II SA/Wa 436/17

II SA/Wa 436/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Dąbrowska
Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E.L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie zatwierdzenia listy dodatkowej osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, zmiany uchwały w sprawie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu oraz niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokali zamiennych i odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu - stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa -
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] czerwca 2015 r. uchwałę nr [...], mocą której, na podstawie m.in. § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937), dalej: "uchwała Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r.", uchylił uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zatwierdzenia listy dodatkowej nr [...] na rok 2014 osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...] (§ 1), dokonał zmiany uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...] osób umieszczonych na liście nr [...] w ten sposób, że wykreślił pozycję 2 w załączniku do ww. uchwały (§ 2), nie wyraził zgody na zawarcie umowy najmu lokali zamiennych i rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...] E.L. i I.L. (§ 3), wykonanie uchwały powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych [...] (§ 4), określił, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 5).
W uzasadnieniu ww. uchwały organ wskazał, iż E.L. oraz jej córka – I.L., zamieszkujące w lokalu nr [...] przy ul. [...] wystąpiły w dniu [...] września 2014 r. z wnioskami o zawarcie umowy najmu dwóch lokali komunalnych z uwagi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] nakazującą Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...] oraz zakazującą użytkowania lokali mieszkalnych w tym budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Organ podał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul.[...][...] składa się z 1 pokoju, kuchni i wc o powierzchni użytkowej 27,20 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 15,60 m2, wyposażony jest w instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2014 r. zatwierdził listę dodatkową nr [...] osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...], na której umieszczono E.L.
W dniu [...] października 2014 r. zaproponowano E.L. wynajęcie lokalu nr [...] przy ul. [...][...] składającego się z 1 pokoju, kuchni i łazienki o powierzchni użytkowej 32,05 m², w tym powierzchni mieszkalnej 18,32 m², wyposażonego w instalację wodno-kanalizacyjną, gazową i elektryczną, na co zainteresowana wyraziła zgodę.
W dniu [...] listopada 2014 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...] w sprawie skierowania E.L. do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...] osób umieszczonych na liście nr [...] Wymieniona została umieszczona na tej liście pod pozycją [...].
Na podstawie ww. uchwały, w dniu [...] listopada 2014 r. zostało wydane na rzecz E.L. skierowanie do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul.[...] [...] - nr rejestru skierowań [...] (lokal zamienny na okres 1 roku - za lokal aktualnie zajmowany). Skarżąca złożyła jednak oświadczenie, że rezygnuje z zawarcia umowy najmu ww. lokalu z uwagi na fakt, że lokal jest za mały dla niej i jej córki.
W dniu [...] listopada 2014 r. zaproponowano skarżącej wynajęcie lokalu nr [...] przy ul. [...] składającego się z 2 pokoi, kuchni i łazienki o powierzchni użytkowej 26,52 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 17,69 m², wyposażonego w instalację wodno-kanalizacyjną, centralne ogrzewanie, instalację gazową i elektryczną. E.L. odmówiła przyjęcia ww. lokalu ze względu na jego położenie oraz niedostosowaną dla dwóch osób strukturę lokalu.
W toku postępowania ustalono, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami nie złożył pozwu do sądu powszechnego o przymusowe opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] bowiem na skutek skargi Miasta [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2003/14 uchylił zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2014 r., nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Mając zatem na względzie, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia ww. odwołania nadal się toczy, a decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] kwietnia 2014 r. nr [...] PINB nie jest ostateczna (prawomocna) i nie podlega wykonaniu, organ stwierdził brak podstaw do zawarcia umowy najmu lokali zamiennych na rzecz lokatorów zamieszkujących w budynku przy ul. [...], co skutkowało podjęciem przedmiotowej uchwały (z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]).
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. E.L. wystąpiła do Zarządu Dzielnicy [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w ww. uchwale.
Wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] PINB jest nadal obowiązująca. Brak jest zatem podstaw do skreślenia jej z listy osób oczekujących na najem lokalu zamiennego.
Podniosła również, iż pierwotnie wyraziła zgodę na zawarcie umowy najmu lokalu przy ul. [...] ponieważ pozostawała w przekonaniu, że jest to lokal przydzielony wyłącznie dla niej. Odmówiła natomiast jego przyjęcia, gdy dowiedziała się, że jest to lokal przeznaczony do zamieszkania przez nią oraz jej córkę, bowiem powierzchnia lokalu jest zbyt mała dla dwóch osób. Z kolei drugi z zaproponowanych lokali, położony przy ul. [...] m. [...], nie uwzględnia wymogów określnych w § 27 uchwały Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., który stanowi, że realizacja listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu polega na złożeniu wnioskodawcy kolejno dwóch propozycji najmu lokalu odpowiedniego dla struktury rodziny wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego specyficznych, uzasadnionych potrzeb, w szczególności takich jak inwalidztwo lub podeszły wiek. Przedmiotowy lokal ma powierzchnię mniejszą od dotychczas zajmowanego. Skarżącej przysługuje dodatkowa powierzchnia mieszkalna ze względu na II grupę inwalidzką. Schorzenia i podeszły wiek uniemożliwiają skarżącej chodzenie po wysokich schodach.
E.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...].
W motywach skargi podniosła argumenty analogiczne do tych, przedstawionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa akcentując, że wbrew twierdzeniom organu, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] pozostaje w obrocie prawnym, a to oznacza, że po stronie organu istnieje obowiązek zapewnienia jej lokalu zamiennego.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wpisano skarżącą - jako najemcę - na listę dodatkową osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] a następnie wydano na jej nazwisko skierowanie do zawarcia umowy najmu, wskazując, że do wspólnego zamieszkania uprawniona jest również jej córka I. L. Podano też, że pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżąca zwróciła się do Zarządu Dzielnicy [...] z oświadczeniem, że przyjmuje wskazany jej lokal, jednocześnie pytając o sprawę wniosku córki. W odpowiedzi na powyższe organ wyjaśnił, iż prawo do lokalu zamiennego przysługuje tylko najemcy, a osoby z nim zamieszkujące będą dopisane do umowy najmu. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. skarżąca odwołała swoje oświadczenie woli o przyjęciu lokalu nr [...] przy ul. [...] wskazując, iż nie chce tam mieszkać razem z córką.
Wyjaśniono, że w dniu [...] listopada 2014 r. Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę nr [...] oddalającą wniosek I. L. o przyznanie jej lokalu zamiennego, a następnie uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. oddalił wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazano, że w tym okresie organ powziął informację, iż decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] nie jest prawomocna i nie podlega wykonaniu, co potwierdza to skierowane do skarżącej pismo PINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...]. Powyższe oznacza, że skarżąca utraciła prawo do ubiegania się o lokal zamienny, bowiem przysługuje ono tylko najemcom lokali obciążonych prawomocną decyzją PINB, nakazującą ich opróżnienie.
W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nie wyraził zgody na zawarcie ze skarżącą i jej córką – I. L. umowy najmu lokalu zamiennego mieszkalnego z zasobów miasta. Jednocześnie uchylił uchwałę nr [...] z [...] września 2014 r. w sprawie zatwierdzenia listy dodatkowej na 2014 r. kierującą skarżącą do zawarcia umowy najmu zamiennego i zmienił uchwałę nr [...] w sprawie skierowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1522/15 , na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że skarżąca, przed wniesieniem skargi, wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej: "u.s.g.", zatem skarga, wobec spełnienia ww. wymogu o charakterze formalnym, jest dopuszczalna, jednak merytorycznie nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona uchwała odpowiada prawu.
Dalej Sąd I instancji przytoczył przepis z art. 10 ust 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.), który dotyczy obowiązków lokatora i właściciela lokalu, w sytuacji wystąpienia konieczności naprawy lokalu, a ponadto wskazał, że z § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], wynika, że do osób, którym Miasto na mocy ustawy zobowiązane jest zapewnić lokale zamienne, nie stosuje się postanowień § 4 uchwały, określającego kryteria (metrażowe i dochodowe) do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Wskazał też, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] , na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 66 ust. 2 w zw. z art. 61, art. 62 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej: "Prawem budowlanym", nakazał Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...][...] w terminie 1 roku od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna oraz zakazał użytkowania lokali mieszkalnych w tym budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] , powołując w podstawie prawnej art. 134 w zw. z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] odwołania od powyższej decyzji.
Sąd I instancji wyjaśnił, że Zarząd Dzielnicy [...], uznając, że ww. decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest ostateczna i podlega wykonaniu, podjął działania w celu zapewnienia lokalu zamiennego skarżącej. Dlatego też w dniu [...] września 2014 r. Zarząd Dzielnicy podjął uchwałę nr [...], mocą której zatwierdził listę dodatkową na rok 2014 osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, na której umieścił skarżącą. W uzasadnieniu tej uchwały organ podał, iż Miasto jest zobowiązane zapewnić ww. lokal zamienny, bowiem jest ona najemcą lokalu w budynku wyłączonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z użytkowania do czasu usunięcia nieprawidłowości.
Następnie, jak stwierdził Sąd I instancji, uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] skierował osoby umieszczone na liście nr [...] do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu. E.L została skierowana do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego przy ul. [...] m. [...]. Wobec nieprzyjęcia ww. lokalu przez skarżącą organ, mając na względzie treść § 27 ust. 1 uchwały nr [...] Rady miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zaproponował skarżącej lokal nr [...] przy ul. [...]Skarżąca odmówiła przyjęcia ww. lokalu. W toku powyższych działań Zarząd Dzielnicy uzyskał informację, iż na skutek skargi Miasta [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2003/14) uchylił ww. postanowienie. Wyrok ten stał się prawomocny, co oznacza, że po stronie organu odwoławczego istnieje obowiązek rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Decyzja ta nie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i nie posiada waloru prawomocności.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w świetle powyższych okoliczności, Zarząd Dzielnicy prawidłowo uznał, iż w sytuacji, gdy ww. decyzja organu nadzoru budowlanego I instancji - nakazująca Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] - nie jest ostateczna i prawomocna, skarżąca nie posiada uprawnienia do otrzymania lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu. Działania organu zmierzające do zapewnienia skarżącej lokalu zamiennego były zatem przedwczesne.
W konsekwencji organ prawidłowo podjął zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. orzekającą o uchyleniu uchwały nr [...] z dnia [...] września 2014 r., zmianie uchwały [...] z dnia [...] listopada 2014 r. poprzez wykreślenie pozycji 2 w załączniku do tej uchwały (Lista nr [...] - zatwierdzenie skierowań) oraz nie wyraził zgody na zawarcie umowy najmu lokali zamiennych przez skarżącą i jej córkę, I.L., albowiem nie posiadały one, w dacie wydania ww. uchwały, prawa do otrzymania lokalu zamiennego z tytułu prawomocnej decyzji organu nadzoru budowlanego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą, która domagała się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tj. z dnia 9 lutego 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), zwaną dalej: "Prawem budowlanym", przez pominięcie treści przepisu i przyjęcie, że zakaz użytkowania lokali jest uchylony i ustał obowiązek organu do dostarczenia lokalu zamiennego;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 134 p.p.s.a., w zw. z art. 106 art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., w zw. z art. 7, 8, 77 i art. 80 k.p.a., przez poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wszechstronnego zbadania sprawy przez Sąd I instancji, który powinien był zbadać w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu I i II instancji, w konsekwencji oddalenie skargi strony skarżącej;
3) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez ustalenie przez Sąd I instancji, że uchwała organu nie naruszają prawa;
4) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa przez niewłaściwe zastosowanie poprzez oddalenie skargi strony skarżącej.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 stycznia 2017 r., na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1522/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że skarga jest merytorycznie niezasadna była wadliwa. Sąd ten bowiem podzielił pogląd organu, że skarżąca nie należy do grona osób, którym miasto z mocy ustawy zobowiązane jest zapewnić lokale zamienne, a więc, że nie zachodzi przypadek określony w przepisie art. 10 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, wskazujący na to, że skarżąca z uwagi na konieczność naprawy dotychczas zajmowanego lokalu winna dotychczasowy swój lokal opróżnić i posiada uprawnienia do otrzymania lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu miasta. Powyższa konkluzja została oparta na fakcie, iż powoływana przez skarżącą decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nakazująca Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku w [...] przy ul. [...] oraz zakazująca użytkowania lokali mieszkalnych w tym budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie jest już obowiązująca, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2003/14, uchylił zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2014 r., nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W ocenie Sądu I instancji, wskazany wyrok oznaczał, że decyzja, na którą powoływała się skarżąca nie obowiązuje, ponieważ nie jest ostateczna (prawomocna) i nie podlega wykonaniu, skoro nie zaszły przesłanki do zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ww. rozstrzygnięcia.
Tymczasem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., pomimo jej nieostateczności i braku nadania jej klauzuli natychmiastowej wykonalności, podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa - art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak stanowi ten przepis decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Oczywistym jest zatem, że od momentu wydania ww. decyzji, zawarty w niej zakaz użytkowania lokalu przez skarżącą, cały czas obowiązuje, co z kolei sprawia, że przysługuje jej na mocy ustawy (art. 10 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego), uprawnienie do otrzymania lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu miasta.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, co oznacza, że kontrola zaskarżonej uchwały winna uwzględnić właściwą, przedstawiona wyżej wykładnię przepisu art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 powołanej ustawy) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 ustawy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 518).
Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 P.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 powołanej ustawy, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
W myśl art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a zatem bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji.
Badając ponownie sprawę Sąd stwierdza, że zarówno stan prawny jaki i stan faktyczny sprawy, prawidłowo ustalony przez Sąd I instancji w sprawie II SA/Wa 1522/15 i niekwestionowany przez strony jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie uległ zmianie, stąd nie ma konieczności ponownego jego przytaczania.
Należy zatem powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że zaskarżona uchwała oparta została na wadliwej konkluzji, że skarżąca nie należy do grona osób, którym miasto z mocy ustawy zobowiązane jest zapewnić lokale zamienne zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150), który stanowi, że jeżeli rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, lokator jest obowiązany opróżnić lokal i na czas naprawy przenieść się na koszt właściciela do lokalu zamiennego. Wbrew twierdzeniu organu skarżąca posiada uprawnienie do lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu miasta. Wynika to z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nakazującej Miastu [...] usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku w [...] przy ul [...] oraz zakazującej użytkowania lokali mieszkalnych w tym budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta z mocy art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) pomimo jej nieostateczności i braku nadania jej klauzuli natychmiastowej wykonalności, podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Jak wynika z wskazanego przepisu decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Wskazane okoliczności stwierdzenie, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, wystąpiły, co wynika z podstawy prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., jak i jej uzasadnienia, w którym zresztą stwierdzono, że decyzja jest natychmiast wykonalna. Tym samym nie ma żadnego znaczenia prawnego okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2015 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2003/14 uchylił postanowienie z [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tych warunkach oczywistym jest, że argumentacja zawarta w zaskarżonej uchwale nie odpowiada istniejącemu stanowi prawnemu w przedmiotowej sprawie, z którego wynika, że od momentu wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], zawarty w niej zakaz użytkowania lokalu przez skarżącą, cały czas obowiązuje, co z kolei sprawia, że skarżącej przysługuje jej na mocy ustawy art. 10 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, uprawnienie do otrzymania lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu miasta.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. wydana została z naruszeniem wskazanego przepisu.
Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] czerwca 2015 r. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną ocenę prawną. W sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu Miasta [...]. Swe stanowisko w tym względzie wyczerpująco uzasadni przedstawiając należytą w tym zakresie argumentację.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.