II SA/Wa 487/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc mieszkaniowazasób komunalnyuchwałazagęszczenie lokalustan zdrowiarodzinadziecisąd administracyjnyWSA Warszawa

WSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającej pomocy mieszkaniowej, uznając, że organ nie przeprowadził wszechstronnej analizy sytuacji wnioskodawczyni.

Skarżąca J.N. domagała się zamiany zajmowanego lokalu na większy, argumentując zagęszczenie i zły stan zdrowia. Zarząd Dzielnicy odmówił, wskazując na udostępnienie lokalu synowi i jego rodzinie bez zgody wynajmującego. WSA uchylił uchwałę, stwierdzając, że organ nie rozważył wszechstronnie materiału dowodowego, w tym wiedzy o zamieszkiwaniu rodziny syna i możliwości zastosowania przepisów o trudnej sytuacji życiowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J.N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zamiany lokalu na większy. Organ odmówił, opierając się na § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały Rady m.st. Warszawy, wskazując, że wnioskodawczyni udostępniła lokal swojemu synowi i jego rodzinie bez zgody wynajmującego, co spowodowało zagęszczenie. Sąd uznał, że organ naruszył istotnie prawo, nie przeprowadzając wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że organ miał wiedzę o zamieszkiwaniu w lokalu syna, jego partnerki i dzieci, co wynikało z oświadczenia syna złożonego wcześniej. W związku z tym, sama okoliczność zamieszkiwania tych osób bez formalnej zgody nie mogła być jedyną podstawą odmowy, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej i możliwości zastosowania § 7 ust. 4 uchwały, który przewiduje zwolnienie z niektórych warunków w wyjątkowo trudnej sytuacji. Sąd stwierdził nieważność uchwały, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie przeprowadził wszechstronnej analizy materiału dowodowego i istotnie naruszył prawo, nie uwzględniając wszystkich okoliczności sprawy, w tym możliwości zastosowania przepisów o wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie rozważył należycie całokształtu sytuacji faktycznej i dowodowej. Sama okoliczność zamieszkiwania rodziny syna bez formalnej zgody nie mogła być przesądzająca, zwłaszcza gdy organ miał wiedzę o tej sytuacji i trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej. Organ powinien był rozważyć zastosowanie przepisów o zwolnieniu z niektórych warunków w wyjątkowo trudnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchwała RM 5.12.2019 art. 32 § 1 pkt 2 i 3

Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Organ błędnie zastosował te przepisy, nie przeprowadzając wszechstronnej analizy sytuacji wnioskodawczyni.

Pomocnicze

uchwała RM 5.12.2019 art. 7 § 4

Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Sąd wskazał, że organ powinien rozważyć zastosowanie tego przepisu, który pozwala na zwolnienie z niektórych warunków w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej.

Statut Dzielnicy [...] art. 45 § pkt 5

Statut Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy

uchwała RM 18.12.2008 art. 6 § pkt 8

Uchwała Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji m.st. Warszawy

uchwała RM 14.01.2010

Uchwała Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie przeprowadził wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Organ nie uwzględnił trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącej. Organ nie rozważył zastosowania § 7 ust. 4 uchwały dotyczącej wyjątkowo trudnej sytuacji. Organ miał wiedzę o zamieszkiwaniu rodziny syna w lokalu, co powinno być uwzględnione.

Odrzucone argumenty

Organ podtrzymał swoje stanowisko, że udostępnienie lokalu rodzinie syna bez zgody wynajmującego było podstawą do odmowy.

Godne uwagi sformułowania

uchwała narusza w sposób istotny prawo za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie organ nie dokonał pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji mieszkaniowej strony sama tylko okoliczność, że zgoda na bezpłatne używanie lokalu była udzielona jedynie synowi wnioskodawczyni, nie może stanowić w tej sprawie – w jej stanie faktycznym – okoliczności przesądzającej o braku możliwości uwzględnienia wniosku

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący sprawozdawca

Karolina Kisielewicz

członek

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej, obowiązek wszechstronnej analizy przez organ administracji, zasada prawdy obiektywnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i zasad stosowanych przez konkretną dzielnicę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie sytuacji przez organy administracji i jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku błędnej interpretacji przepisów dotyczących podstawowych potrzeb obywateli, jakimi są warunki mieszkaniowe.

