II SA/Wa 493/08

II SA/Wa 493/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art. 5  ust. 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dz.U. 2004 nr 133 poz 1422
par. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Dz.U. 1994 nr 10 poz 36
art. 21  ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej kategorii zdolności do służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] października 2007 r., wydanym ze skierowania Dyrektora WBE w W., orzekła, iż W. K. ze względu schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej oraz schorzenia współistniejące jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria N oraz jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria D.
Ponadto zaliczyła badanego do trwałej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz nie zaliczyła do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu podała, że służba wojskowa nie miała wpływu na powstanie i ujawnienie się stwierdzonych schorzeń, które powstały po upływie 18 – tu miesięcy od zakończenia zawodowej służby wojskowej. Ponadto wskazała, że orzeczenie opracowano na podstawie odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego, historii choroby, karty wypisowej z leczenia szpitalnego, dokumentacji diagnostyczno – leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych.
Po rozpatrzeniu odwołania W. K. od powyższego orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymała je w mocy.
W uzasadnieniu podała, że dołączona do akt dokumentacja medyczna z prowadzonego leczenia wykazała, że w 1996 r. orzekany był diagnozowany z powodu [...] (wpisy w książce zdrowia). W 2000 r. z powodu [...] był hospitalizowany (karta informacyjna Oddziału [...]), gdzie wykluczono chorobę [...]. W lipcu 2004 r., czyli w okresie przebywania w dyspozycji kadrowej, zainteresowany był hospitalizowany w Oddziale [...] Szpitala Wojskowego w E. z powodów [...]. został wypisany z rozpoznaniem [...]. Schorzenia te ujawniły się w okresie, gdy orzekany przebywał w rezerwie kadrowej po zwolnieniu ze służby i nie pełnił żadnych funkcji służbowych. Natomiast [...], chociaż ujawnił się w trakcie służby wojskowej w 1996 r., był następstwem [...] oraz [...], nie zaś [...] czy też pełnienia służby z narażeniem na działanie długotrwałego hałasu. Jednocześnie analiza dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej, w tym odpisu przebiegu służby, wskazuje, że stanowiska, na których W. K. pełnił służbę, nie spełniały kryteriów stanowisk o szczególnych właściwościach i warunkach służby.
Dodatkowo organ stwierdził, że bezzasadny jest zarzut niezałatwienia odwołania w terminie, gdyż zażalenie w tym przedmiocie zainteresowany sporządził dwa dni po osobistym złożeniu żądanej dokumentacji medycznej.
W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. zarzucił mu obrazę prawa materialnego w postaci rażącego naruszenia art. 7 w związku z art. 35 i 36 Kpa poprzez nieterminowe, nierzetelne, niedokładne rozpatrzenie odwołania oraz obrazę prawa procesowego postaci rażącego naruszenia § 21 pkt 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422), poprzez wydanie orzeczeń bez rzetelnego i dokładnego postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności obydwu orzeczeń w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu podniósł, że sam zwrócił się do Dyrektora WBE w W. z wnioskiem o ustalenie uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej oraz zwiększenia emerytury wojskowej z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. Jego zdaniem orzeczenie TKWL w W. było niezrozumiałe i nieczytelne, natomiast RWKL w W. bezzasadnie winę za opóźnienie w wydaniu orzeczenia próbuje przerzucić na niego. Zarzucił również Komisji niekompetencję oraz braki dokumentacji w aktach sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie z dotychczasową argumentacją faktyczną i prawną. Ponadto podała, że wbrew zarzutowi skargi, orzeczenie zostało wydane niezwłocznie po złożeniu przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2008 r. żądanej dokumentacji medycznej. Odnosząc się natomiast do zarzutu braków w aktach sprawy organ stwierdził, że zgodnie z przepisami, po wydaniu orzeczenia dokumentację orzeczniczo – lekarską przesyła się do organu kierującego, o czym skarżący był informowany w trakcie przeglądania akt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym katem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją.
Wydane na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 powołanej ustawy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, stosownie do jego § 1 określa między innymi:
1. właściwość wojskowych komisji lekarskich w sprawach orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej;
2. tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich żołnierzy zawodowych i osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej;
3. warunki orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej;
4. sposób ustalania związku chorób, ułomności i śmierci z zawodową służbą wojskową.
Wojskowe komisje lekarskie jako organy orzekające w ściśle określonych sprawach wymienione również w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 w/w ustawy, przedmiotem ich orzekania jest:
1. inwalidztwo żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, związek albo brak związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz związek albo brak związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową;
2. niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
3. zdolność do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów.
Wskazana wyżej ustawa stanowi ponadto, że do wojskowych komisji lekarskich kierują żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, z urzędu albo na ich wniosek, wojskowe organy emerytalne (art. 21 ust. 3), zaś od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego szczebla, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 21 ust. 4).
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzeczenia o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75), będące wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 21b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, określa w § 1 w szczególności:
1. właściwość wojskowych komisji lekarskich w sprawach orzekania o inwalidztwie, o związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową, a także o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową, a nadto o zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych;
2. tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich takich osób;
3. szczegółowe warunki i tryb orzekania w powyższych sprawach;
4. właściwość organów i tryb uchylania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w ramach nadzoru.
Zgodnie zaś z brzmieniem § 24 ust. 1 powołanego rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności:
1. rozpoznanie;
2. stanowisko komisji w przedmiocie schorzenia żołnierza zawodowego, emeryta, rencisty albo niebędącego emerytem ani rencistą żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej do jednej z grup inwalidztwa i ustalenie daty lub okresu powstania inwalidztwa, a także daty powstania inwalidztwa;
3. określenie związku lub braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz ustalenie, czy inwalidztwo powstało wskutek wypadku lub choroby pozostających w związku z czynną służba wojskową;
4. ustalenie związku lub braku związku chorób i ułomności z czynną służbą wojskową;
5. określenie zdolności do czynnej służby wojskowej i zaliczenie żołnierza zawodowego, emeryta, rencisty albo niebędącego emerytem ani rencistą żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej do jednej z kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
Z uwagi na złożony charakter takiego rozstrzygnięcia, pojawiła się kwestia sądowej kontroli orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Wątpliwości te rozwiązała w części uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97 (ONSA 1998/2, poz. 39), w której stwierdzono, iż "Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.), na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.)".
Powołany w uchwale przepis art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP dotyczy zaś orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że również wojewódzkie sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Oceniając orzeczenia w tym zakresie w rozpoznawanej sprawie, Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu tak Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. jako organu pierwszej instancji, jak też Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. jako organu odwoławczego, uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż kontrola sądowa sprowadza się w zasadzie jedynie do oceny zaskarżonego orzeczenia we wspomnianym zakresie pod względem formalnym. Sąd nie znajduje bowiem podstaw do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W niniejszej sprawie do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. skierował W. K. – emeryta wojskowego – na jego wniosek Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W., a więc organ właściwy, co wynika z przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Ponadto komisja ta była właściwa miejscowo i rzeczowo w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., zaś swoje orzeczenie wydała na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, które dotyczą stanu zdrowia w tym w szczególności: odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego, historii choroby Poradni [...], karty wypisowej z leczenia szpitalnego z [...], karty informacyjnej z leczenia szpitalnego – [...] Szpital Wojskowy z Przychodnią [...], dokumentacji diagnostyczno – leczniczej oraz aktualnych badań specjalistycznych, orzekająca w składzie trzech oficerów lekarzy (§ 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r.).
Również Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. działająca w składzie trzech oficerów – lekarzy była właściwa i orzekła zgodnie z wymogami § 31 ust. 1 w/w rozporządzenia, a dodatkowo wykorzystała dokumentację medyczną dotyczącą leczenia schorzeń podnoszonych w odwołaniu oraz zapisy w książce zdrowia, zaś swoje orzeczenie wyczerpująco uzasadniła.
W tym kontekście całkowicie chybione są podnoszone w skardze zarzuty dotyczące wydania orzeczeń bez rzetelnego i dokładnego postępowania administracyjnego.
Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącego odnośnie przewlekłości tegoż postępowania oraz braku w dokumentacji orzeczniczo – lekarskiej szeregu dokumentów, stwierdzonego przez skarżącego w dniu [...] lutego 2008 r. Jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę, zgodnie z przepisami, po wydaniu orzeczenia RWKL w W. przesłała je wraz z orzeczeniem do organu kierującego.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Natomiast jeśli idzie o pozostałe elementy zaskarżonego orzeczenia dotyczące braku związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, inwalidztwa i braku jego związku ze służbą wojskową, a nadto zdolności do pracy, sąd administracyjny nie jest w tym zakresie właściwy. Już Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP9/99 stwierdził, że "Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową".
W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że "orzeczenie wojskowej komisji w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji – jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową – ma swoisty charakter prawny, wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych (...). Na uwadze należy mieć przy tym, że w myśl art. 19 pkt 1 ustawy o NSA Sąd ten nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów. Jeżeli kwestia dotycząca odszkodowania i renty z tytułu choroby (inwalidztwa) związanej ze służbą wojskową należy do jurysdykcji Sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, to rozstrzygnięcie o pewnych – nawet wstępnych kwestiach – przez NSA może być uznane za pośrednie wkraczanie w sferę kompetencji tych sądów".
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe stanowisko zauważając przy tym, iż analogiczny tok rozumowania można odnieść do rozstrzygnięcia w zakresie inwalidztwa czy też zdolności do pracy. Tak zapoczątkowaną linię orzeczniczą potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA1/00 (ONSA 2001/2/47).
Z tych powodów skargę w pozostałym zakresie należało odrzucić z uwagi na bark właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.