II SA/Wa 452/18

II SA/Wa 452/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Sygn. powiązane
III OSK 1326/21 - Wyrok NSA z 2022-09-20
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , , Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi S. w N. na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez pracownika uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej (dalej także: "Dyrektor DK MON" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania S. w N. (dalej także: "skarżący S[...]" lub "strona skarżąca") od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] odmawiającej wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy – S. w N. przy ul. [...], za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez K. S. w miesiącu październiku 2017 r. w kwocie 1.978,75 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt osiem złotych siedemdziesiąt pięć groszy) - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej wydana została w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. S. w N. wystąpił do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z wnioskiem o wypłatę świadczenia pieniężnego w postaci dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika K. S. do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.
W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, iż dotyczy on kosztów poniesionych przez stronę skarżącą, jako pracodawcę, w związku z wypłatą pracownikowi K. S. odprawy w wysokości 1.978,75 złotych, zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1459 ze zm. dalej także: "ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP") i w związku z powołaniem tego pracownika do terytorialnej służby wojskowej.
Dowódca [...][...] Brygady Obrony Terytorialnej w zaświadczeniu z dnia [...] listopada 2017 r. potwierdził, że K. S. została powołany do terytorialnej służby wojskowej pełnionej w powyższej brygadzie rotacyjnie w terminie od [...] do [...] października 2017 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. - działając na podstawie art. 134a w zw. z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 1 ust. 1c, § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 3, § 5 ust. 5 i § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1497) - decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy – S. w N., za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez K. S. w terminie od [...] do [...] października 2017 r. w kwocie 1.978,75 złotych.
W uzasadnieniu decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R., powołując się na brzmienie przepisów art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zauważył, iż z powyższych regulacji wynika, że świadczenie pieniężne za okres odbywania terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez żołnierza Wojsk Obrony Terytorialnej (dalej także: "żołnierza OT") obejmuje wypłatę odprawy przewidzianej w art. 125 cyt. ustawy żołnierzowi rezerwy. Zdaniem organu pierwszej instancji, koresponduje to z przepisem § 1 ust. 1c cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r., który określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy, posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. stwierdził, że przepis ten wyraźnie wskazuje na fakt wypłaty odprawy żołnierzowi rezerwy.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. zauważył, że zgodnie z art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, świadczenie, o którym mowa w tym przepisie przysługuje każdemu pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej i jest wypłacane uprawnionemu zawsze przez jego pracodawcę. Przesłanką wypłaty świadczenia jest fakt pozostawania w stosunku zatrudnienia w momencie powołania do terytorialnej służby wojskowej. Organ podniósł jednocześnie, że odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.
Zdaniem organu pierwszej instancji, z uprawnieniem pracownika - żołnierza OT koresponduje uprawnienie pracodawcy do uzyskania świadczenia pieniężnego za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie. Organ wskazał, że jest to rekompensata kosztów, jakie pracodawca poniósł w związku z powołaniem zatrudnionego u niego pracownika do terytorialnej służby wojskowej, w tym do zwrotu wypłaconej odprawy.
Jednakże, w ocenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R., wykładania powołanych wyżej przepisów wskazuje, że w obecnym brzmieniu przepisów, krąg uprawnionych do odprawy pracowników jest szerszy, niż krąg uprawnionych do rekompensaty pracodawców. O ile bowiem, jak zauważył organ pierwszej instancji, przepis art. 134a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wprowadza zasadę przyznania świadczenia pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem OT, to już ust. 2 tego przepisu ogranicza krąg pracodawców uprawnionych do świadczenia pieniężnego tylko do pracodawców, którzy ponieśli koszty związane z powołaniem do pełnienia służby wojskowej żołnierza rezerwy.
Mając powyższe na uwadze, organ pierwszej instancji wskazał, że z ewidencji prowadzonej przez organy wojskowe wynika, że K. S. jest osobą przeniesioną do rezerwy bez odbycia czynnej służby wojskowej, na podstawie art. 48 ust. 6 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
W tej sytuacji, organ pierwszej instancji uznał, iż w momencie powołania to terytorialnej służby wojskowej nie była żołnierzem rezerwy, albowiem tytuł żołnierza rezerwy przysługuje - zgodnie z art. 99 ust. 1 cyt. ustawy - osobie, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. skarżący S. w N. wniósł do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowe odwołanie od powyższej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R.
Wnosząc o uchylenie spornej decyzji organu pierwszej instancji i wypłacenie wnioskowanego świadczenia rotacyjnego, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania sprawy, strona skarżąca podniosła w uzasadnieniu odwołania, iż bezspornym jest, że K. S., pozostając w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w S[...] w N. - została powołana do terytorialnej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy, S[...] w N., działając na podstawie art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, wypłacił K. S. odprawę pieniężną w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia, liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Strona skarżąca wskazała, że obliczona w ten sposób i wypłacona K. S. odprawa wyniosła 1.978,75 złotych.
W związku z powyższym, strona skarżąca podniosła, iż powołując się na regulację prawną zawartą w przepisie art. 134a ust. 2 cyt. ustawy, wystąpiła, jako pracodawca, z wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. o wypłatę rekompensaty z tego tytułu, która obejmuje zwrot wypłaconej odprawy.
Strona skarżąca podniosła, iż nie zgadza się z wykładnią przepisów zawartą w spornym rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji.
Skarżący S[...] podniósł, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, żołnierze terytorialnej służby wojskowej są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. W związku z tym, zdaniem strony skarżącej, osobom powołanym do terytorialnej służby wojskowej przysługują szczególne uprawnienia gwarantowane ustawą o powszechnym obowiązku obrony RP, które są zapewniane żołnierzom czynnej służby wojskowej. Takim uprawnieniem, jak zauważyła strona skarżąca, jest prawo do otrzymania przez pracownika odprawy pieniężnej na mocy art. 125 cyt. ustawy.
Zdaniem strony skarżącej, mając na uwadze przepisy art. 125 w związku z art. 134a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, uznać należy, iż zawężanie uprawnienia pracodawców tylko do rekompensaty z tytułu odprawy wypłaconej pracownikom, będącym żołnierzami rezerwy, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Skarżący S[...] zauważył, iż koszty ponoszone przez pracodawców na wypłaty odpraw pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej nie pozostają w związku z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy i nie podlegają składce ZUS. Według strony skarżącej, skoro więc pracownik przedłożył zaświadczenie o powołaniu go do terytorialnej służby wojskowej, to wypłata odprawy była konieczna i zasadna. Strona skarżąca podkreśliła jednakże, iż S[...] w N., jako jednostka finansów publicznych, nie może zrezygnować z dochodzenia rekompensaty wypłaconego w tego tytułu świadczenia pieniężnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej - powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy sporną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, powołując się na przepisy art. 125 i art. 134a ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, iż z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 cyt. ustawy, przysługuje pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy, w związku z jego powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne.
Organ odwoławczy zauważył, że stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej, jak wskazał organ odwoławczy, przysługuje tytuł żołnierza rezerwy.
Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej podniósł, że z powołanymi wyżej przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP koresponduje przepis § 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, z których wynika, że cyt. akt normatywny określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu m.in. żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej.
Zdaniem Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, skoro z prowadzonej ewidencji wojskowej wynika, iż w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, K. S. nie była żołnierzem rezerwy, uznać należy zatem, że - w świetle powołanych wyżej przepisów - pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.
W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący S. w N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r.
Wnosząc w petitum skargi o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r., a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, skarżący S. w N. zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów art. 125 w związku z art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - przez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje zwrot wypłaconej K. S. odprawy pieniężnej w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia, ponieważ wymieniona powołana do terytorialnej służby wojskowej w chwili powołania nie była żołnierzem rezerwy, posiadającym nadany przydział kryzysowy.
Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, iż organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne nie uwzględniły całości dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym nie uwzględniły skutków prawnych w zakresie uprawnień pracowniczych wynikających z zaświadczenia wystawionego K. S. przez Dowódcę [...][...] Brygady Obrony Terytorialnej w dniu [...] listopada 2017 r. i przedłożonego skarżącemu pracodawcy.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż nie może się zgodzić z wykładnią przepisów zaprezentowaną w spornych rozstrzygnięciach organów obu instancji.
Według strony skarżącej, zawężanie uprawnienia pracodawców tylko do rekompensaty z tytułu odprawy wypłaconej pracownikom będącym żołnierzami rezerwy, posiadającymi nadany przydział kryzysowy, nie znajduje żadnego uzasadnienia w świetle przepisów art. 125 w związku z art. 134a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP.
Zdaniem strony skarżącej, koszty ponoszone przez pracodawców na wypłaty odpraw pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej nie pozostają w związku z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy i nie podlegają składce ZUS. Skoro więc pracownik przedłożył zaświadczenie o powołaniu go do terytorialnej służby wojskowej, to - w ocenie strony skarżącej - wyplata odprawy jest konieczna i zasadna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 listopada 2018 r., pełnomocnik organu, podtrzymując stanowisko wyrażone zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na skargę, zauważył ponadto, iż obecnie trwają prace nad nowelizacją spornego przepisu art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, celem przyjęcia rozwiązania wskazującego wprost, że świadczenie jest należne także pracodawcom zatrudniającym żołnierzy OT, niebędących żołnierzami rezerwy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
|W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga S. w N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy obu instancji, wydając sporne |
|decyzje administracyjne, wadliwie wyłożyły znaczenie przepisów prawa materialnego, zakreślających przypadki, gdy - ze środków |
|publicznych - wypłacane jest dla prawodawcy świadczenie, m.in. z tytułu poniesienia kosztów odprawy, wypłaconej przezeń uprzednio na |
|rzecz osób powołanych do terytorialnej służby wojskowej. |
|W rozpatrywanej sprawie niesporne były jej okoliczności faktyczne - wypłata przez skarżący S. w N., jako pracodawcę, należnej |
|pracownikowi K. S. odprawy, wobec powołania tego pracownika do terytorialnej służby wojskowej. |
|Spór sprowadza się natomiast do oceny, czy - w świetle art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku |
|obrony Rzeczypospolitej Polskiej - wypłacona kwota odprawy podlega zwrotowi, w ramach tzw. świadczenia ze środków publicznych. |
|Na wstępie należy zauważyć, iż trafne są wprawdzie wywody Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, zawarte w |
|odpowiedzi na skargę, że wszelkie wypłaty świadczeń ze środków publicznych muszą znajdować podstawę w treści konkretnych regulacji |
|normatywnych, niemniej jednak chybiona jest jednocześnie teza tego organu, jakoby nie było możliwe wydatkowanie środków publicznych, |
|gdy tego warunkiem jest proces stosownej wykładni przepisów. |
|Zastrzeżenie to, choć generalnie słuszne, nie może obejmować przypadków szczególnych. |
|Zdaniem Sądu, chodzi w tym przypadku o sytuacje, gdy równocześnie: |
|- jest to niezbędne dla zapewnienia spójności znaczenia znajdujących w sprawie zastosowanie norm prawnych, wobec ujawnienia ich |
|oczywistej sprzeczności przy wykorzystaniu prostych reguł wykładni językowo-logicznej, |
|- wola prawodawcy w danym zakresie może być w sposób niebudzący wątpliwości odkodowana, |
|- odstąpienie od zastosowania bardziej złożonych metod wykładni wyklucza racjonalne stosowania określonej regulacji w systemie prawnym,|
|przez co powstaje luka, nieznajdująca podstaw w systemie aksjologicznym. |
|Przy spełnieniu powyższych warunków, reguły państwa prawnego przemawiają wręcz za poszukiwaniem stosownej wykładni określonych |
|jednostek redakcyjnych zawartych w przepisach danego aktu normatywnego. |
|W rozpoznawanym przypadku jest poza sporem, że ustawodawca przewidział zasady wypłacania przez pracodawcę odprawy dla osób powołanych |
|zarówno do zasadniczej i okresowej, jak i terytorialnej służby wojskowej (vide: art. 125 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP). |
|Równocześnie w art. 134a ust. 1 tej samej ustawy wyrażono zasadę wypłacania tzw. świadczenia na rzecz pracodawcy, który poniósł |
|określone ciężary, związane z powołaniem do służby wojskowej zatrudnionych przezeń osób. Dotyczy to jednoznacznie zarówno żołnierzy |
|rezerwy, jak i żołnierzy OT. Obejmuje m.in. przypadek pełnienia terytorialnej służby rotacyjnej. |
|W tym kontekście musi być więc odczytywany ust. 2 regulacji zawartej w art. 134a cyt. ustawy. Wskazano tam, czym jest ustanowione ust. |
|1 świadczenie (rekompensatą kosztów), oraz jakie składniki obejmuje - w tym przez wymienienie, które wydatki pracodawcy nie są |
|rekompensowane. Ustawodawca wskazał w tym przepisie jednoznacznie, że należne pracodawcy świadczenie obejmuje także zwrot kosztów |
|wypłaconej żołnierzowi odprawy. |
|Zasadnie zauważa Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, że we wskazanej jednostce redakcyjnej użyto jedynie pojęcia |
|żołnierz rezerwy, zresztą dwukrotnie. Trzeba mieć jednak na uwadze, że wskazany przepis (art. 134a ust. 2) określa reguły wypłaty |
|świadczenia, które - z mocy ust. 1 - jest należne także pracodawcy, zatrudniającemu żołnierza OT, odbywającego terytorialną służbę |
|wojskową. Pewne reguły wypłaty świadczenia - odnosząc je expressis verbis do żołnierzy OT - zawierają także ust. 8 i ust. 10 w art. |
|134a cyt. ustawy. Wskazane normy pozostawałyby więc w oczywistej sprzeczności, o ile by przyjąć za organem, że ust. 2 faktycznie |
|ogranicza możliwość uzyskania świadczenia jedynie do pracodawców zatrudniających żołnierzy rezerwy. Takie rozumienie regulacji |
|wyrażonej w art. 134a ust. 2 omawianej ustawy uznały właśnie za prawidłowe organy administracji obu instancji. Przyjęły one, jakoby |
|świadczenie - np. co do kosztów odprawy - przysługiwało tylko pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy. |
|W ocenie Sądu, powyższe rozumienie normy prawnej wyrażonej w art. 134a ust. 2 cyt. ustawy pomija jednakże zasadę wykładni w celu |
|eliminacji oczywistych sprzeczności w systemie, przy założeniu racjonalności prawodawcy. Skoro bowiem ustawodawca wyraził wolę wypłaty |
|świadczenia także pracodawcy zatrudniającemu osoby będące żołnierzami OT (vide: art. 134a ust. 1 ustawy), zaś - w myśl art. 134a ust. 2|
|ustawy - świadczenie to ma stanowić rekompensatę poniesionych kosztów, niepodobna - zdaniem Sądu - uznać, aby założył on jednocześnie, |
|że świadczenie w razie zatrudniania takich osób nie ma być w istocie wypłacane. |
|Sąd uznał w tej sytuacji, że dla eliminacji powyższej sprzeczności, konieczne było wobec tego odwołanie się do względów wykładni, w tym|
|wykładni historycznej, jak i celowościowej. |
|Należy więc odnotować, że instytucja wojsk obrony terytorialnej została wprowadzona do ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP w |
|ramach stosownych nowelizacji. W ich trakcie, na mocy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku |
|obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 2138) - zmieniono także art. 134a ustawy o |
|powszechnym obowiązku obrony RP. Wprowadzono wówczas w danej jednostce redakcyjnej szereg modyfikacji, uwzględniając funkcjonowanie |
|wojsk obrony terytorialnej. Jednakże stosownych pojęć nie wprowadzono niestety do ust. 2 art. 134a cyt. ustawy. Z tych względów, Sąd |
|uznał, że w związku z jednoznacznym wyrażeniem przez prawodawcę woli objęcia świadczeniem kosztów pracodawcy, związanych z odbywaniem |
|służby także przez żołnierzy OT - uprawnione jest przyjęcie, że pozostawienie w art. 134a ust. 2 wyłącznie określenia żołnierz rezerwy |
|jest oczywistą omyłką. |
|Według Sądu, niebudzącą wątpliwości wolą prawodawcy było w istocie stosowanie reguł zamieszczonych w art. 134a ust. 2 cyt. ustawy |
|także, co do zatrudniających żołnierzy OT. Należy w tym miejscu pamiętać, że treść kontrowersyjnego przepisu należy wykładać generalnie|
|zgodnie z wolą prawodawcy, skoro jest możliwa do odtworzenia. Jednocześnie, nie wolno zapominać o tym, iż w sytuacji, gdy - przy |
|zastosowaniu prostego rozumienia językowo-logicznego - norma nie może być prawidłowo odkodowana - tu wobec wskazanych wyżej |
|sprzeczności - należy wykorzystać wtedy inne stosowne metody wykładni. |
|Sąd uznał, że poszukując właściwego rozumienia wskazanych regulacji, należy mieć także na względzie to, iż nie sposób doszukać się |
|racjonalnych względów celowościowych, które mogłyby przemawiać za przyjęciem przez prawodawcę, że - jak to przyjmują organy obu |
|instancji - zwrot kosztów w formie świadczenia dotyczyć ma tylko pracodawcy, który zatrudnia żołnierzy rezerwy, lecz już nie żołnierzy |
|OT. |
|Warto - zdaniem Sądu - zauważyć jednocześnie, iż konstatację, że brak dodania w ust. 2 art. 134a cyt. ustawy określenia "żołnierz OT" |
|stanowi oczywistą omyłkę prawodawcy na etapie uprzedniej nowelizacji art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, potwierdza |
|również przekazana w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 29 listopada 2018 r. przez pełnomocnika |
|organu odwoławczego informacja o trwających pracach zmierzających do nowelizacji spornego art. 134a cyt. ustawy, celem wskazania w jego|
|treści wprost, że świadczenie jest należne także pracodawcom zatrudniającym żołnierzy OT, którzy nie są żołnierzami rezerwy. Co więcej,|
|według zapewnień pełnomocnika organu, wspomniana nowelizacja ma również ustanawiać regułę wypłaty świadczeń pracodawcom, którzy - wobec|
|dotychczasowego brzmienia art. 134a ust. 2 cyt. ustawy, i jego rozumienia przez organy administracji - nie otrzymali rekompensaty z |
|tytułu wypłaty pracownikowi należnej odprawy. |
|Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań, należy uznać, iż organy obu instancji wadliwie odczytały, ustalone art. 134a ust. 2 w zw. z ust. 1 |
|tego artykułu, reguły wypłaty świadczenia, m.in. z tytułu wypłaty pracownikowi kosztów odprawy. Wobec oczywistej sprzeczności |
|wskazanych zapisów przy zastosowaniu prostej wykładni językowo-logicznej, niezbędnym było sięgnięcie do bardziej złożonych sposobów |
|odkodowania ich znaczenia. |
|Zdaniem Sądu, wadliwa wykładnia wskazanych regulacji prowadziła do błędnego uznania, jakoby pracodawcy zatrudniającemu żołnierza OT, za|
|okres pełnienia terytorialnej służby rotacyjnej, nie przysługiwało świadczenie obejmujące zwrot wypłaconej odprawy. |
|W tej sytuacji, uznać należy, że naruszenie przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik danej sprawy, bowiem skutkowało |
|odmową wypłaty stronie skarżącej spornego świadczenia. |
|Rozpatrując sprawę ponownie, organ administracji zobowiązany będzie uwzględnić powyższą ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu |
|niniejszego wyroku. |
| |
|Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - |
|Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. |