II SA/Wa 458/25

II SA/Wa 458/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji personalnych oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] września 2024 r. byli funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: "CBA"), m.in. M.O. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez adwokata B.S., powołując się na art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), wystąpili do Szefa CBA (dalej też: "organ") o:
zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia ze służby w CBA w ten sposób, aby określona w niej wysokość stawki uposażenia zasadniczego na dzień zwolnienia ze służby została zwiększona o 20%, zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a ustawy budżetowej z dnia 18 stycznia 2024 r. na rok 2024 (Dz. U. z 2024 r., poz. 122; dalej: "u.b.");
zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej określającej wysokość stawki uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w ten sposób, aby stawka ta została zwiększona o 20%, zgodnie z zapisami u.b.;
ponowne przeliczenie wszystkich świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby w CBA tak, aby dokonane ponowne przeliczenia uwzględniały 20% wzrost stawki uposażenia zasadniczego od 1 stycznia 2024 r.;
wypłatę wyrównania uposażenia za okres od 1 stycznia 2024 r. do momentu zwolnienia ze służby w CBA;
przeprowadzenie innych czynności związanych z wprowadzeniem zmian wnioskowanych w punktach 1-4, w szczególności przesłanie odpowiednich informacji do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA.
Skarżący oświadczył, że wyraża zgodę na dokonanie zmian w ww. ostatecznych decyzjach administracyjnych.
W motywach wniosku wskazano, iż w celu dostosowania przepisów płacowych obowiązujących w CBA do zapisów art. 9 ust. 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b., zostało wydane rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2024 r., poz. 745; dalej: "rozp. z 2024 r."). W drodze rozp. z 2024 r. zwiększono górne granice stawek uposażenia zasadniczego dla poszczególnych stanowisk służbowych, przewidując że nowy zakres stawek uposażenia stosuje się przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom CBA od 1 stycznia 2024 r. Przebieg procesu legislacyjnego dotyczącego rozp. z 2024 r., analiza uzasadnienia jego projektu i retroaktywne stosowanie jego przepisów pozwala na stwierdzenie, iż przewidziane nim zmiany miały charakter systemowy. Tym samym jedynym warunkiem zwiększenia uposażenia zasadniczego było pozostawanie funkcjonariusza w służbie w dniu 1 stycznia 2024 r. Pomimo tego, że skarżący pozostawał w służbie w ww. dacie, nie zwiększono mu stawek uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Z uwagi na systemowy, determinowany przepisami u.b. charakter podwyżek, koniecznym jest dostosowanie treści decyzji administracyjnych kształtujących i określających wysokość uposażenia skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym do wymogów u.b. Z uwagi na fakt, iż skarżący został już zwolniony ze służby w CBA, najbardziej optymalnym rozwiązaniem będzie zmiana tych decyzji personalnych w trybie art. 155 k.p.a. Przedmiotowe decyzje mają charakter ostateczny. Brak jest przepisów, które sprzeciwiałyby się dokonaniu takich zmian. Dodatkowo za ich przeprowadzeniem przemawia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego.
Decyzją z [...] października 2024 r. nr [...] Szef CBA, na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany własnych decyzji personalnych: z [...] grudnia 2023 r. (organ omyłkowo podał datę dzienną [...] grudnia 2023 r.) nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w CBA oraz z [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości uposażenia skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
W uzasadnieniu ww. decyzji z [...] października 2024 r. organ podał, że skarżącego zwolniono ze służby w CBA [...] lutego 2024 r. na mocy decyzji personalnej Szefa CBA z [...] grudnia 2023 r. (organ powielił omyłkę w dacie dziennej, wskazując [...] grudnia 2023 r.) nr [...], w której jako ostatnio zajmowane stanowisko służbowe wskazano "Ekspert" oraz określono stawkę uposażenia zasadniczego wraz z innymi składnikami uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast stawka uposażenia zasadniczego została ustalona decyzją personalną Szefa CBA z [...] października 2023 r. nr [...].
Organ podkreślił, iż obie ww. decyzje personalne oparto na właściwej i aktualnej w dniu ich wydania podstawie prawnej. Zostały one prawidłowo doręczone skarżącemu (wraz z pouczeniem o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Szefa CBA, a także o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), lecz żadnej z nich nie zaskarżył, wobec czego stały się ostateczne i zostały wykonane.
Szef CBA odnotował, iż wprawdzie rozp. z 2024 r. wprowadza w § 2 wsteczną moc obowiązywania, tj. stawki uposażenia zasadniczego określone w załączniku do rozp. z 2024 r. stosuje się przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom CBA od 1 stycznia 2024 r., jednak - co istotne - podwyższeniu uległa wyłącznie górna granica wysokości uposażenia, zaś dolna - na każdym stanowisku służbowym pozostała w dotychczasowej wysokości. Organ uznał, że wynikający z § 2 rozp. z 2024 r. obowiązek stosowania nowych stawek uposażenia zasadniczego przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom od 1 stycznia 2024 r. nie wprowadza po jego stronie obowiązku podwyższenia stawki uposażenia każdego funkcjonariusza o 20%, lecz jedynie obowiązek stosowania stawek w nowych granicach dla funkcjonariuszy pozostających w służbie od 1 stycznia 2024 r. Potwierdza to przeprowadzona wykładnia celowościowa obejmująca analizę intencji prawodawcy. Jak bowiem podano w uzasadnieniu projektu rozp. z 2024 r.: "projekt zakłada rozszerzenie zakresu stawek uposażenia na poszczególnych stanowiskach służbowych. Rozwiązanie takie zwiększy elastyczność w zakresie kształtowania wysokości uposażenia i pozwoli na lepsze dostosowanie wysokości otrzymywanego uposażenia do zakresu wykonywanych zadań i wiążącej się z nimi odpowiedzialności oraz do posiadanych kompetencji. Przy czym należy podkreślić, że górna stawka przewidziana dla danego stanowiska służbowego została podniesiona o 20 %, tak aby w przypadku każdego funkcjonariusza istniała możliwość podniesienia uposażenia o 20% bez konieczności zmiany stanowiska służbowego". Jak zauważył Szef CBA, "istniejąca możliwość" podniesienia uposażenia, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie może być utożsamiana z prawnym obowiązkiem organu, ale winna być oceniana w świetle zasady podległości służbowej i autonomii decyzyjnej Szefa CBA w przedmiocie kształtowania polityki kadrowej oraz polityki wynagradzania w CBA. W obecnie obowiązującymi stanie prawnym funkcjonariuszowi CBA (jak też byłemu funkcjonariuszowi CBA) nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy lub o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, o ile ustalone wobec funkcjonariusza uposażenie mieści się w granicach wyznaczonych przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 712; dalej: "ustawa o CBA") oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Organ powołał się w tej kwestii na stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 689/23 i przywołanych w nim orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie w dniu zwolnienia ze służby w CBA skarżący zajmował stanowisko eksperta w delegaturze CBA w [...] z następującymi składnikami uposażenia:
1) uposażeniem zasadniczym obejmującym stawkę uposażenia zasadniczego w wysokości 8.270 zł oraz kwotę stanowiącą 30% stawki uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat,
2) premią w wysokości 10% uposażenia zasadniczego, o którym mowa w pkt 1, a także
3) dodatkiem specjalnym w wysokości 8% uposażenia zasadniczego, o którym mowa w pkt 1.
Według tabeli stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2022 r., poz. 2396 ze zm.; dalej: "rozp. z 2010 r."), w dacie rozpoznawania wniosku skarżącego, na stanowisku służbowym eksperta ustawodawca przewidział stawkę uposażenia zasadniczego w wysokości od 6.550 zł do 10.920 zł. Zatem stawka uposażenia zasadniczego skarżącego w dniu jego zwolnienia ze służby, tj. 8.270 zł, jest zgodna z przepisami prawa, ponieważ mieści się w granicach stawki uposażenia przewidzianej na zajmowanym przez niego stanowisku służbowym w myśl rozporządzenia obowiązującego od 1 stycznia 2024 r., w kształcie zmienionym rozp. z 2024 r. Nie zachodzi więc konieczność dostosowania uposażenia skarżącego do obowiązujących przepisów prawa, bo zastosowanie znajdują zasady ogólne kształtowania polityki kadrowej i wynagradzania funkcjonariuszy CBA mieszczące się w ramach podległości służbowej, opisane w ustawie o CBA oraz rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 503; dalej: "rozp. z 2006 r."). Już tylko z przyczyn systemowych nie jest możliwe dokonanie żądanej zmiany żadnej z decyzji personalnych objętych treścią wniosku.
Także w świetle orzecznictwa NSA tryb zmiany decyzji ostatecznej uregulowany w art. 155 k.p.a. nie może być przedmiotem analizy w oderwaniu od kontekstu systemowego, a interes społeczny i słuszny interes strony, a więc klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności należy rozpatrywać łącznie, uzależniając istnienie słusznego interesu skarżącego od jego zgodności z interesem społecznym. Ponadto słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony.
Organ zaznaczył, że decyzja personalna zwalniająca funkcjonariusza ze służby w CBA nie jest aktem indywidualnym rozstrzygającym kwestię uposażenia funkcjonariusza, a wskazanie w niej wysokości stawki uposażenia jest wyłącznie czynnością techniczną ("zamieszczenia" w decyzji składników uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym), wynikającą z § 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 rozp. z 2006 r.
Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, bowiem zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy o CBA, Szef CBA jest związany oświadczeniem funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby, zaś zakres uznaniowości organu obejmuje wyłącznie termin zwolnienia ze służby (do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby przez funkcjonariusza). Nie sposób więc przyjąć, aby tego rodzaju decyzja mogła podlegać zmianie w trybie art. 155 k.p.a. poprzez wskazanie innych wysokości składników uposażenia niż te rzeczywiste na dzień zwolnienia ze służby.
Odnosząc się do decyzji personalnej Szefa CBA z [...] października 2023 r. nr [...] ustalającej wysokość uposażenia skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku, organ podniósł, iż została ona podjęta w oparciu o aktualną i właściwą w dacie jej wydania podstawę prawną, a zmiana rozp. z 2010 r. nie determinuje zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., lecz stanowi ewentualnie podstawę do wydania nowej decyzji personalnej ustalającej uposażenie funkcjonariusza na podstawie znowelizowanych przepisów, w określony sposób, z określonym dniem, również w sposób retroaktywny, o ile tak wynika z przepisów. Jednakże tryb zmiany decyzji, przewidziany w art. 155 k.p.a., nie może być stosowany w sytuacji zmiany stanu prawnego lub stanu faktycznego.
Niezależnie od powyższej argumentacji, Szef CBA dostrzegł, że celem podwyżki wynikającej z u.b. było dostosowanie uposażeń i wynagrodzeń pracowników sektora publicznego do aktualnych warunków rynkowych, a także uhonorowanie wykonywanej przez nich pracy. Tymczasem skarżący jest przedstawicielem licznej grupy funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby w CBA na emeryturę przed końcem lutego 2024 r., korzystając z bardzo korzystnej waloryzacji świadczeń, wynoszącej aż 12,12%. Przyznanie emerytowanym funkcjonariuszom dodatkowej podwyżki w wysokości 20% stałoby w sprzeczności z względami słuszności i sprawiedliwości, ponieważ w istocie stanowiłoby podwójne podwyższenie świadczenia, przekładające się bezpośrednio na wysokość przysługującej odprawy oraz wysokość emerytury, co nie było przewidziane w u.b. Generowałoby też znaczną nierównowagę wobec funkcjonariuszy pełniących czynną służbę. Dlatego zmiana decyzji personalnej poprzez przyznanie skarżącemu dwudziestoprocentowej podwyżki byłaby, zdaniem organu, sprzeczna z interesem społecznym, obejmującym efektywne i sprawiedliwe rozdzielanie środków budżetowych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną wyżej decyzją z [...] października 2024 r. nr [...] skarżący (reprezentowany przez ww. pełnomocnika) stwierdził, iż fakt zwolnienia danego funkcjonariusza ze służby w CBA po 1 stycznia 2024 r. nie powinien mieć żadnego znaczenia dla okoliczności przyznania podwyższenia uposażenia o 20%, które jest gwarantowane u.b. Zatem decyzja o podwyższeniu uposażenia o 20% nie jest decyzją uznaniową, pozostawioną swobodzie organu, lecz decyzją związaną, którą Szef CBA musi wydać celem realizacji u.b.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef CBA decyzją z [...] stycznia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję wydaną w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego organ powtórzył argumentację przedstawioną w motywach uprzedniej własnej decyzji z [...] października 2024 r.
Decyzja Szefa CBA z [...] stycznia 2025 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego (nadal reprezentowanego przez adwokata B.S.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucono naruszenie:
1) przepisu postępowania - art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę zmiany, dotyczących skarżącego, decyzji personalnych w przedmiocie zwolnienia ze służby oraz ustalenia wysokości uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku w taki sposób, aby stawki uposażenia w tych decyzjach zostały zwiększone o 20%, zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b., pomimo że takiej zmianie nie sprzeciwiały się przepisy szczególne oraz przemawiały za nią zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony; ewentualnie
2) przepisu postępowania - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich kroków niezbędnych dla załatwienia sprawy i niewydanie nowej decyzji administracyjnej kształtującej uposażenie skarżącego w taki sposób, aby jego wysokość została zwiększona o 20% od 1 stycznia 2024 r. w myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b. w sytuacji, gdy przemawiał za tym tak interes społeczny, jak i słuszny interes strony;
3) prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy - art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b. w związku z § 2 rozp. z 2024 r. poprzez ich niezastosowanie i nieukształtowanie stawki uposażenia zasadniczego skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w taki sposób, aby jego wysokość została zwiększona o 20% od 1 stycznia 2024 r.
W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie organowi zmianę lub wydanie nowych decyzji personalnych kształtujących i określających jego uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w taki sposób, aby określona w nich stawka uposażenia zasadniczego została zwiększona o 20% od 1 stycznia 2024 r., według przepisów art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b. Ponadto zażądał zasądzenia na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący, nie podzielając stanowiska Szefa CBA, stwierdził, że podstawową kwestią dla niniejszej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy uposażenie byłych funkcjonariuszy CBA winno być zwiększone o 20% za okres od 1 stycznia 2024 r. do momentu zwolnienia ze służby, tak jak to zostało ustalone przez zapisy art. 9 ust. 2 lit. d i pkt 3 lit. a u.b. Celem wydania rozp. z 2024 r. było umożliwienie realizacji art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a u.b. Na poparcie skarżący przytoczył następujący fragment uzasadnienia rozp. z 2024 r.: "Projekt został opracowany w celu wdrożenia przepisów ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz. U. poz. 122). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024, planowany średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej wynosi 120%. Mając na uwadze powyższe projekt przewiduje podniesienie stawek uposażenia w sposób, który umożliwi zrealizowanie przepisu przywołanej ustawy i zwiększenie uposażenia otrzymywanego przez funkcjonariusza o 20%. Należy bowiem zauważyć, że uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego określone jest kwotowo, co oznacza, że sam wzrost kwoty bazowej dla funkcjonariuszy o 20%, tj. z 1740,64 zł w 2023 r. na 2088,77 zł w 2024 r., przewidziany w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2024 nie powoduje automatycznego wzrostu uposażenia i w celu realizacji przepisu art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024 konieczne jest dostosowanie stawek określonych w rozporządzeniu".
Wykładania celowościowa przepisów rozp. z 2024 r. powinna prowadzić do jednoznacznych wniosków, iż organ jest zobowiązany do podwyższenia uposażeń wszystkim funkcjonariuszom pozostającym w służbie 1 stycznia 2024 r., bez względu na to, czy w dniu wejścia tej regulacji nadal pełnili służbę czy też zostali z niej zwolnieni. Ustawodawca, opracowując u.b., postanowił, że wynagrodzenie (uposażenie) osób zaliczanych do państwowej sfery budżetowej wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a u.b. winno być w 2024 r. zwiększone o 20%. Jednocześnie nie przewidział żadnych warunków, których spełnienie warunkowałoby otrzymanie przez osobę wymienioną w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a u.b. zwiększonego wynagrodzenia/uposażenia. Tym samym nie jest uprawnionym twierdzenie, iż Szef CBA w zakresie realizacji ww. przepisu posiada autonomię decyzyjną. Przedmiotowa autonomia przysługuje organowi w przypadku realizowania w normalnym trybie polityki kadrowej i połączonej z nią polityki wynagradzania. Oczywistym jest, że uznanie administracyjne jakiegokolwiek organu nie może decydować o tym, która z osób, zaliczanych do kategorii pracowników sfery budżetowej, otrzyma podwyżkę wynagrodzenia przewidzianą przez ustawodawcę. Według skarżącego, istnieją podstawy, aby wskazany obowiązek Szef CBA zrealizował poprzez zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji kształtującej i określającej wysokość uposażenia skarżącego na ostatnio zajmowanym przez niego stanowisku służbowym. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż na podstawie tych decyzji, które mają charakter ostateczny, nabył on określone prawa.
W odpowiedzi na skargę Szef CBA wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Z cytowanego przepisu wynika, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Przedmiotem takiego postępowania nie jest więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych wyżej warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest bowiem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (vide wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06). W wyroku z 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1388/99 NSA stwierdził, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 155 k.p.a. organ administracji nie stosuje prawa materialnego. Celem tego postępowania, będącego samodzielnym postępowaniem administracyjnym, jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Stanowisko to zostało utrwalone w późniejszym orzecznictwie (vide wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 153/24).
Jak wskazał NSA w wyroku z 19 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 1937/22, słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie jedynie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (vide wyroki NSA z 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 561/14 i z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 650/19 [za:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 2024, wyd/el). Słuszny interes strony to interes zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, a modyfikacja stosunku administracyjnego musi być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa. Ustawodawca celowo użył dodatkowego określenia interesu strony mającego przemawiać za zmianą ostatecznej decyzji, mianowicie słowa "słuszny", aby wykluczyć zmianę takiej decyzji tylko dlatego, że jest to w interesie strony (vide wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2870/20).
Istotne jest również, iż decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową, co oznacza, że do organu rozstrzygającego w konkretnej sprawie należy ocena, czy istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, jak też wybór jednego z możliwych rozwiązań (vide wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2482/22).
Pierwsza z objętych wnioskiem z [...] września 2024 r. decyzji - decyzja personalna z [...] grudnia 2023 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby w CBA została wydana na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy o CBA. Wedle tego przepisu, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza CBA ze służby na jego żądanie jest decyzją deklaratoryjną. Organ jest związany oświadczeniem woli funkcjonariusza, a jego decyzja poświadcza, iż funkcjonariusz skutecznie złożył oświadczenie woli o rezygnacji ze służby. Jedynym elementem prawotwórczym tej decyzji jest określenie daty zwolnienia ze służby, zastrzeżonej jednakże przez ustawę o CBA maksymalnym terminem trzymiesięcznym (vide wyrok NSA z 24 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 245/22). Tryb nadzwyczajny z art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji deklaratoryjnych (vide wyrok NSA z 29 października 1999 r., sygn. akt I SA 2088/98).
Ma też rację organ, iż omawiana decyzja nie rozstrzyga kwestii uposażenia skarżącego. Stosownie do treści § 18 ust. 2 pkt 7 rozp. z 2006 r., w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby zamieszcza się grupę zaszeregowania, wysokość stawki uposażenia zasadniczego i premii oraz informację o przyznanych świadczeniach pieniężnych i ich wysokości, co jest zabiegiem stricte technicznym, a nie merytorycznym.
Wysokość uposażenia skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym ustala druga z decyzji objętych wnioskiem z [...] września 2024 r., tj. decyzja personalna z [...] października 2023 r. nr [...]. W kwestii żądania zmiany ww. decyzji, prawidłowo Szef CBA uznał, że zmiana stanu prawnego poprzez nowelizację rozp. z 2010 r., a konkretnie (stanowiącej do niego załącznik) tabeli określającej stawki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA na poszczególnych stanowiskach służbowych wymaga dokonania konkretyzacji w postaci wydania przez organ indywidualnego aktu ustalającego nową wysokość uposażenia zasadniczego danego funkcjonariusza, w zakresie mieszczącym się w granicach wynikających z nowego brzmienia przepisów prawa. Natomiast tryb zmiany decyzji przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może być stosowany w przypadku zmiany stanu prawnego lub stanu faktycznego.
Nadto zmiana ww. decyzji personalnych w trybie art. 155 k.p.a. byłaby sprzeczna z interesem społecznym tożsamym z interesem służby, skutkując zmianą rozstrzygnięć prawidłowych i zgodnych z tym interesem. Trafnie zauważa w tym aspekcie Szef CBA, iż przyznanie skarżącemu dwudziestoprocentowej podwyżki stanowiłoby podwójne podwyższenie świadczenia, przekładające się bezpośrednio na wysokość przysługującej odprawy oraz wysokość emerytury, co nie było przewidziane w u.b. oraz stałoby w sprzeczności z względami słuszności i sprawiedliwości, prowadząc do uprzywilejowania funkcjonariuszy, którzy zrezygnowali z pełnienia służby, względem tych, którzy w służbie pozostali.
Tutejszy Sąd aprobuje pogląd organu, że § 2 rozp. z 2024 r. nie kreuje obowiązku podwyższenia stawki uposażenia każdego funkcjonariusza o 20%, lecz oznacza obowiązek stosowania stawek w nowych granicach od 1 stycznia 2024 r. "Istniejąca możliwość" podniesienia uposażenia, o której jest mowa w uzasadnieniu projektu rozp. z 2024 r. oznacza okoliczność pozostającą w autonomii decyzyjnej Szefa CBA w zakresie kształtowania polityki kadrowej oraz polityki wynagradzania w CBA, wynikającej ze stosunków podległości służbowej. W ramach hierarchii służbowej właściwi przełożeni są uprawnieni do decydowania o mianowaniu funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich awansach na wyższe stanowiska służbowe, zaś funkcjonariuszom nie przysługują roszczenia o awans czy podwyższenie wynagrodzenia.
Zasadnie też organ wskazał, iż przepisy u.b. nie stanowią samodzielnej podstawy do podwyższenia stawki uposażenia zasadniczego, a więc nie wprowadzają żadnego automatyzmu, lecz wymagają konkretyzacji poprzez podjęcie przez Szefa CBA stosownych decyzji kadrowych w indywidualnych sprawach każdego z funkcjonariuszy w ramach stosunku podległości służbowej. To organ jest dysponentem środków budżetowych w ramach obowiązujących przepisów prawa, w tym dyscypliny finansów publicznych.
Nie podzielając zarzutów skargi, tutejszy Sąd stwierdza, że wydane w obu instancjach decyzje Szefa CBA odpowiadają prawu. Zaprezentowana w nich argumentacja jest logiczna, klarowna i spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł w zaskarżonej (jak i poprzedzającej ją) decyzji uchybień skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.