Sąd uchylił odmowę pomocy mieszkaniowej: organ nie zbadał dokładnie sytuacji rodziny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 487/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant referent stażysta Maria Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2022r., na podstawie § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...] miasta stołecznego Warszawy, stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania Statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2018 r., poz. 8814 oraz z 2019 r. poz. 18139.), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom do wykonywania zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2016 r., poz. 6725) na podstawie § 32 ust. 1 pkt. 2 i 3, § 35 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz.14836, z 2020 r., z 2021 r. poz. 5586) odmówił zakwalifikowania J. N. do udzielenia pomocy mieszkaniowej w ramach zasobu m. st. Warszawy. W uzasadnieniu uchwały Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że J. N. jako najemca lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., [...] września 2021 r. złożyła wniosek o pomoc mieszkaniową w formie zamiany obecnie zajmowanego lokalu na lokal większy. Wnioskodawczyni poinformowała, że zamieszkuje wraz z synem, jego partnerką i dwojgiem wnucząt (5 os.) w 1 pokoju z kuchnią, przedpokojem oraz łazienką z w.c. o całkowitej powierzchni użytkowej 35,00 m², w tym pow. mieszkalnej 20,70 m².
Organ wskazał, że zainteresowana przedłożyła zaświadczenie lekarskie o swoich chorobach oraz oświadczyła, że w mieszkaniu jest zagęszczenie i dalsze zamieszkiwanie nie pozwala na prawidłowy rozwój dzieci i dlatego wnosi o zamianę na lokal większy, który będzie spełniał potrzeby jej rodziny. Ponadto dostarczyła wydane w czerwcu 2021 r. orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, w którym zaznaczono, że jest zdolna do pracy, zgodnie z możliwościami psychofizycznymi oraz brak prawa do oddzielnego pokoju. Do wniosku dołączyła informację o pobieraniu renty i dodatkowej pracy na zlecenie w firmie (której współwłaścicielką jest jej córka) oraz zaświadczenie partnerki syna o pracy w firmie [...] S. A. i deklarację dochodową, z której wynika, że syn nie posiada żadnych dochodów. Organ zaznaczył także, że zgodnie z dokumentami, średni miesięczny dochód netto 5-osobowej rodziny wyniósł 3739,07 zł, czyli kryterium dochodowe takie jak obowiązuje przy najmie socjalnym.
Organ podał jednocześnie, że uchwałą z dnia [...] września 2018 r. nr [...] na podstawie § 24 ust. 1 i 39 ust. 1 pkt 1 i 2 wówczas obowiązującej uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy rozstrzygnął o umieszczeniu J. N. na liście i zawarciu umowy najmu zajmowanego dotychczas lokalu. Umowa najmu została zawarta [...] grudnia 2018 r. na czas nieoznaczony.
Zarząd Dzielnicy [...] podniósł także, że [...] stycznia 2020 r. J. N. złożyła wniosek o wyrażenie zgody na oddanie lokalu przez najemcę do bezpłatnego używania na rzecz syna T. N. wskazując na zły stan zdrowia i konieczność opieki. Na dowód czego przedłożyła dokumenty.
W dalszej części uzasadnienia uchwały organ wskazał, że w marcu 2020 r. syn J. N. w oświadczeniu poinformował, że od połowy stycznia 2020 r. stan zdrowia mamy pogorszył się i musiał się nią opiekować. Podczas wizji lokalowej J. N. poinformowała, że zamieszkanie syna jest niezbędne z uwagi na konieczność udzielenia pomocy oraz fakt wypowiedzenia umowy najmu synowi, który wynajmował lokal od osoby fizycznej.
Organ podniósł, że w oparciu o § 26 ust. 2 uchwały Nr XXIII/669/2019 Rady m. st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy – uchwałą z [...] listopada 2020 r. nr [...] wyraził zgodę na oddanie lokalu przez najemcę do bezpłatnego używania na rzecz syna T. N. na czas nieoznaczony.
Organ zaznaczył, że na posiedzeniu Komisji Mieszkaniowej Rady Dzielnicy [...] (protokół nr [...]) wniosek o zamianę lokalu był analizowany wielotorowo. Zdaniem organu mając na uwadze osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą wynajmującego tj. najemcę i jej syna to kryterium metrażowe jest zachowane. Uwzględniono także inne informacje zawarte w aktach lokalowych np. wystąpienie J. N. z 2008 r. informujące o znęcaniu się T. N. nad matką (decyzja administracyjna nr [...] o jego wymeldowaniu). Organ stwierdził, że skoro wnioskodawczyni sama stworzyła sobie zagęszczenie w lokalu (udostępniła przedmiotowy lokal partnerce syna i ich dzieciom bez zgody urzędu) to zasadna wydaje się odmowa udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zamiany lokalu obecnie zajmowanego. W ocenie organu odmowa jest zgodna z zasadami celowości, rzetelności, gospodarności. Najemczyni mimo wiedzy o swoim stanie zdrowia zrobiła zagęszczenie w wynajmowanym lokalu bez zgody wynajmującego świadomie sama pogorszyła sobie warunki mieszkaniowe.
Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. stała się przedmiotem skargi J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając uchwałę w całości, zarzuciła jej naruszenie przepisów uchwały Rady m. st. warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy oraz Konstytucji RP.
Skarżąca wskazała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkuje od około 20 lat. Prawo najmu nabyła jej matka, a po jej śmierci została głównym najemcą. Na początku lat 2000 w lokalu wraz z nią zamieszkał jej syn T., który wyprowadził się po osiągnięciu samodzielności. Skarżąca podniosła, że w związku z pogorszającym się stanem zdrowia w styczniu 2020 r. złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] m. st. Warszawy wniosek o wyrażenie zgody na oddanie części lokalu do bezpłatnego używania przez jej syna i jego rodzinę. W odpowiedzi organ w dniu [...] listopada 2020 r. podjął uchwałę nr [...], w której wyraził zgodę na oddanie przez najemcę części przedmiotowego lokalu do bezpłatnego używania na rzecz jej syna na czas nieokreślony. We wniosku o wyrażenie zgody na oddanie części lokalu do bezpłatnego używania wskazałam, że syn wprowadzi się do lokalu razem ze swoimi małoletnimi dziećmi oraz ich matką. Skarżąca podała także, że organ jako przyczynę odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej wskazał, że udostępniłam lokal komunalny partnerce syna i ich dzieciom bez zgody wynajmującego m. st. Warszawy oraz, iż sama stworzyłam zagęszczenie lokalu.
Skarżąca jednocześnie zaznaczyła, że syn i jego partnerka bardzo jej pomagają i wyręczają w wielu czynnościach domowych. Dzięki ich pomocy może normalnie funkcjonować. Skarżąca dodała, że zajmowany przez nich lokal składa się z kuchni, łazienki, przedpokoju oraz jednego pokoju o powierzchni 19 m², co oznacza, że powierzchnia mieszkalna na jedną osobę wynosi 3,8 m². Zdaniem skarżącej jest to ogromne zagęszczenie, które uniemożliwia im normalne funkcjonowanie. Są to bardzo trudne warunki mieszkaniowe, które nie pozwalają na prawidłowy rozwój dzieci.
Skarżąca powołując się na § 12 ust. 4 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. nr XXIII/669/2019 wskazała, że z uwagi na sytuację rodziny konieczność poprawy warunków mieszkaniowych jest absolutnie niezaprzeczalna. W ocenie skarżącej wniosek o zamianę lokalu spełniał kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej, tj. kryterium finansowe określone w § 5 oraz warunki metrażowe określone w § 7 ww. uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Skarżąca jednocześnie zwróciła uwagę, że organ w piśmie informującym o odmowie zamiany zajmowanego mieszkania na lokal o większej powierzchni wskazał, że biorąc pod uwagę osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą urzędu, tj. jej i jej syna kryterium metrażowe jest zachowane. Zdaniem skarżącej organ w żaden sposób nie uwzględnił § 7 ust. 4 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., zgodnie z którym jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowe.
Reasumując skarżąca podkreśliła, że prawo lokalowe ustanowione uchwałą Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.
W piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2022 r. pełnomocnik z urzędu podtrzymując stanowisko skarżącej wyrażone w skardze z dnia 10 lutego 2022 r. wniósł o uchylenie uchwały Zarządu Dzielnicy [...] m. st. warszawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych. Pełnomocnik podniósł m.in., że T. N. składając oświadczenie w dniu [...] marca 2020 r. wskazał, że: "w trakcie kiedy opiekowałem się mamą została mi wypowiedziana umowa najmu lokalu, w którym poprzednio mieszkałem. W związku z tym obecnie nie mam dokąd wrócić, dlatego wraz z dziećmi i konkubiną mieszkamy u mamy’’. Kolejno, podczas wizji lokalowej w dniu [...] marca 2022 r. - jak wynika z dołączonego do akt sprawy protokołu (karta nr 68), w lokalu zastano W. K. tj. partnerkę T. N.. Osoby przeprowadzające wizję - zgodnie z twierdzeniami skarżącej doskonale zdawały sobie sprawę z faktu zamieszkiwania T. N. i jego rodziny wraz z J. N.. Uchwałą nr [...] z [...] listopada 2020 r. Zarząd Dzielnicy [...] wyraził zgodę na oddanie lokalu przez najemcę do bezpłatnego używania na rzecz syna T. N. na czas nieoznaczony. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca nie zdawała sobie sprawy, że w sytuacji kiedy organ wyraża zgodę na użytkowanie lokalu przez jej syna T., nie wyraża jednocześnie zgody na zamieszkanie w lokalu wraz z nim jego rodziny. Skarżąca nie zataiła przed organem informacji dotyczących najmu mieszkania, składając rzetelne oświadczenia i dokumenty, które są przez organ wymagane.
Pełnomocnik podniósł, że organ wydając zgodę na oddanie lokalu przez najemcę do bezpłatnego używania na rzecz syna T. N. na czas nieoznaczony — z całą pewnością posiadał wiedzę, że w lokalu nie zamieszka wyłącznie syn J. N.. Pełnomocnik przywołał treść § 7 ust. 4 Uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.: Wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c cyt. uchwały, warunek określony w powołanym wyżej przepisie nie dotyczy osób zamieszkujących w lokalach niedostosowanych do rzeczywistych, udokumentowanych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności lub udokumentowanego stanu zdrowia, jeżeli dostosowanie nie jest możliwe. Podniósł, że do wniosku strona dołączyła dokumentację medyczną, z której wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną.
W ocenie pełnomocnika utrzymanie zaskarżonej uchwały partnerka życiowa T. N. wraz z dwojgiem ich wspólnych małoletnich dzieci, będzie zmuszona wyprowadzić się z lokalu skarżącej, co doprowadzi do rozpadu podstawowej jednostki społecznej jaką jest rodzina. Aktualnie małoletnie dzieci nie mają stałego miejsca zamieszkania i zameldowania.
Pełnomocnik odnosząc się do twierdzenia organu, że skarżąca sama stworzyła sobie zagęszczenie lokalu podniósł, że skarżąca wymaga opieki syna z uwagi na wciąż pogarszający się stan zdrowia. Jednocześnie, z uwagi na brak miejsca zamieszkania T. N. nie mógł wprowadzić się do matki, zostawiając na pastwę losu swoją rodzinę. Pełnomocnik podniósł także, że organ posiadał pełną wiedzę co do stanu zamieszkania osób w najmowanym lokalu i nie wskazywał skarżącej ani podczas wizji lokalowej, ani w czasie składania wniosków i innych dokumentów, że skarżąca robi zagęszczenie w wynajmowanym lokalu.
