II SA/Wa 437/24

II SA/Wa 437/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 1 par. 1 i par. 2,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156 par.1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 655
art. 460 ust. 1 ust. 5, art. 458 ust.5, art. 459 pkt.1, art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16,  art. 137 ust 2, art. 815,
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej, dalej "MON", decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], dalej "Dyrektor WBE", z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] o ustaleniu B. S., dalej "skarżąca" prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych:
Skarżąca została zwolniona z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Nastąpiło to na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej nr [...] (pkt 6) z dnia [...] stycznia 2023 r.
W dniu [...] lutego 2023 r. do wojskowego organu emerytalnego w [...] wpłynął wniosek strony o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 z późn. zm.), przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Dyrektor WBE po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] ustalił skarżącej prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Następnie Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej, działając z upoważnienia MON, pismem z dnia [...] października 2023 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], powołując się na art. 158 § 1 i art. 157 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej "k.p.a." w zw. z art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 z późn. zm.), MON stwierdził nieważność decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
MON wyjaśnił, że jak wynika z art. 460 ust. 1 ustawy, przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Do tego okresu dolicza się okres służby w formacjach mundurowych, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, m.in. w Policji. W myśl przepisu art. 138 ust. 2 powyższe okresy służby w tych formacjach, zalicza się do okresów służby wojskowej, od których jest uzależnione nabycie prawa lub wysokość należności pieniężnych określonych w niniejszej ustawie, z wyłączeniem należności, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1, w przypadku gdy funkcjonariusz otrzymał te należności w poprzednio pełnionej służbie.
W przypadkach wskazanych w art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, przedmiotowe świadczenie przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie takie przypadki nie zaistniały.
Dalej organ zwrócił uwagę, że stosownie do art. 460 ust. 5 świadczenie pieniężne, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5, tj. wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
MON podniósł, że z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania (odpisu przebiegu służby wojskowej oraz świadectwa służby wystawionego przez: Dowódcę [...] Brygady Obrony Terytorialnej oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...]) wynika, że skarżąca pełniła:
- służbę w Komendzie Powiatowej Policji od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] października 2019 r., tj. przez okres 12 lat, 10 miesięcy i 27 dni;
- zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] stycznia 2023 r., tj. przez okres 3 lat, 3 miesięcy i 1 dnia.
Organ wskazał również, że z wyciągu z rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej Nr [...] (pkt 6) z dnia [...] stycznia 2023 r. wynika, że skarżąca
z zawodowej służby wojskowej została zwolniona i przeniesiona do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z terminem wypowiedzenia upływającym z dniem [...] stycznia 2023 r.
MON stwierdził, że skarżąca legitymuje się ponad 16-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Policji (12 lat, 10 miesięcy i 27 dni) oraz okres zawodowej służby wojskowej (3 lata, 3 miesiące i 1 dzień). Jednakże skarżąca pełniła zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że w powyższej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 460 ust. 1 oraz art. 460 ust. 5 cytowanej ustawy w zw. z art. 458 ust. 5, które stanowią, że wymogiem koniecznym do nabycia uprawnienia do przedmiotowego świadczenia pieniężnego dla byłego żołnierza, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, jest legitymowanie się 15-letnim nieprzerwanym okresem służby wojskowej, w tym przynajmniej 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej.
W ocenie MON już sama wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pieniężnego musi spełnić wymóg pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres nie krótszy niż 10 lat. Przepisy art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy wprost wskazują na okres zawodowej służby wojskowej,
a nie na jakikolwiek inny rodzaj służby wojskowej czy też służby w innych formacjach. Organ uznał, że gdyby ustawodawca nie chciał wskazać konkretnie okresu tego rodzaju służby wojskowej, to w ogóle zrezygnowałby z regulacji art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, albo posłużyłby się innym określeniem.
MON podkreślił, że ustawodawca dla potrzeb świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny utrzymał przewidziany w art. 94 ust. 5 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022, poz. 536) wymóg legitymowania się nie krótszym niż 10 lat okresem zawodowej służby wojskowej. Treść art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w istocie odpowiada treści art. 96 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwalając jedynie dodatkowo doliczyć okres służby w innych formacjach.
Organ zaznaczył, że pogląd o wymogu posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej dotyczący przyznawania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 459 ust. 1 obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny znalazł swoją akceptację w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r. (sygn. akt II SA/WA 2066/22), z dnia 5 czerwca
2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22, z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2112/22 oraz z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1110/22.
Zdaniem organu zestawiając stan faktyczny sprawy z obowiązującymi przepisami ustawy o obronie Ojczyzny należy stwierdzić, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy. Oczywistość wymogu legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, wynika bowiem wprost z powyższych przepisów.
W ocenie MON za stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie przemawiają także skutki finansowe wywołane decyzją wojskowego organu emerytalnego w [...] w zakresie przyznania i wypłaty nienależnego świadczenia pieniężnego ze środków budżetowych będących w dyspozycji resortu obrony narodowej, który to fakt jest społecznie i ekonomicznie nieuzasadniony.
MON podniósł, ze wobec powyższego, decyzja Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r. jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną, bowiem rażąco narusza art. 460 ust. 1 i 5 w związku z art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zgodnie z którymi przedmiotowe świadczenie przysługuje żołnierzowi zawodowemu spełniającemu warunek legitymowania się okresem nieprzerwanej służby wojskowej wynoszącym 15 lat, w tym zawodowej służby wojskowej wynoszącym przynajmniej 10 lat.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., MON utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo, odnosząc się wniosku skarżącej o wskazanie czy podczas wydawania decyzji Dyrektora WBE zaistniały wątpliwości prawne co do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego MON wskazał, że przepisy nakładające wymóg legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej są jednoznaczne i ich interpretacja nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni, poza wykładnią językową. Oczywistość wymogu legitymowania się 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, w przypadku ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, wynika bowiem wprost z przywołanych przepisów.
Ponadto w odniesieniu do o wniosku skarżącej dotyczącego wskazania czy podczas czynności wyjaśniających w postępowaniu wszczętym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r. wzięto pod uwagę wszystkie materiały zawarte w teczce dotyczącej zaopatrzenia emerytalnego, w tym opinie prawne, organ wskazał, że w postępowaniu nieważnościowym zapoznał się ze wszystkim materiałami zawartymi w tej teczce, również z opinią prawną. Jednakże organ tej opinii nie podziela. Ponadto dokument ten nie jest wiążący dla innych organów.
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję MON z dnia [...] stycznia 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez błędną wykładnię i uznanie, że służba w Policji nie wlicza się do okresu 10-lat zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 458 ust. 5 ustawy o obronie ojczyzny i skutkuje brakiem prawa do świadczenia pieniężnego z art. 459 pkt 1 tej ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować uznaniem okresu służby w Policji za okres zawodowej służby wojskowej
i przyznaniem tego świadczenia skarżącej;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 815 w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy
o obronie Ojczyzny poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że skarżąca nie legitymuje się dziesięcioletnim okresem zawodowej służby wojskowej;
3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 460 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, poprzez niezasadne stwierdzenie, jakoby decyzja Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r. o ustaleniu prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, nosiła znamiona "rażącego naruszenia przepisów prawa", podczas gdy zastosowanie oraz subsumcja w/w przepisów do stanu faktycznego objętego postępowaniem przed Dyrektorem WBE wymagało ich pogłębionej interpretacji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wprawdzie art. 458 ust. 5 ustawy nie zawiera postanowienia dotyczącego doliczenia do okresu zawodowej służby wojskowej okresu służby w innych formacjach analogicznie, jak to przewiduje art. 460 ust. 1 - ale jest to w ocenie skarżącej całkowicie zrozumiałe, skoro art. 458 ust. 5 reguluje zagadnienie odprawy, o której mowa w art. 458 ust. 1 i 2. Zdaniem skarżącej, nie ulega więc wątpliwości, że na użytek ustalania prawa i wysokości tej właśnie odprawy mechanizm doliczania do okresu zawodowej służby wojskowej okresów służby w innych formacjach nie ma zastosowania ponieważ, nie przewiduje go art. 458 ust. 5. Analogicznego wniosku nie można jednak sformułować w odniesieniu do świadczenia,
o którym mowa w sprawie niniejszej. Jest ono bowiem przedmiotem regulacji innej jednostki redakcyjnej ustawy - tj. art. 460. Z kolei ten przepis w ust. 1 wprowadza ogólną zasadę doliczania do okresu zawodowej służby wojskowej służby w innych formacjach. Istotne jest również, że na użytek sprawy niniejszej art. 458 ust. 5 ustawy stosuje się na podstawie odesłania zawartego w art. 460 ust. 5. Kluczowe jest więc prawidłowe odczytanie zakresu tego odesłania, czyli odpowiedź na pytanie, jaka część regulacji art. 458 ust. 5 ma zastosowanie do ustalania prawa do świadczenia z art. 460 ust. 1. Odpowiedzi tej wprost dostarcza literalna treść art. 460 ust. 5, z którego jednoznacznie wynika, że zastosowanie to dotyczy jedynie opisu "przypadków, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6", a więc jedynie hipotez zawartych tam norm, a nie zagadnienia sposobu ustalania okresu zawodowej służby wojskowej. W tym zakresie w dalszym ciągu zastosowanie powinna więc znajdować ogólna reguła określona w art. 460 ust. 1.
Skarżąca stwierdziła, że w związku z powyższym prawidłowa wykładnia art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny prowadzić winna do wniosku, że okres służby skarżącej w Policji powinien zostać doliczony do okresu jej zawodowej służby wojskowej. Gdyby miało być inaczej, prawidłowa technika prawodawcza nakazywałaby ustawodawcy zaznaczyć w art. 460 ust. 5, iż w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6 nie stosuje się reguły doliczania przewidzianej w art. 460 ust. 1.
Zdaniem skarżącej do powyższej konkluzji prowadzi również analiza art. 815
w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. W ocenie skarżącej wykładnia tych przepisów również pozwala uznać, że okres jej służby w Policji należy doliczyć do okresu zawodowej służby wojskowej w celu ustalenia jednego z uprawnień przewidzianych
w ustawie o obronie Ojczyzny, jakim jest świadczenie określone w jej art. 460 ust. 1. Przywołane regulacje rozciągają bowiem dobrodziejstwo ciągłości (doliczania) służby
w innych formacjach na potrzeby weryfikacji spełniania warunków do świadczeń na żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie ustawy.
Ponadto skarżąca, odwołując się do orzecznictwa i poglądów wyrażonych
w piśmiennictwie podniosła, że o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność, a zatem zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Co do zasady nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdy nie jest możliwe stwierdzenie naruszenia prawa bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, co jest wykluczone w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Rażące naruszenie prawa powinno przybrać postać ustalenia dyrektywy postępowania w sposób ewidentnie i jaskrawo sprzeczny z jednoznaczną i niepodlegającą wariantowej interpretacji treścią przepisu prawa. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa.
Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie interpretacja oraz zastosowanie art. 460 ust. 1 i 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny wymagało od wojskowego organu emerytalnego pogłębionej analizy stanu faktycznego. Co więcej, przy wydaniu decyzji zastosowano opinię prawną potwierdzającą jej zasadność i prawidłowość. Skarżąca zarzuciła, że przy stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora WBE w toku prowadzonego postępowania nie uwzględniono tego dokumentu i przesłanki stwierdzającej fakty, że Dyrektor WBE zasięgnął opinii prawnej, która potwierdziła wydaną przez niego decyzję. W ocenie skarżącej nie można uznać, że ewentualne błędne zastosowanie przez niego przepisów ww. ustawy stanowi rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja MON z dnia [...] stycznia
2024 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Dyrektor WBE z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] o ustaleniu skarżącej prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Stwierdzając z urzędu nieważność powyższej decyzji MON uznał, że jest ona obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tj., że decyzja ta rażąco narusza prawo. Rażąco naruszonym przepisem jest w tym przypadku, zdaniem organu, art. 460 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Zaznaczyć należy, że rażące naruszenie prawa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., II OSK 1111/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący", to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex nr 51233). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. III ARN 22/95).
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny
i niedwuznaczny. Co do zasady spór co do wykładni przepisu prawa materialnego, nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Łodzi z 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 915/12, LEX nr 1270513).
Zarzuty skarżącej sprowadzają się do dwóch kwestii. Po pierwsze, zdaniem skarżącej, decyzja Dyrektora WBE jest zgodna z prawem. Skarżąca twierdzi, że organ ten, przyznając jej prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, oparł się na prawidłowej wykładni przepisów ustawy o obronie Ojczyzny i prawidłowo zastosował te przepisy. Po drugie, w ocenie skarżącej, nawet jeżeli doszło do naruszenia przepisów tej ustawy, to nie można tego naruszenia uznać za rażące, w sytuacji gdy zastosowanie oraz subsumcja tych przepisów do stanu faktycznego objętego postępowaniem przed Dyrektorem WBE wymagała ich pogłębionej interpretacji.
Obydwa te zarzuty są niezasadne.
Zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny żołnierzowi zwolnionemu
z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458, przysługuje przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Stosownie do treści art. 460 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby
w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1. Przepis art. 458 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Z kolei art. 460 ust. 2 ustawy wskazuje, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat, jeżeli został zwolniony wskutek:
1) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w przypadku gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
2) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w dyspozycji, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 200 ust. 3 pkt 4;
3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Art. 460 ust. 5 cytowanej ustawy stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 459 pkt 1, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5 i 6. Przepis ten odsyła zatem do treści przepisów regulujących kwestie związane z odprawą. Zgodnie zaś z art. 458 ust. 5 ustawy żołnierzowi zwolnionemu
z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 226 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat - przysługuje 50% kwoty odprawy, o której mowa w ust. 1 i 2.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko MON, że w przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy
o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Okres ten liczy się od dnia powołania do zawodowej służby do dnia złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego.
Jednocześnie ustawodawca w przepisie art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zawarł, analogicznego do art. 460 ust. 1 tej ustawy, odesłania do art. 137 ust. 1, zgodnie z którym do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w tym przepisie. Takiego też odesłania nie sposób upatrywać w art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, który co prawda wskazuje, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 tejże ustawy, jednak przepis ten odnosi się wyłącznie do uprawnień związanych z odprawą oraz jest stosowany do wyliczenia okresu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, a zatem do ustalenia przesłanki pozytywnej świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Z tymi przepisami koresponduje rozwiązanie ustawowe wprowadzone art. 815 ustawy o obronie Ojczyny. W przepisie art. 458 ust. 5 ww. ustawy, ustawodawca nie zawarł natomiast odesłania do stosowania art. 458 ust. 3 ustawy
o obronie Ojczyzny.
W art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ustawodawca określił ogólną zasadę, zgodnie z którą, w odniesieniu do świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby w innych formacjach mundurowych, jednocześnie zastrzegając, w ust. 5 ww. przepisu, że zgodnie z art. 458 ust. 5, świadczenie to nie przysługuje żołnierzowi, który nie posiada 10- letniego okresu zawodowej służby wojskowej.
Należy zatem uznać, że samo wskazanie w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, że w zakresie konkretnych świadczeń związanych ze służbą, do obliczania okresu 15 lat nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, dolicza się okresy służby
w innych formacjach mundurowych, nie oznacza, że przez "zawodową służbę wojskową" rozumie się również służbę w innych formacjach, a jedynie, że na potrzeby danego uprawnienia związanego ze służbą, w ramach jednego z warunków do jego otrzymania, ustawodawca uznał za zasadne doliczenie żołnierzowi okresu służby w innych formacjach mundurowych do zawodowej służby wojskowej.
W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego, ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5
w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem zawodowej służby wojskowej, do której nie dolicza się służby w innych formacjach.
Podkreślenia wymaga, że gdyby wolą ustawodawcy było to, aby poprzez użyte
w art. 458 ust. 5 sformułowanie "pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat" rozumieć także okresy pełnienia służby w innych formacjach, to wyraźnie wskazałby to w tym przepisie. Tak się jednak nie stało. Ustawodawca w ust. 3 i 5 art. 458 nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem, w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, a okresem pełnienia służby w innej formacji.
Odnosząc się przy tym do zarzutu naruszenia art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy wskazać, że przepisy te mają charakter odpowiednio ogólnego przepisu regulującego przeniesienie do zawodowej służby wojskowej funkcjonariusza innej służby mundurowej, a także przepisu przejściowego, pozwalającego zachować ciągłość służby w przypadku osób powołanych do zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Art. 815 ustawy
o obronie Ojczyzny nie powoduje wyłączenia zastosowania negatywnej przesłanki nabycia świadczenia określonej w art. 460 ust. 5.
Skarżąca pełniła służbę w Policji od dnia [...] grudnia 2006 r. do dnia [...] października 2019 r., tj. przez okres 12 lat, 10 miesięcy i 27 dni oraz zawodową służbę wojskową w okresie od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] stycznia 2023 r., tj. przez 3 lata, 3 miesiące i 1 dzień. W świetle wskazanych wyżej przepisów skarżącej nie przysługiwało zatem przedmiotowe świadczenie, albowiem pełniła ona zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Dyrektor WBE naruszył zatem przepis art. 460 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny.
Oceniając charakter tego naruszenia stwierdzić należy, że MON prawidłowo uznał, iż miało on charakter rażącego naruszenia prawa. Decyzja Dyrektora WBE z dnia [...] lutego 2023 r. pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że przepisy te wymagały pogłębionej wykładni. Art. 460 ust. 5 ustawy, poprzez odesłanie do art. 458 ust. 5 określa, w jakich przypadkach świadczenie to nie przysługuje. W treści art. 458 ust. 5 ustawy nie wskazuje się zaś że w żaden sposób, że przez "zawodową służbę wojskową" należy rozumieć również służbę w innych formacjach. Naruszenie w tym przypadku jest oczywiste i bezsporne, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej.
Przejawem wątpliwości w wykładni spornych przepisów nie może być znajdująca się w aktach sprawy opinia prawna z dnia [...] marca 2023 r. Opinia ta jest błędna, albowiem wskazano w niej, że przepis art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny w sprawach w tego typu nie może być stosowany z uwagi na treść art. 815 ustawy. Jak wykazano to już wyżej stanowisko to jest nieprawidłowe. Samo zaś sporządzenie takiej opinii nie wskazuje na istnienie wątpliwości co do treści norm prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że pogląd o wymogu posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej w przypadku przyznawania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 459 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest jednolicie akceptowany w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazać tu należy na wymienione w decyzji MON
z dnia [...] grudnia 2023 r. wyroki tutejszego Sądu z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/WA 2066/22, z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22, z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2112/22 oraz z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1110/22. Ponadto pogląd taki tutejszy Sąd wyraził np. w wyrokach z dnia 10 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 290/23, z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1336/23, z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1360/23 oraz z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1331/23.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.