II SA/WA 444/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki CBA na decyzję Szefa CBA odmawiającą zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby i ustaleniu uposażenia, uznając, że tryb art. 155 k.p.a. nie pozwala na zmianę decyzji o charakterze związanym.
Skarżąca, była funkcjonariuszka CBA, wniosła o zmianę decyzji o zwolnieniu ze służby i ustaleniu uposażenia, domagając się podwyższenia stawki o 20% od 1 stycznia 2024 r. na podstawie ustawy budżetowej. Szef CBA odmówił zmiany, argumentując, że decyzja o zwolnieniu jest związana, a tryb art. 155 k.p.a. nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że decyzja o zwolnieniu ma charakter związany, a tryb art. 155 k.p.a. nie może być stosowany do kwestionowania legalności ostatecznych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.Z. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą zmiany decyzji personalnych dotyczących zwolnienia ze służby oraz ustalenia wysokości uposażenia. Skarżąca domagała się podwyższenia stawki uposażenia zasadniczego o 20% od 1 stycznia 2024 r., powołując się na przepisy ustawy budżetowej i rozporządzenie zmieniające stawki uposażenia. Argumentowała, że zmiana ta powinna zostać uwzględniona w jej decyzjach, nawet po zwolnieniu ze służby, w trybie art. 155 k.p.a. Szef CBA odmówił zmiany, wskazując, że decyzja o zwolnieniu ze służby ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a., a ponadto nie można jej traktować jako kolejnej instancji administracyjnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Podkreślono, że art. 155 k.p.a. dotyczy decyzji uznaniowych i nie może być stosowany do decyzji związanych, takich jak decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy o CBA. Sąd zaznaczył, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani weryfikacji legalności ostatecznej decyzji, a jedynie ocenie, czy istnieją szczególne przesłanki przemawiające za jej zmianą lub uchyleniem ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. W tym przypadku, decyzja o zwolnieniu ze służby była decyzją związaną, a jej treść w zakresie uposażenia była jedynie informacyjna, co wykluczało możliwość jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, która ma charakter związany, nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. na wniosek strony w celu uwzględnienia późniejszych zmian w przepisach dotyczących uposażenia, ponieważ tryb ten nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani do weryfikacji legalności ostatecznej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy o CBA ma charakter związany, gdyż organ jest zobowiązany do wydania takiej decyzji po pisemnym zgłoszeniu wystąpienia przez funkcjonariusza. W związku z tym, przepis ten stanowi przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Ponadto, postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie jest kolejną instancją administracyjną i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb zmiany decyzji ostatecznej, który nie może być stosowany do decyzji o charakterze związanym ani do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa budżetowa art. 9 § 1 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 18 stycznia 2024 r. - ustawa budżetowa na rok 2024
ustawa budżetowa art. 9 § 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 18 stycznia 2024 r. - ustawa budżetowa na rok 2024
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. § § 2
ustawa o CBA art. 64 § 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Przepis stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, mający charakter związany.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego § 2 pkt 7
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza CBA ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a. Tryb art. 155 k.p.a. nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani do weryfikacji legalności ostatecznej decyzji. Sąd administracyjny nie może kontrolować prawidłowości ostatecznej decyzji w postępowaniu dotyczącym wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Możliwość zmiany decyzji o zwolnieniu ze służby i ustaleniu uposażenia w trybie art. 155 k.p.a. w celu uwzględnienia podwyżki o 20% od 1 stycznia 2024 r. Szef CBA jest zobowiązany do podwyższenia uposażeń funkcjonariuszy pozostających w służbie na dzień 1 stycznia 2024 r., niezależnie od tego, czy w dniu wejścia w życie rozporządzenia wciąż pełnili służbę, czy zostali z niej zwolnieni. Prawo do podwyżki uposażenia nie zawiera warunków, które należałoby spełnić, co oznacza brak autonomii decyzyjnej Szefa CBA.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. Zmiana lub uchylenie decyzji zgodnie z żądaniem strony nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Przepis art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym należy więc traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji o zwolnieniu ze służby. Konstrukcja art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można upatrywać w nim środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji.
Skład orzekający
Anna Pośpiech-Kłak
sprawozdawca
Danuta Kania
przewodniczący
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że decyzje o charakterze związanym nie podlegają zmianie w trybie art. 155 k.p.a., a postępowanie w tym trybie nie jest kolejną instancją administracyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy CBA i trybu zmiany decyzji ostatecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z możliwością zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych, co jest istotne dla wielu obywateli i prawników. Pokazuje ograniczenia trybu art. 155 k.p.a.
“Czy można zmienić decyzję o zwolnieniu ze służby po latach? Sąd wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 444/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-07-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/ Danuta Kania /przewodniczący/ Ewa Radziszewska-Krupa Symbol z opisem 6199 Inne o symbolu podstawowym 619 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zw. dalej "Szef CBA", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", po rozpoznaniu wniosku J.Z., zw. dalej "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2024 r. nr [...] odmawiającą zmiany decyzji personalnej Szefa CBA z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] (zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...]) w sprawie zwolnienia ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (pkt 1) oraz zmiany decyzji personalnej Szefa CBA z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości uposażenia wnioskodawcy na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (pkt 2). Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wniosek z dnia [...] września 2024 r. J.Z. wniosła do Szefa CBA o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznych decyzjach, tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r. dot. zwolnienia jej ze służby oraz decyzji z dnia [...] października 2023 r. dot. wysokość uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku poprzez podwyższenie stawki uposażenia zasadniczego o 20% od dnia [...] stycznia 2024 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej z dnia 18 stycznia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 122). Ponadto wystąpiła z żądaniem ponownego przeliczenia wszystkich związanych z jej zwolnieniem świadczeń, tak aby obejmowały one wspomniany 20-procentowy wzrost od początku 2024 r., a także wypłaty wyrównania za okres od [...] stycznia 2024 r. do dnia zwolnienia. Na koniec wnioskowała o podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wdrożenia tych zmian, w tym również o przesłanie odpowiednich informacji do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej, w 2024 roku kwota bazowa dla funkcjonariuszy wynosi 2 088,77 zł, a średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w sektorze budżetowym, wyłączając osoby zajmujące stanowiska kierownicze, ma wynieść 120%. Wskazała, że rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego, podniosło górne granice stawek, wprowadzając równocześnie ich retroaktywne obowiązywanie od 1 stycznia 2024 r. Co oznacza, iż od tego dnia obowiązywały nowe normy przy ustalaniu uposażeń funkcjonariuszy. Skarżąca zaznaczyła, iż mimo pozostawania w służbie w dniu 1 stycznia 2024 r., jej uposażenie nie zostało podniesione o 20%, co uzasadniało konieczność dostosowania jej wynagrodzenia do obowiązujących regulacji. Nadmieniła również, że systemowe podwyżki wynagrodzeń od początku 2024 r. obejmują wszystkich funkcjonariuszy. W związku z tym, w duchu sprawiedliwości i zasad słuszności, konieczne jest dokonanie zmian ww. decyzji w trybie art. 155 k.p.a. mając na uwadze zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Decyzją z dnia [...] października 2024 roku Szef CBA, działając na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany decyzji personalnych Szefa CBA z dnia [...] grudnia 2023 r. (w zakresie zwolnienia ze służby) oraz decyzji z dnia [...] października 2023 r. (w sprawie ustalenia wysokości uposażenia). W uzasadnieniu wskazano, że decyzja o zwolnieniu stanowiła końcowe rozstrzygnięcie dotyczące stosunku służbowego, a nie ustalenia wysokości uposażenia. Podkreślono, że wysokość ta została ustalona decyzją z dnia [...] października 2023 r., ostateczną i wykonaną. Zaznaczono, iż mimo wprowadzenia rozporządzeniem z 16 maja 2024 r. wstecznej mocy obowiązywania, zmiana ta ograniczała się do podniesienia górnych granic stawek i nie wymuszała automatycznego podniesienia wynagrodzeń funkcjonariuszy o 20%. Kwestie te są rozpatrywane w świetle zasady podległości służbowej i autonomii decyzyjnej Szefa CBA w zakresie polityki kadrowej i wynagrodzeń. Wskazano, że decyzje personalne na dzień ich wydania opierają się na prawidłowych podstawach prawnych i nie zawierają błędów formalnych, zaś ich treść, w tym wysokość uposażenia, jest wyłącznie informacyjna. Rozpoznając ponownie sprawę Szef CBA podkreślił, że obowiązujące przepisy, w tym rozporządzenie z 16 maja 2024 r., nie nakładają obowiązku automatycznego podniesienia wynagrodzeń funkcjonariuszy o 20%. Zaznaczył, iż decyzje dotyczące wynagrodzeń wynikają z autonomii polityki kadrowej i wynagrodzeń, co jest podległe odrębnym decyzjom przełożonych i mieści się w ramach ich kompetencji. W szczególności organ podkreślił, że nie można wymagać od Szefa CBA, aby podnosił każdemu funkcjonariuszowi wynagrodzenie o 20%, gdyż byłoby to naruszeniem zasad autonomii służbowej. Dodatkowo, przypomniał, że kwestie uposażenia funkcjonariuszy, w tym stawek, są ściśle związane z mianowaniem na stanowiska służbowe i regulowane przepisami rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. (w sprawie stawek uposażenia zasadniczego). Podkreślił, że zmiany w zakresie stawek mogą dotyczyć jedynie granic tych stawek, a nie wynikających z nich uprawnień do automatycznego wzrostu uposażeń. Wskazał, że stosunek służbowy funkcjonariuszy opiera się na zasadzie hierarchicznej podległości, w której decyzje o wynagrodzeniu są w kompetencji przełożonych i mieszczą się w granicach przewidzianych przepisami prawa. Odnosząc się do sytuacji skarżącej, organ przypomniał, iż w dniu zwolnienia ze służby zajmowała ona stanowisko Naczelnika Wydziału z wynagrodzeniem ustalonym zgodnie z obowiązującymi tabelami i stawkami, tj. mieści się w granicach stawki uposażenia przewidzianej na zajmowanym stanowisku służbowym w myśl rozporządzenia obowiązującego od dnia 1 stycznia 2024 r. w kształcie zmienionym rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r., a więc nie zachodzi konieczność dostosowania uposażenia skarżącej do obowiązujących przepisów prawa. Co więcej, tryb zmiany decyzji przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może być stosowany w sytuacji zmiany stanu prawnego lub stanu faktycznego. Konkludując stwierdził, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności obligujące Szefa CBA do wydania jakichkolwiek decyzji w przedmiocie zmiany uposażenia byłego funkcjonariusza. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa CBA z dnia [...] stycznia 2025 r. skarżąca domaga się jej uchylenia oraz zobowiązania organu do zmiany lub wydania nowych decyzji, kształtujących i określających wysokość uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W szczególności wnioskuje, aby stawka uposażenia zasadniczego została podniesiona o 20% od dnia 1 stycznia 2024 r., zgodnie z przepisami art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej. Wnosi również o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Skarżąca podnosi, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy zarówno postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wśród zarzutów wskazuje: 1. Naruszenie art. 155 k.p.a., polegające na jego zaniechaniu oraz odmowie zmiany decyzji personalnych w zakresie zwolnienia ze służby oraz ustalenia wysokości uposażenia na ostatnim zajmowanym stanowisku, tak aby odpowiadała ona podwyżce o 20% od 1 stycznia 2024 r., zgodnie z zapisami art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej, mimo że brak sprzeczności z przepisami szczególnymi, a zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony przemawiały za taką zmianą. 2. Ewentualnie, naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie z urzędu wszelkich koniecznych kroków w celu właściwego załatwienia sprawy oraz niewydanie nowej decyzji kształtującej wysokość uposażenia w taki sposób, aby odzwierciedlała ona podwyżkę o 20% od dnia 1 stycznia 2024 r., z uwagi na interes społeczne oraz słuszny interes strony. 3. Naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej w związku z § 2 rozporządzenia zmieniającego z dnia 16 maja 2024 r. dotyczącym stawek uposażenia zasadniczego, poprzez niewłaściwe ich niezastosowanie i niekształtowanie wysokości uposażenia skarżącej na ostatnio zajmowanym stanowisku w taki sposób, aby od 1 stycznia 2024 r. zapewnić zwiększenie o 20%. W uzasadnieniu skargi skarżąca odniosła się do stanowiska organu, które odmawiało dokonania zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Podkreśliła, że kluczowe w tej sprawie jest, czy uposażenie byłych funkcjonariuszy CBA powinno zostać podniesione o 20% za okres od 1 stycznia 2024 r. do chwili zwolnienia ze służby, zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. d oraz pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024. Organ uznał, że powyższe nie rodzi obowiązku dla Szefa CBA do podniesienia uposażeń funkcjonariuszy, argumentując, iż kwestie te powinny być rozpatrywane w świetle zasady podległości służbowej i autonomii decyzyjnej Szefa CBA w zakresie polityki kadrowej i wynagrodzeń. Natomiast skarżąca twierdzi, iż celem rozporządzenia zmieniającego z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego było zapewnienie możliwości realizacji art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024. Z uzasadnienia tego rozporządzenia wynika, że jego opracowanie miało na celu wdrożenie w życie przepisów tej ustawy, w szczególności zapewnienie zwiększenia uposażeń o 20%. Podkreśla, iż uposażenie funkcjonariuszy CBA jest ściśle określone kwotowo, co oznacza, iż wzrost kwoty bazowej z 1740,64 zł w 2023 r. do 2088,77 zł w 2024 r. zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2024, nie powoduje automatycznego podniesienia uposażenia. Aby jednak osiągnąć cel zapisów art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a, konieczne jest dostosowanie stawek w rozporządzeniu, co czyni wprowadzenie odpowiednich zmian nieodzownym. W opinii skarżącego, biorąc pod uwagę powyższe, wykładnia celowościowa przepisów rozporządzenia zmieniającego z dnia 16 maja 2024 r. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że Szef CBA jest zobowiązany do podwyższenia uposażeń wszystkim funkcjonariuszom pozostającym w służbie na dzień 1 stycznia 2024 r., niezależnie od tego, czy w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia wciąż pełnili służbę, czy też zostali z niej zwolnieni. Ustawodawca, tworząc ustawę budżetową na 2024 r., postanowił, że wynagrodzenie (uposażenie) osób zaliczanych do sfery budżetowej określonej w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a, winno być zwiększone o 20%. Prawo to nie zawiera żadnych warunków, które należałoby spełnić, aby otrzymać podwyżkę, co oznacza, że Szef CBA nie posiada autonomii decyzyjnej w tym zakresie. W sytuacji realizacji ustawowych postanowień, organ jest zobowiązany do ich wykonania, a uznanie takiej autonomii za zasadne jest sprzeczne z obowiązującym prawem. Przypisy rozporządzenia zmieniającego z dnia 16 maja 2024 r. jednoznacznie nakładają na Szefa CBA obowiązek zwiększenia o 20% uposażenia każdego funkcjonariusza, który był w służbie w dniu 1 stycznia 2024 r., bez względu na to, czy ten wciąż pełnił służbę, czy został z niej zwolniony. W związku z tym organ był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu dostosowanie uposażenia byłych funkcjonariuszy CBA, którzy pozostawali w stosunku służbowym w dniu 1 stycznia 2024 r., tak aby ich uposażenie zasadnicze zostało zwiększone o 20% od tego dnia, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d i pkt 3 lit. a ustawy budżetowej. W opinii skarżącej podstawą do takiego działania jest możliwość zmiany decyzji kształtujących i określających wysokość uposażenia w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ decyzje są ostateczne i pozwalają w tym trybie na nabycie określonych praw. Nie istnieją przepisy, które ograniczałyby możliwość dokonania takich zmian, a dodatkowo, słuszny interes strony oraz interes społeczny przemawiają za ich przeprowadzeniem. Gdyby przyjąć stanowisko Szefa CBA, według którego decyzje te nie mogą być modyfikowane w trybie art. 155 k.p.a., skarżąca podkreśla konieczność wydania nowej decyzji, która dostosowałaby wysokość uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tak aby od 1 stycznia 2024 r. zwiększyć je o 20%. Prawo materialne nakłada na organ konieczność realizacji postanowień ustawy budżetowej, co z kolei wymaga odpowiedniej procedury wdrożenia, w której organ winien kierować się najlepszymi rozwiązaniami proceduralnymi, służącymi realizacji przepisów ustawy w sposób najbardziej efektywny i zgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do tego, czy zasadnie organ działając w trybie art. 155 k.p.a. odmówił zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących skarżącej poprzez zwiększenie o 20 % stawki uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. decyzji z dnia [...] grudnia 2023 r. Szefa CBA (zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r.) w sprawie zwolnienia ze służby w CBA oraz decyzji z dnia [...] października 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości uposażenia skarżącej na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wyjaśnić należy, że ustanowiona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada ochrony trwałości decyzji administracyjnych nie oznacza bezwzględnego zakazu wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje bowiem kilka nadzwyczajnych trybów postępowania umożliwiających bądź to weryfikację (po wyeliminowanie z obrotu prawnego włącznie) decyzji ostatecznej z uwagi na jej wady (kwalifikowane lub nie), bądź też uchylenie lub zmianę decyzji prawidłowej pod względem prawnym (por. szerzej np. J. Borkowski (w B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s. 694 i nast.). Przepisy wprowadzające dopuszczalność nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznej jednocześnie chronią jednak jej stabilność, przewidując szereg rygorystycznych obwarowań ograniczających zbyt szerokie ich stosowanie, w postaci przesłanek, które bezwzględnie muszą zaistnieć, aby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego bądź zmiana treści decyzji były możliwe. W konsekwencji zastosowanie któregokolwiek z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznej wymaga uprzedniego ustalenia, czy istotnie zaszły przesłanki umożliwiające zastosowanie konkretnej normy. Jednym z trybów, o których mowa powyżej, jest możliwość uregulowana w art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. Na podstawie powołanego przepisu można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem. Tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne. Organ, dysponując zgodą strony na zmianę lub uchylenie decyzji, w pierwszej kolejności ustala, czy przepisy prawa materialnego dają mu możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, a dopiero później rozważa, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana lub uchylenie decyzji zgodnie z żądaniem strony nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. W interesie społecznym leży bowiem poszanowanie prawa, a słuszny interes strony może być uwzględniany wyłącznie w granicach określonych prawem. W orzecznictwie przyjmuje się, że regulacja zawarta w art. 155 k.p.a. w zasadzie odnosi się do decyzji uznaniowych (por. m.in. wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10) w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. Stanowcza regulacja prawna w tym przepisie nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Podstawę materialnoprawną decyzji Szefa CBA z [...] grudnia 2023 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby stanowił art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Uzasadnieniem dla tej normy z jednej strony jest ochrona funkcjonariusza przed nadmiernie odległym wyznaczeniem daty zwolnienia ze służby, co mogłoby prowadzić do zniweczenia dobrowolnego charakteru służby, z drugiej zaś strony wzgląd na dobro służby, które może wymagać, aby funkcjonariusz przez jakiś czas wykonywał jeszcze swoje obowiązki służbowe. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ ma obowiązek zwolnić funkcjonariusza w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego żądania zwolnienia ze służby i nie może wydać decyzji odmownej. W takim przypadku możliwość działania organu jest ograniczona. Organ nie bada przesłanek i motywów wystąpienia funkcjonariusza z raportem o zwolnienie ze służby i nie przeprowadza postępowania dowodowego w tym zakresie. W istocie rola organu sprowadza się do ustalenia, czy zostało zgłoszone przez funkcjonariusza pisemne wystąpienie ze służby oraz czy zwolnienie ma nastąpić we wskazanej przez niego dacie, czy też z uwagi na potrzeby służby termin ten należy określić w innej dacie, nie później niż do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego żądania w tym przedmiocie. W konsekwencji oznacza to, że przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną wydania decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby, nie przewiduje dla organu innego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej pisemnym wystąpieniem funkcjonariusza ze służby, w którym wyraził on wolę zakończenia pełnienia służby, aniżeli wydanie decyzji o zwolnieniu. Powołany przepis określa wprost obowiązek i sposób rozstrzygnięcia, do którego organ musi się zastosować. W sferze uznania organu pozostaje jedynie określenie daty, w jakiej nastąpi zwolnienie ze służby. W związku z tym, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby wydana na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym ma charakter związany, gdyż Szef CBA związany jest oświadczeniem funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby, zaś zakres uznaniowości obejmuje wyłącznie termin zwolnienia ze służby (do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby przez funkcjonariusza), to brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. ze względu na interes społeczny, czy słuszny interes strony. Przepis art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym należy więc traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji o zwolnieniu ze służby. Słusznie również Szef CBA, rozważając kwestie dopuszczalności zmiany decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zauważa, że w myśl ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego - w decyzji tej - zamieszcza się grupę zaszeregowania, wysokość stawki uposażenia zasadniczego i premii oraz informację o przyznanych świadczeniach pieniężnych i ich wysokości. Tym samym, decyzja ta nie rozstrzyga kwestii uposażenia funkcjonariusza, a wskazane w niej wysokości stawki uposażenia jest wyłącznie "zamieszczeniem" składników uposażenia na zajmowanym stanowisku służbowym, co wyklucza dopuszczalność wzruszenia w tym trybie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej". Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może przy tym polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Konstrukcja art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można upatrywać w nim środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji. Tymczasem podnoszone w skardze zarzuty odnoszą się jednak w głównej mierze do podważenia legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby oraz w przedmiocie ustalenia wysokości uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w zakresie nie uwzględnienia w tych decyzjach stawki uposażenia zasadniczego zwiększonego o 20 % zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit d i pkt 3 lit a ustawy budżetowej z dnia 18 stycznia 2024 r. Jak wskazano powyżej postępowanie wszczęte na skutek złożenia wniosku o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Istotą tego postępowania jest jedynie ocena, czy w danej sprawie administracyjnej, a więc w ustalonym w niej stanie faktycznym i prawnym sprawy, istnieją szczególne przesłanki, wskazane przez ustawodawcę, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W ramach procedowania w trybie powyższego przepisu organ nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. A skoro tak, to także sąd administracyjny badający legalność decyzji wybranej na podstawie art. 155 k.p.a. nie może kontrolować prawidłowości ostatecznej decyzji, o zmianę której wnioskowała strona. Dopuszczenie możliwości dokonania takiej kontroli w istocie stanowiłoby obejście wyrażanego powszechnie w orzecznictwie i doktrynie zakazu traktowania trybu z art. 155 k.p.a. jako kolejnej instancji w toku postępowania administracyjnego. W świetle powyższych wywodów zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI