II SA/WA 486/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
renta inwalidzkafunkcjonariusz Policjiwznowienie postępowaniaprawo administracyjneprawo emerytalnesąd administracyjnypostanowienieMinister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiające wznowienia postępowania emerytalnego, uznając, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, gdy sprawa toczy się przed sądem powszechnym.

Skarżący, były funkcjonariusz Policji, domagał się wznowienia postępowania w sprawie decyzji dotyczącej zwiększenia renty inwalidzkiej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił postanowienie odmawiające wznowienia i umorzył postępowanie, wskazując, że przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, gdy sprawa została już skierowana do sądu powszechnego. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra, że w takich przypadkach obowiązuje odrębna regulacja zawarta w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe.

Sprawa dotyczyła skargi K. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2022 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie decyzji z [...] września 2015 r. o odmowie zwiększenia renty inwalidzkiej. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji pierwotnie odmówił wznowienia postępowania, uznając decyzję z 2015 r. za nieostateczną, ponieważ skarżący wniósł od niej odwołanie do sądu powszechnego, a postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone. Minister, rozpatrując zażalenie skarżącego, uchylił postanowienie Dyrektora ZER i umorzył postępowanie, argumentując, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczące wznowienia postępowania nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, gdy sprawa toczy się przed sądem powszechnym. Zamiast tego, w sprawach tych obowiązuje art. 33 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin (u.z.e.f.), który zawiera odrębną regulację. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że Minister prawidłowo zastosował prawo. Sąd podkreślił, że skoro sprawa została skierowana do sądu powszechnego, postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia nie mogło być wszczęte na podstawie k.p.a. Wskazano, że w takiej sytuacji organ pierwszej instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., a Minister prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a., uznając sprawę za bezprzedmiotową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, gdy sprawa toczy się przed sądem powszechnym. W takich przypadkach obowiązuje odrębna regulacja zawarta w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawiera odrębną regulację dotyczącą możliwości zmiany lub uchylenia decyzji, która nie jest tożsama z instytucją wznowienia postępowania w k.p.a. Skoro sprawa została skierowana do sądu powszechnego, postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia nie mogło być wszczęte na podstawie k.p.a., a organ pierwszej instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.e.f. art. 33

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.e.f. art. 33

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.e.f. art. 11

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.p.a. art. 180

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.e.f. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.e.f. art. 33 § ust. 7

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.z.e.f. art. 32 § ust. 2 i 3a-5

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, gdy sprawa toczy się przed sądem powszechnym. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawiera odrębną regulację w tym zakresie. Organ pierwszej instancji powinien był odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Minister prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że organy nie zastosowały przepisów k.p.a. i nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego, kwestionując sposób oceny dowodów i brak uwzględnienia opinii biegłych.

Godne uwagi sformułowania

sprawa z wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania [...] nie mogła być rozpatrywana w trybie przepisów k.p.a. przepisy k.p.a., dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, podobnie jak przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności, nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego już chwili złożenia przez Skarżącego ww. wniosku o wznowienie postępowania [...] zachodziła przesłanka z art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Krzycki

sędzia

Ewa Kwiecińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do decyzji organów emerytalnych, gdy sprawa toczy się przed sądem powszechnym, oraz że w takich sytuacjach organ powinien odmówić wszczęcia postępowania lub umorzyć je jako bezprzedmiotowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie dotyczące świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy zostało skierowane do sądu powszechnego, a następnie próbowano wszcząć postępowanie wznowieniowe w trybie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej możliwości wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście spraw emerytalnych funkcjonariuszy, co może być istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ubezpieczeń społecznych.

Czy można wznowić postępowanie emerytalne, gdy sprawa już trafiła do sądu? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 486/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 288
art. 33
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem") postanowieniem z [...] lutego 2022r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia K.J. (zwany dalej "Skarżącym") uchylił postanowienie Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Dyrektorem ZER") z [...] grudnia 2021r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie decyzji z [...] września 2015r. (o odmowie zwiększenia renty inwalidzkiej o 10% podstawy jej wymiaru oraz wypłaty wyrównania z tego tytułu) i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości.
W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm., zwana dalej "k.p.a.").
Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący [...] grudnia 2021r. zwrócił się do Dyrektora ZER, na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] września 2015r. o odmowie zwiększenia świadczeń o 10% z podstawy przyjęcia w zakresie sprawy wyłącznie orzeczeń komisji lekarskich ze skierowania tego organu zaopatrzeniowego dla funkcjonariusza Policji.
Dyrektor ZER ww. postanowieniem z [...] grudnia 2021r. wydanym na mocy art. 149 § 3 i art. 145 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie ww. decyzji [...] września 2015r., stwierdzając, że jest ona nieostateczna, bo prawomocnie nie zakończono postępowania odwoławczego. Skarżący wniósł bowiem od ww. decyzji z [...] września 2015r. odwołanie do Sądu powszechnego, w trybie art. 4779 § 1 ustawy z 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2020r., poz. 1575, ze zm., zwana dalej "k.p.c.") i do dnia wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie zakończono prawomocnie tego postępowania. Wyrok Sądu pierwszej instancji, oddalający odwołanie Skarżący zaskarżył apelacją, której nie rozpoznano.
Skarżący w zażaleniu od ww. postanowienia Dyrektora ZER wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpatrzenia.
Minister, mając na względzie ww. zażalenie Skarżącego, wyjaśnił, że stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biuro Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020r., poz. 735, ze zm., zwana dalej "u.z.e.f.") odwołanie od decyzji wydanych na podstawie art. 32 ust. 1 u.z.e.f. przysługuje zainteresowanemu do właściwego sądu, według zasad określonych w k.p.c. Stosownie do art. 11 u.z.e.f. w sprawach nieuregulowanych w u.z.e.f. stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, k.p.a. i przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienia WSA w Warszawie z: 27 lutego 2015r. sygn. akt II SAB/Wa 211/14; 5 listopada 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 289/13; 31 października 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 291/13). Z orzeczeń tych wynika, że przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ustalających lub odmawiających prawa do zaopatrzenia emerytalnego, jak również decyzji ponownie ustalającej m.in. wysokość świadczenia, nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, czy rentowego. Analogiczne stanowisko przedstawił WSA w Warszawie w postanowieniu z 25 czerwca 2010r. sygn. akt II SA/Wa 856/10, stwierdzając, że art. 33 u.z.e.f. pozwala na ponowne ustalenie prawa do świadczeń i ich wysokości na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności, mające wpływ na prawo lub wysokość świadczenia.
Minister zaznaczył, że art. 33 u.z.e.f. zmieniono art. 4 ustawy z 10 lutego 2017r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz. 715). Z treści uzasadnienia do projektu ustawy "problematyka wzruszalności decyzji ZUS-u i procedur, w których to może nastąpić, a także decyzji wydawanych przez wojskowy organ emerytalny oraz organy emerytalne właściwe, w myśl przepisów wydanych na podstawie art. 32 ust. 2a u.z.e.f., ma zostać poddana regulacji szczególnej, wzorowanej na art. 145 k.p.a. Wyliczenie expressis verbis przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji pozwala uwzględnić specyfikę decyzji emerytalno-rentowych i okoliczność, że art. 180 k.p.a. stwarza furtkę do wprowadzenia odrębności w zakresie postępowania, jakie może toczyć się po wydaniu decyzji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Minister - mając względzie ww. orzecznictwo i zmianę art. 33 u.z.e.f. - uznał, że przepisy k.p.a., dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, podobnie jak przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności, nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, ustalających prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia. Art. 180 k.p.a. wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Stosownie do art. 33 ust. 7 u.z.e.f., uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji organu emerytalnego. Przepisy art. 32 ust. 2 i 3a-5 stosuje się odpowiednio.
W ocenie Ministra, w sprawie brak było podstaw prawnych do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego (na mocy art. 147 k.p.a.). W tym zakresie odwołał się do WSA w Poznaniu z 30 kwietnia 2021r. sygn. akt II SA/Po 707/20, zgodnie z którym w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego, to stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należy w postępowaniu odwoławczym uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji. Twierdzenie o braku zastosowania trybów nadzwyczajnych do decyzji organu emerytalnego jest również zbieżne z uzasadnieniem uchwały 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2013r. sygn. akt I OPS 1/13.
Minister podzielił też stanowisko NSA zawarte w postanowieniu z 17 grudnia 2014r. sygn. akt I ONP 2/14, zgodnie z którym w sprawach ubezpieczeń społecznych decyzje nie zapadają "w toku instancji", lecz są wydawane w ramach odrębnego postępowania, w którym weryfikacji nie dokonuje organ wyższego stopnia, lecz sąd powszechny właściwy do rozpoznania odwołania. Cechę ostateczności uzyskują decyzje kończące jednoinstancyjne postępowanie prowadzone przez organ rentowy (...). W piśmiennictwie wskazano, że w toku instancji administracyjnej nie przysługuje żaden środek odwoławczy od decyzji rentowych. Wobec tego, od momentu wydania decyzje rentowe mają charakter ostateczny. Z kolei w świetle art. 269 k.p.a. decyzje rentowe stają się aktami prawomocnymi na skutek oddalenia od nich odwołania przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych bądź na skutek upływu terminu do Jego wniesienia (zob. R. Babińska, Wzruszalność prawomocnych decyzji rentowych, wyd. Oficyna a Wolters Kluwer business 2007, s. 74-76). Wniesienie odwołania od decyzji organu emerytalnego powoduje przeniesienie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych na drogę postępowania sądowego i z tym momentem dochodzi do wszczęcia sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c.
2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie obu ww. postanowień: Ministra z [...] lutego 2022r. i Dyrektora ZER z [...] grudnia 2021r. i przekazanie sprawy Ministrowi, z uwagi na naruszenie m.in.:
- w sposób oczywisty zakresu podmiotowego, poprzez przyjęcie wniosku byłego policjanta, oraz zakresu sprawy cywilnej i ubezpieczeniowej z systemu powszechnego ustawy o funduszu ubezpieczeń społecznych, gdzie bezspornie zakres ten jest oczywiście chybiony i nie odpowiada przepisom prawa, oraz stanowi faktycznemu w sprawie policjanta;
- nieprawidłowe zastosowanie i wykładnię przepisów u.z.e.f. i przyjęcie, że w zakresie aktów administracyjnych w sprawie policjanta, który uzyskał uprawnienia emerytalne w zaopatrzeniowym systemie dla policjantów, od decyzji ustalających prawo podmiotowe, czy takie prawa, albo odmawiające ustalenia takiego prawa do świadczeń pieniężnych, przysługuje odwołanie do Sądu powszechnego, gdy z norm u.z.e.f. odwołanie przysługuje do Sądu powszechnego wyłącznie od decyzji przyznających prawo do policyjnej renty, lub emerytury podmiotom nie będącym policjantami (por. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 418/10).
Skarżący w uzasadnieniu skargi wyjaśnił m.in., że organ, mimo nakazu z art. 11 u.z.e.f. nie stosuje w żadnym zakresie, przyjmując niejako dla działań i czynności, oraz w zakresie podejmowanych decyzji, normy prawa cywilnego, z równoczesnym przyjęciem dowolności środków dowodowych i tworzenia dowolnej rzeczywistości w zakresie akt i dokumentów, a całkowicie i niezasadne, oraz bez wykazania ustawowego nie stosowania wbrew art. 7 k.p.a. środków dowodowych przedkładanych przez policjanta dla wydania decyzji z zakresu uznania administracyjnego, lub odmowy jego uznania.
3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4. Skarżący w pismach z [...] kwietnia 2022r., [...] i [...] września 2022r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu powołał m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 stycznia 2003r. sygn. akt SK 27/02 i uznał m.in. za zasadne zakreślenie Dyrektorowi ZER "obowiązku odniesienia się do zakresu przedmiotowego wystąpienia procesowego strony, oraz:
- odniesienia się i udowodnienia przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i jakiego jego zakresu przeprowadzenia niejawnie aktami administracyjnymi tego postępowania zakończonego bez udziału strony w jego toku decyzja administracyjną odmowy stronie prawa do podwyższenia świadczenia policyjnej reny inwalidzkiej o 10%, mimo udowodnienia tego prawa w sposób ustawowo wymagalny opinią z biegłych komisji lekarskiej powołanej przez upoważniony organ resortu spraw wewnętrznych w Policji;
- wyjaśnienie i wskazanie norm przepisów postępowania, na podstawie których o organ przeprowadził niejawnie postępowanie wyjaśniające i po którego przeprowadzeniu wydał decyzję administracyjna odmowną uznania prawa strony za udowodnione, wraz z wyjaśnieniem i podaniem podstaw prawa, z których organ wywodzi niedopuszczalność uznania i uwzględnienia dowodu z opinii z biegłych komisji lekarskiej przedłożonego przez policjanta zgodnie z przepisami k.p.a., wraz z wyjaśnieniem przyczyn i podstaw prawa wyłączenia strony z prawa do jakichkolwiek czynności w oku takiego postępowania wyjaśniającego, wobec wiążącego nakazu z z art. 7, art. 77, art. 76 i art. 10 § 1 k.p.a.;
- czy tez organ kwestionuje opinię [...], jako niezgodną z prawem, prawdą i wiedzą obiektywną i wiedzą medyczną członków tej komisji lekarskiej;
- wykazanie normy prawa materialnego, z której to normy Dyrektor ZER wywodzi, że jest upoważniony do kierowania policjanta w zakresie sprawy o prawo do jednorazowego odszkodowania dla orzekania i opiniowania komisyjno-lekarskiego odrębnie od organu resortu spraw wewnętrznych, ze skutkiem prawa w tym zakresie zaprzeczeniu prawu policjanta do takiego jednorazowego odszkodowania wypłacanego przez organ resoru spraw wewnętrznych ze środków budżetowych na ten cel przeznaczonych w dyspozycji takiego organu."
5. Minister w odpowiedzi na ww. pisma podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sąd wskazuje, że skargę rozpoznano w trybie uproszczonym z uwagi na treść art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż w sprawie wydano postanowienie, o którym mowa w tym przepisie.
Sąd wyjaśnia ponadto, że Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontroluje więc legalność rozstrzygnięcia – postanowienia - zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
3. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone, ww. postanowienie Ministra z [...] lutego 2022r. odpowiada prawu. Minister, uchylając ww. postanowienie Dyrektora ZER z [...] grudnia 2021r. i umarzając postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości, stosownie do art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 k.p.a., prawidłowo wyjaśnił Skarżącemu, że sprawa z wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z [...] września 2015r. (o odmowie zwiększenia renty inwalidzkiej o 10% podstawy jej wymiaru oraz wypłaty wyrównania z tego tytułu), w odniesieniu do której Skarżący uruchomił tryb odwoławczy przed Sądem powszechnym, nie mogła być rozpatrywana w trybie przepisów k.p.a.
Zgodnie z art. 1 k.p.a. przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy indywidualne z zakresu prawa administracyjnego.
Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą działać tylko o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia i tylko w zakresie upoważnienia wynikającego z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Z art. 11 u.z.e.f. wynika ponadto, że w sprawach nieuregulowanych w u.z.e.f. stosuje się przepisy: - ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, - k.p.a. oraz - przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Również art. 180 k.p.a. wskazuje, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.
Tym samym, jeśli w u.z.e.f. przewidziano szczególny tryb wznawiania postępowania, wprawdzie wzorowany na przepisach k.p.a., ale odrębny od przepisów k.p.a., to należy przyjąć, że organ administracyjny do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, w trybie przepisów k.p.a, nie ma podstaw prawnych do jego merytorycznego rozpatrzenia w trybie przepisów k.p.a., bo nie przewidział tego ustawodawca.
Sąd podziela tym samym stanowisko Ministra, że przepisy k.p.a., dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, podobnie jak przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności, nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego, ustalających prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, wobec której uruchomiono tryb odwoławczy przed Sądem powszechnym. W tym zakresie Minister miał uzasadnione podstawy do powołania się w zaskarżonym postanowieniu na orzecznictwo Sądów administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z 30 kwietnia 2021r. sygn. akt II SA/Po 707/20; uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2013r. sygn. akt I OPS 1/13 oraz postanowienia WSA w Warszawie z: 27 lutego 2015r. sygn. akt II SAB/Wa 211/14; 5 listopada 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 289/13; 31 października 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 291/13).
