II SA/Wa 4171/21

II SA/Wa 4171/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Sygn. powiązane
III OZ 130/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. J. wniósł skargę na decyzje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] listopada 2021r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej wysłanej w dniu [...] lipca 2021r., na adres poczty elektronicznej prasainfo@trybunaLgov.pI zwrócił się do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o udostępnienie oświadczeń majątkowych wszystkich sędziów TK.
W odpowiedzi na zadane pytanie, organ w dniu [...] lipca 2021 r. wyjaśnił, że oświadczenia majątkowe sędziów Trybunału są opublikowane na stronie Biuletynu Informacji Publicznej i jednocześnie udostępnił skarżącemu hiperłącze do odpowiedniego adresu strony internetowej.
Odnosząc się do zapytania o oświadczenie majątkowe sędzi Trybunału K. P. organ odmówił jego udostępnienia wyjaśniając, że został uwzględniony wniosek o nadanie klauzuli tajności "zastrzeżone". Skarżący w dniu [...] lipca 2021 r. wniósł o nadesłanie postanowienia o uwzględnieniu wniosku sędzi K. P. wraz z jego uzasadnieniem. W odpowiedzi organ wskazał, że nie posiada przedmiotowego postanowienia, stąd nie może go udostępnić. Skarżący pismem z dnia [...] września 2021 r. złożył skargę na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego kierując ją bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wnosząc o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie go do ujawnienia informacji publicznej w zakresie świadczenia majątkowego sędzi Trybunału K. P. oraz postanowienia w przedmiocie utajnienia ww. oświadczenia. Po ponownej analizie sprawy organ doszedł do przekonania, że w sprawie należy wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych. W tym celu w dniu [...] października 2021 r. wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku z [...] lipca 2021 r. poprzez złożenie wniosku w postaci papierowej opatrzonej własnoręcznym podpisem lub w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżący usunął brak formalny swojego wniosku.
Decyzją z [...] października 2021 r. [...] Prezes Trybunału Konstytucyjnego odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie oświadczenia majątkowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego K. P. za rok 2020 r. z uwagi na objęcie informacji zawartych w przedmiotowym oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone". Podstawą prawną wydania decyzji był art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a. w zw. z art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072) w zw. z art. 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154, ze zm.) w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1422).
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 23 marca 2021 r. sędzia Trybunału K. P. złożyła wniosek do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o nieujawnianie jej oświadczenia majątkowego za rok 2020. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jego upublicznienie może prowadzić do dalszych bezpośrednich zagrożeń jej prywatności jak i mienia. W odpowiedzi na wniosek Prezes Trybunału Konstytucyjnego, działając na podstawie art. 87 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych związku z 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 19 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego zdecydował o objęciu informacji zawartych w przedmiotowym oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone". Organ, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne (w tym naruszenie prywatności sędziego, miru domowego, przypadki uniemożliwienia jej dostępu do prywatnego lokalu mieszkalnego, ataki na osobę i mienie sędziego, wybicie szyby czy zbezczeszczenie grobu rodziców) uznał, że ujawnienie informacji zawartej w oświadczeniu majątkowych mogłoby powodować dalsze zagrożenia dla składającego oświadczenie lub osób dla niego najbliższych.
Wnioskodawca pismem z dnia [...] października 2021 r., nadanym w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. w dniu 2 listopada 2021 r. zaskarżył przedmiotową decyzję w całości. Wniósł o jej uchylenie oraz o udostępnienie oświadczenia majątkowego sędzi Trybunału K. P., z zastrzeżeniem obowiązku zachowania w tajemnicy wskazanych elementów oświadczenia majątkowego pozwalających na ich indywidualną identyfikację przez osoby postronne, a nadto o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ujawnienie postanowienia wraz z uzasadnieniem o objęciu oświadczenia majątkowego poufnością oraz wniosku sędziego Trybunału K. P.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] listopada 2021 r., sygn. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji zwrócono uwagę, że zaskarżona decyzja administracyjna została wydana w następstwie decyzji Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o objęciu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone" danych zawartych w oświadczeniu majątkowym za rok 2020 sędziego Trybunału K. P. Organ podtrzymał stanowisko, że objęcie oświadczeń ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych było uzasadnione wskazanymi w kontrolowanej decyzji okolicznościami faktycznymi, co obligowało organ, stosownie zarówno do art. 5 ust. 1 u.d.i.p. jak art. 4 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019, poz. 742) do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W ocenie organu, sam fakt wykonywania przez skarżącego działalności prasowej nie oznacza ani że daje on rękojmię zachowania tajemnicy niejawnej ani że jest to niezbędne do wykonywania przez niego pracy.
M.J. wniósł skargę na decyzje Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] listopada 2021r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący podnosił, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że polaryzacja nastrojów społecznych istotnie powoduje napięcia a nawet zagrożenia wobec polityków, byłych polityków czy funkcjonariuszy organów państwowych w związku z kontestowaniem ich działania i poglądów przez przeciwników politycznych. Strona nie neguje okoliczności iż ujawnienie dokładne położenia nieruchomości p. K. P. może nieść za sobą zagrożenie fizyczne podobnie jak ujawnienie np. numerów pojazdów, ich marki czy innych danych umożliwiających jednoznaczną identyfikację mienia osoby składającej oświadczenie. Z drugiej strony jednak brak ujawnienia danych objętych powszechnie dostępnością powoduje wzrost napięcia społecznego a w konsekwencji całkowicie nieuzasadnione ataki fizyczne czy werbalne wobec osoby której oświadczenie majątkowe nie jest jawne. Opinia publiczna domaga się bowiem w jawności życia publicznego (w tym majątków byłych polityków nadal sprawujących funkcje publiczne) a nadto jednakowego traktowania wszystkich osób zobowiązanych do ujawnienia majątku w tym sędziów, polityków itd.
Skarżący podkreślał, iż zgodnie z przepisami ustawy Prawo Prasowe dziennikarz (jakim jest wnioskodawca) zobowiązany jest do nieujawniania informacji które mogą narazić dobra osobiste osoby opisywanej albo spowodować zagrożenie jej osoby. Jak wskazano w piśmie z dnia [...] października 2021 r. rolą dziennikarza jest opisanie zjawisk (np. informacji z oświadczenia majątkowego) w taki sposób by szanując bezpieczeństwo i prywatność funkcjonariusza organów Państwa jednocześnie wyjaśnić opinii publicznej co "ogólnie" zawiera przedmiotowe oświadczenia oraz czy w ogóle różni się od typowych, przeciętnych oświadczeń innych osób zobowiązanych do ich złożenia.
Skarżący wskazywał, że nie ma zamiaru opisywać w materiale szczegółów czy adresów poszczególnych składników majątku (np. położenia domu czyjego adresu, albo ujawnić dane pozwalające na identyfikacje pojazdu). Natomiast dla załagodzenia nastrojów społecznych istotne jest ujawnienie ogólnie co zawiera oświadczenie oraz zadeklarowanie iż zostało ono zweryfikowane przez dziennikarzy czyli osoby niezależne od władz publicznych. Ma to na celu złagodzenie napięcia społecznego związanego z nieujawnieniem tego konkretnego oświadczenia majątkowego.
Mając powyższe na względzie skarżący wnosi więc o uchylenie decyzji i wyrażenie zgody na wgląd w oświadczenie majątkowe p. K. P. oraz sporządzenie ewentualnie jego odpisu w formie zastrzeżonej dla materiałów objętych tajemnicą dziennikarską. Pozwoli to na sporządzenie, zgodnie z Art. 5 Ustawy Prawo Prasowe, rzetelnego materiału ukazującego osobę p. P. w neutralnym świetle zasad obowiązujących powszechnie osoby sprawujące funkcje publiczne.
Skarżący wyraził przy tym wątpliwość czy skuteczna jest decyzja o objęciu klauzulą oświadczenia majątkowego K. P. oraz decyzja z dnia [...] listopada 2021 r. wobec podpisania jej przez osobę nieuprawnioną.
Strona podnosi iż koniecznym jest więc rozstrzygnięcie dwóch istotnych kwestii a to :
- czy J. P. jest czynnym w rozumieniu ustawy Sędzią Trybunału Konstytucyjnego;
- a jeśli jest Sędzią Trybunału Konstytucyjnego, czy została legalnie nominowana przez Prezydenta RP na Prezesa Trybunału Konstytucyjnego,
albowiem strona powodowa zarzuca iż J. P. nie jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego oraz legalnym Prezesem tej instytucji. W konsekwencji podnosi, iż upoważnienie z dnia [...] listopada 2021 r. oraz decyzję o statusie oświadczenia majątkowego p. K. P. podpisała osoba nieuprawniona albowiem osoba ta nie piastującą urzędu Sędziego Trybunału Konstytucyjnego więc nie piastująca urzędu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. W dalszej części skargi skarżący zawarł obszerna argumentację na powyższe okoliczności.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego wnosił o oddalenie skargi w całości.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3a ustawy dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. z 2018, poz. 1914; dalej: Prawo prasowe) w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jak trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lipca 2017 r., I OSK 720/16 "art. 3a Prawa prasowego jest przepisem o charakterze odsyłającym, nakazującym stosowanie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do prawa dostępu prasy do informacji publicznej. Innymi słowy, jak słusznie wskazuje J.Sobczak, art. 3a Prawa prasowego "w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje (...) prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać" (J.Sobczak, Komentarz do art.3(a) ustawy - Prawo prasowe, LEX 2008)."
W związku z tym obowiązkiem organu, rozpatrującego wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej było uwzględnienie art. 5 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.
Organ dostrzegł, że w sprawie zaistniała przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej, tj. wnioskowane przez skarżącego informacje - informacje zawarte w oświadczeniu majątkowych sędziego Trybunału Konstytucyjnego K.P. zostały objęte ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone". Podstawą nadania im takiej ochrony był art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Organ wskazał, iż tym samym nie można było uznać, że przez sam fakt prowadzenia przez skarżącego działalności prasowej, w tym podleganie zasadom związanym z wykorzystywaniem pozyskanych informacji (które wynikają z prawa prasowego), oznacza, że jest on uprawniony do zapoznania się z informacjami niejawnymi. Uzyskanie wnioskowanych informacji nie była ani niezbędne przy prowadzeniu przez skarżącego działalności prasowej ani sam fakt prowadzenia takiej działalności per se nie przesądził, że skarżący dał rękojmię zachowania tajemnicy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych. Nie zmieniają tego wskazane przez skarżącego cele tj. poddanie weryfikacji oświadczeń majątkowych sędziego Trybunału Konstytucyjnego przez prasę. Przyjęcie argumentacji skarżącego za słuszną, oznaczałoby jednocześnie uznanie prawa przedstawicieli prasy do uzyskania dowolnej informacji niejawnej, co w sposób oczywisty przekreślałoby istotę ochrony informacji niejawnych.
Organ, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do statusu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tym sędziego K. P. której oświadczenia majątkowego dotyczył wniosek, zauważa, że zarówno zgodnie z orzecznictwem samego Trybunału Konstytucyjnego (zob. w szczególności wyrok TK z 11 września 2017 r., K 10/17) jak i z orzecznictwem sądów administracyjnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2018 r., II SAB/Wa 493/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2019r., I OSK 2893/18) sądy nie są uprawnione do przeprowadzenia kontroli prawidłowości powołania na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego czy Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. We wskazanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (I OSK 2893/18) wyraźnie podkreślono, że "badanie zgodności z prawem aktu powołania piastuna organu przez podmiot, którego właściwość do obsadzania stanowiska odpowiadającego funkcji piastuna organu nie jest i nie może być podważana, wykraczałoby poza granice sprawy określone zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrolując działalność organu administracji publicznej wypowiadałby się w istocie o działalności innego organu i jego kompetencjach do powoływania na konkretne stanowisko w administracji publicznej. W tych warunkach także kontrola sposobu powołania piastuna organu i rozstrzygnięcie o naruszeniu procedury, w ramach której wyłoniony został piastun funkcji organu, stanowiłaby niedopuszczalne naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a.". Z tego powodu żądanie skarżącego aby sąd administracyjnych uznał objęcie oświadczenia majątkowego K. P. za informację niejawną - jako bezskuteczne z uwagi na wadliwość powołania Prezesa Trybunału (str. 10 skargi) - należy uznać za bezpodstawne.
Pismem procesowym z dnia 15.05.2023r. skarżący, w związku z wygaśnięciem w dniu 20 grudnia 2022r. kadencji Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (art.10 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016r. o organizacji i trybie postępowania przed TK) wnosił o zawieszenie postępowania do czasu wyboru osoby piastującej urząd organu.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2023r., WSA w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż była ona zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż w ocenie tut. Sądu pytany podmiot był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nadto, sama informacja objęta wnioskiem, posiadała walor informacji publicznej, co w istocie stanowi okoliczność bezsporną.
Kolejno, w pełni podzielić należy podzielić argumentację Organu, co do braku możliwości weryfikacji legalności wyboru piastuna organu przez sąd administracyjny. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w wyrokach sądów administracyjnych - przede wszystkim w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2008r., sygn. II GSK 507/08. W orzeczeniu tym NSA wskazał, że poza zakres kognicji sądów administracyjnych wykracza badanie prawidłowości powołania na stanowisko osoby będącej piastunem organu. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 18.06.2019r. I OSK 2893/18 wskazując, że czym innym jest istnienie samego organu administracji publicznej, właściwego do rozstrzygania określonej kategorii spraw, a czym innym to, czy we właściwym trybie powołano piastuna tego organu, to jest osobę fizyczną pełniącą funkcję odpowiadającą nazwie organu i wykonującą kompetencje tego organu. Badanie zgodności z prawem aktu powołania piastuna organu przez podmiot, którego właściwość do obsadzania stanowiska odpowiadającego funkcji piastuna organu nie jest i nie może być podważana, wykraczałoby poza granice sprawy określone zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrolując działalność organu administracji publicznej wypowiadałby się w istocie o działalności innego organu i jego kompetencjach do powoływania na konkretne stanowisko w administracji publicznej. W tych warunkach także kontrola sposobu powołania piastuna organu i rozstrzygnięcie o naruszeniu procedury, w ramach której wyłoniony został piastun funkcji organu, stanowiłaby niedopuszczalne naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a. Innymi słowy zarzut nieprawidłowego powołania osoby do pełnienia funkcji organu nie może być sam przez się równoznaczny z zarzutem braku prawidłowego umocowania czy też naruszenia właściwości tego organu do podejmowania czynności mieszczących się w zakresie jego działania. Akt taki jest aktem istniejącym w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne, które – do czasu wyeliminowania go z obrotu prawnego – są uznawane przez prawo. W obrocie prawnym pozostaje postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 21 grudnia 2016r. o powołaniu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (M.P. z 2016r., poz.1237). Powyższe znajduje uzasadnienie w zasadzie domniemania ważności takiego aktu (por. wyroki NSA: z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 62/07, z dnia 22 stycznia 2008r., sygn. akt II GSK 291/07, z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 358/07, a także glosa T. Kuczyńskiego do wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 61/07, opubl. OSPiKA 2008r., z. 10, s. 716-719, z dnia 16 lutego 2018r., sygn. akt I OSK 657/16 - gdzie NSA uznał pełnomocnictwo udzielone przez osobę pełniąca funkcję Prezesa TK za skuteczne, postanowienie SN z 12 września 2017r., sygn. akt III SZP 2/17).
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, iż zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej "u.d.i.p.").
Podstawowym zadaniem tej ustawy jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną. Jest to realizacja konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. Stosownie do treści art.1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art.2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie jest to katalog zamknięty.
Informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich.
Na podstawie art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.), a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) oraz w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji (art. 5 ust. 2a u.d.i.p.), czy w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych instrumentach stabilizacji finansowej (art. 5 ust. 2b u.d.i.p.). Jeżeli jednak żądane informacje publiczne podlegają ochronie na podstawie art. 5 u.d.i.p., to wówczas podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia w tym zakresie.
W przedmiotowej sprawie zgodnie z dyspozycją art. 87 § 6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych podmiot uprawniony do odebrania oświadczenia może zdecydować o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, jeżeli ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla składającego oświadczenie lub osób dla niego najbliższych.
Mając powyższe na względzie Prezes Trybunału Konstytucyjnego uznał, że ujawnienie szczegółowych danych dotyczących składników majątku sędziego Trybunału K. P. może stworzyć dalsze zagrożenie dla jej bezpieczeństwa osobistego i majątkowego, z tego powodu zdecydował o nadaniu klauzuli tajności "zastrzeżone" oświadczeniu o stanie jej majątku za rok 2020. Podstawą prawną wydania decyzji był art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 104 k.p.a. w zw. z art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072) w zw. z art. 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154, ze zm.) w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1422).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742) informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych, Art. 8 pkt 1 ww. ustawy stanowi, że informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności. Bez formalnego zniesienia klauzuli, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie informacji niejawnych, przekazanie informacji niejawnych wnioskodawcy będzie stanowiło udostępnienie informacji niejawnych podmiotowi nieuprawnionemu, a tym samym będzie stanowiło naruszenie przepisu art. 8 ust.1 tej ustawy.
Potwierdzenie nadania jednej z klauzul tajności wyłącza możliwość udostępnienia informacji publicznej wnioskodawcy i uzasadnia wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Sąd w takim przypadku nie jest władny badać, czy element materialny uzasadniający uznanie określonej informacji za informację niejawną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 2010 r. o ochronie informacji niejawnych występuje. Jest on związany decyzją właściwego podmiotu o nadaniu klauzuli tajności. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ustawodawca przesądził już na etapie stanowienia prawa, iż wartością podlegającej silniejszej ochronie jest ochrona informacji niejawnych oraz ochrona innych tajemnic ustawowo chronionych. Brak jest tym samym pola konfliktu między zasadą ochrony tych tajemnic a zasadą prawa do informacji publicznej. Nie istnieje więc możliwość interpretacyjnego rozwiązywania konfliktu między tymi zasadami. Konflikt ten został a limine przecięty przez ustawodawcę, który uznał określone informacje niejawne oraz tajemnice ustawowo chronione za wartości wyżej chronione niż prawo do informacji publicznej, wyłączając tym samym możliwość rozstrzygania go przez organ (a następnie sąd administracyjny) na gruncie konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów przy zastosowaniu zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji i poszukiwania takiej interpretacji przepisów ograniczających, która pozwoliłaby zrealizować cel, jaki stawiał sobie ustawodawca wprowadzając określone przepisy, a przy tym byłaby ona nie bardziej uciążliwa niż jest to konieczne dla osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu (tak NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5121/21).
Natomiast odmiennie, NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2022r. III OSK 4908/21 przyjął, iż: aby objąć określone dane klauzulą informacji niejawnej koniecznym jest także wykazanie, że zostały spełnione warunki materialne, a więc czy istotnie dana informacja mieści się w katalogu określonym w art. 5 u.o.i.n. Wskazuje się oczywiście, że "nie można wymagać, aby uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydawanej na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z koniecznością ochrony informacji niejawnych, ujawniało wprost czy pośrednio te informacje niejawne. Nie oznacza to jednak w świetle art. 107 § 3 k.p.a., że uzasadnienie decyzji nie powinno być skonkretyzowane względem sprawy i że nie musi zawierać istotnych z jej perspektywy informacji nieprowadzących do ujawnienia informacji będącej przedmiotem wniosku" (por. wyroki NSA z dnia 6 września 2016r., sygn. akt I OSK 291/15 i sygn. akt I OSK 210/15, oraz z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1312/15). Niemniej jednak uzasadnienie decyzji nie powinno poprzestać, tak jak zrobiono to w zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2020 r. tylko na wskazaniu, że określone informacje są objęte klauzulami z ustawy o ochronie informacji niejawnych i dlatego nie zostaną udostępnione. Taka decyzja narusza bowiem zawartą w art. 11 k.p.a., zasadę przekonywania nakazującą wyjaśnienie motywów, którymi kierował się organ odmawiając udostępnienia informacji niejawnej.
Powyższe dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują, na odmienne wykładnie w zakresie oceny możliwości badania przez sąd administracyjny podstaw do nadania klauzuli niejawności czy też szerzej, to ujmując potencjalnej możliwości udostępnienia informacji objętych taką klauzulą, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Przy czym, należy wskazać, iż norma wskazana w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP nie ma charakteru bezwzględnego i może doznawać ograniczeń, co znajduje odzwierciedlenie w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, który wskazuje, że ograniczenie prawa, o którym mowa między innymi w art. 61 ust. 1, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W powyższej sprawie taką ustawą jest ustawa o ochronie informacji niejawnych. Również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowiący, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw, potwierdza zapis zawarty w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Z art. 6 ust.1 i 2 u.o.i.n. wynika, że klauzulę tajności nadaje osoba (w przedmiotowej sprawie Prezes Trybunału Konstytucyjnego), która jest uprawniona do podpisania dokumentu lub oznaczenia innego niż dokument materiału, informacje niejawne podlegają ochronie w sposób określony w ustawie do czasu zniesienia lub zmiany klauzuli tajności na zasadach określonych w ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 6. Osoba, o której mowa w ust. 1, może określić datę lub wydarzenie, po których nastąpi zniesienie lub zmiana klauzuli tajności. Natomiast zniesienie lub zmiana klauzuli tajności są możliwe wyłącznie po wyrażeniu pisemnej zgody przez osobę, o której mowa w ust. 1, albo jej przełożonego w przypadku ustania lub zmiany ustawowych przesłanek ochrony, o których mowa w art. 5, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 6 ust.3 u.o.i.n.).
Jak wskazano na wstępie, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2022r. (IIIOSK 4908/21) przyjął, iż aby objąć określone dane klauzulą informacji niejawnej koniecznym jest także wykazanie, że zostały spełnione warunki materialne, a więc czy istotnie dana informacja mieści się w katalogu określonym w art. 5 ustawy z 2010r. o ochronie informacji niejawnych. Uzasadnienie decyzji nie powinno poprzestać tylko na wskazaniu, że określone informacje są objęte klauzulami z ustawy o ochronie informacji niejawnych i dlatego nie zostaną udostępnione. Taka decyzja narusza bowiem zawartą w art. 11 k.p.a., zasadę przekonywania nakazującą wyjaśnienie motywów, którymi kierował się organ odmawiając udostępnienia informacji niejawnej.
Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2001r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020r., poz.2072) oraz ustawy z dnia 30 listopada 2016r. – o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz.U. z 2018r., poz. 1422) decyzja o nadaniu klauzuli tajności "zastrzeżone" dla oświadczenia o stanie majątkowym sędziego nie jest podejmowana w formie postanowienia.
Natomiast, Organ zarówno w decyzji z dnia [...] października 2021r., jak i w decyzji z dnia [...] listopada 2021r. wskazał, iż w dniu 23 marca 2021 r. sędzia Trybunału K.P. złożyła wniosek do Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o nieujawnianie jej oświadczenia majątkowego za rok 2020. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jego upublicznienie może prowadzić do dalszych bezpośrednich zagrożeń jej prywatności jak i mienia. W odpowiedzi na wniosek Prezes Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 87 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072) w zw. z art. 10 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r. poz. 154, ze zm.) z art. 19 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1422) o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego zdecydował o objęciu informacji zawartych w przedmiotowym oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", z uwagi na to że ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla składającego oświadczenie lub osób dla niego najbliższych. Organ miał przy tym na uwadze okoliczności faktyczne, które były udziałem wnioskującej o utajnienie oświadczenia majątkowego, w tym w szczególności: naruszanie jej prywatności, naruszenie miru domowego, bezprawne ujawnianie jej danych osobowych, czy uniemożliwianie jej dostępu do jej prywatnego lokalu mieszkalnego. Organ wskazał, iż wziął również pod rozwagę wcześniejsze ataki na osobę i mienie sędziego Trybunału K. P., w czasie gdy sprawowała funkcje posła na Sejm RP, wśród których należy wymienić wybicie szyby i oblanie okna i ścian biura poselskiego czarną farbą czy zbezczeszczenie grobu jej rodziców.
Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 6 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, podmiot uprawniony do odebrania oświadczenia może zdecydować o objęciu informacji zawartych w oświadczeniu ochroną przewidzianą dla informacji niejawnych o klauzuli tajności "zastrzeżone", określoną w przepisach ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, jeżeli ujawnienie tych informacji mogłoby powodować zagrożenie dla składającego oświadczenie lub osób dla niego najbliższych. Mając powyższe na względzie Prezes Trybunału Konstytucyjnego uznał więc zasadnie, że ujawnienie szczegółowych danych dotyczących składników majątku sędziego Trybunału K. P. może stworzyć dalsze zagrożenie dla jej bezpieczeństwa osobistego i majątkowego i zdecydował o nadaniu klauzuli tajności "zastrzeżone" oświadczeniu o stanie jej majątku za rok 2020.
W ocenie Sądu po stronie Organu spełnione zostały przesłanki formalne i materialne do nadania oświadczeniu majątkowemu klauzuli "zastrzeżone". Wystąpiły bowiem okoliczności wskazujące, że ujawnienie oświadczenia majątkowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa osobistego i majątkowego dla Sędziego TK. W ocenie Sądu takiego zagrożenia nie niwelowała nawet forma oświadczenia majątkowego sędziów, która w części podlega anonimizacji (w zakresie przeznaczonym do publikacji). Nawet pozostawione dane mogły bowiem stanowić potencjalne zagrożenie dla sędziego TK K. P. i mogłyby zostać wykorzystane na pozaprawne "ataki" na osobę ww. Sędziego. Konsekwencją tego była zasadna odmowa udzielenia informacji w tym zakresie przez Organ. Decyzje Organu wydane zostały zatem zgodnie z prawem, zastosowano właściwe przepisy i nastąpiła właściwa subsumpcja stanu faktycznego do obwiązujących przepisów, co zostało szczegółowo omówione w przedstawionych powyżej rozważaniach.
Sąd odnosząc się na koniec do wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania wskazuje, iż nie jest właściwy w zakresie rozpoznawania tego typu sporów. Na co wskazuje liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne przywołane w pierwszej części rozważań.
Należy również podnieść, że niezależnie od wskazanych przez Skarżącego wątpliwości w zakresie wygaśnięcia kadencji obecnego Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, obie zaskarżone decyzje zostały podpisane w okresie nie objętym tymi wątpliwościami. Podobnie pełnomocnictwo od Organu zostało ustanowione w takim przedziale czasowym, który nie obejmował sporu prawnego na tym tle.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.