III OSK 431/25

III OSK 431/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 810/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-11-27
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 810/24 w sprawie ze skargi G. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 11 marca 2024 r. nr 1210 w przedmiocie zwolnienie ze służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 listopada 2024 r., II SA/Wa 810/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G.C. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 11 marca 2024 r., nr 1210, w przedmiocie zwolnienia ze służby, oddalił skargę.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
28 lipca 2022 r. wpłynęło do Komendanta Centralnego Biura Śledczego (dalej: "Komendant CBŚP" lub "organ pierwszej instancji") pismo prokuratora Prokuratury Regionalnej w L., informujące o ogłoszeniu skarżącemu postanowienia prokuratora Prokuratury Regionalnej w L. z 11 lipca 2022 r., RP IIII Ds. 7.2020.S, w którym zarzucono skarżącemu, że: od 15 maja do 12 listopada 2017 r. w C., jako funkcjonariusz Policji, przekroczył uprawnienia do przetwarzania danych w policyjnych systemach informacyjnych w ten sposób, że posługując się ustalonym numerem identyfikacyjnym kilkakrotnie logował się w Policyjnym Systemie Informacyjnym w celu bezpodstawnego pozyskania informacji kryminalnych dotyczących: D.Z., T.Ł., A.W. oraz Ł.L. i J.L., przy czym jako formalnoprawną podstawę wejścia do systemu wskazał sprawę operacyjnego rozpracowania nr 107/15, podczas gdy wskazane osoby nie były figurantami sprawy operacyjnej nr 107/15, a zakończenie czynności operacyjnych w tej formie nastąpiło 14 września 2017 r. oraz nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie należytego dokumentowania, a nadto prawidłowego wykorzystania wiedzy odnośnie do przestępczej działalności ustalonych osób, czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci prawidłowego funkcjonowania systemu bezpieczeństwa publicznego i ochrony zasobów baz danych policyjnych oraz interesu prywatnego w postaci poufności danych osobowych ustalonych osób, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Prokurator udostępnił także poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia z 21 lipca 2022 r. o zastosowaniu środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, iż przedmiotem śledztwa jest przyjmowanie korzyści majątkowych przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej, w zamian za naruszanie przepisów reglamentujących ilość towarów akcyzowych podlegających wwiezieniu na obszar Wspólnoty Europejskiej oraz, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. obejmującego naruszenie powinności i uprawień w zakresie dostępu do policyjnych baz danych w celu sprawdzenia informacji o osobach oraz zaniechania wykorzystania wiedzy o przestępnych działaniach tych osób.
Komendant CBŚP rozkazem personalnym z 3 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171, z późn. zm., dalej: "ustawa o Policji"), zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od 16 sierpnia 2022 r. do 15 listopada 2022 r.
Pismem z 3 października 2022 r. prokurator poinformował organ, że 29 września 2022 r. do Sądu Okręgowego IV Wydziału Karnego w L. skierowany został akt oskarżenia przeciwko skarżącemu, oskarżonemu o czyn z art. 231 § 1 k.k. oraz przeciwko dwunastu innym osobom.
W piśmie datowanym na 13 października 2022 r. Komendant CBŚP poinformował funkcjonariusza o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Skarżący został pouczony o przysługujących mu w tym zakresie uprawnieniach i obowiązkach. Ponadto, organ wezwał skarżącego do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismo to przesłane na adres zamieszkania skarżącego, zostało dwukrotnie awizowane (20 października 2022 r. i 28 października 2022 r.), a następnie, 4 listopada 2022 r. zwrócone nadawcy jako "niepodjęte w terminie".
21 października 2022 r. prokurator poinformował organ, że stosowany wobec skarżącego do 4 września 2022 r., środek zapobiegawczy nie został przedłużony. Ustalono, że akt oskarżenia w sprawie RP III Ds. 7.2020.S został 25 października 2022 r. zarejestrowany w Sądzie Okręgowym w L., IV Wydziale Karnym pod sygnaturą IV K-386/22.
Komendant CBŚP rozkazem personalnym z 7 listopada 2022 r., nr 2231/22, na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, przedłużył okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
Organ pierwszej instancji podał, że pismem z 6 grudnia 2022 r. zawiadomiono skarżącego o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie, a także o uprawnieniach, które może zrealizować w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma. Pismo to zostało doręczone skarżącemu 15 grudnia 2022 r.
Komendant CBŚP rozkazem personalnym z 4 grudnia 2023 r., nr 8576/23, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 4 i ust. 6 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z 29 grudnia 2023 r. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie karne w tej sprawie dotyczy działalności w rejonie przejścia granicznego w [...], grupy przestępczej dokonującej przerzutu wyrobów akcyzowych z [...] przy wykorzystaniu przychylności przekupionych celników. Aktem oskarżenia objęto K.K., który kierował działaniami założonej przez siebie, zorganizowanej grupy przestępczej, złożonej z ustalonych funkcjonariuszy publicznych oraz osób przekraczających granicę. Działania grupy ukierunkowane były na przywóz ponadnormatywnych ilości wyrobów akcyzowych z Białorusi na obszar celny Unii Europejskiej bez zgłoszenia celnego, w zamian za korzyści majątkowe wręczane funkcjonariuszom Krajowej Administracji Skarbowej. K.K. kierował działaniami grupy w ten sposób, że uzgadniał zasady bezpiecznego przemytu celnego i zapewniał w tym celu środki transportu oraz zajmował się rozliczaniem należności w ramach realizacji zadań przestępczych. Komendant CBŚP podkreślił, że K.K. to bliski krewny skarżącego. 10 i 11 lutego 2017 r. K.K. podjął czynności mające na celu pozyskanie kolejnego celnika, aby działał w jego grupie przestępczej. Kierujący grupą składał celnikom propozycje współpracy, która miała polegać na przepuszczeniu wskazanych pojazdów bez ujawnienia kontrabandy, w zamian za korzyść majątkową. Skarżący uczestniczył w wyżej wskazanych dniach w spotkaniach "werbunkowych", z których pierwsze odbyło się w domu K.K., a następne w hotelu "[...]", gdzie pokój hotelowy został zarezerwowany i opłacony przez skarżącego.
Organ pierwszej instancji podał, że na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego przez Prokuraturę ustalono także, że K.K. w 2017 r. 54 razy przekraczał granicę białorusko-polską w [...], w tym m.in. pojazdem zarejestrowanym na skarżącego. Odnotowano także wspólny przejazd na terytorium [...] przez skarżącego i jego kuzyna. Z aktu oskarżenia wynika także, iż skarżący usiłował przekazać pieniądze Ł.L. za odstąpienie od ujawnienia przemytu celnego w jednym z pojazdów, jednakże funkcjonariusz celny nie przyjął rzeczonej korzyści.
Komendant CBŚP podniósł, że skarżący dokonał nieuprawnionych sprawdzeń wskazanych w zarzucie osób. Jako podstawę formalnoprawną sprawdzeń wskazał numery rejestru prowadzonej sprawy operacyjnej, jednakże powód zainteresowania sprawdzanymi osobami nie został w żaden sposób udokumentowany przez skarżącego. Sprawa, na którą dokonywał sprawdzeń, została zakończona z 14 września 2017 r.
Skarżący nie przyznał się do zarzuconego mu czynu, negował wiedzę o ewentualnych bezprawnych zachowaniach swojego kuzyna. Swoje działania usprawiedliwiał realizacją czynności operacyjno-rozpoznawczych.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że przedstawiony skarżącemu zarzut jest przestępstwem o charakterze umyślnym i ściganym z oskarżenia publicznego. Nie sposób więc uznać, że skarżący daje rękojmię prawidłowego i rzetelnego wypełnienia obowiązków nałożonych na Policję, zawartych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, skoro sam prawa nie przestrzega. Podniósł, iż postawa i zachowanie skarżącego stanowi sprzeniewierzenie się ślubowaniu, jakie policjant składa przed przyjęciem do służby. Skarżący pełniąc służbę na stanowisku eksperta Wydziału w C. Zarządu w L. Centralnego Biura Śledczego Policji, a więc w jednostce organizacyjnej Policji realizującej na terenie całego kraju zadania w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej, winien zdawać sobie sprawę z konsekwencji bezpodstawnego pozyskania informacji z policyjnych baz danych, a także niedopełnienia obowiązków w zakresie należytego dokumentowania i prawidłowego wykorzystania wiedzy dotyczącej przestępczej działalności grupy przestępczej.
Komendant CBŚP wskazał na konieczności rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podkreślił, iż przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych, należy do kategorii czynów bardzo negatywnie wpływających na postrzeganie tej formacji w oczach społeczeństwa. Ze względu na ważny interes społeczny decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ odwoławczy") rozkazem personalnym z 11 marca 2024 r., nr 1210, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz.
KGP podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. W konsekwencji, już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, którego oskarżono o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Organ drugiej instancji zauważył, iż powyższa sytuacja wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Organ odwoławczy podał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż 29 września 2022 r. prokurator skierował do Sądu Okręgowego w L. akt oskarżenia przeciwko skarżącemu, przedstawiając mu ww. zarzuty. KGP stanął na stanowisku, że zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do skierowania do Sądu aktu oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 k.k., nie tylko dyskredytuje skarżącego jako osobę o nieposzlakowanej opinii, wymaganej przez art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przestępstwo, o jakie oskarżony jest skarżący jest więc ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. W ocenie KGP, zwolnienie skarżącego ze służby, oskarżonego o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., jest niezbędne. Według organu drugiej instancji to, że postępowanie karne w dalszym ciągu trwa, nie oznacza, że organy Policji powinny akceptować sytuację, w której policjant, oskarżony o popełnienie poważnego przestępstwa, będzie pozostawał w stosunku służbowym. KGP zwrócił również uwagę na szereg okoliczności zawartych w akcie oskarżenia, które wskazują na to, że wobec skarżącego istnieją tego rodzaju wątpliwości, które uzasadniają twierdzenie o utracie przez policjanta nieposzlakowanej opinii, a tym, samym uniemożliwiają mu pełnienie służby w formacji mającej stać na straży porządku i bezpieczeństwa publicznego.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie opatrzył swoje rozstrzygnięcie rygorem natychmiastowej wykonalności.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Opisanym na wstępie wyrokiem, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Sąd Wojewódzki stanął na stanowisku, że zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.
WSA w Warszawie podał, że istota postępowania sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Sąd przywołał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby, uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego.
Sąd pierwszej instancji podał, za organem odwoławczym, że istotne znaczenie miał charakter czynu, którego popełnienie zarzucono skarżącemu, jego związek z pełnioną służbą, a także troska o należyty wizerunek Policji oraz właściwa postawa i zdyscyplinowanie policjantów pozostających w służbie. Wszystkie te fakty przytoczone przez organy Policji pozwalały na ocenę, że skarżący utracił przymioty konieczne do pozostania w szeregach Policji oraz, że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby było w pełni uprawnione. Według WSA w Warszawie, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organy wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię.
Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a) art. 143 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego strony przeciwnej (decyzji), pomimo braku prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, będących skutkiem naruszenia przez stronę przeciwną art. 10 § 1 i art. 87 k.p.a. oraz uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu w sprawie oraz odniesienia się do zgromadzonych dowodów,
b) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie rozpoznania wszystkich zarzutów skargi, w tym zwłaszcza braku odniesienia się do zarzutu, iż przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji była długotrwałość prowadzonego w stosunku do niego postępowania karnego przed Sądem Okręgowym w L. w sprawie IV K 386/22, nie zaś sam fakt postawienia mu zarzutów będących podstawą sporządzenia aktu oskarżenia w tej sprawie,
2) naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów i błędne przyjęcie, że strona przeciwna w granicach swobodnego uznania administracyjnego prawidłowo przyjęła, że już samo postawienie zarzutów skarżącemu w postępowaniu przygotowawczym, poprzedzającym wniesienie aktu oskarżenia w sprawie IV K 386/22 spełniało przesłankę utraty przez skarżącego przesłanki nieposzlakowanej opinii wymaganej do pełnienia służby w Policji, podczas gdy skarżący nie został po postawieniu mu zarzutów zwolniony niezwłocznie ze służby, lecz zawieszono go w wykonywaniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, co powinno prowadzić do wniosku, że prawdziwą przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji była długotrwałość prowadzonego w stosunku do niego postępowania karnego, nie zaś utrata przez niego nieposzlakowanej opinii jako funkcjonariusza Policji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja służąca wykazaniu zasadności przedstawionych w skardze zarzutów.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Kasator wnioskował o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z wad, która świadczyłaby o tym, że postępowanie sądowoadministracyjne zakończone zaskarżonym wyrokiem dotknięte było nieważnością w rozumieniu § 2 powołanego artykułu. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem. Analizując środek odwoławczy w tym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż postawione w nim zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11; 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08; 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13).
Nie mógł zostać uwzględniony pierwszy zarzut skargi kasacyjnej, polegający na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (omyłkowo jak się wydaje określony w skardze kasacyjnej jako "art. 143 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.").
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut skargi kasacyjnej został zatem oparty na naruszeniu przepisu wynikowego, który przyznaje Sądowi pierwszej instancji kompetencję do uwzględnienia skargi w sytuacji stwierdzenia ww. przesłanki. Tak sformułowany zarzut nie może być uznany jest skuteczny. Istotnym jest przy tym również wskazanie, że skoro Sąd pierwszej instancji oddalił skargę orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a, to nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 p.p.s.a. czy 151 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przeto w "czystej" postaci zarzuty naruszenia ww. przepisów są zasadne wówczas, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia omawianych przepisów. Jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu, to nie można sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia przepisu, który dawał podstawę do takiego działania, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej (por. wyroki NSA z: 1 września 2011 r., I OSK 1499/10; 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14). Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. W rozpoznawanej sprawie ten wymóg nie został zrealizowany, a to znajduje przełożenie na nieskuteczność zarzutu naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Niezasadny jest, sformułowany również w ramach punktu pierwszego skargi kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k p a. i 81 k.p.a.
Jak wynika z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie natomiast z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Przepis ten stanowi konkretyzację (gwarancję) zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w odniesieniu do postępowania wyjaśniającego (dowodowego). Dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest dowiedzenie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych. Samo naruszenie przez organ przepisu przejawiające się w braku umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, nie jest samodzielną przesłanką do uchylenia takiej decyzji, czy też wznowienia postępowania w sprawie. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej czynności. Tymczasem skarżący nie wskazał na czym ten istotny wpływ na wynik sprawy miał polegać i jakiej konkretnie czynności, mającej wpływ na wynik sprawy, strona nie mogła dokonać w wyniku naruszenia przez organ przepisu art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2018 r., II OSK 2124/16). Wszelkie dodatkowe okoliczności i dowody skarżący mógł już powołać w skardze. Pomimo tego, skarżący ponowił ten zarzut w skardze kasacyjnej, nie wyjaśniając jednak jakie to okoliczności faktyczne i dowody mógłby przedstawić i wykazać w toku postępowania przed organem.
Wyjaśnić przy tym należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż zamiarem kasatora było oparcie ww. zarzutu na naruszeniu art. 81 k.p.a., choć wskazał na naruszenie art. 87 k.p.a. Przepis ten zezwala organowi kolegialnemu na odstąpienie od zasady przeprowadzania postępowania dowodowego przed wszystkimi członkami organu i zlecenie przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w części jednemu ze swych członków lub innemu pracownikowi tego organu. Wymaga przy tym wyjaśnienia, że art. 87 k.p.a. nie znajdował zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Za chybiony należało uznać także zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
W myśl art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. zakres kognicji sądownictwa administracyjnego został określony bardzo szeroko. Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem przepis 134 § 1 p.p.s.a. odnosi się do ram prawnych orzekania przez sąd administracyjny. W tak zakreślonych granicach sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać zgodność z prawem całego postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia. W tym miejscu należy podkreślić, iż brak związania zarzutami i wnioskami skargi nie powoduje, że Sąd nie ma obowiązku odniesienia się do nich w uzasadnieniu, jeżeli strona z możliwości ich podniesienia skorzystała. Wniosek taki należy wyprowadzić z treści przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. regulującego treść uzasadnienia wyroku. Również w orzecznictwie przyjmuje się, że Sąd pierwszej instancji powinien odnieść się do wszystkich zarzutów skargi. Nie można natomiast uznać, że sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. Wyrok NSA z 18 lutego 2016 r., II FSK 3886/13).
W związku z powyższym, nie sposób zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, w zakresie, w jakim wskazano, że Sąd pierwszej instancji zaniechał rozpoznania wszystkich zarzutów skargi, w szczególności zarzutu dotyczącego długotrwałości postępowania karnego. Wymaga więc wyjaśnienia, że kwestia związana z trwaniem postępowania karnego została podniesiona przez skarżącego wyłącznie w ramach uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, do którego Sąd pierwszej instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku odniósł się w sposób wyczerpujący, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej.
Należy także wskazać, że zgodnie z wypracowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony zasadniczo w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Przy czym zauważyć należy, iż naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zarzut naruszenia tego przepisu jest zobowiązany jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast uzasadnienie omawianego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest w istocie polemiką z rozstrzygnięciem Sądu, w szczególności z wykładnią i zastosowaniem przepisów prawa materialnego (m.in. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji), co w ramach zarzutów procesowych nie może być skuteczne.
Wskazany wyżej art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji stanowił materialnoprawną podstawę zwolnienia skarżącego ze w Policji, zatem ocenę jego zastosowania należało rozważać w aspekcie podstawy, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji nie mógł zostać uznany za skuteczny.
Jak stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Ustawodawca nie zdefiniował określenia "ważny interes służby". Nie zawarł też w ustawie żadnych wskazówek dotyczących interpretacji tego pojęcia. Oznacza to, że istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Niezbędne jest przy tym wykazanie jednej, realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., I OSK 1083/16 ).
W myśl art. 1 ust.1 ustawy o Policji omawiana formacja ma służyć społeczeństwu. Jest ona ponadto przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obowiązek realizacji takich celów oraz wykonywania zadań wyszczególnionych w ust. 2 art. 1 ustawy Policji wymaga, aby organy Policji miały możliwość kształtowania właściwej polityki personalnej i doboru kadry w sposób jak najbardziej odpowiadający potrzebom formacji. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko przywileje, ale również pewne ograniczenia wolności osobistej oraz zwiększone obowiązki. Policjantowi przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, ale ochrona ta nie ma charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów wyszczególnił dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzegł jednak także konieczność zapewnienia organom Policji możliwości prowadzenia dla dobra służby racjonalnej polityki kadrowej oraz efektywnego wykorzystania przyznanych etatów i środków.
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że organy Policji, decydując się na rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zobowiązane były do wykazania zasadności zastosowanego trybu zwolnieniowego i z powinności tej w przedmiotowej sprawie wywiązały się należycie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie organy Policji nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował sposób i wynik rozumowania organów, przyjmując, że ustalony przez nie stan faktyczny, który co istotne nie został w skardze kasacyjnej skutecznie podważony wobec nieskuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji, że dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń.
Słusznie Sąd pierwszej instancji zaakcentował w swoim rozstrzygnięciu charakter czynu zarzucanego skarżącemu. Jak bowiem ustalono, przedstawiony skarżącemu zarzut dotyczy przestępstwa związanego z przekroczeniem przez niego uprawnień, tj. przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Skarżący dokonywał logowania się w Policyjnym Systemie Informacyjnym w celu pozyskania informacji kryminalnych dotyczących: D.Z., T.Ł., A.W. oraz Ł.L. i J.L., wskazując nadto fałszywą podstawę wejścia do systemu. Nadto, skarżący nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie należytego dokumentowania, i wykorzystania wiedzy odnośnie przestępczej działalności ustalonych, działając na szkodę interesu publicznego.
Istotnym jest, że to skarżący powinien dbać o prawidłowe funkcjonowanie systemu bezpieczeństwa publicznego i chronić zasoby baz danych policyjnych. Tymczasem sam został oskarżony o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, ściśle związanego z pełnieniem przez niego służby. Uznać zatem należało, jak to słusznie uczyniły organy Policji i Sąd Wojewódzki, że skarżący niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną oraz psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować.
Mając na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, trzeba podnieść, że skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie skarżącego w służbie. Przestępstwo, o popełnienie, którego podejrzany jest skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jak już wyżej wskazano, powiązanie policjanta ze sprawą karną dotyczącą wskazanego w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów przestępstwa sprawia, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.
Nie można zatem zarzucić organom, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydowały się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącym stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjanta był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało go bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji. Zastosowanie w sprawie tego przepisu, jako podstawy zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby w Policji, było w pełni uzasadnione. Niewątpliwie wymagał tego "ważny interes służby".
Należy również podnieść, że przedmiotem kontrolowanego postępowania nie było ustalanie sytuacji prawnokarnej skarżącego. Zwolnienie skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z wynikiem, czy czasem trwania prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z 6 września 2022 r., III OSK 2592/21). Organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (por. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., III OSK 1951/21).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, na zasadzie art. 184 p.p.s.a.