Tym samym trafne było uznanie przez Ministra, że niemożliwe było rozpatrzenie przez organy administracyjne wniosku Skarżącego z [...] grudnia 2021r., z którego w sposób wyraźny wynikało, że Skarżący domaga się wznowienia postępowania w trybie przepisów k.p.a. w odniesieniu do decyzji z [...] września 2015r. o odmowie zwiększenia renty inwalidzkiej o 10% podstawy jej wymiaru oraz wypłaty wyrównania z tego tytułu, wobec której Skarżący uruchomił tryb odwoławczy przed Sądem powszechnym.
Prawidłowo również Minister powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na przepis art. 33 u.z.e.f., wyjaśniając przesłanki, wskazujące na potrzebę uchylenie wydanego przez Dyrektora ZER ww. postanowienia [...] grudnia 2021r. (odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie ww. decyzji z [...] września 2015r.) oraz umorzenia postępowania w całości przed organem pierwszej instancji.
W art. 33 ust. 1 u.z.e.f. enumeratywnie wskazano bowiem przesłanki, z powodu których uchyleniu lub zmianie podlega decyzja organu emerytalnego ustalająca prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia.
Do takiej sytuacji dochodzi jeżeli: zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności faktyczne, które mają wpływ na prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia (pkt 1); decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (pkt 2); dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 3); decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu emerytalnego przez osobę pobierającą świadczenie (pkt 4); decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność (pkt 5); przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu emerytalnego (pkt 6).
Dzieje się tak zarówno na wniosek osoby zainteresowanej, jak i z urzędu.
Stosownie do art. 33 ust. 7 u.z.e.f. uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji organu emerytalnego. Przepisy art. 32 ust. 2 i 3a-5 stosuje się odpowiednio.
Powyższe przepisy art. 11 i art. 33 u.z.e.f. oraz art. 180 k.p.a. wskazują, że organy administracyjne nie stosują przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania (art. 145- 152 k.p.a.), bo przepis art. 33 u.z.e.f. zawiera odrębną regulację z tego zakresu.
Tym samym niemożliwe i nieprawidłowe było zastosowanie przez Dyrektora ZER przepisów dotyczących wstępnego postępowania w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 i art. 145 § 1 k.p.a.). Skoro bowiem wznowienie postępowania w trybie k.p.a. nie było w sprawie możliwe, bo obwiązuje art. 33 u.z.e.f., to organ pierwszej instancji – Dyrektor ZER – powinien w związku z ww. wnioskiem Skarżącego z [...] grudnia 2021r., stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., odmówić wszczęcia postepowania.
Z przepisu art. 61a k.p.a. wynika bowiem, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Skoro zatem doszło do błędnego wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia w trybie art. 149 k.p.a., prawidłowo Minister zastosował w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 123 k.p.a. Warto bowiem podnieść, że w judykaturze wskazywano wielokrotnie, że bezprzedmiotowość postępowania może stanowić podstawę do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2010r. sygn. akt I OSK 1731/09 wskazał, że "dla przykładu, należy umorzyć wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.), jeżeli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a. okazało się, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania nie jest stroną" (LEX nr 745153).
Sąd w związku z tym stwierdza, że prawidłowe było umorzenie przez Ministra postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie wznowieniowe zmierza bowiem do weryfikacji decyzji ostatecznej. Wznowienie postepowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie, w którym wydano tę decyzję dotknięte było którąś z kwalifikowanych wadliwości, wyliczonych w art. 145 k.p.a.
Ustawodawca na gruncie u.z.e.f. nie przewidział jednak instytucji wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 k.p.a. w odniesieniu do decyzji organu emerytalnego, ustalających prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia, przez wprowadzenie art. 33 u.z.e.f. Tym samym niedopuszczalne było uruchomienie trybu wznowienia postępowania. Już chwili złożenia przez Skarżącego ww. wniosku o wznowienie postępowania z [...] grudnia 2021r. zachodziła przesłanka z art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Skoro organ pierwszej instancji nie zastosował tego przepisu i wydał postanowienie w trybie art. 149 k.p.a., Minister był zobowiązany zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a.
4. Sąd w tym stanie rzeczy, uznał, że skargę należało oddalić, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI