II SA/WA 424/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Szefa KAS odmawiające wydania zaświadczenia o pracy w szczególnym charakterze, uznając, że kwestia ta wymaga postępowania cywilnego, a nie administracyjnego.
Skarżący J.R. domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w szczególnym charakterze, które byłyby podstawą do ustalenia świadczenia emerytalnego. Organy administracji odmówiły, uznając, że postępowanie zaświadczeniowe nie służy do interpretacji przepisów ani rozstrzygania spornych kwestii pracowniczych, a sporne okresy powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym lub poprzez sprostowanie świadectwa służby. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Skarżący J.R. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy służby w szczególnym charakterze, które miałyby posłużyć do ustalenia świadczenia emerytalnego przez ZUS. Organy administracji skarbowej (DIAS, Szef KAS) odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując, że postępowanie zaświadczeniowe ma charakter uproszczony i nie służy do interpretacji przepisów ani rozstrzygania spornych kwestii dotyczących okresów pracy w szczególnym charakterze. Podkreślono, że takie kwestie powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym lub poprzez sprostowanie świadectwa służby. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji, wskazując na ważny interes prawny oraz nierówne traktowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ sporna kwestia zaliczenia okresów służby do pracy w szczególnym charakterze wykracza poza ramy postępowania zaświadczeniowego i wymaga postępowania cywilnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie jest zobowiązany do wydania takiego zaświadczenia w ramach postępowania zaświadczeniowego, gdyż wykracza to poza jego ramy i wymaga postępowania cywilnego lub innego trybu właściwego do rozstrzygania sporów.
Uzasadnienie
Postępowanie zaświadczeniowe ma charakter potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie rozstrzygania spornych kwestii merytorycznych czy interpretacji prawa. Sporne okresy pracy w szczególnym charakterze powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym lub poprzez sprostowanie świadectwa służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Pomocnicze
k.p.a. art. 217 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o KAS art. 251c
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 32 § 3
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.a. art. 277
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zaświadczeniowe nie służy do interpretacji przepisów prawa ani rozstrzygania spornych kwestii pracowniczych. Kwestia zaliczenia okresów służby do pracy w szczególnym charakterze wymaga postępowania cywilnego lub innego właściwego trybu.
Odrzucone argumenty
Organy naruszyły przepisy k.p.a. i Konstytucji poprzez odmowę wydania zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia narusza ważny interes prawny skarżącego. Organy nie przeprowadziły wystarczających czynności wyjaśniających i nie rozpoznały materiału dowodowego. Skarżący był nierówno traktowany w porównaniu do innych funkcjonariuszy.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi pełnego postępowania dowodowego na zasadach określonych w k.p.a., lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, tylko czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Iwona Maciejuk
członek
Joanna Kruszewska-Grońska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic postępowania zaświadczeniowego w kontekście spornych kwestii pracowniczych i emerytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie dotyczące pracy w szczególnym charakterze w służbie celno-skarbowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny w administracji, gdzie skarżący próbuje rozwiązać kwestię pracowniczą (zaliczanie okresów służby do pracy w szczególnym charakterze) za pomocą wniosku o zaświadczenie, co jest niedopuszczalne.
“Czy można uzyskać zaświadczenie o pracy w szczególnym charakterze przez administrację, gdy ZUS ma wątpliwości?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 424/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Iwona Maciejuk Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6197 Służba Celna Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Służba celna Skarżony organ Szef Krajowej Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 217 par. 1 i par. 2, art. 218 oraz art. 219 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 422 art. 277 Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Uzasadnienie Pismem z [...] czerwca 2021 r. J. R. (dalej: "skarżący"), w oparciu o interpretację art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.; dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z FUS") w związku z art. 251c ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 813 ze zm.; dalej: "ustawa o KAS"), wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS", “organ pierwszej instancji") o wydanie zaświadczenia obejmującego okresy łącznie jako pracownika i pełniącego służbę w szczególnym charakterze, tj.: w organach administracji skarbowej - od [...] marca 1994 r. do [...] sierpnia 2003 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...]; w organach administracji celnej - od [...] września 2003 r. do [...] lutego 2017 r. w Izbie Celnej w [...]/ Urząd Celny w [...]; w organach administracji celno-skarbowej - od [...] marca 2017 r. w Izbie Administracji Skarbowej w [...], Urząd Celno-Skarbowy/ Delegatura w [...]. W związku ze zwolnieniem ze służby z dniem [...] sierpnia 2021 r., Izba Administracji Skarbowej w [...] wystawiła skarżącemu świadectwo służby, w którym wskazano, że skarżący pełnił służbę lub był zatrudniony w szczególnym charakterze od [...] stycznia 2018 r. do [...] sierpnia 2021 r. na stanowisku [...] Służby Celno-Skarbowej. Postanowieniem z [...] listopada 2021 r. nr [...] UNP: [...] organ pierwszej instancji, na podstawie art. 217, art. 218 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a."), odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia DIAS zaakcentował, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi pełnego postępowania dowodowego na zasadach określonych w k.p.a., lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ pierwszej instancji uznał, iż wniosek skarżącego nie może zostać rozpatrzony pozytywnie z uwagi na charakter i specyfikę postępowania zaświadczeniowego, gdyż w ramach tego postępowania niedopuszczalne jest dokonywanie interpretacji prawa i wykładni przepisów w ramach indywidualnej sprawy. Do załatwienia przedmiotowego wniosku wymagane jest zajęcie stanowiska merytorycznego i interpretacja realizowanych przez skarżącego zadań podczas zatrudnienia/służby przez pryzmat przepisów prawa, w tym ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie ich szczególnego charakteru, co wykracza poza ramy postępowania zaświadczeniowego. DIAS podkreślił, że w przypadku funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wskazanie okresów pracy/służby jako pracy/służby w szczególnym charakterze jest niezbędnym elementem wystawianego świadectwa służby. W konsekwencji zasadnym jest odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści, bowiem tak określony wniosek nie może być przedmiotem postępowania zaświadczeniowego uregulowanego w k.p.a., lecz powinien być załatwiony w ramach postępowania dotyczącego wystawienia świadectwa służby i związanego z nim trybu odwoławczego przed sądem powszechnym. W zażaleniu na ww. postanowienie DIAS skarżący zarzucił brak przeprowadzenia istotnych dla wyjaśnienia sprawy czynności. Zdaniem skarżącego, pominięto, że istotą wnioskowanego zaświadczenia jest jego ważny interes prawny w postaci prawa do rekompensaty przy ustalaniu świadczenia emerytalnego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z tytułu wykonywania pracy o dużym stopniu ryzyka, a także nie uwzględniono ciągłości zatrudnienia (od [...] marca 1994 r.) oraz informacji (zawartej w dokumentacji) o przebiegu zatrudnienia i służby skarżącego. Zatem nie wypełniono art. 218 § 1 w związku z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany do wydania zaświadczenia, gdy chodzi o potwierdzenie faktu albo stanu prawnego osoby występującej o zaświadczenie ze względu na swój ważny interes prawny (w przypadku skarżącego – ubieganie się o rekompensatę doliczaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do świadczenia emerytalnego), jak również nie wypełniono art. 35 § 1 k.p.a. stanowiącego o załatwieniu sprawy bez zbędnej zwłoki (w niniejszej sprawie trzykrotnie przedłużano termin załatwienia wniosku). Ponadto skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ drugiej instancji"), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie DIAS. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ drugiej instancji zaznaczył, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą administracyjną, a więc nie mają do niej zastosowania przepisy k.p.a. Wprawdzie jest to sprawa indywidualna, ale nie dotyczy praw lub obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, rozstrzyganych w zakresie swojej właściwości przez organ administracyjny. Wniosek skarżącego należy potraktować jako wniosek pracownika/funkcjonariusza o potwierdzenie okresów pracy/służby w szczególnych warunkach, zaś takie żądanie nie jest załatwiane w ramach uregulowań k.p.a., gdyż DIAS nie działa w tej sprawie jako organ administracji, lecz jako pracodawca. Takie świadectwo może wydać każdy pracodawca/kierownik jednostki organizacyjnej dla byłego pracownika, nie przewidziano do jego wydawania szczególnego trybu. Natomiast trybem właściwym do kwestionowania treści stanowiących elementy składowe świadectwa służby wystawionego byłemu funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej (a takim elementem są m.in. okresy pracy/służby w szczególnym charakterze) jest - w świetle zapisów ustawy o KAS - postępowanie przed sądem powszechnym. Dalej Szef KAS podał, że o przyznaniu świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS z tytułu pracy/służby w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w tym wykładni na poczet indywidualnej sprawy ubezpieczonego, orzeka Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Osoba ubiegająca się o takie świadczenie musi przedłożyć świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku skarżącego, takim dokumentem powinno być świadectwo służby o określonej przepisami treści, w tym zawierające wzmiankę o pracy/służbie w szczególnych warunkach - wystawione przez organ pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji zakwalifikował pismo skarżącego z [...] czerwca 2021 r. jako wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie k.p.a., a wobec prawnie dopuszczalnych możliwości zakończenia tego postępowania, organ drugiej instancji przyjął, iż DIAS miał prawo odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na fakt, że wniosek skarżącego powinien być załatwiony w ramach postępowania związanego z wystawieniem świadectwa służby. Szef KAS podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, w myśl którego organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Nie ma zatem obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotna jest okoliczność, iż stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Omawiany dokument nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i wynikać bezspornie z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji czy innych danych będących w jego posiadaniu. Powyższe postanowienie Szefa KAS skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi drugiej instancji naruszenie: 1. art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. w związku z art. 251c ustawy o KAS poprzez: a. akceptację postanowienia DIAS przez organ drugiej instancji, wydanego z naruszeniem ww. przepisów i tym samym zaaprobowanie braku wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwagi na ważny interes skarżącego, w sytuacji gdy postanowienie to zostało wydane na podstawie przesłanek nieznajdujących oparcia w przebiegu aktywności zawodowej skarżącego, b. akceptację postanowienia DIAS, co narusza obowiązek organu administracji publicznej do wydania zaświadczenia, jeśli chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, c. akceptację postanowienia DIAS wydanego poza ww. przepisami i tym samym pominięcie faktu, że okres służby funkcjonariusza traktuje się jako pracę w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: a. błędną klasyfikację prowadzącą do wniosku, iż prawidłowe było postanowienie DIAS o braku wydania skarżącemu przedmiotowego zaświadczenia, przez co został podważony właściwy i wyczerpujący tok rozpatrzenia materiału postępowania, co z kolei wpłynęło na brak obiektywnego załatwienia sprawy z uwzględnieniem ważnego i słusznego interesu obywatela, a to podważa realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli (skarżącego) do organów państwa; b. nierozpatrzenie materiału dowodowego w postaci ewidencji, na którą powoływał się skarżący; akceptacja odmowy przez DIAS potwierdza przypuszczenie, że ewidencja ta nie podlegała ocenie w celu wyjaśnienia, czy dane okoliczności zostały udowodnione przez organ pierwszej instancji, c. błędną ocenę dowodów i błędne zawierzenie twierdzeniom DIAS w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie uwzględnił posiadanych dokumentów dotyczących zakresu obowiązków skarżącego, a także własnego dokumentu znak [...] wliczającego do stażu w Służbie Celno-Skarbowej, od którego zależą należne skarżącemu uprawnienia i świadczenia, następujące okresy pracy/służby: od [...] marca 1994 r. do [...] sierpnia 2003 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...], od [...] września 2003 r. do [...] lutego 2017 r. w Izbie Celnej w [...] oraz od [...] marca 2017 r. w Izbie Administracji Skarbowej w [...]; 3. art. 75 § 1 i art. 124 § 2 k.p.a. polegające na niezbadaniu całego materiału ewidencyjnego jako dowodu mającego istotny wpływ na ostateczne wyjaśnienie sprawy oraz nieuwzględnienie uzasadnienia faktycznego podważającego prawo skarżącego do zaliczenia okresu pracy do zatrudnienia w szczególnym charakterze. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia, a w wypadku niedostrzeżenia przez Sąd podstaw do stwierdzenia nieważności - o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nałożenie obowiązku wydania zaświadczenia lub skorygowania wcześniej wydanego świadectwa służby w zakresie dotyczącym pełnienia przez skarżącego służby lub zatrudnienia w szczególnym charakterze za objęty wnioskiem okres. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty, dodatkowo wskazując, że Szef KAS poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji naruszył prawa konstytucyjne skarżącego, w szczególności zasadę równego traktowania wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tym kontekście skarżący podniósł, iż znane mu są dwa przypadki wydania przez DIAS zaświadczenia o zatrudnieniu w szczególnym charakterze funkcjonariuszom Służby Celnej. Sposób prowadzenia postępowania i nierówne traktowanie osób przez organ pierwszej instancji oraz akceptacja takiego działania przez Szefa KAS nie tylko spowodowały utratę zaufania do władzy publicznej, ale również uzasadniają podejrzenie działania na szkodę skarżącego i obrazują jego bezradność wobec nieprzestrzegania przez te organy przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący podkreślił, że nie ma ustawowych zakazów co do wydania zaświadczenia stwierdzającego zatrudnienie w szczególnym charakterze. Organy obu instancji nie uzasadniły precyzyjnie, dlaczego nie wydano skarżącemu wnioskowanego dokumentu. Szef KAS zaakceptował postanowienie DIAS, mimo iż poziom jego wadliwości bezwzględnie wymagał uchylenia tego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego, przedstawione w skardze argumenty jednoznacznie wskazują, że wykonywane przez niego czynności w ramach pracy i służby w całości wpisują się w zatrudnienie w szczególnym charakterze oraz uzasadniają ubieganie się o rekompensatę z tego tytułu, przy czym brak stosownego zaświadczenia w sposób oczywisty działa na szkodę skarżącego, bo pozbawia go tej możliwości. W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Organ drugiej instancji dodał, że zarzuty skargi są co do zasady powieleniem i doprecyzowaniem twierdzeń oraz argumentacji zawartej w zażaleniu, do których w całości odniesiono się w rozstrzygnięciu drugoinstancyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Szefa KAS z [...] grudnia 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie DIAS z [...] listopada 2021 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń zostało uregulowane w przepisach działu VII k.p.a. Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według przepisów art. 218 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1), zaś przed wydaniem zaświadczenia, organ administracji publicznej może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Z kolei art. 219 k.p.a. przewiduje, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z przepisu art. 218 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, iż obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydając zaświadczenie, organ działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji jego działanie uzależnione jest od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane znajdują się w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, tylko czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (vide Z. Kmieciak, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo 2004/10/58). Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści, jeżeli: z żądaniem wydania zaświadczenia zwrócono się do niewłaściwego organu; osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie wykazała interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego; organ nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia; organ nie może spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia z uwagi na treść danych znajdujących się w jego posiadaniu; przepisy szczególne ustalają zakaz wydania zaświadczenia, np. z uwagi na ochronę informacji niejawnych (vide R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia żądanej treści. Skoro z wystawionego skarżącemu świadectwa służby wynika, iż "pełnił on służbę lub był zatrudniony w szczególnym charakterze od [...] stycznia 2018 r. do [...] sierpnia 2021 r. na stanowisku [...] Służby Celno-Skarbowej", to zasadnym było wydanie odmownego rozstrzygnięcia. Objęty wnioskiem okres od [...] marca 1994 r. do [...] czerwca 2021 r. nie pokrywa się z okresem pracy/służby w szczególnym charakterze, ujętym w ww. świadectwie służby z [...] sierpnia 2021 r. Zatem jest to kwestia sporna pomiędzy skarżącym a organami administracji skarbowej, wymagająca wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia, które nie mieści się w ramach procedury wydania zaświadczenia. Raz jeszcze trzeba zaakcentować, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ograniczone jest do stwierdzenia określonych faktów na podstawie ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu, a więc do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego - w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2020 r., sygn. akt I OSK 181/20 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, natura zaświadczenia sprowadza się do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu. Jeżeli organ nie posiada w swych zasobach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy (a tak właśnie było w niniejszej sprawie), to nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 28/21). Żądanie skarżącego, zawarte we wniosku z [...] czerwca 2021 r. o wydanie zaświadczenia, wymaga merytorycznej wykładni przepisów prawa w aspekcie oceny zadań realizowanych przez niego podczas pełnienia służby. W konsekwencji nie może ono zostać zrealizowane w formie wydania zaświadczenia jak tego chciałby skarżący. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia (takiego dokumentu domagał się skarżący) nie mogą być rozstrzygane merytoryczne kwestie pracownicze, w tym związane ze świadectwem służby. Wedle art. 277 ustawy o KAS, spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Dokument w postaci świadectwa służby posiada ściśle określoną treść, która może być kwestionowana w postępowaniu cywilnym. Rozstrzyganie o zaliczeniu albo niezaliczeniu danych okresów zatrudnienia jako pełnienia służby w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, odbywa się w postępowaniu w przedmiocie ustalenia treści i wystawienia świadectwa służby, ewentualnie w trybie odwoławczym odnośnie żądania jego sprostowania, a następnie w postępowaniu przed sądem pracy. Do czasu przeprowadzenia właściwego postępowania zmierzającego do zmiany treści przedmiotowego świadectwa, niemożliwe jest wydanie w trybie k.p.a. zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. W ocenie tut. Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie dopuszczalne w tego rodzaju postępowaniu czynności wyjaśniające dla ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia treści wnioskowanego zaświadczenia, a w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć wskazały powody uniemożliwiające jego wydanie. Tym samym zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI