II SA/WA 451/22

II SA/Wa 451/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 282/23 - Wyrok NSA z 2024-09-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 132, art. 132a, art. 135 p
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietna 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...] o uznaniu P.Z. winnym zarzucanych czynów i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia.
Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem Komendanta Szkoły Policji w [...] (zwanego dalej Komendantem Szkoły lub organem pierwszej instancji) z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko P.Z. – wykładowcy Zakładu [...] Szkoły Policji w [...], w którym zarzucono funkcjonariuszowi, że:
1) w dniu [...] grudnia 2020 r. około godz, 7:40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii [...] P.M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego, tj. post. K.K. wyłącznie do czynności służbowych, czym naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia Komendanta Szkoły Policji w [...] polegającego na zakazie wejścia na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz ograniczenia bezpośrednich kontaktów ze słuchaczami wyłącznie do czynności służbowych,
tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
2) w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole poza czasem służby w Ewidencji osob przebywających w Szkole, czym naruszył dyscyplinę służbową zgodnie z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r.,
tj. o czyn określony z art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r.;
Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Szkoły Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uznał funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany.
Na skutek złożonego przez P.Z. odwołania Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżone orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji powinien rozważyć przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych, w tym przesłuchanie świadków w kontekście okoliczności wskazanych w odwołaniu obrońcy policjanta, a także dokonać ponownej analizy i oceny zebranego materiału dowodowego pod kątem zarzucanych P.Z. czynów oraz jego zawinienia.
Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, Komendant Szkoły Policji w [...] w orzeczeniu z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1a ustawy o Policji zmienił opis czynu zarzucanego funkcjonariuszowi i uznał P.Z. winnym tego, że:
1) w dniu [...] grudnia 2020 r. około godz. 7.40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii [...] P.M. w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły Policji w [...] bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego, tj. post. K.K. wyłącznie do czynności służbowych, czym naruszył dyscyplinę służbową poprzez niewykonanie polecenia Komendanta Szkoły Policji w [...] polegającego na zakazie wejścia na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz ograniczenia bezpośrednich kontaktów ze słuchaczami wyłącznie do czynności służbowych, w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego na terenie obiektu Szkoły,
tj. czynu z art. 132 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji;
2) w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole Policji w [...] poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, czym naruszył dyscyplinę służbową w związku z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...] (ze zm.),
tj. czynu z art. 132 ust 2 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...] (ze zm.).
W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że w dniu [...] grudnia 2020 r. Zastępca Komendanta Szkoły Policji w [...] na odprawie służbowej kierownictwa pionu dydaktycznego polecił przekazanie podległej kadrze dydaktycznej, że w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego na terenie obiektu Szkoły, wszystkie bezpośrednie kontakty nauczycieli policyjnych ze słuchaczami mają zostać ograniczone do niezbędnego minimum i mogą dotyczyć tylko spraw uzasadnionych służbowo. Ponadto podczas przedmiotowej odprawy zabroniono kadrze dydaktycznej wchodzenia na teren jakiejkolwiek kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo.
W dniu [...] grudnia 2020 r. odbyła się odprawa służbowa Zakładu [...] Szkoły Policji w [...], podczas której zastępca kierownika Zakładu [...] przekazała podwładnym powyższe polecenia. Z tej odprawy służbowej został sporządzony protokół, pod którym podpisał się również P.Z..
Na podstawie zeznań świadków oraz wyjaśnień obwinionego organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu [...] grudnia 2020 r., wykonując obowiązki służbowe dowódcy kompanii, wyznaczony policjant spotkał się w pomieszczeniu służbowym dowódcy kompanii Szkoły, ze słuchaczem post. K.K., który dostarczył raport dotyczący wypadku, któremu uległ w dniu [...] grudnia 2020 r. podczas zajęć z taktyki i techniki interwencji oraz dokumentację z udzielonej mu pomocy przedmedycznej. W trakcie ww. rozmowy, do pomieszczenia wszedł P.Z. i przedstawiając się jako przewodniczący związków zawodowych, zaczął rozmawiać ze słuchaczem na temat szczegółów wypadku. W trakcie rozmowy P.Z. zapoznał się z notatką służbową z tego zdarzenia przygotowaną przez słuchacza, a następnie opuścił pomieszczenie służbowe.
Organ zaznaczył, że zeznania świadków oraz wyjaśnienia obwinionego w tym zakresie budzą pewne wątpliwość, gdyż odmienny przebieg zdarzenia wykazała analiza nagrania z monitoringu budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły, co negatywnie wpływa na ocenę wiarygodności zeznań i wyjaśnień funkcjonariuszy.
Organ podkreślił jednocześnie, że zarówno słuchacz, jak i wykonujący obowiązki dowódcy kompanii policjant zeznali, że byli zaskoczeni wizytą P.Z., ponieważ słuchacz nie należy do policyjnych związków zawodowych, nie prosił też o interwencję, a wykonujący obowiązki dowódcy kompanii policjant nie informował o spotkaniu ze słuchaczem.
Natomiast z notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. sporządzonej przez. P.Z. na okoliczność ww. pobytu w dniu [...] grudnia 2020 r. wynika, że był świadomy złamania polecenia Komendanta Szkoły odnośnie zakazu przemieszczania się na teren akademika Szkoły w związku z panującą pandemią. Oświadczył on jednak, że jako przewodniczący NSZZ Policjantów w Szkole Policji w [...], a przede wszystkim jako wykładowca Szkoły, uznał fakt złamania zakazu jako stan wyższej konieczności w związku z zaistniałym zdarzeniem dotyczącym wypadku słuchacza na zajęciach z taktyki i techniki interwencji w dniu [...] grudnia 2020 r., co w ocenie organu pierwszej instancji, wskazuje na celowe działanie w zakresie niezastosowania się do polecenia Komendanta Szkoły i pozwala uznać za działanie umyślne, w zamiarze bezpośrednim.
Komendant Szkoły podał też, że P.Z. w trakcie przesłuchania w charakterze obwinionego w dniu [...] lipca 2021 r. wyjaśnił, że powołał się na stan wyższej konieczności, ponieważ na zajęciach z taktyki i techniki interwencji stała się krzywda słuchaczowi, a wcześniej miała miejsce podobna sytuacja związana z tym samym wykładowcą. Funkcjonariusz wyjaśnił jednocześnie, że w dniu [...] grudnia 2020 r. nie udzielił żadnej pomocy słuchaczowi, starał się go tylko uspokoić i poinformować, że sprawa zaistniałego wypadku na zajęciach będzie wyjaśniona. Później już nie rozmawiał z tym słuchaczem na temat wypadku, nie udzielił mu żadnego wsparcia, ani pomocy.
Organ pierwszej instancji uznał zatem, że skoro funkcjonariusz nie wykazał żadnego zainteresowania wynikiem postępowania powypadkowego w tej sprawie, nie wykazał również żadnego zainteresowania ogólną sytuacją dotyczącą wypadków słuchaczy podczas zajęć z taktyki i technik interwencji, ani realizacją zadań z zakresu bhp z tego punktu widzenia, to w ocenie organu, nie potwierdza to przedstawionego przez policjanta motywu działania.
Zadaniem Komendanta Szkoły twierdzeń policjanta nie można uznać za słuszne i uzasadnione również w kontekście powoływania się na działanie w stanie wyższej konieczności, ponieważ w tym dniu nie istniało realne zagrożenie dla słuchacza: wypadek słuchacza miał miejsce kilka dni wcześniej, słuchaczowi udzielono pomocy lekarskiej, a on sam nie korzystał ze zwolnienia lekarskiego.
Organ pierwszej instancji podniósł nadto, że P.Z. wyjaśnił, że wiedział o obowiązującym poleceniu Komendanta Szkoły dotyczącym zakazu wchodzenia na teren jakiejkolwiek kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo w związku z zachowaniem bezpieczeństwa epidemicznego na terenie obiektów szkoły oraz znał przepisy sanitarno-epidemiologiczne obowiązujące w tej Szkole. Natomiast wbrew twierdzeniom policjanta, że wchodząc na teren akademika Szkoły oraz do pomieszczenia dowódcy kompanii zachował wszystkie obowiązujące środki sanitarno-epidemiologiczne, Komendant Szkoły na podstawie nagrań z kamery w akademiku Szkoły ustalił, że choć wszyscy trzej funkcjonariusze mieli zakryte twarze, to jednak żaden z nich nie posiadał rękawiczek ochronnych. W związku z powyższym Komendant Szkoły stwierdził, że wizyta P.Z. w pomieszczeniu dowódcy kompanii oraz kontakt bezpośredni ze słuchaczem oraz dowódcą kompanii związku z zagrożeniem epidemiologicznym z powodu wirusa SARS-CoV-2 mógł stworzyć zagrożenie dla ich zdrowia, ponieważ wszyscy trzej policjanci trzymali w rękach notatkę służbową słuchacza, co stwarzało zagrożenie przeniesienia wirusa SARS-CoV-2.
Komendant Szkoły wyjaśnił nadto, że pełnienie nieetatowej funkcji przewodniczącego NSZZP Szkoły Policji w [...] nie predestynuje P.Z. do nieograniczonego dostępu do dokumentacji, w szczególności zawierającej m. in. informacje o stanie zdrowia słuchacza. W przypadku zamiaru realizacji statutowych zadań związków zawodowych, np. dbałości o przestrzeganie zasad BHP, przewodniczący związku winien zwrócić się do osób uprawnionych do dysponowania informacjami z tego zakresu, bądź bezpośrednio do Komendanta Szkoły. Jeżeli natomiast zdecydował o konieczności natychmiastowej interwencji, ze względu na grożące słuchaczowi bezpośrednie niebezpieczeństwo (co jednak w sytuacji stanowiącej przedmiot postępowania nie miało miejsca), miał możliwość skorzystania z pomieszczenia przydzielonego w Szkole Zarządowi Szkolnemu NSZZP, m. in. na potrzeby przyjmowania interesantów. W ocenie Komendanta Szkoły, zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby P.Z. podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy poprzez rozmowę ze słuchaczem w przydzielonym związkowi zawodowemu pomieszczeniu., choć dysponowanie ww. pomieszczeniem w budynku głównym Szkoły, jak też pomieszczeniem w budynku, w którym mieści się stołówka Szkoły, dawało możliwość rozmowy ze słuchaczem bez konieczności łamania zakazu wchodzenia na teren kompanii szkolnej w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się wirusa SARS - CoV-2.
Powołując treść art. 27 ust. 1, art. 58 ust. 1, art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz przepisy zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji Komendant Szkoły uznał, że P.Z., zgodnie z wydanym poleceniem Komendanta Szkoły z dnia [...] grudnia 2020 r. w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego w trakcie pandemii COVID-19 obowiązany był przestrzegać zakazu wchodzenia na teren którejkolwiek kompanii szkolnej w Szkole.
Zaznaczył też, że w 2020 r. przeciwko ww. policjantowi było prowadzone postępowanie dyscyplinarne z powodu niewykonania polecenia Komendanta Szkoły dotyczącego przestrzegania zasad reżimu sanitarnego obowiązującego na terenie Szkoły w związku z pandemią COVID-19 i w dniu [...] grudnia 2020 r. Komendant Szkoły wydał prawomocne od dnia [...] grudnia 2020 r. orzeczenie nr [...] na mocy, którego P.Z. został uznany winnym zarzucanych mu w postępowaniu przewinień dyscyplinarnych, jednak odstąpiono od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Powyższe, zdaniem organu pierwszej instancji, potwierdza jedynie okoliczność, że zasady reżimu sanitarnego wprowadzone w Szkole w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego, nie mają dla tego funkcjonariusza większego znaczenia i z premedytacją je łamie.
W odniesieniu do czynu zarzuconego P.Z. w pkt 2, organ pierwszej instancji ustalił natomiast, że Zastępca Komendanta Szkoły w dniu [...] stycznia 2021 r. sporządził notatkę służbową dotyczącą nieuprawnionego wejścia P.Z. na teren Szkoły w dniu [...] grudnia 2020 r. z którą zapoznała się Komendant Szkoły w dniu [...] stycznia 2021 r., polecając dołączyć dokumentację do prowadzonych wcześniej czynności wyjaśniających.
Zebrany materiał dowodowy w postępowaniu dyscyplinarnym potwierdził pobyt w dniu [...] grudnia 2020 r. ww. policjanta przy stoliku na terenie stołówki szkolnej podczas kolacji słuchaczy szkolenia zawodowego podstawowego w trakcie rozmowy z dwoma dowódcami kompanii.
W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. P.Z. wyjaśnił, że przebywał w tym dniu poza czasem służby na terenie Szkoły jako przewodniczący NSZZ Policjantów i realizował na terenie Szkoły czynności w ramach uprawnień statutowych zapisanych w § 9 i 10 Statutu tego związku.
Z kolei w notatce służbowej z dnia [...] lutego 2021 r. ww. policjant wyjaśnił, że z uwagi na wzmożoną aktywność jako przewodniczący NSZZ Policjantów w Szkole oraz odległy czas zaistnienia zdarzenia nie jest w stanie dokładnie przypomnieć sobie zakresu podejmowanych czynności w dniu [...] grudnia 2020 r. Możliwe jest, że w tym dniu wypełniał swoje powinności związkowe polegające na przygotowaniu upominków świątecznych dla członków związku oraz ich rodzin. W przypadku ewentualności, że [...] grudnia 2020 r. był obecny w budynku głównym Szkoły, to tyko w celu dopełnienia formalności administracyjno-biurowych.
W trakcie przesłuchania w charakterze obwinionego P.Z. zeznał natomiast, że nie pamięta czym była spowodowana wizyta w dniu [...] grudnia 2020 r. w stołówce Szkoły w godzinach wieczornych. Natomiast zeznania świadków nie potwierdzają żeby w tym dniu P.Z., będąc na terenie stołówki szkolnej oraz w pomieszczeniu Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów na terenie bursy Szkoły, przygotowywał podarunki świąteczne dla członków związków zawodowych.
Organ pierwszej instancji podkreślił, że obwiniony nie kwestionuje faktu niedopełnienia obowiązku udokumentowania pobytu w Szkole, poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, prowadzonej przez dyżurnego Szkoły (co wynika z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...]). Wykonywanie czynności administracyjno-biurowych lub przygotowywanie paczek świątecznych z punktu widzenia postanowień ww. decyzji mają natomiast charakter obojętny i nie stanowią żadnego usprawiedliwienia.
Komendant Szkoły zaznaczył też, że P.Z. nie udokumentował pobytu na terenie jednostki w dniu [...] grudnia 2020 r. nawet za pomocą karty dostępowej osobowej poprzez odbicie w systemie kontroli dostępu. Udokumentował w tym dniu jedynie za pomocą wskazanej karty w systemie przyjście do pracy o godz. 7.13 oraz wyjście o godz. 15.36.
Organ pierwsze instancji wyjaśnił, że przy wymiarze kary dyscyplinarnej kierowano się tym, że P.Z. w krótkim odstępnie czasu dokonał podobnego przewinienia dyscyplinarnego (orzeczenie z dnia [...] grudnia 2020 r.) oraz oświadczeniem policjanta, że był świadomy niewykonania w dniu [...] grudnia 2021 r. polecenia Komendanta Szkoły odnośnie zakazu przemieszczania się na teren akademika Szkoły w związku z panującą pandemią, co wskazuje na celowe działanie w zakresie niezastosowania się do polecenia Komendanta Szkoły i pozwala uznać za działanie umyślne, w zamiarze bezpośrednim.
Zdaniem Komendanta Szkoły przebywanie poza czasem służby w Szkole i brak udokumentowania tego faktu w Ewidencji osób przebywających w Szkole, jak też brak udokumentowania pobytu na terenie jednostki za pomocą karty dostępowej osobowej poprzez odbicie się w systemie kontroli dostępu, wskazuje na lekceważący stosunek policjanta do przestrzegania zarządzeń, rozkazów, poleceń i wytycznych przełożonych. P.Z., jako oficer Policji, wykładowca oraz przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów w Szkole, jest zobowiązany do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej, a w związku z piastowanym stanowiskiem jego postępowanie powinno stanowić wzór dla funkcjonariuszy Szkoły oraz słuchaczy.
Organ pierwszej instancji zaznaczył jednocześnie, że przy wymiarze kary wzięto pod uwagę, że w wyniku kontaktu P.Z. ze słuchaczem oraz policjantem wykonującym obowiązki dowódcy kompanii w dniu [...] grudnia 2020 r. nie doszło do zarażenia wirusem SARS-CoV-2.
W odwołaniu od orzeczenia Komendanta Szkoły Policji w [...] P.Z., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od zarzucanych mu czynów, bądź w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o uchylenie przedmiotowego orzeczenia i umorzenie postępowania w sprawie.
Powyższemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w dniu [...] grudnia 2020 r. przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem wyłącznie do czynności służbowych i w konsekwencji błędne wskazanie, że ww. zachowaniem policjant naruszył dyscyplinę służbową, podczas gdy będąc Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów, wykonując swe powinności związkowe oraz mając na uwadze postanowienia Statutu, w świetle których jednym z celów działalności NSZZ Policjantów jest nadzór nad realizacją zadań z zakresu przepisów BHP i medycyny pracy, profilaktyki medycznej, praw i godności policjantów, pozyskując informację o niewłaściwych praktykach jednego z wykładowców Szkoły polegających na skakaniu słuchaczom po brzuchu, w konsekwencji których to praktyk słuchacz doznał urazu na skutek czego, musiał skorzystać z pomocy lekarza specjalisty - z uwagi na uzasadnioną konieczność, celem wyjaśnienia okoliczności przedmiotowego zdarzenia, udał się do dowódcy kompanii, którym to zachowaniem w żadnej mierze nie naruszył dyscypliny służbowej;
2) art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że swym zachowaniem policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez to, że w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole i w konsekwencji błędne wskazanie, podczas gdy P.Z. wykonując wówczas swe powinności związkowe, przygotowywał podarunki świąteczne dla członków Związku oraz ich pociech, a w gmachu budynku Szkoły przebywał celem dopełnienia czynności administracyjno-biurowych, w związku z czym, brak jest podstaw by uznawać, że swoich zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową;
3) art. 134h ust. 1 i 1a w zw. z art. 134 pkt 1 w zw. z art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, poprzez wymierzenie P.Z. kary upomnienia, podczas gdy w świetle wszystkich okoliczności faktycznych zasadnym było umorzenie postępowania z uwagi na przepis art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji, a Komendant Szkoły nie uwzględnił indywidualnych okoliczności, w tym przede wszystkim faktu, że policjant jest Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], i realizując swe powinności związkowe, działał dla dobra i na rzecz słuchaczy Szkoły, a także kultywował świąteczną tradycję, dbając przy tym jednocześnie o dobre imię związków zawodowych i Policji;
4) art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, arbitralny, krzywdzący oraz niekorzystny dla P.Z., w tym w szczególności nieuprawnione stwierdzenie, że:
a) słuchacz wskazał, że interwencja P.Z. w dniu [...] grudnia 2020 r. nie była potrzebna, podczas, gdy słuchacz ten w trakcie czynności przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2021 r. zaznaczył, że interwencja policjanta była uzasadniona, bowiem rozmowa z P.Z. "dała mu spokój i zapewnienie, że będzie mógł on ukończyć kurs", a ponadto organ winien wywodzić wnioski w zakresie "potrzeby interwencji" na podstawie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym również ochrony zdrowia przyszłych słuchaczy Szkoły;
b) P.Z. "nie wykazał żadnego zainteresowania wynikiem postępowania powypadkowego", podczas gdy policjant pozostawał w stałym kontakcie z osobą, która uległa wypadkowi, interesując się przy tym jego stanem zdrowia, a ponadto jednym z celów interwencji policjanta, było całkowite wyeliminowanie praktyk stosowanych przez wskazanego wykładowcę podczas zajęć w Szkole, a polegających na wskakiwaniu na brzuch słuchaczy, a tym samym ochrona zdrowia uczestników kursu, co jak wynika z relacji innych słuchaczy Szkoły przyniosło oczekiwany skutek;
c) dla P.Z. zasady reżimu sanitarnego wprowadzone w Szkole Policji w [...] "nie mają większego znaczenia i z premedytacją dochodzi do ich łamania przez w/w", podczas gdy P.Z. wykonuje swoje powinności służbowe z poszanowanej wewnętrznych procedur i zasad, w tym przestrzega zasad reżimu sanitarnego, a niezastosowanie się obwinionego do wskazań przełożonych w dniu [...] grudnia 2020 r., wynikało wyłącznie z potrzeby interwencji i pomocy słuchaczowi, deklaracji wsparcia ze strony władz związkowych, a także ochrony zdrowia innych słuchaczy.
Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu [...] listopada do Szkoły wpłynęło pismo pełnomocnika policjanta, w którym, nawiązując do złożonego odwołania od orzeczenia z dnia [...] października 2021 r. przedłożył stanowisko z dnia [...] listopada 2021 r. Zarządu Głównego NSZZ Policjantów w sprawie P.Z., Przewodniczącego ZS NSZZ Policjantów SP w [...] w związku z orzeczeniem nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność "braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; braku podstaw do uznania winy odwołującego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania". Natomiast w dniu [...] grudnia 2021 r. do Szkoły wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika policjanta z dnia [...] grudnia 2021 r., wraz z Oświadczenie post. M.M. z dnia [...] listopada 2021 r., w którym wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność "braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; potrzeby interwencji odwołującego; braku podstaw do uznania winy odwołującego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania".
Organ odwoławczy, uwzględniając ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdził, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził bezspornie popełnienie przez P.Z. zarzucanych mu czynów. Opisane okoliczności popełnienia czynów zostały udokumentowane zebranymi dowodami w postaci zeznań świadków, kopią dokumentacji oraz nagraniem monitoringu wizyjnego. Zgromadzone dowody są spójne, a ich treść bezspornie wskazuje na nieprawidłowe zachowanie się policjanta w dniu [...] grudnia 2020 r. poprzez niewykonanie obowiązku dokumentowania pobytu w Szkole poza czasem służby wyznaczonym decyzją nr [...] Komendanta Szkoły z dnia [...] marca 2018 r. we wskazanej do tego Ewidencji. Nie ulega też wątpliwości, że funkcjonariusz w trakcie służby pełnionej w dniu [...] grudnia 2020 r. nie wykonał poleceń Zastępcy Komendanta Szkoły, wydanych w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego, dotyczących m. in. przestrzegania zakazu wejścia na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz ograniczenia bezpośrednich kontaktów ze słuchaczami wyłącznie do czynności służbowych. Potwierdza to nagranie z monitoringu kamer usytuowanych na parterze budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły Policji w [...].
Organ odwoławczy stwierdził, iż ocena materiału dowodowego wskazuje, że zachowanie policjanta w zakresie zarzucanych mu czynów było zawinione. P.Z. jako funkcjonariusz Policji z szesnastoletnim stażem służby, zdobytym w jej trakcie doświadczeniem, powinien być świadomy spoczywającego na nim obowiązku prawidłowej realizacji zadań służbowych. Od dnia [...] lipca 2012 r. policjant pełnił służbę w Szkole na różnych stanowiskach służbowych, a od dnia [...] października 2016 r. pełnił funkcję Przewodniczącego Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], a więc zna przepisy regulujące jej funkcjonowanie.
Policjant miał zatem świadomość tego, że wchodząc na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo naruszył wydane w tym zakresie przez Zastępcę Komendanta Szkoły polecenie służbowe co oznacza, że przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i na to się godził. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że mając na celu realizację statutowych celów NSZZ Policjantów oraz widząc potrzebę podjęcia działań jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...] w sprawie wypadku, jakiego doznał słuchacz, funkcjonariusz miał inne możliwości nawiązania z nim kontaktu, które nie stałyby w sprzeczności z wydanym poleceniem służbowym, np. poprzez kontakt telefoniczny lub spotkanie w pokoju Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], tym bardziej że policjant otrzymał od Komendanta Szkoły możliwość realizacji statutowych celów Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów w Szkole Policji w [...] w trakcie podstawowego rozkładu czasu służby policjantów.
Organ odwoławczy za zawinione uznał także zachowanie P.Z. polegające na nieodnotowaniu pobytu poza czasem służby na terenie Szkoły w przewidzianej do tego Ewidencji. Organ zaznaczył przy tym, że policjant, będąc Przewodniczącym NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], miał prawo realizacji czynności "związkowych" na terenie Szkoły, w tym także poza czasem służby. Jednakże pełnienie przez niego funkcji Przewodniczącego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...] i realizacja takich czynności nie zwalniała funkcjonariusza z konieczności dopełnienia spoczywającego na nim obowiązku wynikającego z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły z dnia [...] marca 2018 r. Tym samym, nie dopełniając takiego obowiązku przewidywał możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i na to się godził.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że odwołanie policjanta nie zawiera okoliczności i argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do sformułowanego w treści odwołania zarzutu dotyczącego niezastosowania zasady prawdy materialnej, w myśl której podstawę wszelkich rozstrzygnięć stanowią ustalenia faktyczne (art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji), zasady swobodnej oceny dowodów, w myśl której przełożony dyscyplinarny kształtuje swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji), poprzez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Główny Policji stwierdził, że nie doszło do naruszenia tych zasad. Organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy, który nie budził wątpliwości co do zawinienia policjanta i dokonał jego oceny.
Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika policjanta, że przebywając w dniu [...] grudnia 2020 r. w pomieszczeniu dowódcy kompanii policjant wykonywał swoje "powinności związkowe" organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego P.Z. nie wykonywał w powyższej sprawie żadnych czynności niecierpiących zwłoki, których niewykonanie mogłoby wpłynąć chociażby na pogorszenie się stanu zdrowia słuchacza. Nie został też wyznaczony przez Komendanta Szkoły do wyjaśnienia okoliczności towarzyszących zaistniałemu w dniu [...] grudnia 2020 r. wypadkowi, któremu słuchacz uległ na zajęciach dydaktycznych. W dniu [...] grudnia 2020 r. funkcjonariusz nie udzielił też żadnej pomocy słuchaczowi, a jedynie, jak sam wyjaśnił, starał się go uspokoić i poinformował, że sprawa będzie wyjaśniona, jednak później już nie rozmawiał ze słuchaczem na temat zaistniałego wypadku. O podjętej przez siebie "interwencji" telefonicznie poinformował Zastępcę Komendanta Szkoły. W ocenie organu odwoławczego brak dalszych czynności ze strony policjanta trudno nazwać sprawowaniem nadzoru nad realizacją zadań z zakresu bhp, co z kolei nie potwierdza przedstawionego przez niego motywu działania.
Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że w dniu [...] grudnia 2020 r. nie istniało żadne realne zagrożenie życia lub zdrowia słuchacza, a ze strony Szkoły w chwili przekazania przez niego informacji o zdarzeniu, tj. w dniu [...] grudnia 2020 r., zostały podjęte niezbędne czynności, w tym także z zakresu pomocy medycznej. Ponadto, ani dowódca kompanii, ani też słuchacz, nie zwracali się do P.Z. z prośbą o pomoc, czy też "interwencję" w powyższej sprawie, a policjant nie był przełożonym słuchacza.
Komendant Główny Policji przypomniał nadto obowiązującą procedurę w razie przypadku zamiaru realizacji statutowych zadań związków zawodowych, w tym w szczególności nadzoru nad realizacją zadań z zakresu BHP, której policjant nie zachował.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z obowiązkami ustawowymi P.Z. jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...] nadal jest przede wszystkim policjantem i podwładnym Komendanta Szkoły i jest zobowiązany wypełniać polecenia służbowe. Tym samym podnoszone w odwołaniu argumenty nie mogą stanowić podstawy do zmiany orzeczenia wydanego przez Komendanta Szkoły.
Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje także na uwzględnienie podnoszona w odwołaniu w zakresie czynu opisanego w punkcie drugim błędna ocena zebranego materiału i nieuwzględnienie tego, że P.Z. w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych podczas pobytu w Szkole wykonywał swoje powinności związkowe, przygotowywał podarunki świąteczne dla członków Związku oraz ich dzieci, a w gmachu budynku Szkoły przebywał celem dopełnienia czynności administracyjno-biurowych. Organ odwoławczy podkreślił bowiem, że na podstawie § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. wszyscy policjanci pełniący służbę w Szkole zostali zobowiązani do dokumentowania pobytu w Szkole, poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, prowadzonej przez dyżurnego Szkoły, niezależnie od celu pobytu, czego policjant bezspornie nie uczynił.
Oceniając materiał dowodowy zebrany w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego Komendant Główny Policji stwierdził, że jest on wystarczający do prawidłowego wydania orzeczenia i nie wymaga uzupełnienia, a treść nadesłanych przez pełnomocnika policjanta pism z dnia [...] listopada 2021 r. oraz z dnia [...] grudnia 2021 r. nie wpływa na ustalony stan faktyczny.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji uwzględnił też wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, tj. okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych (popełnienie przewinień w związku i w trakcie pełnionej służby), ich skutki, w tym następstwa negatywne dla służby (nieprzestrzeganie poleceń służbowych), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (niewypełnienie poleceń służbowych), pobudki działania (lekceważący stosunek do zadań służbowych), zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania), dotychczasowy przebieg jego służby, opinię służbową za okres od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz szesnastoletni staż służby.
Uwzględniając charakter popełnionych przez P.Z. przewinień dyscyplinarnych organ odwoławczy uznał, że wymierzona policjantowi kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych oraz stopnia zawinienia. Przypomniał też, że zgodnie z art. 134a ustawy o Policji kara upomnienia oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i jest najłagodniejszą z katalogu kar dyscyplinarnych.
