II SA/Wa 439/20

II SA/Wa 439/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Sygn. powiązane
III OSK 4000/21 - Wyrok NSA z 2024-03-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga K. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. K. D. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: Minister, organ) o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm., zwana dalej: ustawa zaopatrzeniowa).
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wnioskodawca wskazał, że podejmując decyzję o wstąpieniu do służby w [...], w bardzo młodym wieku, kierował się bardzo szlachetnymi i czystymi pobudkami patriotycznymi oraz ogromną chęcią bezgranicznego oddania się służbie dla "(...) Ukochanej Ojczyzny’'. Nie zdawał sobie sprawy, że jego poświęcenie może zostać odebrane, jako: "czyn haniebny" wobec Polski. Podał, że wykonując swoje zadania w służbie, nie brał udziału w przedsięwzięciach operacyjnych, ani w innych działaniach represyjnych wymierzonych w opozycję demokratyczną. Za całokształt swojej działalności służbowej został odznaczony "Srebrnym Krzyżem Zasługi",
Odznaką "Zasłużony dla województwa suwalskiego" oraz Medalem "Za Zasługi dla Straży Granicznej". Podniósł także, że zawsze kierował się uczuciami patriotycznymi, które wyniósł z domu rodzinnego oraz bezgranicznym poświęceniem w służbie dla "Najjaśniejszej Rzeczypospolitej". W imię wartości, zaniedbywał swoje życie
rodzinne oraz zdrowie, czego negatywne skutki odczuwa do dnia obecnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
W uzasadnieniu podjętej decyzji Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy skarżący został zwolniony ze służby w [...] Oddziale Straży Granicznej w dniu [...] maja 1997 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość zweryfikowano z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Podał, iż z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej: IPN) tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1976 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 13 lat, 11 miesięcy i 2 dni. Natomiast okres służby faktycznie pełnionej przez wnioskodawcę, tj. od dnia [...] września 1975 r. do dnia [...] maja 1997 r., wynosi 21 lat, 8 miesięcy i 4 dni.
Organ stwierdził, że skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 13 lat, 11 miesięcy i 2 dni, co stanowi około 64 % całkowitego okresu służby, nie może być mowy o krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, tym samym pierwsza powołana przesłanka do odmowy wyłączenia stosowania przepisów nie została spełniona.
W tej sytuacji organ nie był władny zastosować uprawnienia, wynikającego z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Powołana w ww. przepisie przesłanka krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. odnosi się zarówno do długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunku długości tej służby do ogółu okresu służby - winien on wykazywać przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można by uznać za "krótkotrwałą". Ponieważ - jak wskazano powyżej - obie przesłanki muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione, niespełnienie choćby jednej z nich, czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej.
W skardze na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego tj., art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że obie przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie w celu wyłączenia stosowania 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej;
2. przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), przez ich naruszenie.
W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżący dokonał analizy przepisu art. 8a ustawy emerytalnej i podkreślił, że jego zdaniem organ błędnie zinterpretował powołany przepis.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację tożsamą z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że przesłanki określone w tym przepisie (punkt 1 i 2) muszą być spełnione łącznie. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji. Wskazane przesłanki powinny być zatem spełnione łącznie i uprawdopodobnione.
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu informacji o przebiegu służby skarżącego wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1976 r. do dnia [...] lipca 1990 r. tj. przez okres 13 lat, 11 miesięcy i 2 dni, podczas gdy całkowity okres jego służby wynosi 21 lat, 8 miesiąc i 4 dni.
Zdaniem Sądu, okres 13 lat, 8 miesięcy i 4 dnia służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest i nie może być uznany za krótkotrwały, bo wynosi on ok. 64% całego okresu służby wnioskodawcy.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, przesłanka krótkotrwałości musi być spełniona po to, aby w ogóle można oceniać zaistnienie pozostałych przesłanek, skoro, jak powiedziano na wstępie, muszą być one spełnione łącznie. Brak spełnienia przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa, uniemożliwia badanie i wzięcie pod uwagę zaistnienia pozostałych. Zatem organ prawidłowo stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ustawy zaopatrzeniowej.
W kontekście powyższych ustaleń ocenić trzeba, że zaskarżona decyzja, odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, w szczególności dotyczące naruszenia art: 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.