II SA/WA 425/25

II SA/Wa 425/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, związku schorzeń ze służbą, grupy inwalidzkiej i zdolności do pracy 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., zw. dalej "CWKL" orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2025 r. nr 209/0/2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 5721), zw. dalej "k.p.a.", art. 821 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.) oraz § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich, określenia ich siedzib, filii, zasięgu działania oraz właściwości (Dz. U. z 2024 r., poz. 1813), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2024 r., poz. 466) po rozpoznaniu odwołania R. W., zw. dalej "skarżącym", uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L., zw. dalej "RWKL" z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] i wydała nowe orzeczenie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
CWKL rozpoznała wśród schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej(pkt 8.A): 1) ograniczenie funkcji ruchowej kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego z powodu pourazowych zmian po przebytym złamaniu trzonu kręgu [...] złamaniu wyrostków kolczystych [...] , złamaniu wyrostków poprzecznych L1/L2, złamaniu łuku kręgu [...], złamaniu wyrostka stawowego dolnego lewego kręgu L2, upośledzające sprawność ruchową ustroju z dodatnimi objawami kręgosłupowymi ok. [...] bez objawów korzeniowych i ubytkowych w badaniu neurologicznym - § 62 pkt 2, § 34 pkt 2; 2) ograniczenie funkcji ruchowej lewego stawu skokowego po przebytym leczonym operacyjnie z częściowym pozostawieniem materiału zespalającego złamaniu dwukostkowym goleni lewej, umiarkowanie upośledzające sprawność dynamiczną kończyny dolnej lewej - § 77 pkt 6; 3) przebytą odmę i krwiak opłucnowy po stronie prawej leczony klinowa resekcja płuca, aktualnie z dusznością wysiłkową do dalszej diagnostyki i leczenia -§ 37 pkt 10. Natomiast wśród schorzeń współistniejących (pkt 8.B): 4) przebyte złamanie żeber IX i X po strome prawej - § 33 pkt 1; 5) tachykardię i niespecyficzne zmiany w EKG nieupośledzające wydolności organizmu z prawidłową próbą wysiłkową - § 38 pkt 1; 6) hiperbilirubinemia w wywiadzie - § 44 pkt 6; 7) nieprawidłową glikemię na czczo -§ 54 pkt 3; 8) szpotawość kolan - § 77 pkt 2; 9) ubytki zębów uzupełnione protetycznie przednimi zębami stałymi - § 24 pkt 1.
Mając na względzie stwierdzone schorzenia CWKL uznała, że skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - zał. 1, grupa IV). Stwierdziła, że schorzenia wymienione w pkt 1, 2, 3 i 4 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku pozostającego w związku z tą służbą (wg kwalifikacji CWCR OZ w L. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] ). Zaliczyła skarżącego do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (z datą powstania grupy inwalidztwa: styczeń 2025 r.) oraz do drugiej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową (z datą powstania grupy inwalidztwa: styczeń 2025 r.) i do drugiej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałą wskutek wypadku/choroby z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze (z datą powstania grupy inwalidztwa: styczeń 2025 r.).
Na orzeczenie CWKL skargę wniósł R. W.. Zaskarżając orzeczenie w części: pkt 8.B.4. dot. uznania przebytego złamania żeber IX i X po stronie prawej wskutek wypadku w związku ze służbą wojskową za schorzenie współistniejące; pkt 11 ppkt a) b) c) dot. zaliczenia do drugiej grupy inwalidzkiej i określenia daty powstania drugiej grupy inwalidztwa: styczeń 2025 r.; pkt 11 ppkt d) dot. uznania, że inwalidztwo istnieje od: styczeń 2025 r.; pkt 11 ppkt e) dot. uznania, że jest częściowo niezdolny do pracy. Skarżący zarzucił podjętemu rozstrzygnięciu:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 80 i art. 107 § k.p.a. poprzez mało wnikliwą a przez to dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na uznaniu, że przebyte złamanie żeber IX, X po stronie prawej (pkt 8.B.4.) stanowi schorzenie współistniejące podczas, gdy schorzenie powstało wskutek wypadku w dniu [...] stycznia 2024 r. w czasie pełnienia służby wojskowej i winno być zaliczone do schorzenia powodującego niezdolność do zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w pkt 8.A. identycznie, jak schorzenia wymienione w punkcie [...] bowiem te cztery ciężkie urazy w pkt [...] , powstały wskutek wypadku w dniu [...] stycznia 2024 r.;
- art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez mało wnikliwą a przez to dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na zaliczeniu do drugiej grupy inwalidzkiej podczas, gdy dogłębna analiza i ocena dokumentacji medycznej bezspornie wskazuje na całkowitą utratę zdrowia wskutek urazów będących wynikiem przygniecenia płytami drogowymi o wadze ponad 4 ton pozwalały na zaliczenie do pierwszej grupy inwalidzkiej;
- art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez mało wnikliwą a przez to dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na uznaniu, że datą istnienia inwalidztwa i datą zaliczenia do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, w związku ze służbą i powstałego wskutek wypadku w dniu [...] stycznia 2024 r., z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze, jest styczeń 2025 r., podczas, gdy wypadek miał miejsce w dniu [...] stycznia 2024 r. i w tym dniu wskutek wypadku nastąpiła utrata zdrowia i dzień [...] stycznia 2024 r. winien zostać wskazany jako data powstania/istnienia inwalidztwa i data zaliczenia do grupy inwalidzkiej;
- art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez mało wnikliwą a przez to dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego polegającego na uznaniu za osobę częściowo niezdolną do pracy podczas, gdy dogłębna ocena materiału dowodowego bezspornie wskazuje na całkowitą utratę zdrowia wskutek urazów będących wynikiem przygniecenia płytami drogowymi o wadze ponad 4 ton i winna prowadzić do uznania za osobę całkowicie niezdolną pracy;
oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2024 r., poz. 242) w zw. z art. 12 ust. 3 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1631) poprzez błędne zastosowanie i zaliczenie do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze w sytuacji, gdy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z art. 12 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem w wyniku wypadku w dniu [...]3 stycznia 2024 r. nastąpiła nie tylko utrata całkowitej zdolności do zawodowej służby wojskowej, ale również całkowita utrata zdrowia powodująca całkowitą niezdolność zarówno do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, tj. jako kierowca zawodowy w każdej kategorii prawa jazdy, jak i jakiejkolwiek pracy; uraz kręgosłupa w tak licznych miejscach spowodował przewlekłe ostre i podostre dolegliwości bólowe grzbietu, problemy z chodzeniem, problemy z poruszaniem się po schodach, znaczne ograniczenie ruchomości kręgosłupa, bóle głowy, brak możliwości wykonywania jakiegokolwiek wysiłku fizycznego, co kwalifikuje do pierwszej grupy inwalidztwa;
- art. 20 ust. 3 pkt 2 i art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z § 10 pkt 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z art. 14 ust. 2 z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez jego nieprawidłowe zastosowanie poprzez błędne ustalenie "daty istnienia inwalidztwa" oraz "daty powstania drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, w związku ze służbą wojskową, w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze" jako "styczeń 2025 r." podczas, gdy datą powstania inwalidztwa i grupy inwalidztwa winien być [...] styczeń 2024 r., tj. dzień wypadku wskutek, którego nastąpiła całkowita utrata zdrowia, i z tą też datą powstało inwalidztwo i od tego dnia doznane inwalidztwo istnieje;
- art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z art. 12 ust. 3 i art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący jest jedynie częściowo niezdolny do pracy podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w zw. z art. 12 ust. 2 i art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem doznane inwalidztwo wyklucza trwale powrót do jakiejkolwiek pracy, a nie tylko fizycznej, jak mylnie wskazało CWKL. Wykonując jakąkolwiek pracę, długotrwale przebywa się w wymuszonej pozycji ciała zarówno przy pracy fizycznej czy też umysłowej; zwłaszcza, że z dokumentacji medycznej jednoznacznie wynika, że złamany, wskutek wypadku, kręgosłup jest niewygojony, występuje bolesność uciskowa, przewlekłe ostre i podostre dolegliwości bólowe grzbietu, noga lewa jest bez czucia z drętwieniem, uszkodzone są włókna czuciowe nerwu łydkowego lewego, występują problemy z chodzeniem, poruszaniem się po schodach, w wyniku krwiaka, odmy opłucnej i resekcji części płuca występują problemy z oddychaniem i duszności, niezbędna jest stała fizjoterapia i rehabilitacja oraz silne leki przeciwbólowe. Nadmienione urazy i zmiany pourazowe, brak możliwości wykonywania wysiłku fizycznego, całkowicie i trwale wykluczają skarżącego z każdej pracy zawodowej i powodują całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy, w szczególności i nie tylko zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, tj. jako kierowcy zawodowego w każdej kategorii prawa jazdy, jak i aktywności życia codziennego i rodzinnego, co w konsekwencji winno skutkować orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie do CWKL do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu prawa jazdy, co jest niezbędne dla wyniku sprawy a przy tym nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że ocena złożonej skargi wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia, że w zakresie odnoszącym się do ustalenia związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową, określenia grupy inwalidztwa i zdolności do pracy, jest niedopuszczalna. W związku z tym, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania w ww. zakresie.
Orzekanie o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów oraz rencistów wojskowych, dotyczące związku lub braku związku chorób oraz ułomności ze służbową, czy też zdolności do pracy, należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich. Jednakże prawo do przyznania świadczeń pieniężnych (w tym ich zakres i wysokość) z tytułu inwalidztwa, czy też związku ze służbą, reguluje odrębna procedura administracyjna, a od decyzji związanych z tymi świadczeniami służy odwołanie do właściwych sądów według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.), zw. dalej "k.p.c.".
Co istotne, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, które odnoszą się do związku dokonanych rozpoznań ze służbą wojskową oraz do ustalenia grupy inwalidztwa, nie mają pełnej samodzielności i służą jedynie jako element kontrolny, podlegający dalszej ocenie sądów powszechnych w toku postępowań o prawo do świadczeń z tego tytułu. W szczególności orzeczenia te w zakresie ustalenia inwalidztwa stają się częścią spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (spraw cywilnych), a ich rozstrzygnięcia podlegają jurysdykcji sądów powszechnych, zgodnie z art. 1 k.p.c.
Orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach żołnierzy zawodowych, zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów wojskowych, dzielą się na dwie grupy: pierwsza obejmuje kwestie zaliczenia osoby do odpowiedniej kategorii zdolności do służby i jest podejmowana przez organ administracyjny w formie decyzji administracyjnej (orzeczenia), które zawierają rozpoznanie medyczne oraz ocenę związku chorób i ułomności ze służbą. Druga grupa obejmuje orzeczenia dotyczące ustalenia schorzeń, ich związku ze służbą oraz stopnia inwalidztwa.
Orzeczenia tej drugiej grupy mają jedynie charakter orzeczenia wstępnego i służą jako przesłanki do ustalania prawa do określonych świadczeń, lecz nie mają samodzielnego charakteru prawnego i nie mogą być zaskarżane do sądów administracyjnych. Podlegają one kontroli w postępowaniach odwoławczych, ale tylko w ramach rozpoznawania decyzji wydawanych przez inne organy (np. Wojskowe Biuro Emerytalne), nie zaś jako odrębne orzeczenia podlegające kontroli sądowej w zakresie ich treści merytorycznej w zakresie związku schorzeń ze służbą wojskową czy ustalenia inwalidztwa.
W konsekwencji, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania spraw o orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczących związku chorób ze służbą lub ustalenia inwalidztwa, jak również zdolności do pracy.
Skarżący podnosi również zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego co do kwalifikacji rozpoznania "przebyte złamanie żeber IX i X po stronie prawej" (pkt 8.B.4 zaskarżonego orzeczenia) jako schorzenia współistniejącego, podczas gdy – zdaniem skarżącego - schorzenie to powstało wskutek wypadku w dniu 23 stycznia 2024 r. w czasie pełnienia służby wojskowej, a zatem powinno być kwalifikowane jako schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej (o którym mowa w pkt 8.A zaskarżonego orzeczenia), tak jak schorzenia wymienione w punkcie [...] zaskarżonego orzeczenia, tj.: 1) ograniczenie funkcji ruchowej kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego z powodu pourazowych zmian po przebytym złamaniu trzonu kręgu [...], złamaniu wyrostków kolczystych [...], złamaniu wyrostków poprzecznych [...]złamaniu łuku kręgu [...] złamaniu wyrostka stawowego dolnego lewego kręgu [...] upośledzające sprawność ruchową ustroju z dodatnimi objawami kręgosłupowymi ok. [...]bez objawów korzeniowych i ubytkowych w badaniu neurologicznym - § 62 pkt 2, § 34 pkt 2; 2) ograniczenie funkcji ruchowej lewego stawu skokowego po przebytym leczonym operacyjnie z częściowym pozostawieniem materiału zespalającego złamaniu dwukostkowym goleni lewej, umiarkowanie upośledzające sprawność dynamiczną kończyny dolnej lewej - § 77 pkt 6; 3) przebytą odmę i krwiak opłucnowy po stronie prawej leczony klinowa resekcja płuca, aktualnie z dusznością wysiłkową do dalszej diagnostyki i leczenia -§ 37 pkt 10.
Sąd stwierdza, że zarzut ten jednoznacznie podważa kwalifikację przebytego złamania żeber IX i X po stronie prawej (§ 33 pkt 1) jako schorzenia współistniejącego, które – zdaniem skarżącego – winno być kwalifikowane jako schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Tym samym podważana jest ocena zdolności skarżącego do służby, której CWKL ostatecznie nadała kategorię N – trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Uznając w tym zakresie skargę za dopuszczalną Sąd stwierdza, że skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się.
Zgodnie z art. 84 ust. 2 tej ustawy, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją.
W przepisie art. 87 ust. 3 powołanej ustawy, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Stosownie do treści § 2 ust. 1 i § 6 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Jeżeli stwierdzona podczas orzekania choroba lub ułomność nie została wymieniona w załączniku nr 1 do rozporządzenia, kwalifikuje się ją zgodnie z wiedzą medyczną, według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.
Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska orzeka na podstawie skierowania wystawionego przez uprawniony organ kierujący.
W myśl § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia i obejmuje: 1) wywiad lekarski, 2) badanie przedmiotowe, 3) konsultacje specjalistyczne oraz 4) badania diagnostyczne z możliwością modyfikacji zakresu badań na podstawie decyzji lekarza wojskowej komisji lekarskiej.
Zgodnie z § 10 ust. 1 orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności: 1) nazwisko i imię; 2) numer PESEL; 3) stopień wojskowy; 4) przydział służbowy/nazwę stanowiska; 5) datę powołania do służby wojskowej; 6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej; 7) skład komisji orzekającej; 8) rozpoznanie; 9) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem; 10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową; 11) określenie inwalidztwa; 12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie. Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy, większością głosów składu orzekającego z wyłączeniem sytuacji, gdy działa jednoosobowo. Przewodniczącego składu orzekającego wyznacza przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej. Decydujący głos ma przewodniczący składu orzekającego (§ 11 ust. 1 rozporządzenia).
Odwołanie od komisji lekarskiej pierwszej instancji rozpatruje wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia w składzie trzech lekarzy orzekając większością głosów składu orzekającego. Rozpatrując odwołanie, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 12 ust. 1 - 3 rozporządzenia).
Jak wynika z powyższych regulacji prawnych, rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest władny do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z: 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/23, 8 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23, 14 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenia w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 5019/21, czy wyrok WSA w Warszawie z 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 528/19). Sąd stanowisko to podziela oraz stwierdza, że nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne.
W ocenie Sądu, CWKL wydając zaskarżone orzeczenie sprostała wymogom prawnym uzasadniającym wydanie orzeczenia w przedmiocie zdolności skarżącego do służby wojskowej i ustalenia kategorii tej zdolności – N. Komisja ta działała zgodnie z posiadaną właściwością rzeczową, miejscową i instancyjną, stosownie do art. 61 ust. 2 i art. 64 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny oraz w składzie orzekającym zgodnym z wymogami wskazanymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. CWKL będąc uprawnioną, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia organu pierwszej instancji, wydała orzeczenie reformatoryjne poprzedzone postępowaniem zgodnym z regulacjami zawartymi w powołanym rozporządzeniu.
Nie sposób zakwestionować stanowiska CWKL co do prawidłowości dokonanej kwalifikacji rozpoznanych schorzeń, a w konsekwencji określenia kategorii zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Zebrana przez orzekające w sprawie organy dokumentacja jest przekonująca i nie ma podstaw do jej uzupełnienia w oparciu o § 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia, czy też do dokonania odmiennej jej oceny.
Orzeczonej przez CWKL trwałej niezdolności do służby wojskowej nie podważa w szczególności stwierdzone u skarżącego "przebyte złamanie żeber IX,X po stronie prawej" przyporządkowane do § 33 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, jako "zniekształcenia lub niewielkie ubytki kostne klatki piersiowej nieupośledzające sprawności ustroju" i kwalifikujące grupę IV (obejmującą skarżącego) jako zdolną do służby (kat. "Z"). Dlatego też – w ocenie Sądu – właściwie zakwalifikowano to schorzenie jako jedno z wielu przy: 5) tachykardii i niespecyficznych zmianach w EKG nieupośledzających wydolności organizmu z prawidłową próbą wysiłkową - § 38 pkt 1; 6) hiperbilirubinemii (w wywiadzie) - § 44 pkt 6; 7) nieprawidłowej glikemii na czczo -§ 54 pkt 3; 8) szpotawości kolan - § 77 pkt 2; 9) ubytkach zębów uzupełnionych protetycznie przednimi zębami stałymi - § 24 pkt 1, do schorzeń współistniejących. Niemniej jednak, ta kwalifikacja nie miała decydującego wpływu na ostateczne uznanie skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kat. N), ale z uwagi na: 1) ograniczenie funkcji ruchowej kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego z powodu pourazowych zmian po przebytym złamaniu trzonu kręgu [...] złamaniu wyrostków kolczystych [...] złamaniu wyrostków poprzecznych [...] złamaniu łuku kręgu [...] złamaniu wyrostka stawowego dolnego lewego kręgu [...] upośledzające sprawność ruchową ustroju z dodatnimi objawami kręgosłupowymi ok[...]bez objawów korzeniowych i ubytkowych w badaniu neurologicznym - § 62 pkt 2, § 34 pkt 2; 2) ograniczenie funkcji ruchowej lewego stawu skokowego po przebytym leczonym operacyjnie z częściowym pozostawieniem materiału zespalającego złamaniu dwukostkowym goleni lewej, umiarkowanie upośledzające sprawność dynamiczną kończyny dolnej lewej - § 77 pkt 6; 3) przebytą odmę i krwiak opłucnowy po stronie prawej leczony klinową resekcją płuca, aktualnie z dusznością wysiłkową do dalszej diagnostyki i leczenia - § 37 pkt 10.
Reasumując, zdaniem Sądu, CWKL w procedurze orzeczniczej uwzględniła powołane powyżej przepisy rozporządzenia, wzięła również pod uwagę charakter i warunki służby skarżącego (jako kierowca/elektromechanik) oraz rozważyła dostępną dokumentację medyczną, a wnioski zawarte w uzasadnieniach zaskarżonego orzeczenia mają odzwierciedlenie w dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Niezasadne były zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji, zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.