W skardze na powyższe orzeczenie Komendanta Głównego Policji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.Z., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów:
1. art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy orzeczenia Komendanta Szkoły z dnia [...] października 2021 r. w sytuacji, w której organ winien uchylić w całości ww. orzeczenie i uniewinnić P.Z. bądź zgodnie z wnioskiem ewentualnym skarżącego - uchylić w całości i umorzyć postępowanie w sprawie, bowiem w ślad za ugruntowanym orzecznictwem, funkcjonariusz Policji powinien wykazywać się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością, a także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej, a którymi to wytycznymi skarżący się kierował, i za co został ukarany;
2. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący w dniu [...] grudnia 2020 r., około godziny 7:40 przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem, tj. wyłącznie do czynności służbowych i w konsekwencji błędne wskazanie, że ww. zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową, podczas gdy skarżący, będąc Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów, wykonując swe powinności związkowe oraz mając na uwadze postanowienia Statutu, w świetle których jednym z celów działalności NSZZ Policjantów jest nadzór nad realizacją zadań z zakresu przepisów BHP i medycyny pracy, profilaktyki medycznej, praw i godności policjantów, pozyskując informację o niewłaściwych praktykach jednego z wykładowców Szkoły polegających na skakaniu słuchaczom po brzuchu, w konsekwencji których to praktyk, jeden z nich doznał urazu na skutek czego, musiał skorzystać z pomocy lekarza specjalisty - z uwagi na uzasadnioną konieczność, celem wyjaśnienia okoliczności przedmiotowego zdarzenia, udał się do dowódcy kompanii, którym to zachowaniem w żadnej mierze nie naruszył dyscypliny służbowej;
3. art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 roku (ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że swym zachowaniem skarżący naruszył dyscyplinę służbową poprzez to, że w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych przebywał na terenie stołówki szkolnej nie dokumentując pobytu w Szkole poza czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole, podczas gdy P.Z., wykonując wówczas swe powinności związkowe, przygotowywał podarunki świąteczne dla członków Związku oraz ich pociech, a w gmachu budynku Szkoły przebywał celem dopełnienia czynności administracyjno - biurowych, w związku z czym brak jest podstaw by uznawać, że swoim zachowaniem naruszył dyscyplinę służbową, bowiem w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1666), związek zawodowy jest niezależny w swej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji, wobec czego skarżący, realizując powinności związkowe w dniu [...] grudnia 2020 r. (przebywając na terenie stołówki szkolnej w godzinach wieczornych) - nie naruszył swym zachowaniem dyscypliny służbowej;
4. art. 134h ust. 1 i 1a w zw. z art. 134 pkt 1 oraz w zw. art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie i wymierzenie skarżącemu kary upomnienia, podczas gdy w świetle wszystkich okoliczności faktycznych zasadnym było umorzenie postępowania z uwagi na przepis art. 135ja ust. 3 ustawy o Policji bądź też z uwagi na przepis art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, a Komendant Szkoły Policji w [...] nie uwzględnił indywidualnych okoliczności, w tym przede wszystkim faktu, że skarżący jest Przewodniczącym Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...] i realizując swe powinności związkowe działał dla dobra i na rzecz słuchaczy Szkoły, a także kultywował świąteczną tradycję dbając przy tym jednocześnie o dobre imię związków zawodowych i Policji;
II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w z art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji poprzez zaniechanie umorzenia postępowania z uwagi na fakt, że postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zostało przeprowadzone i zakończyło się ukaraniem skarżącego, pomimo tego, że uzasadnionym było umorzenie postępowania dyscyplinarnego, bowiem "przewinienia" przypisane skarżącemu nie wypełniały znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, co doprowadziło do sytuacji, w której organ wydał rozstrzygnięcie dotknięte wadą nieważności z powodu wydania go z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ:
a) w dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący, przebywając na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły, udzielając wsparcia i pomocy słuchaczowi, realizował obowiązki wynikające z pełnienia funkcji Przewodniczącego NSZZ Policjantów w Szkole Policji w [...];
b) w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych skarżący, przebywając na terenie stołówki szkolnej w Szkole poza czasem służby, realizował obowiązki wynikające z pełnienia funkcji Przewodniczącego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Szkole Policji w [...], a w świetle treści przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na działania podjęte przez skarżącego w związku z realizacją założeń i celów statutowych;
2. przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej, stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także które obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, a ponadto ustawodawca w cyt. przepisie wyraźnie zaznaczył, że organ winien podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli tj. skarżącego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem organ w szczególności zaniechał czynności mających na celu ustalenia okoliczności związanych z: aktualnym stanem zdrowia słuchacza; wpływu wypadku z dnia [...] grudnia 2020 r. na stan zdrowia psychicznego słuchacza, co niewątpliwie pozwoliłoby organowi ustalić w sposób rzetelny i prawy czy interwencja skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. była uzasadniona;
3. przepisu art. 75 § 1 w zw. z art. 141 § 1 K.p.a., poprzez odmowę uzupełnienia akt postępowania dowodowego prowadzącą do nieuwzględnienie zażalenia skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. (dot. oddalenia wniosków dowodowych sprecyzowanych w piśmie z dnia [...] marca 2021 r.), a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań wskazanych świadków, podczas gdy przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów było niezbędne dla ustalenia prawidłowego przebiegu zdarzeń i motywów działania skarżącego;
4. przepisu art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez:
a. naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierowały się organy;
b. nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i poprzedzającego go orzeczenia, objawiające się w braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł;
5. przepisu art. 8 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez arbitralne działania organu pierwszej instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego i działania organu drugiej instancji, który w uzasadnieniu wydanej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego nie dostrzegł uchybienia przepisów prawa w postaci błędnego ich zastosowania, a tym samym powielił jedynie argumentację Komendanta Szkoły, opisując jedynie szerzej zastosowanie w sprawie przepisu administracyjnego materialnego;
6. przepisu art. 80 K.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym uznanie wszystkich wskazanych okoliczności za udowodnione i w konsekwencji nieuprawnione stwierdzenie, że:
a. interwencja P.Z. w dniu [...] grudnia 2020 r. nie była potrzebna, podczas gdy:
i. słuchacz w trakcie czynności przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2021 r. zaznaczył, że interwencja skarżącego była uzasadniona, bowiem rozmowa z P.Z. "dała mu spokój i zapewnienie, że będzie mógł on ukończyć kurs", a ponadto organ winien wywodzić wnioski w zakresie "potrzeby interwencji na podstawie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym również ochrony zdrowia przyszłych słuchaczy Szkoły,
ii. słuchacz ukończył Szkolenie Zawodowe Podstawowe w Szkole Policji w [...] w dniu [...] lutego 2021 r., a zatrudniony obecnie jest w Wydziale [...] jednej z Komend Powiatowych Policji, jednak od marca 2021 r. aż do dnia dzisiejszego - przebywa na zwolnieniu lekarskim z uwagi na problemy ze zdrowiem, co jednoznacznie przemawia by uznać, że interwencja skarżącego była uzasadniona, bowiem wypadek jaki miał miejsce w dniu [...] grudnia 2020 r. spowodował obrażenia, z którymi do dnia dzisiejszego zmaga się słuchacz;
b. skarżący nie udzielił żadnej pomocy słuchaczowi, podczas gdy pozostawał w stałym kontakcie z osobą, która uległa wypadkowi, interesując się przy tym jego stanem zdrowia, a ponadto jednym z celów interwencji skarżącego było całkowite wyeliminowanie praktyk stosowanych przez jednego z wykładowców podczas zajęć w Szkole, a polegających na wskakiwaniu na brzuch słuchaczy, a tym samym ochrona zdrowia uczestników kursu, co jak wynika z relacji innych słuchaczy Szkoły, przyniosło oczekiwany skutek;
c. skarżący nie udzielił żadnej pomocy słuchaczowi, sama interwencja skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. była zbędna, podczas gdy pierwszą czynnością w sprawie wypadku ww. słuchacza, było sporządzenie raportu ze zdarzenia jakie miało miejsce w dniu [...]grudnia 2020 r. przez słuchacza, a z którym to dokumentem jako pierwszy zapoznał się skarżący;
d. "w dniu [...] grudnia 2020 r. nie istniało żadne realne zagrożenie życia lub zdrowia wymienionego słuchacza" w związku z czym, interwencja skarżącego była "nieuzasadniona", podczas gdy słuchacz w związku z obrażeniami, jakie poniósł w wyniku zdarzenia z dnia [...] grudnia 2020 r. skorzystał z koniecznej konsultacji lekarskiej, a stan zdrowia funkcjonariusza uzasadniał odpoczynek i oszczędny tryb życia;
e. dla skarżącego zasady reżimu sanitarnego wprowadzone w Szkole "nie mają większego znaczenia i z premedytacją dochodzi do ich łamania przez ww." (jak wskazał organ pierwszej instancji, a czemu organ drugiej instancji nie sprzeciwił się), podczas gdy skarżący wykonuje swoje powinności służbowe z poszanowaniem wewnętrznych procedur i zasad, w tym przestrzega zasad reżimu sanitarnego, a niezastosowanie się do wskazań przełożonych w dniu [...] grudnia 2020 r. wynikało wyłącznie z potrzeby interwencji i pomocy słuchaczowi, deklaracji wsparcia ze strony władz związkowych, a także ochrony zdrowia innych słuchaczy;
f. uznanie, że skarżący ma "lekceważący stosunek do zadań służbowych", podczas gdy skarżący jest doświadczonym funkcjonariuszem, realizuje polecenia służbowe, a sam fakt chęci udzielenia pomocy i wsparcia potrzebującym nie może przemawiać za tym, by skarżącego uznać jako osobę "mającą lekceważący stosunek";
g. uznanie, że kara dyscyplinarna upomnienia, jaka została wymierzona skarżącemu, uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w przepisie art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, tj. okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych (tj. "popełnienie przewinień w związku i w trakcie pełnionej służby"), ich skutki, w tym następstwa negatywne dla służby ("nieprzestrzeganie poleceń służbowych"), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na skarżącym obowiązków ("niewypełnianie poleceń służbowych"), pobudki działania, zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu (tj. "brak krytycznej oceny swojego zachowania"), podczas gdy skarżący pełni służbę od 2013 r., a swoje powinności służbowe wykonuje w sposób rzetelny i prawy, nierzadko z narażeniem życia i zdrowia, a wymierzona skarżącemu kara ze względu na "cel" podejmowanych czynności - jest niesprawiedliwa, bowiem organ "ukarał" skarżącego za chęć pomocy potrzebującym;
h. rzecznik dyscyplinarny, jak również przełożony dyscyplinarny "był obiektywny i zgodnie z art. 135g ustawy o Policji w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym zostały wzięte pod uwagę okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego", podczas gdy w przedmiotowej sprawie stanowisko i twierdzenia zarówno rzecznika dyscyplinarnego, jak też organu pierwszej i drugiej instancji nie były obiektywne, bowiem nie uwzględniały wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy, w tym w szczególności tego, że skarżący, mając na względzie dobro i zdrowie słuchacza, ale również innych obecnych i przyszłych słuchaczy Szkoły, postąpił w sposób właściwy i racjonalny, za co nie powinien zostać ukarany;
7. przepisu art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny, z jednoczesnym całkowitym pominięciem twierdzeń zawartych w:
a. dokumentach, w szczególności:
i. stanowisku Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] w sprawie P.Z. z dnia [...] stycznia 2022 r;
ii. oświadczeniu post. M.M. z dnia [...] listopada 2021 r.;
iii. stanowisku Zarządu Głównego NSZZ Policjantów w sprawie P.Z., Przewodniczącego ZS NSZZ Policjantów w [...] z dnia [...] października 2021 r.;
b. zeznań świadków, w tym w szczególności zeznań: post. K.K., asp. F.U., asp. szt. P.D., kom. J.P., nakom. S.W., podinsp. R.S., nadkom. S.J., asp. szt. R.R., A.O., oraz wyjaśnień skarżącego,
a, które to dowody winny prowadzić organ do jednoznacznej konstatacji, że skarżący: nie dopuścił się zarzucanych mu czynów, które to czyny zdaniem organu stanowiły naruszenie dyscypliny służbowej; czynności podjęte przez skarżącego zarówno w dniu 9, jak i w dniu [...] grudnia 2020 r. stanowiły realizację powinności związkowych w związku z czym, z uwagi na przepis art. 2 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, nie powinny podlegać ocenie przełożonego; działanie skarżącego miało na celu pomoc osobie, która tej pomocy niewątpliwie potrzebowała tj. słuchaczowi, a ponad wszystko celem podjętych przez skarżącego działań, miała być ochrona zdrowia innych słuchaczy Szkoły (aktualnych i przyszłych), jak również wsparcie i propagowanie tradycji świątecznych.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł:
1. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – o stwierdzenie nieważności orzeczenia organu pierwszej, jak i drugiej instancji w całości, a w przypadku nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzutu nieważności orzeczeń, wniósł:
2. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 145 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji - o uchylenie w całości orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r., jak również w całości orzeczenia Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, alternatywnie
3. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - o uchylenie w całości orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2022 r., jak również w całości orzeczenia Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2021 r.,
4. na podstawie przepisu art. 200 P.p.s.a. - o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych;
5. na podstawie przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. - o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez;
a. przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
i. stanowiska Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Województwa [...] w sprawie P.Z. z dnia [...] stycznia 2022 r.;
ii. opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZP Województwa [...] w [...] w sprawie P.Z. z dnia [...] stycznia 2022 r.,
na okoliczność: braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; potrzeby interwencji skarżącego; braku podstaw do uznania winy skarżącego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania;
b. zwrócenie się do obecnej jednostki macierzystej słuchacza, który uległ wypadkowi w dniu [...] grudnia 2020 r., a z którym to zdarzeniem związana była interwencja skarżącego P.Z. w dniu [...] grudnia 2020 r. - o udostępnienie dokumentacji dot. postępowania wypadkowego z udziałem ww. słuchacza i przeprowadzenie przez tut. Sąd dowodu z dokumentów znajdujących w aktach wspomnianej sprawy, na okoliczność: obrażeń, jakie słuchacz odniósł w wyniku wypadku, który miał miejsce w dniu [...] grudnia 2020 r.; skutków niewłaściwych praktyk nauczania słuchaczy w Szkole stosowanych przez jednego z wykładowców; braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego skarżącemu; potrzeby interwencji skarżącego; braku podstaw do uznania winy skarżącego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania.
W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zaznaczył w pierwszej kolejności, że uchybienia przepisów procedury, których dopuścił się Komendant Główny Policji, były nie tylko w swej istocie i postaci rażące, ale miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Dalej pełnomocnik skarżącego podniósł, że w świetle treści przepisu art. 132 ust. 1 ustawy o Policji odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest warunkowana popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego. O przewinieniu dyscyplinarnym z kolei można mówić w sytuacji, w której policjant dopuści się naruszenia dyscypliny służbowej lub nie przestrzega zasad etyki zawodowej. Druga część cyt. przepisu precyzuje, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie "naruszenia dyscypliny służbowej, możliwe jest zatem pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji w sytuacji, w której jego zachowanie wypełnia przesłanki wskazane w tym przepisie. Opozycyjnie przyjąć zatem należy, że w przypadku takiego zachowania się funkcjonariusza, które tych przesłanek nie wypełnia, brak jest podstaw, by funkcjonariusza pociągnąć do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Powyższe, w bezpośrednim zestawieniu z przepisem art. 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, w którego treści ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji, prowadzi do konstatacji, że jako nieuprawnione uznać należy takie działanie organu, które za czyny popełnione w trakcie wykonywania "powinności związkowych" pociągają policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Powołując treść przepisu art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji pełnomocnik skarżącego podkreślił, że rozpoznając sprawę, organ dopuścił się rażącego uchybienia, bowiem nie dostrzegł znaczących odrębności pomiędzy czynnościami podejmowanymi przez skarżącego w ramach pełnienia przez niego funkcji związkowych, a czynnościami polegającymi na wypełnieniu obowiązków w służbie. Wspomniana "odrębność" jest o tyle istotna, że wynika wyprost ze zwolnienia pracownika (funkcjonariusza) od "pracy zawodowej" do wykonywania czynności wynikających z funkcji "związkowych". Nie znajdując podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na okoliczność, że czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne przypisany policjantowi nie wypełnia znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne, organ dopuścił się rażącego uchybienia zarówno przepisów ustawy o Policji, przepisów ustawy o związkach zawodowych, jak też samej procedury administracyjnej.
Wyjaśniając zarzut naruszenia przez Komendanta Głównego Policji przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. pełnomocnik skarżącego wskazał, że kluczową kwestią w sprawie niewątpliwie było ustalenie, czy interwencja skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. była "uzasadniona". Zdaniem pełnomocnika skarżącego za nieprawidłową uznać należy praktykę organu, który w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wywiódł, że "interwencja" skarżącego polegająca na udzieleniu wsparcia i pomocy słuchaczowi była "zbędna" przy braku podjęcia jakichkolwiek czynności mających na celu ocenę stanu zdrowia (fizycznego jak i psychicznego) słuchacza po upływie kilku tygodni/miesięcy od zdarzenia, tym bardziej, że nie ulega jakimkolwiek wątpliwościom, że słuchacz doznał uszczerbku na zdrowiu z uwagi na niewłaściwe metody nauczania jednego z wykładowców Szkoły.
W oparciu o treść art. 134i ust. 5a ustawy o Policji pełnomocnik skarżącego wywodził, że obowiązkiem organu było zweryfikowanie podstaw interwencji skarżącego (celu i potrzeby), a ostateczna ocena w tym zakresie, winna być poparta niewątpliwie podjęciem przez organ czynności mających na celu weryfikację stanu zdrowia słuchacza. Tymczasem organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego (przesłuchanie wskazanych świadków), którego celem było ustalenie prawidłowego przebiegu zdarzeń i motywów działania skarżącego.
Pełnomocnik skarżącego zauważył również, że interwencja skarżącego została oceniona przez słuchaczy Szkoły jako "potrzebna i uzasadniona", uznając jednocześnie, że organ odwoławczy uchybił zasadzie wyrażonej w art. 7 K.p.a., bowiem przedmiotową sprawę niewątpliwie rozstrzygnął z pominięciem słusznego interesu obywateli.
Pełnomocnik skarżącego wskazał nadto, że Komendant Szkoły, dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a dalej organ odwoławczy, weryfikując te ustalenia poczynione w oparciu o przeprowadzoną analizę, winien wziąć pod uwagę zarówno wyjaśnienia skarżącego, zeznania wszystkich świadków, jak również treści zawarte w przedłożonych dokumentach. Dokonując bowiem skrupulatnej analizy przeprowadzonych dowodów, organ winien dojść do konstatacji, że interwencja skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. była uzasadniona, a z uwagi na podejmowanie przez policjanta powinności związkowe tj. realizację celów i założeń statutowych - brak jest podstaw do uznania, że skarżący winien ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną z uwagi na przepis art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Z tych samych względów co powyżej, brak jest również podstaw by skarżącego uznać za winnego zarzucanego mu czynu z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły z dnia [...] marca 2018 r.
Pełnomocnik skarżącego zakwestionował nadto twierdzenia organów Policji, by skarżący nie przestrzegał zasad reżimu sanitarnego w Szkole, tłumacząc, że P.Z. wykonuje swoje powinności służbowe z poszanowaniem wewnętrznych procedur i zasad, w tym przestrzega zasad reżimu sanitarnego, a niezastosowanie się skarżącego do wskazań przełożonych w dniu [...] grudnia 2020 r., wynikało wyłącznie z potrzeby interwencji i pomocy słuchaczowi, deklaracji wsparcia ze strony władz związkowych, a także ochrony zdrowia innych słuchaczy.
W skardze zarzucono też organowi, że nie zauważył potrzeby, a także celu działań, jakie skarżący podjął zarówno [...], jak i [...] grudnia 2020 r. – wykonywanie czynności związkowych. Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, że z informacji posiadanych przez skarżącego jednoznacznie wynika, że osoby przebywające na stołówce szkolnej poza czasem służby w dniu [...] grudnia 2020 r. nie odnotowały swej obecności we wspomnianej przez organ "Ewidencji". Pobytu na terenie Szkoły przynależącym do stołówki nie odnotowują też dostawcy. Co więcej, przy wejściu do budynku stołówki brak jest zarówno osób, jak i urządzeń elektronicznych rejestrujących pobyt w tym budynku.
Pełnomocnik skarżącego stwierdził też, że błędne jest stanowisko organu uznające, że kara dyscyplinarna upomnienia, jaka została wymierzona skarżącemu, uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w przepisie art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, tj. okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych, ponieważ skarżący został ukarany za chęć pomocy potrzebującym. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika skarżącego, również i w tym zakresie organ dopuścił się rażącego uchybienia procedury, naruszając tym samym art. 80 K.p.a.
W skardze zarzucono nadto to, że rozpatrując sprawę organ nie wziął pod uwagę pism związków zawodowych oraz oświadczenia jednego ze słuchaczy, które to pisma przemawiały na korzyść skarżącego, podkreślając pozytywne aspekty interwencji skarżącego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wniósł też o oddalenie zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych.
Odnosząc się do argumentów skargi pełnomocnik organu podkreślił, iż faktem jest, że skarżący w dniu [...] grudnia 2020 r. przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy i wszedł w kontakt ze słuchaczem w sposób nieuzasadniony wykonywaniem obowiązków służbowych. Faktem pozostaje też, to że w dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący przebywał na terenie stołówki nie ewidencjonując tego faktu w sposób określony w § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...]. Nie można zatem stawiać tezy o konieczności uniewinnienia skarżącego lub wystąpieniu przesłanek do umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Naruszenie dyscypliny służbowej nie może być usprawiedliwione powoływaniem się na wykonywania obowiązków wynikających z przynależności do organizacji związkowej. Naruszenie dyscypliny służbowej nie może też być tłumaczone, jako wykazywanie się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością, a także dbałością o społeczny wizerunek Policji.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postepowania pełnomocnik organu podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast Rozdział 10 ustawy o Policji nie przewiduje instytucji stwierdzenia nieważności orzeczenia dyscyplinarnego.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik skarżącego zgłosił kolejny wniosek dowodowy wnosząc o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej w [...] o udostępnienie akt sprawy dotyczącej podejrzanego A.Z., wykładowcy Szkoły Policji w [...], którego niewłaściwe postępowanie było powodem interwencji skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 r. , jak też o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku z portalu [...](artykuł z dnia [...] września 2022 r. pt. "[...]" - na okoliczność wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów ww. wykładowcy, braku podstaw do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego; potrzeby interwencji skarżącego; braku podstaw do uznania winy skarżącego i w konsekwencji braku podstaw do jego ukarania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad Sąd stwierdził, iż skarga P.Z. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2021, poz. 1882 ze zm.). W zakresie nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego (art. 135p ust. 1 ww. ustawy).
Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z kolei z przepisem art. 132a ww. ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant:
1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;
2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
W świetle powyższego przepisu przewinienie dyscyplinarne policjanta może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu.
Przewinienie umyślne może być popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia. Zamiar ewentualny charakteryzuje się natomiast tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.
Nieumyślność przewinienia dyscyplinarnego polega z kolei na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.
W ocenie Sądu, w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że skarżący P.Z. dopuścił się popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych oraz, że do popełnienia tych przewinień dyscyplinarnych doszło z winy umyślnej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób niesporny, że w dniu [...] grudnia 2020 r. Zastępca Komendanta Szkoły Policji w [...] na odprawie służbowej kierownictwa pionu dydaktycznego polecił przekazanie podległej kadrze dydaktycznej, że w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego na terenie obiektu Szkoły, wszystkie bezpośrednie kontakty nauczycieli policyjnych ze słuchaczami mają zostać ograniczone do niezbędnego minimum i mogą dotyczyć tylko spraw uzasadnionych służbowo. Ponadto podczas przedmiotowej odprawy zabroniono kadrze dydaktycznej wchodzenia na teren jakiejkolwiek kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo. Skarżący został zapoznany z powyższym poleceniem w dniu [...] grudnia 2020 r. w czasie odprawy służbowej Zakładu Kryminalnego Szkoły Policji w [...].
Skarżący w trakcie służby pełnionej w dniu [...] grudnia 2020 r. nie zastosował się do powyższych poleceń, wydanych w związku z koniecznością zachowania bezpieczeństwa epidemicznego i wszedł na teren kompanii szkolnej bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz nawiązał bezpośredni kontakt ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego K.K. nie związany z wykonywaniem czynności służbowych.
Zarówno z notatki służbowej sporządzonej przez skarżącego w dnia [...] grudnia 2020 r., jak też z wyjaśnień złożonych w charakterze obwinionego w trakcie postępowania dyscyplinarnego wynika, że był on świadomy złamania polecenia Komendanta Szkoły Policji w [...] odnośnie zakazu przemieszczania się na teren kompanii Szkoły w związku z panującą pandemią. Uzasadnił to jednak tym, że jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów w Szkole Policji w [...], uznał fakt złamania zakazu jako stan wyższej konieczności w związku z zaistniałym zdarzeniem dotyczącym wypadku słuchacza na zajęciach z taktyki i techniki interwencji w dniu [...] grudnia 2020 r. W ocenie skarżącego, w sytuacji, gdy jego interwencja w dniu [...] grudnia 2021 r. była związana z wykonywaniem powinności związkowych nie można przypisać mu naruszenia dyscypliny służbowej.
Także pobyt w dniu [...] grudnia 2021 r. w godzinach wieczornych na terenie Szkoły skarżący uzasadniał wykonywaniem powinności związkowych (dopełnianiem czynności administracyjno-biurowych oraz przygotowywaniem podarunków świątecznych dla członków Związku oraz ich rodzin), a w związku z tym w ocenie skarżącego nie można uznać, że naruszył dyscyplinę służbową nie ewidencjonując faktu pobytu w Szkole poza czasem służy w sposób określony w § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...].
Odnoszą się do powyższej argumentacji należy podkreślić, że skarżący jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...], ma prawo realizować powinności związkowe na terenie Szkoły, w tym także poza czasem służby, jednak nie zwalnia go do z obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej.
Skarżący mógł zatem w dniu [...] grudnia 2020 r. podjąć interwencję jako Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZ Policjantów w związku z uzyskaną informacją o zdarzeniu jakie miało miejsce na zajęciach z taktyki i techniki interwencji w dniu [...] grudnia 2020 r., w wyniku którego słuchacz szkolenia zawodowego podstawowego doznał urazu, jednak jego interwencja nie musiała wiązać się z niewykonaniem poleceń Komendanta Szkoły dotyczących zachowania bezpieczeństwa epidemicznego.
Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że działał w stanie wyższej konieczności, gdyż jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wypadek słuchacza, który uległ wypadkowi miał miejsce kilka dni wcześniej, słuchaczowi po wypadku udzielono pomocy lekarskiej i nie było stanu bezpośredniego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia.
Ponadto, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, Zarząd NSZZ Policjantów Szkoły Policji w [...] ma zapewnione pomieszczenie na terenie Szkoły na potrzeby prowadzenia działalności związkowej. Skarżący jako Przewodniczący Związku został też na okres od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] czerwca 2021 r. zwolniony z obowiązku świadczenia służby w wymiarze po 3,5 godziny zegarowe dziennie w związku z pełnioną funkcją w zarządzie zakładowej organizacji związkowej. Skarżący mógł zatem, jeżeli widział taką potrzebę, podjąć interwencję w związku ze zdarzeniem jakie miało miejsce na zajęciach z taktyki i techniki interwencji w dniu [...] grudnia 2020 r., przestrzegając przy tym poleceń przełożonego dotyczących zachowania bezpieczeństwa epidemicznego, np. poprzez nawiązanie kontaktu telefonicznego ze słuchaczem i następnie spotkanie się z nim w pomieszczeniu Zarządu Związku.
Nie ma przy tym znaczenia, czy interwencja skarżącego jako Przewodniczącego Związku w dniu [...] grudnia 2020 r., była konieczna i uzasadniona. Istotne jest natomiast to, że skarżący podejmując taką interwencję nie był zwolniony z obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej, w tym poleceń przełożonego Komendanta Szkoły Policji w [...], jako wykładowca tej Szkoły.
Skarżący mógł też w dniu [...] grudnia 2020 r. w godzinach wieczornych, poza czasem służby, przebywać na terenie Szkoły i realizować powinności związkowe. Jednak nie zwalniało go to z obowiązku dopełnienia formalności w zakresie odnotowania faktu pobytu w Szkole poza wyznaczonym czasem służby w Ewidencji osób przebywających w Szkole prowadzonej przez dyżurnego Szkoły, zgodnie z § 9 decyzji nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów Szkoły Policji w [...].
Reasumując, w obu opisanych przypadkach skarżący mógł realizować powinności związkowe nie naruszając przy tym dyscypliny służbowej.
Organ prawidłowo przypisał działaniu skarżącego winę umyślną z zamiarem ewentualnym, gdyż dopuszczając się popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych skarżący miał obiektywne możliwości przewidywania skutków swojego działania.
Fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanych przewinień dyscyplinarnych znalazł potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w zeznaniach przesłuchanych świadków, wyjaśnieniach skarżącego, załączonej dokumentacji oraz nagraniach z monitoringu wizyjnego.
Występujące pewne rozbieżności w zeznaniach świadków, co do chronologii przebiegu zdarzeń w dniu [...] grudnia 2020 r. na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii, nie podważają zasadniczych ustaleń organu, że P.Z. przebywał na terenie kompanii w pomieszczeniu dowódcy kompanii w budynku zamieszkania zbiorowego Szkoły bez absolutnej konieczności uzasadnionej służbowo oraz będąc w tym pomieszczeniu nie ograniczył bezpośredniego kontaktu ze słuchaczem szkolenia zawodowego podstawowego K.K. wyłącznie do czynności służbowych.
Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy. Twierdzenia skarżącego, że realizując powinności związkowe zwolniony z był z obowiązku stosowania się do poleceń Komendanta Szkoły Policji w [...] dotyczących zachowania bezpieczeństwa epidemicznego oraz do decyzji Komendanta Szkoły Policji w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, nie zasługują na akceptację i nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa, w tym także w przepisach ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 854).
Nie zasługują też na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy obu instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak słusznie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów. Zgodnie bowiem, z przywołanym już wcześniej przepisem art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Wymierzona skarżącemu kara upomnienia jest najniższą w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 134 ustawy o Policji i zgodnie z treścią art. 134a ww. ustawy oznacza wytknięcie policjantowi niewłaściwego postępowania.
Wymierzając karę upomnienia przełożony dyscyplinarny wyjaśnił w uzasadnieniu orzeczenia na czym polegało niewłaściwe postępowanie skarżącego, określił jego umyślność, uzasadnił też wymiar wymierzonej kary dyscyplinarnej.
W ocenie Sądu, wymierzona kara upomnienia jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i uwzględnia dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji.
Wymierzając tę karę organy obu instancji wzięły pod uwagę rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych, okoliczności ich popełnienia, skutki, w tym następstwa dla służby oraz rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków. Uwzględniono także zachowanie policjanta przed popełnieniem przewinień dyscyplinarnych i po ich popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg jego służby.
Należy jednocześnie w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji przede wszystkim wpływ ma waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.
Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości, czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji.
W ocenie Sądu analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji prowadzi do wniosku, iż przedstawiona ocena wymiaru kary nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] odpowiadają prawu.
Sąd zobowiązany jest jednocześnie wyjaśnić, że nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez pełnomocnika skarżącego w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] września 2022 r. kierując się dyspozycją art. 106 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie oraz orzecznictwie postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami tego postępowania i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kierując się tymi wskazówkami Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych przez pełnomocnika skarżącego dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.