II SA/Wa 484/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-10-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjazwolnienie ze służbykorupcjaetyka zawodowaważny interes służbynieposzlakowana opiniapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezarzuty karne

WSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o zwolnienie ze służby, uznając, że zarzuty popełnienia przestępstw korupcyjnych uzasadniają zwolnienie ze względu na ważny interes służby, nawet przed prawomocnym wyrokiem skazującym.

Funkcjonariusz Policji złożył skargę na rozkaz personalny o zwolnienie ze służby, wydany na podstawie zarzutów popełnienia przestępstw korupcyjnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty te, mimo braku prawomocnego wyroku skazującego, naruszają wymóg nieposzlakowanej opinii i uzasadniają zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby. Sąd podkreślił, że ochrona trwałości stosunku służbowego policjanta nie jest bezwzględna, a dobro służby i zaufanie publiczne mają pierwszeństwo.

Skarżący, funkcjonariusz Policji, wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia były zarzuty popełnienia przestępstw korupcyjnych (art. 228 § 3 i 4 Kk) oraz naruszenia zasad etyki zawodowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasady domniemania niewinności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, nawet przed prawomocnym wyrokiem, powodują utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, co jest wymogiem do pełnienia służby w Policji. Sąd podkreślił, że ważny interes służby, rozumiany jako interes społeczny i ochrona autorytetu Policji, uzasadnia zwolnienie funkcjonariusza w takiej sytuacji. Sąd zaznaczył, że postępowanie administracyjne nie bada winy karnej, a jedynie ocenia, czy postawione zarzuty dyskwalifikują funkcjonariusza. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych, w tym obowiązku zasięgnięcia opinii organizacji związkowej, wskazując na przekroczenie terminu przez skarżącego. Rozstrzygnięcie o natychmiastowej wykonalności decyzji uznano za uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, powodują utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, co jest wymogiem do pełnienia służby w Policji i uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo postawienie zarzutów popełnienia przestępstw korupcyjnych dyskwalifikuje funkcjonariusza z uwagi na wymóg nieposzlakowanej opinii, co narusza ważny interes służby i zaufanie publiczne do Policji, niezależnie od wyniku postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o. Policji art. 41 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawa do zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja ma charakter uznaniowy.

u.o. Policji art. 25 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Warunek pełnienia służby w Policji - posiadanie nieposzlakowanej opinii.

Kk art. 228 § 3 i 4

Kodeks karny

Przestępstwa związane z korupcją (przyjęcie lub żądanie korzyści majątkowej).

Pomocnicze

u.o. Policji art. 43 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obowiązek zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej przed zwolnieniem policjanta ze służby.

u.o. Policji art. 43 § 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Termin na wskazanie przez policjanta zakładowej organizacji związkowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględniania słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

k.p.k. art. 5 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty popełnienia przestępstw korupcyjnych uzasadniają zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby, nawet przed prawomocnym wyrokiem. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza dyskwalifikuje go z pełnienia służby. Zasada domniemania niewinności nie wyklucza konsekwencji prawnych w innych procedurach (np. zwolnienie ze służby) w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu był uzasadniony ważnym interesem służby. Organ prawidłowo postąpił, nie uwzględniając opinii organizacji związkowej po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (brak dowodów, niewyjaśnienie okoliczności, naruszenie zasady prawdy materialnej). Naruszenie art. 108 K.p.a. poprzez zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności bez uzasadnienia. Naruszenie art. 25 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji poprzez dowolne uznanie utraty nieposzlakowanej opinii z naruszeniem zasady domniemania niewinności. Naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez zwolnienie bez podstaw. Naruszenie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niezasięgnięcie opinii właściwej organizacji związkowej.

Godne uwagi sformułowania

Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Zwolnienie ze służby przez wzgląd na jej ważny interes, wobec postawienia określonych zarzutów, nie narusza zasady domniemanie niewinności. W odbiorze społecznym nie powinni bowiem być zatrudnione w Policji osoby, którym postawiono tego rodzaju poważne zarzuty.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby w przypadku postawienia mu zarzutów popełnienia przestępstw, nawet przed prawomocnym wyrokiem, ze względu na ważny interes służby i utratę nieposzlakowanej opinii."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i zarzutów korupcyjnych. Interpretacja 'ważnego interesu służby' może być stosowana analogicznie do innych służb mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu korupcji w służbach mundurowych i interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia ze służby w takich okolicznościach, co jest istotne dla prawników i potencjalnie dla opinii publicznej.

Policjant oskarżony o korupcję zwolniony ze służby. Sąd: zarzuty dyskwalifikują, nawet bez wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 484/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi M.T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Uzasadnienie
M. T. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej także jako: organ) z dnia [...] stycznia 2024 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej, jako: organ I instancji) z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 ze zm.), z dniem [...] listopada 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego wskazano, że Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do organu I instancji o zwolnienie skarżącego - wówczas kontrolera ruchu drogowego Referatu [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Powyższe przełożony policjanta uzasadnił przedstawieniem policjantowi (w postępowaniu o sygn. akt [...]) zarzutów popełnienia przestępstw z art. 228 § 3 i 4 Kodeksu karnego (dalej, jako: Kk).
Następnie Komendant Powiatowy Policji w [...] pismem z dnia [...] września 2023 r. poinformował o wszczęciu przeciwko policjantowi postępowania dyscyplinarnego oraz przekazał m.in. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2023 r. wydane w sprawie o sygn. akt [...], którym Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] del. do Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił skarżącemu zarzuty o to, że:
- w dniu [...] stycznia 2023 r. w miejscowości [...] woj. [...], jako funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w związku z pełnieniem funkcji publicznej, uzależnił podjęcie dalszych czynności służbowych związanych z popełnionym wykroczeniem od wręczenia korzyści majątkowej, a następnie przyjął korzyść majątkową w wysokości 500 zł od Pana L. C., kierującego samochodem marki [...], w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym i za odstąpienie od obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.), co nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa za popełnione wykroczenie drogowe polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o bliżej nieustaloną wartość, tj. o czyn z art. 228 § 3 i 4 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk:
- w dniu [...] stycznia 2023 r. w miejscowości [...] woj. [...] jako funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w związku z pełnieniem funkcji publicznej, zażądał i przyjął korzyść majątkową w wysokości 20 EURO od Pana K. O., kierującego samochodem marki [...], w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym za popełnione wykroczenie drogowe polegające na niestosowaniu się do znaku zakazu wjazdu, tj. o czyn z art. 228 § 4 Kk,
- w dniu [...] lutego 2023 r. w miejscowości [...] woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z [...] P. N., jako funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], w związku z pełnieniem funkcji publicznej, zażądał i przyjął korzyść majątkową w wysokości 500 zł od Pana R. N., kierującego samochodem marki [...] w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym i za odstąpienie od obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa za popełnione wykroczenie drogowe polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o bliżej nieustaloną wartość, tj. o czyn z art. 228 § 3 i 4 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk.
Komendant Powiatowy Policji w [...] przekazał ponadto:
- postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r., na mocy którego został wobec skarżącego zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] sierpnia 2023 r. od godz. 08:30 do dnia [...] listopada 2023 r. do godz. 08:30;
- rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. o zawieszeniu skarżącego, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, w czynnościach służbowych od dnia [...] sierpnia 2023 r. do dnia [...] listopada 2023 r.;
postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. w przedmiocie wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego i przedstawieniu następujących zarzutów:
• w dniu [...] stycznia 2023 r. w miejscowości [...] woj. [...], będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, w tym kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, nadto wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz dbania o społeczny wizerunek formacji, w której służy i budowania zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił, w ten sposób, że uzależnił podjęcie dalszych czynności służbowych związanych z popełnionym wykroczeniem od wręczenia korzyści majątkowej, a następnie przyjął korzyść majątkową w wysokości 500 zł od Pana L. C., kierującego samochodem marki [...] w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym i obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2,11 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3),
• w dniu [...] stycznia 2023 r. w miejscowości [...] woj. [...], będąc zobowiązanym do przestrzegania. zasad etyki zawodowej policjanta, w tym kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, nadto wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz dbania o społeczny wizerunek formacji, w której służy i budowania zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił, w ten sposób, że zażądał i przyjął korzyść majątkową w wysokości 20 EURO od Pana K. O., kierującego samochodem marki [...] w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym za popełnione wykroczenie drogowe polegające na niezastosowaniu się do znaku zakazu wjazdu, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2,11 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta",
• w dniu [...] lutego 2023 r. na trasie [...]- [...] woj. [...], będąc zobowiązanym do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, w tym kierowania się zasadami współżycia społecznego i postępowania w taki sposób, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji, nadto wystrzegania się korupcji w każdej postaci oraz dbania o społeczny wizerunek formacji, w której służy i budowania zaufania do niej, obowiązku tego nie dopełnił, w ten sposób, że działając wspólnie i w porozumieniu z [...]. P. N. zażądał i przyjął korzyść majątkową w wysokości 500 zł od Pana R. N., kierującego samochodem marki [...] w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym i obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 2, 11 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"',
postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] września 2023 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego.
Pismem z dnia [...] września 2023 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stronę postępowania pouczono o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 K.p.a. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, stronę wezwano do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania.
Następnie Komendant Powiatowy Policji w [...] za pismem z dnia [...] września 2023 r. przekazał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...]:
- pismo Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] września 2023 r., w którym wskazano, iż do dnia sporządzenia pisma nie wydano postanowień o zmianie lub uzupełnieniu zarzutów przedstawionych skarżącemu oraz, że w dniu [...] września 2023 r. policjant przyznał się do popełnienia czynów, które są mu zarzucone i złożył wyjaśnienia,
- zażalenie obrońcy z dnia [...] sierpnia 2023 r. na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. o tymczasowym aresztowaniu w postępowaniu przygotowawczym,
- postanowienie z dnia [...] września 2023 r. o uchyleniu środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania i o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, poręczenia majątkowego i dozoru Policji.
W dniu [...] października 2023 r. skarżący wskazał NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] jako organizację związkową właściwą do wydania opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która ma reprezentować go w tym postępowaniu.
W dniu [...] października 2023 r. do organu I instancji wpłynęło wystąpienie strony, w której wskazała Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów jako organizację związkową właściwą do wydania opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pismem z dnia [...] października 2023 r. Przewodniczący Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] oraz I Zastępca Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] poinformowali, iż Organizacja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] nie posiada uprawnień do przedstawienia opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w związku z faktem, iż wymieniony nie jest członkiem tej Organizacji.
Pismem z dnia [...] października 2023 r. poinformowano stronę o wystąpieniu do wskazanej przez nią w piśmie z dnia [...] października 2023 r. organizacji związkowej oraz wskazano, iż wskazanie nowej organizacji związkowej nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, co skutkuje jego nieuwzględnieniem.
Następnie pismem z dnia [...] października 2023 r. zawiadomiono skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego wydanie decyzji w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W dniu [...] listopada 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, w którym zarzucił organowi naruszenie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.
W dniu [...] listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, wydał rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2023 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] listopada 2023 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynął rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2023 r., na mocy którego przedłużono okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych do dnia [...] lutego 2024 r.
Rozkaz ten Komendant Wojewódzki Policji w [...] uchylił w części dotyczącej zakończenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych i ustalił tę datę do czasu ukończenia postępowania karnego, w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymując w mocy (rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r.).
Od rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2023 r. skarżący odwołał się.
Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2024 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ przywołał treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazał, iż decyzja wydana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, a następnie wyjaśnił pojęcie "ważnego interesu służby".
Organ podniósł, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie (o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów.
W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Dalej organ podał, iż nie jest w sprawie sporne, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] del. do Prokuratury Okręgowej w [...] w toku śledztwa o sygn. akt [...], w dniu [...] sierpnia 2023 r., wydał postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw stypizowanych w art. 228 § 3 i 4 Kk. Postanowienie to zostało podejrzanemu - skarżącemu ogłoszone w dniu [...] sierpnia 2023 r. Ponadto, w postępowaniu karnym, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, który został uchylony na mocy postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] września 2023 r. z jednoczesnym zastosowaniem środków zapobiegawczych w postaci: poręczenia majątkowego w kwocie 10.000 zł, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz dozoru Policji z zakazem kontaktowania się ze współpodejrzanymi.
Komendant wskazał, że czyny, o które podejrzany jest skarżący są typami kwalifikowanymi przestępstwa tzw. łapownictwa biernego i pozostają w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego. Zachowanie natomiast funkcjonariusza Policji, które prowadzi do przedstawienia mu zarzutów popełnienia przestępstw z art. 228 § 3 i 4 Kk nie tylko dyskredytuje go jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej.
W ocenie organu, podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 228 § 3 i 4 Kk (umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego), systematycznie zwalczanych w szeregach formacji i negatywnie odbieranych wśród społeczeństwa sprawia, iż wymieniony niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie skarżącego w służbie. Skarżący, jako policjant był zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw - tymczasem sam jest podejrzany o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego.
Organ dodał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego z in rem w ad personam. Nadto, organ prowadzący postępowanie administracyjne wyjaśnił, iż nie badał zasadności zarzutu zawartego w treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych oraz wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego. Byłoby to nie tylko niecelowe, ale i bezzasadne. Do tego powołane są odpowiednie inne organy.
Natomiast materiał dowodowy zebrany w niniejszym postępowaniu administracyjnym jednoznacznie wskazuje, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego, uzasadnione jest rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Pozostawienie skarżącego w służbie jest niemożliwe, gdyż mogłoby pozbawić tę formację wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć co najmniej demotywująco, a nawet demoralizująco, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów skarżący obecnie nie wypełnia.
Komendant podniósł również, iż zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 4 ustawy o Policji.
Organ wyjaśnił też, że rozkaz personalny organu I instancji spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a., a więc prawidłowe jest rozstrzygnięcie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Końcowo Komendant wskazał, że brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności tej decyzji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 K.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości. Powyższe wynika z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj. art. 6-11, art. 77, art. 80, art. 133 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:
• wydanie decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie,
• zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy materialnej i obowiązku działania przez organ pierwszej instancji na podstawie przepisów prawa,
• uchybienie ustawowemu obowiązkowi należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków,
• nieprzeprowadzenie istotnych czynności dowodowych, w szczególności nieprzesłuchanie funkcjonariusza i zgłoszonych przez niego świadków oraz niewystąpienie o wydanie opinii w sprawie jego zwolnienia do właściwej organizacji związkowej,
• niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy;
• art. 108 K.p.a. poprzez zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności w braku wytłumaczenia;
2. przepisów prawa materialnego, tj.:
• art. 25 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji poprzez dowolne uznanie, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii i nie zachował zasad etyki zawodowej, pomimo wyrażonej w art. 5 § 1 ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 534) zasady domniemania niewinności,
• art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez zwolnienie funkcjonariusza ze służby mimo braku ku temu podstaw,
• art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez niezasięgnięcie - przed wydaniem decyzji - opinii właściwej organizacji związkowej, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowną argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz, czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., I OSK 301/11).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego.
Trafnie przy tym organy obu instancji zwróciły uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Przypomnieć jeszcze raz należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Jak słusznie podkreślał organ, każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, Lex nr 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet Państwa.
W rozpoznawanej poza sporem jest okoliczność, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] del. do Prokuratury Okręgowej w [...] w toku śledztwa o sygn. akt [...], w dniu [...] sierpnia 2023 r., wydał postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw stypizowanych w art. 228 § 3 i 4 Kk. Postanowienie to zostało podejrzanemu - skarżącemu ogłoszone w dniu [...] sierpnia 2023 r. Ponadto, w postępowaniu karnym, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, który został uchylony na mocy postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] września 2023 r. z jednoczesnym zastosowaniem środków zapobiegawczych w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 10.000 zł, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz dozoru Policji z zakazem kontaktowania się ze współpodejrzanymi.
W ocenie Sądu, w takich okolicznościach uprawniona była (nie wykraczająca poza granice uznaniowości) ocena organu wystąpienia przesłanek stwierdzenia, że szybkie usunięcie funkcjonariusza z szeregów Policji - niezależnie od ostatecznego wyniku sprawy - jest w interesie służby. W odbiorze społecznym nie powinni bowiem być zatrudnione w Policji osoby, którym postawiono tego rodzaju poważne zarzuty.
Wskazane okoliczności nie przesądzają oczywiście, czy skarżący jest w istocie winny zarzucanych mu czynów (tak argumentuje skarżący). Zwolnienie ze służby przez wzgląd na jej ważny interes, wobec postawienia określonych zarzutów, nie narusza zasady domniemanie niewinności. Samo zwolnienie pozostaje bowiem w związku z sytuacją, w jakiej znalazł się określony funkcjonariusz, wobec postawienia mu konkretnych zarzutów, nie zaś z ustaleniem popełnienia konkretnych przestępstw.
Zauważyć także należy, iż w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 wskazywano, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.
Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 wyraził pogląd, iż zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.
Należy podkreślić, że organ w istocie przypisuje funkcjonariuszowi wyłącznie odpowiedzialność za to, że wykreował określoną sytuację - uczestniczył w zdarzeniach, które stanowiły przesłankę postawienia mu poważnych zarzutów, niezależnie od ostatecznej oceny jego postępowania, która zostanie sformułowana w ramach stosownej procedury karnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy Policji nie miały obowiązku (a wręcz nie miały prawa) ustalać czy funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się przestępstwa (taki zarzut sformułowano w odwołaniu od rozkazu personalnego organu I Instancji).
Sądy administracyjne wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślały, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać – nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07).
Prawidłowa jest ocena organu, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie byłoby zgodne z interesem Policji, jako instytucji zaufania publicznego. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13).
W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, organy Policji miały podstawy do przyjęcia, że funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, a w konsekwencji, że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było uprawnione. W związku z tym interes skarżącego nie mógł zyskać przewagi nad dobrem Policji. Za pozbawione zatem racji należało uznać zarzuty sprowadzające się do naruszenia art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w szczególności do zastosowania tego przepisu z naruszeniem zasady domniemania niewinności.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przepisów postępowania, w tym tych wskazanych w skardze. Organy przeprowadziły postępowanie w zgodzie z obowiązującą procedurą, zgromadziły i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. Wyjaśnić też należy skarżącemu, iż zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W myśl art. 78 § 2 K.p.a. organ może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy. Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela podgląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1607/16, że żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie. W tej sprawie podstawą zwolnienia skarżącego ze służby był art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji odnoszący się do przesłanki ważnego interesu służby. Organy obu instancji w sposób wystraczający wyjaśniły jak należy rozumieć wskazaną przesłankę i odniosły to do niniejszej sprawy. Już bowiem samo podejrzenie skarżącego o popełnienie przestępstw z art. 228 Kk, sprawiło, iż utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, a w konsekwencji nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. Poglądy w tym zakresie, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, Sąd w pełni podziela. W konsekwencji nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów postępowania odnoszących się do żądań strony w zakresie przeprowadzenia dowodu.
Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organy Policji zachowały warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Organy kierowały się bowiem dobrem służby i przez ten pryzmat oceniany był słuszny interes skarżącego. Podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organy wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Zwolnienie ze służby nastąpiło z powodu utraty przez skarżącego przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji oraz ze względu na potrzebę dbałości o społeczny wizerunek formacji. Relewantne okoliczności faktyczne zostały zatem ustalone w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
W ocenie Sądu uzasadnione było też nadanie rozkazowi personalnemu o zwolnieniu skarżącej ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 108 K.p.a. stanowi, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Omawiany rygor może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524).
W przedmiotowej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i sprawnego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego, w sytuacji gdy skarżący prezentował zachowania o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.
Pozbawione racji są również zarzuty naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.
Z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia [...] września 2023 r. poinformował skarżącego, że policjant może wskazać zakładową organizację związkową, o której mowa w ust. 3, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] września 2023 r.
W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu [...] października 2023 r. wskazał NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] jako organizację związkową właściwą do wydania opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która ma reprezentować go w tym postępowaniu. Organ wystąpił do tej organizacji o wydanie opinii, natomiast pismem z dnia [...] października 2023 r. Przewodniczący Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] oraz I Zastępca Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] poinformowali, iż Organizacja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Funkcjonariuszy i Pracowników Policji Województwa [...] nie posiada uprawnień do przedstawienia opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w związku z faktem, iż wymieniony nie jest członkiem tej Organizacji.
Nadto pismem z dnia [...] października 2023 r. skarżący wskazał również Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów jako organizację związkową właściwą do wydania opinii w przedmiocie zwolnienia do ze służby.
Pismem z dnia [...] października 2023 r. organ poinformował skarżącego, że wskazanie nowej organizacji związkowej nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, co skutkuje jego nieuwzględnieniem.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności wskazują, że nie doszło w tej sprawie do naruszenia art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 43 ust. 4 powołanej ustawy, policjant może wskazać zakładową organizację związkową, o której mowa w ust. 3, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania w sprawie wskazania takiej organizacji. Prawidłowe jest ustalenie organu, iż w tej sprawie wskazanie nowej organizacji nastąpiło po upływie ustawowego terminu.
Podsumowując stwierdzić należy, iż zaskarżony akt odpowiada prawu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI