wyżej - nie odwołano się do art. 137 ust. 1 u.o.O., na który wskazuje art. 137 ust. 2 u.o.O.
4. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.