II SA/Wa 420/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego (NBP) odmawiającą udostępnienia umowy najmu powierzchni przez NBP. Skarżący domagał się udostępnienia umowy najmu powierzchni, na której znajduje się Oddział Okręgowy NBP, a także informacji o powodach przeniesienia oddziału, decyzjach Prezesa NBP dotyczących dostępu do informacji publicznej oraz wynagrodzeniach kadry kierowniczej. Prezes NBP odmówił udostępnienia umowy, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – u.d.i.p.), argumentując, że NBP, prowadząc działalność gospodarczą, może powoływać się na tę przesłankę. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie pierwotnie uchylił decyzję Prezesa NBP, wskazując na potrzebę wykazania materialnej podstawy tajemnicy przedsiębiorcy oraz rozważenia możliwości anonimizacji informacji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes NBP wydał kolejną decyzję odmowną, szczegółowo uzasadniając, że NBP, wykonując czynności wykraczające poza jego podstawowe zadania banku centralnego (np. prowadzenie rachunków bankowych spółek prawa handlowego, obsługa depozytów), posiada cechy przedsiębiorcy. Ponadto, umowa dotyczyła powierzchni skarbcowej, a jej ujawnienie mogłoby zagrażać bezpieczeństwu obrotu gotówkowego i ważnemu interesowi gospodarczemu państwa, co stanowi przesłankę ograniczenia dostępu do informacji publicznej. WSA, rozpoznając ponownie sprawę, uznał, że Prezes NBP wykazał zarówno formalną, jak i materialną przesłankę tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że NBP, ze względu na dualizm swojej roli (bank centralny i podmiot wykonujący pewne czynności operacyjne), może być traktowany jako szczególny przedsiębiorca. Uznano, że dostępna powierzchnia skarbcowa i jej umiejscowienie to informacje techniczne i organizacyjne, których ujawnienie zagraża bezpieczeństwu. W związku z tym, WSA oddalił skargę, uznając decyzję Prezesa NBP za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania tajemnicy przedsiębiorcy przez NBP, dualizm roli NBP jako banku centralnego i podmiotu gospodarczego, ochrona informacji związanych z bezpieczeństwem obrotu gotówkowego.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji NBP i jego działalności. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od kontekstu i rodzaju podmiotu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Narodowy Bank Polski, wykonując czynności wykraczające poza jego podstawowe zadania banku centralnego, może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorcy jako podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NBP, prowadząc działalność gospodarczą (np. obsługę rachunków bankowych spółek prawa handlowego, obsługę depozytów), posiada cechy przedsiębiorcy, a informacje dotyczące powierzchni skarbcowej i jej zabezpieczeń stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, której ujawnienie zagraża bezpieczeństwu obrotu gotówkowego i ważnemu interesowi gospodarczemu państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że NBP, wykonując czynności operacyjne jak prowadzenie rachunków bankowych dla spółek prawa handlowego czy obsługę depozytów, wykazuje cechy przedsiębiorcy. Umowa najmu powierzchni skarbcowej zawiera informacje techniczne i organizacyjne, których ujawnienie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu obrotu gotówkowego i interesowi gospodarczemu państwa, co uzasadnia zastosowanie tajemnicy przedsiębiorcy.
Czy w przypadku żądania udostępnienia umowy najmu powierzchni przez NBP, która zawiera informacje techniczne i organizacyjne dotyczące bezpieczeństwa, możliwe jest ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa dotyczy powierzchni skarbcowej i jej zabezpieczeń, a jej ujawnienie może zagrozić bezpieczeństwu obrotu gotówkowego i ważnemu interesowi gospodarczemu państwa, dostęp do informacji może być ograniczony na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacje o powierzchni skarbcowej i jej umiejscowieniu w budynku NBP stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ ich ujawnienie mogłoby stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa operacji gotówkowych i logistycznych, co jest sprzeczne z ważnym interesem gospodarczym państwa.
Czy w sytuacji, gdy umowa najmu zawiera informacje podlegające ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, organ powinien rozważyć możliwość udostępnienia umowy po zanonimizowaniu tych informacji?
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien rozważyć możliwość udostępnienia informacji po zanonimizowaniu danych podlegających ochronie, jednak w tym konkretnym przypadku, ze względu na specyfikę umowy i potencjalne ryzyko niewłaściwej interpretacji po jej anonimizacji, odmowa udostępnienia całości umowy została uznana za uzasadnioną.
Uzasadnienie
Sąd pierwotnie wskazał na potrzebę rozważenia anonimizacji, jednak w ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że ze względu na specyfikę umowy najmu powierzchni skarbcowej i ryzyko wypaczenia jej treści oraz negatywnych skutków wizerunkowych dla NBP po anonimizacji, odmowa udostępnienia całości umowy jest uzasadniona.
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
ustawa o NPB art. 3
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
Określa zadania NBP jako banku centralnego.
ustawa o NBP art. 55
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
Pracownicy NBP są obowiązani do nieujawniania informacji objętych tajemnicą bankową, informacji niejawnych oraz innych informacji chronionych ustawowo.
u.o.i.n. art. 1 § 1
Ustawa o ochronie informacji niejawnych
Przepisy ustawy mają zastosowanie m.in. do NBP; informacje niejawne to te, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NBP, prowadząc działalność gospodarczą, może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorcy. • Umowa najmu powierzchni skarbcowej zawiera informacje techniczne i organizacyjne, których ujawnienie zagraża bezpieczeństwu obrotu gotówkowego i ważnemu interesowi gospodarczemu państwa. • Ujawnienie informacji o powierzchni skarbcowej i jej umiejscowieniu mogłoby stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa operacji gotówkowych i logistycznych NBP.
Odrzucone argumenty
NBP nie jest przedsiębiorcą i nie może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorcy. • Umowa najmu nie zawiera informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. • Możliwe jest udostępnienie umowy po zanonimizowaniu danych. • Organ nie wykazał materialnej podstawy tajemnicy przedsiębiorcy. • Organ nie wykazał, że umowa nie została oklauzulowana jako niejawna. • Odmowa udostępnienia umowy jest nieproporcjonalna.
Godne uwagi sformułowania
NBP posiada szczególną pozycję w polskim systemie bankowym. • NBP może także podejmować czynności, odpowiadające w swej istocie czynnościom bankowym wskazanym w art. 5 ust. 1 i ust. 2 P.b. • Nie można przyjmować, że jeżeli identyczne czynności, również odpłatnie, wykonuje centralny bank państwa, mają one inny charakter niż wówczas, gdy wykonuje je bank komercyjny. • Pojęcie 'tajemnicy przedsiębiorcy' może być w pewnych sytuacjach szersze od pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa. • Informacje, których udostępnienie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, muszą być jednak związane z działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę. • NBP jest bankiem, a ten nie jest ani urzędem ani klasycznym przedsiębiorcą. Co więcej, NBP nie jest bankiem operacyjnym, jakkolwiek wykonuje również pewne czynności operacyjne (np. prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów refinansowych, udzielanie gwarancji i poręczeń). • Dostępna powierzchnia skarbcowa oraz dokładne jej umiejscowienie w danej lokalizacji oddziału okręgowego NBP są informacjami technicznymi i organizacyjnymi przedsiębiorstwa NBP, które nie podlegają udostępnieniu z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa zdeponowanych znaków pieniężnych oraz innych przedmiotów.
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący
Joanna Kruszewska Grońska
sprawozdawca
Arkadiusz Koziarski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tajemnicy przedsiębiorcy przez NBP, dualizm roli NBP jako banku centralnego i podmiotu gospodarczego, ochrona informacji związanych z bezpieczeństwem obrotu gotówkowego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji NBP i jego działalności. Interpretacja tajemnicy przedsiębiorcy może być różna w zależności od kontekstu i rodzaju podmiotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności Narodowego Banku Polskiego, co jest tematem o znaczeniu publicznym. Wyjaśnia, kiedy NBP może powoływać się na tajemnicę przedsiębiorcy, co jest istotne dla zrozumienia granic jawności w instytucjach państwowych.
“Czy NBP może ukrywać umowy pod płaszczykiem tajemnicy przedsiębiorcy? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.