Pełnomocnik dodał, że wszelkie działania skarżącej podejmowane były w dobrej wierze. Organ nie poinformował skarżącej, że winna ona złożyć wniosek o wyrażenie zgody na oddanie lokalu do bezpłatnego używania małoletnim dzieciom T. N. oraz jego partnerce. Działanie organu prawdopodobnie podyktowane było chęcią uniknięcia spełnienia warunków kwalifikujących do ubiegania się o poprawę warunków mieszkaniowych rodziny. Organ posiadał pełną wiedzę o osobach zamieszkujących w lokalu jeszcze przed podjęciem uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., zgodnie z którą organ wyraził zgodę na oddanie lokalu przez najemcę do bezpłatnego używania na rzecz syna skarżącej na czas nieoznaczony. Trudno wyobrazić sobie, że organ uznał, iż z skarżącą zamieszka jedynie jej syn, a małoletnie dzieci wraz z partnerką syna będą żyły w rozłączeniu. Skarżąca cierpi na szereg schorzeń, jej stan zdrowia stopniowo ulega pogorszeniu, bez wątpienia pomoc syna jest niezbędna. Pełnomocnik zaznaczył, że w ocenie skarżącej spełnia warunki do ubiegania się o poprawę warunków mieszkaniowych, ze względu na zły stan zdrowia, a przy tym problemy z poruszaniem się, a także z uwagi na zbyt mały metraż przypadający na jedną osobę zamieszkującą w najmowanym lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia. Przedstawił informacje dotyczące najmu lokalu i sytuacji wnioskodawczyni. Odniósł się do zarzutów skargi. Podniósł też m.in., że § 26 ust. 3 pkt 1 uchwały XXI11/669/2019 określa, że zgody na oddanie lokalu lub jego części do bezpłatnego używania, nie wyraża się jeżeli spowodowałoby to, że spełnione byłyby warunki kwalifikujące do ubiegania się o poprawę warunków mieszkaniowych. Przepis ten wprost zabrania wyrażenia takiej zgody wobec tego zgoda na bezpłatne używanie lokalu mogła zostać wyrażona jedynie wobec syna najemczyni, pozostałe osoby czyli jego partnerka oraz dwoje dzieci zamieszkali w lokalu bez zgody m.st. Warszawy. Organ wskazał, że cytowany przez skarżącą § 12 ust.4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy nie istnieje, a odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że ubiega się o zamianę lokalu na lokal większy by poprawić swoje warunków mieszkaniowych należy zauważyć, że zagęszczenie w lokalu powstało tylko i wyłącznie poprzez udostępnienie lokalu przez J. N. bez zgody wynajmującego. Skarżąca w skardze wskazała także, że w jej ocenie naruszony został § 7 ust.4 uchwały. W ocenie organu w niniejszej sprawie przesłanka ta nie występuje. Przede wszystkim trudna sytuacja zdrowotna skarżącej nie jest wynikiem warunków mieszkaniowych skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżona uchwała o odmowie udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej narusza w sposób istotny prawo, tj. zastosowany przez organ § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.
Podkreślenia wymaga przy tym, że za istotne naruszenie prawa uznaje
się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).
Za istotne naruszenie prawa (będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu) przyjmuje się również takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, nr 3, poz. 90; wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 679/12 i sygn. akt I OSK 997/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia wymaga, że choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Organ obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wypełnił należycie. Za podstawę odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej w formie zamiany zajmowanego lokalu na lokal większy organ przyjął art. 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r.
Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zgodnie zaś z drugim z powołanych przepisów, szczegółowa analiza powinna uwzględniać zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela.
Wynikający z powołanego przepisu nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tych przepisach okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organ nie dokonał pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji mieszkaniowej strony.
Odmowa udzielenia pomocy mieszkaniowej (zamiany lokalu na większy) oparta została w tej sprawie zasadniczo na stwierdzeniu, że wnioskodawczyni bez zgody wynajmującego świadomie pogorszyła swoje warunki mieszkaniowe ("jak wskazał organ "zrobiła zagęszczenie w wynajmowanym lokalu bez zgody wynajmującego"), w sytuacji gdy Zarząd Dzielnicy wyraził zgodę na oddanie lokalu do bezpłatnego używania tylko na rzecz syna skarżącej, a nie jego partnerki i ich dzieci.
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności tej sprawy oraz materiał dowodowy zawarty w aktach organu stwierdzić należało, że organ nie przeanalizował i nie rozważył wszechstronnie tegoż materiału dowodowego. W ocenie Sądu, sama tylko okoliczność, że zgoda na bezpłatne używanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. była udzielona jedynie synowi wnioskodawczyni, nie może stanowić w tej sprawie – w jej stanie faktycznym – okoliczności przesądzającej o braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej.
Twierdzenie organu, że wnioskodawczyni udostępniła lokal bez zgody urzędu partnerce syna i ich dzieciom, tj. wnukom skarżącej powinno być przez organ rozważone na gruncie całego materiału dowodowego.
Zwrócić trzeba bowiem uwagę, że z akt sprawy wynika, iż organ udzielając zgody na bezpłatne używanie lokalu przez syna wnioskodawczyni, miał wiedzę, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. poza J. N. mieszka nie tylko jej syn ale także jego partnerka i ich dzieci. Informację taką – oświadczenie – złożył syn skarżącej [...] marca 2020 r. Wskazał w nim m.in., że przez kilka dni próbował "pomagać mamie dojeżdżając do niej, jednak pomoc była potrzebna w zasadzie cały czas" w związku z czym postanowił wprowadzić się do niej. Podał też, że "Obecnie jest już lepiej, mama dalej jest chora, jednak nie wymaga stałej opieki, ponieważ może się samodzielnie poruszać. Niestety w trakcie kiedy opiekowałem się mamą została mi wypowiedziana umowa najmu lokalu, w którym poprzednio mieszkałem. W związku z tym obecnie nie mam dokąd wrócić, dlatego wraz z dziećmi i konkubiną mieszkamy u mamy".
Zarząd Dzielnicy udzielając zgody [...] listopada 2020 r. miał zatem wiedzę o tym, że w lokalu mieszka cała rodzina skarżącej, tj. poza synem wnioskodawczyni także jego konkubina i ich dzieci.
W ocenie Sądu, powoływanie się w zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwale, w tych okolicznościach, które nie zostały przez organ wzięte pod uwagę, na sam fakt zamieszkiwania tych osób bez zgody organu, nie może przesądzać sam w sobie o odmowie przyznania pomocy mieszkaniowej. Kwestia dotycząca zamieszkiwania w lokalu partnerki syna i ich dzieci bez zgody właściciela lokalu - jako przesłanki określonej w § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. – winna być szczegółowo rozważona przez organ na gruncie całego materiału dowodowego. Okoliczności, w jakich doszło do powstania aktualnej sytuacji mieszkaniowej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie zostały w tej sprawie przez organ należycie i wszechstronnie rozważone.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała, jako wydana z istotnym naruszeniem przepisów art. 7 k.p.a. oraz § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Odnosząc się do argumentacji odpowiedzi na skargę podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest wyłącznie zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. o odmowie udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej. Kwestia stosowania przez organ przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy w odniesieniu do innych uchwał podejmowanych przez organ nie jest przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.
Rozstrzygając w sprawie ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania. Całokształt okoliczności niniejszej sprawy organ rozważy także na gruncie § 7 ust. 4 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r., zgodnie z którym, jeżeli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1 i 3. Wszechstronne rozważania uzasadniające stanowisko organu winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI