II SA/Wa 416/21

II SA/Wa 416/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
III OSK 7022/21 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 85
art. art. 203 ust. 2 pkt 2, 207
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2021 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor [...] PAN (dalej Dyrektor [...]) decyzją z [...] listopada 2020 r.
nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej Kpa.) w zw. z art. 203 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.; dalej ustawa), art. 104 i art. 107 Kpa. w zw.z art. 198 ust. 5 ustawy oraz § 5 ust. 2 umowy o utworzeniu i prowadzeniu Szkoły Doktorskiej [...] PAN (Szkoła Doktorska) z dnia 16 maja 2019 r., zgodnie z którym Jednostki Prowadzące ustaliły, że decyzje administracyjne związane z prowadzeniem Szkoły Doktorskiej będą wydawane przez Jednostkę Prowadzącą, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie
z wniosku D. K. (dalej także: doktorant, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora [...] PAN nr [...] z [...] września 2020 r., skreślającą D. K. z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] PAN, utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] września 2020 r.
Jak wynika z ustaleń poczynionych na etapie procedowania przez organami Szkoły Doktorskiej, D. K. jest doktorantem I roku kształcenia w Szkole Doktorskiej. W dniu [...] października 2019 r. złożył ślubowanie doktoranta, tym samym nabywając prawa doktoranta Szkoły Doktorskiej [...] PAN. Jednocześnie tego samego dnia ww. podpisał Informację o przyjęciu do Szkoły Doktorskiej [...] PAN oraz o podstawowych zasadach dotyczących kształcenia w Szkole Doktorskiej. Zgodnie z pkt 2 Informacji zobowiązał się do przestrzegania Regulaminu Szkoły Doktorskiej [...] PAN.
Przepis art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowi, że doktorant może być skreślony z listy doktorantów
w przypadku niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207 tej ustawy.
Zgodnie z treścią przepisu art. 207 ustawy doktorant jest zobowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej oraz jest zobowiązany
do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Jak wskazano, biorąc pod uwagę powyższe obowiązki doktoranta, D. K. dnia [...] września 2020 r. przesłał roczne sprawozdanie doktoranta oraz propozycję indywidualnego planu badawczego. W związku z tym przeprowadzony został wewnętrzny przegląd pracy doktoranta w I roku kształcenia w roku akademickim 2019/2020 pod kątem wypełniania ww. obowiązków, który zakończył się oceną negatywną. Doktorant przedstawił sprawozdanie nie zawierające żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy. Doktorant, który jest zobowiązany do realizacji indywidualnego planu badawczego, w ciągu roku od rozpoczęcia kształcenia nie przeprowadził analizy, której celem było rozpoznanie tematyki rozprawy. Doktorant zaproponował logicznie niespójny, niepoprawny merytorycznie i niezwiązany z problematyką rozprawy projekt planu badań. W toku dokonanego wewnętrznego przeglądu pracy doktoranta zostało również stwierdzone, że doktorant nie wykazuje się systematyczną pracą naukową oraz nie stosuje się do zaleceń swojego opiekuna naukowego.
Jak wskazał w decyzji z [...] września 2020 r. Dyrektor [...] PAN,
po przeprowadzeniu kompleksowej analizy dokumentacji zgromadzonej w wyniku przeprowadzonego przeglądu pracy doktoranta, zostało stwierdzone, że spełnione zostały przesłanki do skreślenia doktoranta z listy doktorantów w oparciu o przepis art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy, tj. z uwagi na niewywiązywanie się z obowiązków,
o których mowa w art. 207 ustawy.
Doktorant pismem z [...] października 2020 r. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] września 2020 r., wnosząc o uchylenie tej decyzji, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku wnosząc
o rozważenie możliwości powtórzenia drugiego semestru studiów doktoranckich, w tym umożliwienie doktorantowi ponownego przedstawienia dokumentów takich jak: ostateczna wersja rocznego sprawozdania oraz propozycja indywidualnego planu badawczego.
Jednocześnie doktorant wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów
z następujących dokumentów:
- dokumentacji medycznej doktoranta - na okoliczność złego stanu jego zdrowia
w drugim semestrze;
- korespondencji e-mail pomiędzy promotorem, sekretariatem studiów doktoranckich oraz innymi profesorami - na okoliczność przesłania wyłącznie projektu rocznego sprawozdania doktoranta oraz propozycji indywidualnego planu badawczego, utrudnionego kontaktu doktoranta z promotorem, jak również na okoliczność przesłania ww. dokumentów jako jedynie projektów, a nie wersji ostatecznej, a ponadto na okoliczność braku prawidłowego zawiadomienia doktoranta o wszczęciu postępowania administracyjnego, a także o braku poinformowania doktoranta o zebraniu Komisji ds. oceny pracy doktoranta w I roku kształcenia.
We wniosku doktorant wskazał, że decyzja Dyrektor [...] PAN została wydana
z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego, tj. art. 203 ust. 2 ustawy poprzez "błędne uznanie, że D. K. należało skreślić z listy doktorantów albowiem nie wypełniał on obowiązków doktoranta wskazanych w art. 207 Ustawy, podczas gdy stwierdzenie faktu nie wypełnienia obowiązków doktoranta oparto na podstawie wystawionej negatywnej ocenie pracy doktoranta I roku kształcenia w roku akademickim 2019/2020 pod kątem wypełniania obowiązków wskazanych w treści art. 207 Ustawy, która to z kolei ocena oparta została wyłącznie na podstawie propozycji rocznego sprawozdania doktoranta oraz propozycji indywidualnego planu badawczego, pomimo, że roczne sprawozdanie oraz propozycja indywidualnego planu badawczego zostały złożone z naruszaniem przepisów art. 202 ustawy, albowiem doktorant został pozbawiony możliwości opracowania ww. dokumentów w uzgodnieniu z promotorem, co więcej przesłane do akceptacji promotorowi ww. dokumenty zostały błędnie przedstawione do oceny, pomimo iż dokumenty te stanowiły jedynie projekt oczekujący na akceptację i poprawki ze strony promotora, a ponadto doktorant nie miał możliwości szczegółowego przedstawienia wyników swojej pracy osiągniętych w roku akademickimi 2019/2020, a negatywna ocena jego rocznej pracy została oparta jedynie na podstawie projektu rocznego sprawozdania oraz propozycji indywidualnego planu."
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 61 § 4, art. 10, art. 7, art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 Kpa. oraz
art. 107 § 3 Kpa.
Doktorant zwrócił uwagę na okoliczności związane z jego stanem zdrowia
w drugim semestrze roku akademickiego 2019/2020, powołując m.in. okoliczność przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. oraz w okresie od dnia [...] czerwca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r. Jednocześnie wskazał, że z uwagi na okoliczność poddania się poważnej operacji
i konieczność długotrwałej rekonwalescencji, dopiero we wrześniu podjął kroki celem skontaktowania się z promotorem w celu uzgodnienia ostatecznej wersji rocznego sprawozdania i propozycji indywidualnego planu badawczego. Dodał, że w tym czasie, tj. we wrześniu 2020 r. próbował kontaktować się z promotorem, ale próby te kończył się każdorazowo niepowodzeniem.
Wobec tego, w ocenie doktoranta, nie miał on możliwości dokonania
z promotorem uzgodnień i opracowania, zgodnie z przepisem art. 202 ustawy ostatecznej wersji rocznego sprawozdania i propozycji indywidualnego planu badawczego celem przedstawienia go do oceny. Jego zdaniem ostateczna opinia promotora pozwoliłaby na przesłanie wersji ostatecznej podmiotowi prowadzącemu Szkołę Doktorską zgodnie z treścią art. 202 ustawy.
Jednocześnie, interpretując treść przepisu art. 202 ust. 1 ustawy, doktorant wskazał, że w jego ocenie promotor powinien współpracować z doktorantem nie tylko przy tworzeniu indywidualnego planu badawczego, ale powinien współpracować
z doktorantem podczas całego okresu studiów doktoranckich. Ponadto wskazał, że do zadań promotora winna należeć nie tylko ocena pracy doktoranta [...] PAN na podstawie jego corocznych osiągnięć, udziału w konferencjach, opublikowanych artykułach, ale jednocześnie pomoc przy rozwoju naukowym doktoranta.
W ocenie doktoranta z uwagi na postawę promotora został on pozbawiony możliwości sporządzenia indywidualnego planu badawczego, a także corocznego sprawozdania w konsultacji i przy współpracy z promotorem.
Ponadto doktorant wskazał, że nie został poinformowany o powołaniu komisji oceniającej jego pracę nad doktoratem, a co gorsza, jak stwierdził, przedmiotem tej oceny był jedynie projekt sprawozdania, a nie całokształt osiągnięć doktoranta.
W dalszej części uzasadnienia wniosku doktorant wskazał, że sprawozdanie, które stanowiło podstawę oceny jego pracy jako doktoranta I roku kształcenia
w szkole doktorskiej zostało sporządzone zgodnie z zapisami Regulaminu Szkoły Doktorskiej (Regulamin) i zawierało wszystkie niezbędne elementy tam wymienione. Natomiast o "konieczności przedstawienia materiałów i faktów" został poinformowany przez promotora już po posiedzeniu komisji oceniającej i wydaniu oceny negatywnej. Jednocześnie stwierdził, że elementy sprawozdania na jakie zwrócił uwagę promotor i o jakich mowa w uzasadnieniu decyzji o skreśleniu doktoranta z listy doktorantów, nie zostały zawarte w Regulaminie, którym doktorant posiłkował się przy samodzielnym sporządzaniu corocznego sprawozdania.
Doktorant podniósł również, że z uwagi na brak poinformowania go o zwołaniu komisji oceniającej w sprawie pracy nad doktoratem, nie miał on również możliwości przedstawienia w sposób szczegółowy uzyskanych osiągnięć i postępów w sprawie pracy doktorskiej.
Co do postawionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania doktorant stwierdził, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu doktoranta, o której mowa
w art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy, oznacza dla organu administracji szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz przekonywującego uzasadnienia takiej decyzji. Uznał, że wspomniana decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego, poprzedzonego wnikliwym
i dokładnym zbadaniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego poprzez wskazanie dlaczego organ zdecydował się na takie, a nie inne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji Dyrektor [...] stwierdził, że
w niniejszej sprawie zrealizowane zostały przesłanki wynikające z art. 203 ust. 3 ustawy w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 Kpa., upoważniające i zobowiązujące
do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją
i wydania nowego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Wyjaśnił, że w przypadku decyzji
o skreśleniu z listy doktorantów, uprawienie strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy administracyjnej realizowane jest w ramach instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, która uregulowana został w art. 127 § 3 Kpa.
Jak stwierdził Dyrektor [...], okoliczności faktyczne podniesione przez doktoranta oraz jego argumentacja zostały przeanalizowane pod kątem wystąpienia przesłanki do skreślenia doktoranta z listy doktorantów, o której mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z art. 207 ustawy oraz w zw. z postanowieniami Regulaminu Szkoły Doktorskiej [...] PAN.
Dyrektor [...] przywołał treść § 15 ust. 2 Regulaminu oraz § 10 ust. 1 Regulaminu, który przewiduje obowiązek doktoranta składnia rocznego sprawozdania
z przebiegu pracy doktoranta, określając elementy, które sprawozdanie powinno zawierać. Jednocześnie § 10 ust. 3 Regulaminu stanowi, że roczne sprawozdanie doktoranta podlega ocenie promotora i zatwierdzeniu przez Koordynatora Lokalnego. Stwierdził w związku z tym, że w Regulaminie przewidziano wprost ocenę roczną doktorantów w oparciu o sprawozdanie doktoranta, tak aby mieć możliwość kontrolowania pracy i postępów doktoranta jeszcze przed przeprowadzeniem - wynikającej z przepisów ustawy (art. 202) - oceny śródokresowej. Takie rozwiązanie, polegające na wprowadzaniu w regulacjach wewnętrznych uczelni czy instytutów naukowych dodatkowych (innych niż ocena śródokresowa) etapów oceny doktoranta oraz kontroli postępów doktoranta w kształceniu znajduje aprobatę w doktrynie
i piśmiennictwie dotyczącym ustawy.
Wobec tego, zdaniem Dyrektora [...], skoro doktoranta można oceniać częściej i odpowiednie rozwiązanie zostało wprowadzone w Regulaminie Szkoły Doktorskiej [...] PAN, to do oceny pozostaje czy sprawozdanie przedstawione przez doktoranta zostało ocenione merytorycznie, w sposób nie budzący wątpliwości i czy negatywna ocena pracy doktoranta jest spójna z tym, co zostało przedstawione w sprawozdaniu rocznym.
W pierwszej kolejności Dyrektor [...] zauważył, że § 10 ust. 1 Regulaminu nakłada na doktoranta obowiązek sporządzenia i złożenia sprawozdania z przebiegu pracy doktoranta. Jest to obowiązek doktoranta, który doktorant ma wypełnić samodzielnie. Co więcej, zgodnie z postanowieniem § 10 ust. 3 Regulaminu roczne sprawozdanie doktoranta podlega ocenie promotora i zatwierdzeniu przez Koordynatora Lokalnego. Wobec powyższego, skoro roczne sprawozdanie doktoranta jest dokumentem ocenianym przez promotora, to nie może jednocześnie stanowić dokumentu przygotowywanego wspólnie z promotorem czy po konsultacjach
z promotorem. Podmiot dokonujący oceny sprawozdania nie może być jednocześnie podmiotem współtworzącym oceniany dokument.
Wobec tego, w ocenie Dyrektora [...], doktorant wychodzi z błędnego założenia - nie popartego postanowieniami Regulaminu, że sprawozdanie z pracy doktoranta powinno powstać po konsultacji czy uzgodnieniu jego treści
z promotorem. Sprawozdanie doktoranta ma dać promotorowi możliwość dokonania oceny pracy doktoranta, a wobec tego powinno przedstawiać wszystkie te elementy, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1) - 7) Regulaminu i dawać promotorowi możliwość dokonania oceny pracy doktoranta. Jednocześnie Dyrektor [...] zauważył, że doktorant nie przedstawia projektu sprawozdania, lecz sprawozdanie stanowiące podstawę dla oceny jego pracy i osiągnięć.
Jak wyjaśnił Dyrektor [...], biorąc pod uwagę powyższe obowiązki doktoranta, nadesłany przez doktoranta w dniu [...] września 2020 r. dokument z [...] września 2020 r. zatytułowany: "Sprawozdanie roczne doktoranta Szkoły Doktorskiej [...] PAN za rok akademicki 2019/2020", został potraktowany, zgodnie z § 10 ust. 1 Regulaminu, jako sprawozdanie, o którym mowa w Regulaminie.
Oceniając pracę doktoranta, w oparciu o treść przedstawionego sprawozdania, w tym poszczególne elementy sprawozdania, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1) - 7) Regulaminu, Dyrektor [...] doszedł do następujących wniosków,
o czym mowa poniżej.
Doktorant przedstawił sprawozdanie nie zawierające żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy, którą została określona jako: "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym)
w stosunku do operatorów usług kluczowych", w treści sprawozdania nie ma jakichkolwiek danych dotyczących wykonanych przez doktoranta badań w zakresie tematyki rozprawy.
W pkt 10.3 sprawozdania, dotyczącym przedstawienia postępów w realizacji indywidualnego planu badawczego doktorant, będący doktorantem pierwszego roku, nie wykazał, aby w ciągu roku od rozpoczęcia kształcenia przeprowadził analizę, której celem byłoby rozpoznanie tematyki rozprawy, które mogłoby stanowić podstawę do terminowego - zgodnie z art. 202 ust. 1 ustawy przedstawienia indywidualnego plany badawczego. Doktorant nie przedstawił w nim żadnych wyników przeprowadzonych analiz, w tym przeglądu literatury, które wskazywałyby na rozumienie tematyki rozprawy i zauważalny postęp w jej przygotowaniu. Zawarte w sprawozdaniu informacje, w części dotyczącej postępu w realizacji indywidualnego planu badawczego, który ostatecznie nie został uzgodniony z promotorem, opisują podjęte niespójne, doraźne działania, nawiązujące - jak można domniemywać - do wykonywanych zadań w ramach podstawowego zatrudnienia doktoranta w Wojskach Obrony Terytorialnej, nie wnoszące żadnych merytorycznych wartości do realizacji rozprawy.
W sprawozdaniu doktorant nie wykazał jakichkolwiek publikacji, w tym publikacji związanych z tematyką rozprawy.
Z kolei przedstawiona przez doktoranta propozycja indywidualnego planu badawczego nie została zaakceptowana przez promotora, gdyż nie zawierała spójnego, poprawnego merytorycznie i możliwego do realizacji opisu prac umożliwiających przygotowanie rozprawy doktorskiej nt. "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym) w stosunku do operatorów usług kluczowych". Merytoryczna zawartość tego planu wskazuje na całkowity brak zrozumienia przez doktoranta postawionego zadania badawczego.
Dyrektor [...] wskazał, że tematyka badań, które doktorant miał prowadzić pod opieką promotora została wyraźnie określona jako związana z tworzeniem bądź rozwojem metod oceny ryzyka na poziomie centralnym z wykorzystaniem ocen ryzyka dokonywanych przez operatorów wzajemnie powiązanych usług kluczowych świadczonych przez różne podmioty. W trakcie posiedzenia komisji oceniającej promotor wskazał, że podczas prowadzonych z doktorantem rozmów i dyskusji merytorycznych kilkukrotnie polecał doktorantowi dokonanie przeglądu literatury pod kątem tematyki rozprawy oraz przedstawienia własnej, wstępnej koncepcji podejścia do rozwiązania przedstawionego zagadnienia. Jednak doktorant, w trakcie roku akademickiego 2019/2020, nie przedstawił promotorowi jakichkolwiek opracowań zawierających wyniki swojej pracy badawczej, co znajduje odzwierciedlenie
w przedstawionym przez doktoranta sprawozdaniu.
Jednocześnie Dyrektor [...] zauważył, że zawarte w sprawozdaniu w pkt 11.4 obszerne informacje związane, w szczególności, z tworzeniem oprogramowania
do celów monitorowania i prognozowania w odniesieniu do pandemii wirusa SARS-Cov-2 i choroby Covid-19 są zapewne znaczące i zasługują na uznanie, ale pozostają całkowicie bez związku z tematyką badań, które doktorant powinien wykonać jako uczestnik kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] PAN przy tematyce rozprawy doktorskiej jaka miała zostać przez niego zrealizowana.
Odnosząc się do podniesionej przez doktoranta kwestii dotyczącej jego choroby i zwolnień lekarskich, Dyrektor [...] wskazał między innymi, że nawet jeżeli stan zdrowia doktoranta stanowił podstawę do stwierdzenia jego niezdolności
do pracy, to organ nie może w oparciu o to ustalenie stwierdzić, że doktorant nie był w stanie w tym czasie wykonać analizy literatury związanej z zagadnieniem będącym przedmiotem rozprawy doktorskiej, opracować własnych wniosków i przedstawić ich jako zarys czy projekt indywidualnego planu badawczego promotorowi. Nawet, jeżeli uznać, że w tym czasie było to niemożliwe, to zwolnienie lekarskie obejmuje
trzy końcowe miesiące z 12-miesięcznego okresu roku akademickiego, a do dnia
[...] czerwca 2020 r. doktorant nie przedstawił nawet wstępnej wersji indywidualnego planu badawczego do rozpoczęcia jego uzgadniania z promotorem. Przy czym, wyznaczony w art. 202 ust. 1 ustawy termin 12 miesięcy jest terminem granicznym, ale również krytykowanym w literaturze przedmiotu jako termin zbyt długi.
Niezależnie od powyższego, Dyrektor [...] wskazał, że skoro do dnia [...] czerwca 2020 r. doktorant nie przedstawił promotorowi jakichkolwiek wyników analiz literatury czy badań tematyki stanowiącej przedmiot rozprawy doktorskiej i znajduje to odzwierciedlenie w przedstawionym przez doktoranta sprawozdaniu, to jest nieprawdopodobne, aby w ciągu 3 miesięcy - zakładając, że stan zdrowia pozwalałby na to doktorantowi - doktorant wykonałaby taką analizę, przedstawił promotorowi własne wnioski, przygotował projekt indywidualnego planu badawczego i dokonał jego uzgodnienia z promotorem. Dyrektor [...] zwrócił uwagę, że jak wskazuje doktryna, uzgodnienie z promotorem powinno nastąpić w sposób wyraźny - poprzez wyraźne, a nie dorozumiane złożenie oświadczenie woli przez promotora, a proces uzgadniania indywidualnego planu badawczego jest rozłożony w czasie.
Wobec powyższego oraz biorąc pod uwagę: (i) wskazany przez promotora brak zrozumienia przez doktoranta tematyki rozprawy doktorskiej, (ii) niewykonanie przez doktoranta, sugerowanych przez promotora, analiz literatury związanej
z przedmiotem rozprawy doktorskiej, (iii) brak wykazania w sprawozdaniu rocznym jakichkolwiek elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów
i badań w zakresie tematyki rozprawy, to w ocenie Dyrektor [...] nawet, gdyby doktorant pod koniec drugiego semestru kształcenia nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, i tak nie przedstawiłby uzgodnionego z promotorem indywidualnego planu badawczego,
Tym samym, oceniając ponownie materiał dowodowy zebrany w sprawie, Dyrektor [...] wskazał, że nie znalazł podstaw do innej niż wskazana
w uzasadnieniu decyzji wydanej [...] września 2020 r. oceny pracy doktoranta w roku akademickim 2019/2020, która w konsekwencji doprowadziła do jego skreślenia
z listy doktorantów.
Wobec podniesionych przez doktoranta zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Dyrektor [...] zauważył, że o posiedzeniu komisji oceniającej doktorant nie musiał być zawiadomiony - obowiązek taki nie wynika z postanowień Regulaminu. Komisja działała w oparciu o złożone przez doktoranta dokumenty,
w tym w oparciu o przesłane przez niego sprawozdanie, które zostało przedstawione przez samego doktoranta jako sprawozdanie, co wynika zarówno z treści informacji mailowej doktoranta z [...] września 2020 r. przekazującej skan ww. dokumentu, jak
i samego dokumentu sprawozdania zatytułowanego "Sprawozdanie roczne doktoranta Szkoły Doktorskiej [...] PAN za rok akademicki 2019/2020". Z kolei
o wszczęciu postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 203 ustawy, doktorant został powiadomiony informacją mailową z 30 września 2020 r. wysłaną przez Sekretariat Szkoły Doktorskiej [...] PAN. Zdaniem Dyrektora [...] skoro zawiadomienie zostało wysłane na dotychczasowy adres mailowy doktoranta, pod którym odbierał on korespondencję ze Szkoły Doktorskiej i z kolejnych informacji mailowych doktoranta wynika, że zawiadomienie odebrał, to należy uznać, że został powiadomiony o wszczęciu postępowania.
W konkluzji Dyrektor [...] stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę,
w oparciu o przedstawione przez doktoranta sprawozdanie roczne za rok akademicki 2019/2020, niezaakceptowany przez promotora indywidualny plan badawczy, ocenę promotora wyrażoną w oparciu o sprawozdanie - zgodnie z § 10 ust. 3 Regulaminu, a także materiały, które doktorant przedstawił przy wniosku, doszedł do przekonania, że wydana w przedmiocie pracy doktoranta w roku akademickim 2019/2020 ocena negatywna jest prawidłowa, a tym samym istnieją przesłanki do skreślenia doktoranta z listy doktorantów.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skarżący zarzucił decyzji z [...] listopada 2020 r. naruszenie art. 203
ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na skreślenie skarżącego z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] PAN, podczas gdy doktorant wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych na niego tak ustawą jak i regulaminem studiów doktoranckich, tym samym brak było podstaw
do skreślenia jego osoby z listy doktorantów i do utrzymania w mocy uprzednio wydanej decyzji.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...]
z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] PAN, pomimo iż decyzja ta została wydana
z naruszeniem prawa,
- art. 15 Kpa. poprzez brak rzetelnego i obiektywnego postępowania w obu instancjach i uniemożliwienia stronie uczestniczenia w każdym z prowadzonych postępowań, poprzez brak poinformowania strony tak o wszczęciu postępowania
o skreśleniu z listy doktorantów jak i wszczęciu na nowo postępowania w sprawie skreślenia z listy doktorantów, a tym samym pozbawienia strony możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, możliwością uzupełnienia przez stronę materiału dowodowego na etapie prowadzonych postępowań, jak również pozbawienie strony możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie, co doprowadziło do nieuwzględnienia słusznego interesu strony,
- art. 7 Kpa. poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego zbadania tak
w postępowaniu w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów jak i w postępowaniu wszczętym na podstawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności mając na uwadze fakt, iż decyzja o skreśleniu
z listy doktorantów ma charakter uznania administracyjnego, a zatem nakłada na organy szczególny obowiązek wszechstronnego i dogłębnego zbadania
i zgromadzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło
do nieuwzględnienia słusznego interesu strony,
- art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 Kpa. poprzez brak tak w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów jak i w postępowaniu wszczętym
na podstawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności z pominięciem istotnego stanowiska strony a tym samym dokonanie jedynie pobieżnej i niewyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, oparcie zarówno decyzji
o skreśleniu z listy doktorantów jak i decyzji utrzymującej w mocy uprzednio wydaną decyzję jedynie na negatywnej ocenie I roku studiów doktoranckich, która to z kolei ocena została oparta na sporządzonych przez doktoranta a nie skonsultowanych
z promotorem [...] K. M. dokumentach,
a pominięcie dogłębnej analizy osiągnięć dokonanych przez doktoranta w I roku kształcenia, zaangażowania w pracę doktorską, jak również pominięcie tego, iż
w toku całego I roku kształcenia do prowadzonej przez doktoranta pracy naukowej
i prezentowanej postawy nie składano wcześniej żadnych zastrzeżeń,
- art 107 § 3 Kpa. poprzez brak wskazania w decyzji administracyjnej faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również poprzez brak dogłębnego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, to jest brak wskazania dlaczego organ zastosował określony przepis i w razie możliwości przyjęcia jego odmiennej wykładni, dlaczego przyjął taki a nie inny jej rezultat, w szczególności iż decyzja o skreśleniu z listy doktorantów miała charakter uznaniowy a zatem na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia dlaczego organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia powołując się na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora [...] PAN z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów Szkoły Doktorskiej [...] PAN, zasądzenie od organu
na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanych złożeniem niniejszej skargi.
Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów
z następujących dokumentów:
- e-maila z [...] grudnia 2019 r. zawierającego wytyczne co do kryteriów sporządzania indywidualnego planu badawczego,
- e-maila z [...] czerwca 2020 r. zawierającego informację o konieczności sporządzenia krótkich rocznych sprawozdań,
- e-maila z [...] czerwca 2020 r. dotyczącego zmiany terminu przedstawienia rocznego sprawozdania,
na okoliczność tego, iż skarżący wywiązał się z nałożonych na niego regulaminem obowiązków, na okoliczność tego iż indywidualny plan badawczy przedstawiony po pierwszym półroczu został zaakceptowany, roczne sprawozdanie sporządzone przez skarżącego spełniało wymogi uczelni, ponadto na okoliczność tego, że roczne sprawozdania miały być sporządzane w ustaleniu z promotorami, co więcej
w sytuacji braku dostatecznych informacji zawartych w rocznych sprawozdaniach doktoranci mieli być indywidualnie wysłuchani co do uzyskanych dotychczas osiągnięć.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zawartych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 Kpa. i art. 107 § 3 Kpa., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, doktorant może być skreślony
z listy doktorantów w przypadku niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa
w art. 207. Z kolei art. 207 ustawy stanowi, że doktorant obowiązany jest postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej oraz obowiązany jest do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Decyzja o skreśleniu z listy doktorantów wydana na podstawie tego przepisu ma charakter decyzji uznaniowej. Rozstrzygający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 7 Kpa.,
w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności,
z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08 orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się,
że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (v. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia w ocenie Sądu powyższy wymóg prawa. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 Kpa., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów przywołał okoliczności faktyczne, na których oparł rozstrzygnięcie
i wyjaśnił podstawy prawne decyzji. Organ odwołał się w podstawie prawnej decyzji do art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz regulaminu Szkoły Doktorskiej Instytutów PAN [...].
Zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy, który określa podstawowe obowiązki doktoranta, doktorant obowiązany jest postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej, zobowiązany jest również do realizacji programu kształcenia
i indywidualnego planu badawczego.
Obowiązki doktoranta określa § 15 Regulaminu, wskazując m.in. że doktorant zobowiązany jest do systematycznej pracy naukowej związanej z terminowym opracowaniem rozprawy doktorskiej, zgodnie z harmonogramem określonym
w indywidualnym planie badawczym, a także aktywnego udziału w zebraniach naukowych, konferencjach, zajęciach i kursach wskazanych przez promotora oraz składnia w terminach sprawozdań z przebiegu pracy nad rozprawą doktorską
i referowania etapów pracy na seminariach, składania sprawozdań na wniosek Rady Szkoły lub promotora.
Z kolei postanowienie § 10 Regulaminu wprowadza obowiązek złożenia przez doktoranta rocznego sprawozdania z przebiegu pracy doktoranta w okresie danego roku akademickiego. Powyższe sprawozdanie podlega ocenie promotora
i zatwierdzeniu przez Koordynatora Lokalnego.
Wprowadzony w Regulaminie obowiązek składania rocznego sprawozdania przez doktorantów ma, w ocenie organu, którą to ocenę Sąd przyjmuje za własną, umożliwić dokonanie oceny postępów pracy doktorantów jeszcze przed ustawową oceną śródokresową.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie podziela stanowiska skarżącego, że przesłane przez niego Sprawozdanie Roczne Doktoranta Szkoły Doktorskiej [...] PAN za rok akademicki 2019/2020 było jedynie propozycjami rocznego sprawozdania i indywidualnego planu badawczego oczekującymi na akceptację.
Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] września, a więc na jeden dzień przed końcem roku akademickiego 2019/2020 skarżący nadesłał Sprawozdanie Roczne Doktoranta Szkoły Doktorskiej [...] PAN za rok akademicki 2019/2020. W tym miejscu wypada wskazać, że rok akademicki zgodnie z art. 66 ustawy trwa
od 1 października do 30 września.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja oceniła powyższe sprawozdanie roczne pod kątem merytorycznym zwracając uwagę na to, czy z treści sprawozdania wynika, że doktorant podjął w roku akademickim będącym przedmiotem oceny, pracę merytoryczną i systematyczny wysiłek, którego rezultatem ma być terminowe opracowanie rozprawy doktorskiej (§ 15 ust. 2 pkt 1) Regulaminu). Wskazano, że doktorant nie przeprowadził analizy, której celem było rozpoznanie tematyki rozprawy. Nie załączył wykazu przestudiowanej literatury naukowej dotyczącej analizy ryzyka oraz jakiegokolwiek materiału świadczącego o zrozumieniu przez niego postawionego problemu badawczego. Przedstawione przez doktoranta sprawozdanie nie zawiera żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy, tj. oceny ryzyka
na poziomie centralnym dla wzajemnie powiązanych usług kluczowych świadczonych przez różnych operatorów. Doktorant przedstawił logicznie niespójny, niepoprawny merytorycznie i niezwiązany z problematyką rozprawy projekt planu badań.
Jak słusznie zauważył organ, wbrew twierdzeniu skarżącego, skoro sprawozdanie roczne jest oceniane przez promotora to nie może być przygotowywane wspólnie przez doktoranta i promotora.
Z akt sprawy wynika również, że przedstawiona przez doktoranta propozycja indywidualnego planu badawczego nie została zaakceptowana przez promotora, gdyż nie zawierała spójnego, poprawnego merytorycznie i możliwego do realizacji opisu prac umożliwiających przygotowanie rozprawy doktorskiej nt. "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym) w stosunku do operatorów usług kluczowych". W ocenie promotora, merytoryczna zawartość tego planu wskazuje na całkowity brak zrozumienia przez doktoranta postawionego zadania badawczego.
Powyższa ocena sprawozdania i indywidualnego planu badawczego przedstawiona w zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu daje podstawy do przyjęcia, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 203 ust. 2 pkt. 2 ustawy, stanowiący podstawę skreślenia z listy doktorantów.
Reasumując organ wyjaśnił i wskazał w czym upatruje (w jakich działaniach, lub braku działań doktoranta) brak realizacji programu kształcenia
i indywidualnego planu badawczego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że doktorant przedstawił sprawozdanie nie zawierające żadnych elementów wskazujących na przeprowadzenie jakichkolwiek studiów i badań w zakresie tematyki rozprawy, która została określona jako: "Metody dynamicznego predykcyjnego szacowania ryzyka na poziomie nadrzędnym (państwowym, regionalnym) w stosunku do operatorów usług kluczowych"; w treści sprawozdania nie ma jakichkolwiek danych dotyczących wykonanych przez doktoranta badań w zakresie tematyki rozprawy. Wskazano, że doktorant nie wykazał, aby w ciągu roku od rozpoczęcia kształcenia przeprowadził analizę, której celem byłoby rozpoznanie tematyki rozprawy, które mogłoby stanowić podstawę do terminowego - zgodnie z art. 202 ust. 1 ustawy - przedstawienia indywidualnego plany badawczego. Doktorant nie przedstawił w nim żadnych wyników przeprowadzonych analiz, w tym przeglądu literatury, które wskazywałyby na rozumienie tematyki rozprawy i zauważalny postęp w jej przygotowaniu. Podkreślono również, że zawarte w sprawozdaniu informacje, w części dotyczącej postępu w realizacji indywidualnego planu badawczego, który ostatecznie nie został uzgodniony z promotorem, opisują podjęte niespójne, doraźne działania, nawiązujące - jak można domniemywać - do wykonywanych zadań w ramach podstawowego zatrudnienia doktoranta w Wojskach Obrony Terytorialnej, nie wnoszące żadnych merytorycznych wartości do realizacji rozprawy.
Odnosząc się do problemów zdrowotnych mających być zdaniem skarżącego jedną z przyczyn skutkujących niewywiązaniem się z ww. obowiązków doktoranta
w sposób prawidłowy, należy stwierdzić, że skarżący wskazywał jedynie
na sporadyczne problemy ze zdrowiem a nie na chorobę przewlekłą, uniemożliwiającą ukończenie pracy w terminie. Brak jest dokumentacji medycznej potwierdzającej zaistnienie takich okoliczności. Przy czym ani organ ani tym bardziej sąd administracyjny nie mógł na tą okoliczność prowadzić samodzielnie postępowania dowodowego. Skarżący powinien bowiem wykazać przed organem powyższe przesłanki, potwierdzające, że problemy ze zdrowiem uniemożliwiły mu prawidłowe sporządzenie sprawozdania oraz prace nad doktoratem.
Zarzuty skargi należało zatem uznać za bezzasadne, organ bowiem nie naruszył prawa a postępowanie przeprowadził wnikliwie, odnosząc się do okoliczności faktycznych oraz dowodów istotnych w sprawie, w sposób wyczerpujący i klarowny.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.