II SA/Wa 415/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wypłaty ekwiwalentu za urlop funkcjonariuszowi CBA, uznając, że przelicznik 1/30 jest niezgodny z Konstytucją RP, podobnie jak w przypadku policjantów.
Funkcjonariusz CBA K. F. domagał się wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według przelicznika 1/22, argumentując, że przelicznik 1/30 stosowany przez CBA jest niezgodny z Konstytucją RP, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący policjantów. Szef CBA odmówił, twierdząc, że wyrok TK dotyczył tylko ustawy o Policji. Sąd administracyjny uchylił decyzję Szefa CBA, uznając, że analogiczny przepis rozporządzenia wykonawczego również może być uznany za niekonstytucyjny, jeśli jego treść jest identyczna z przepisem ustawy uznanym za niezgodny z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy funkcjonariuszowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), K. F. Funkcjonariusz domagał się zastosowania przelicznika 1/22 do obliczenia ekwiwalentu, twierdząc, że przelicznik 1/30 stosowany na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów jest niezgodny z Konstytucją RP. Jako podstawę wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który orzekł o niezgodności z Konstytucją analogicznego przepisu ustawy o Policji. Szef CBA odmówił wyrównania, argumentując, że wyrok TK dotyczył wyłącznie ustawy o Policji i nie ma mocy wiążącej dla przepisów CBA, które nie były przedmiotem kontroli TK. Ponadto, organ podkreślał, że jest związany obowiązującymi przepisami prawa, w tym rozporządzeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa CBA. Sąd uznał, że chociaż sądy są związane ustawą i co do zasady nie kontrolują jej konstytucyjności, to w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności normy prawnej identycznej w treści z normą zawartą w przepisie niższego rzędu (rozporządzeniu), sąd może odmówić zastosowania tej normy rozporządzenia. Sąd podkreślił, że wyrok TK w sprawie ustawy o Policji, uznający przelicznik 1/30 za niezgodny z Konstytucją, powinien mieć wpływ na stosowanie analogicznej normy w rozporządzeniu dotyczącym CBA, zwłaszcza w kontekście prokonstytucyjnej wykładni prawa i możliwości rozszerzonej skuteczności orzeczeń TK. Sąd wskazał również na nowelizację przepisów ustawy o CBA, która weszła w życie po wydaniu decyzji organu, co mogło mieć wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może odmówić zastosowania normy prawnej zawartej w przepisie rozporządzenia wykonawczego, która jest analogiczna do uznanej za niekonstytucyjną normy prawnej wyrażonej w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, choć związany ustawą, może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia wykonawczego, jeśli jego treść jest analogiczna do przepisu ustawy uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Wyrok TK uchyla domniemanie konstytucyjności normy prawnej, co powinno mieć wpływ na stosowanie identycznych norm w innych aktach prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
ustawa o CBA art. 84 § ust. 1
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 28 dni roboczych.
ustawa o CBA art. 84 § ust. 6
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Przez dni robocze rozumie się dni od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego art. 20 § ust. 1
Określa przelicznik 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, który skarżący uznał za niezgodny z Konstytucją.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o CBA art. 87 § ust. 1
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
ustawa o CBA art. 96 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
ustawa o CBA art. 64 § ust. 3
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
ustawa o CBA art. 96 § ust. 1a
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Dodany na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., mógł mieć wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw art. 39 § pkt 6
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie przelicznika 1/30.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przelicznik 1/30 stosowany do ekwiwalentu za urlop funkcjonariuszy CBA jest niezgodny z Konstytucją RP, podobnie jak analogiczny przepis ustawy o Policji uznany przez TK. Sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia wykonawczego, który jest analogiczny do przepisu ustawy uznanego za niekonstytucyjny.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący ustawy o Policji nie ma zastosowania do przepisów CBA, ponieważ nie były one przedmiotem kontroli TK. Szef CBA jest związany obowiązującymi przepisami prawa, w tym rozporządzeniem, i nie może stosować przelicznika 1/22 bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa niekonstytucyjność ma charakter oczywisty, co niejako zwalnia sąd z obowiązku zwracania się z tą sprawą do Trybunału Konstytucyjnego niedopuszczalność samodzielnej oceny przez sąd konstytucyjności normy ustawowej ustępuje wówczas, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł już o niekonstytucyjności normy ustawowej, identycznej w treści z normą ustawy stosowaną przez sąd
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
przewodniczący-sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Iwona Maciejuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozszerzona skuteczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na analogiczne przepisy rozporządzeń wykonawczych w sprawach dotyczących praw funkcjonariuszy służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepis rozporządzenia jest identyczny z przepisem ustawy uznanym za niekonstytucyjny przez TK i gdy sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności aktu niższego rzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego rozszerzonej skuteczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i możliwości kwestionowania przez sądy przepisów wykonawczych na podstawie wyroków TK dotyczących ustaw. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i prawem pracy funkcjonariuszy.
“Czy wyrok TK w sprawie policjantów chroni też funkcjonariuszy CBA? Sąd administracyjny rozstrzyga o konstytucyjności przepisów wykonawczych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 415/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-12-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Maciejuk Symbol z opisem 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 4264/21 - Wyrok NSA z 2024-09-25 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 8, art. 178 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Uzasadnienie Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (zwany dalej Szefem CBA), decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2019 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty K. F.ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według przelicznika 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za dzień niewykorzystanego urlopu, oraz odsetek ustawowych W sprawie ustalono, że K. F. był funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] września 2019 r. Skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy o CBA. W związku ze zwolnieniem ze służby został wypłacony ww. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Podstawą naliczenia i wypłaty ekwiwalentu były przepisy ustawy o CBA oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wydanego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o CBA. Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. K. F., wystąpił o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2017-2019 według przelicznika 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku za dzień niewykorzystanego urlopu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że powyższe wyliczenie jest podyktowane zapisem art. 84 ust. 1 ustawy o CBA, który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 28 dni roboczych. W ocenie wnioskodawcy wyrażenie "dni roboczych" powoduje, że przyjęcie wskazanego w § 20 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie urlopów funkcjonariuszy CBA przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu jest niezgodne z art. 84 ustawy o CBA oraz art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazał K. F., przelicznik 1/22 obowiązuje w innych pragmatykach służbowych, a § 20 ww. rozporządzenia narusza konstytucyjną zasadę równości, poprzez obliczanie ekwiwalentu pieniężnego według zasad odmiennych niż obowiązujące w stosunku do funkcjonariuszy innych służb oraz żołnierzy zawodowych. Zaznaczył jednocześnie, że celem wypłaty ekwiwalentu jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi niewykorzystanego urlopu. Rekompensata pieniężna powinna być adekwatna do maksymalnych norm czasu służby, a może się to urzeczywistnić jedynie poprzez pełne pokrycie szkody, jaką poniósł funkcjonariusz w związku z niewykorzystaniem urlopu. Podniósł nadto, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K/15) orzekł, że przelicznik 1/30 funkcjonujący w przepisach dotyczących funkcjonariuszy Policji jest niezgodny z Konstytucją RP, zaś w orzecznictwie przyjmuje się, że z uwagi na analogiczne uregulowanie omawianej kwestii w innych ustawach dotyczących służb mundurowych, powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego znajduje zastosowanie także w odniesieniu do obowiązujących w tej materii przepisów w CBA. Zgodnie z wnioskiem, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według przelicznika 1/22 wraz z odsetkami ustawowymi od dnia [...] września 2019 r. powinien zostać przekazany na konto osobiste funkcjonariusza, zaś decyzja w sprawie jego naliczenia na adres do korespondencji. Szef CBA decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1921) w zw. z § 20 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 17 poz. 100) odmówił wypłaty K. F. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według przelicznika 1/22 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za dzień niewykorzystanego urlopu, oraz odsetek ustawowych W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że Szef CBA, jako organ administracji publicznej, ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Obowiązujące w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym przepisy w zakresie naliczania i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy są jednoznaczne i nie wywołują żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ ma obowiązek stosować normę prawną wynikającą wprost z obowiązujących go przepisów w tym zakresie. Wobec powyższego Szef CBA wskazał, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem K. F., że stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym przelicznik 1/30 jest niezgodny z Konstytucją RP, znajduje zastosowanie w odniesieniu do obowiązujących w tej materii przepisów w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Szef CBA wskazał, że konstytucyjność przepisów, na podstawie których Szef CBA dokonuje obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nie była przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny orzekał wyłącznie o konstytucyjności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Nadto, moc wiążącą posiada wyłącznie sentencja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a nie tezy formułowane w uzasadnieniu orzeczenia. Szef CBA stwierdził więc, że uznanie, zgodnie z wolą wnioskodawcy, że w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym obowiązuje przelicznik 1/22, a w konsekwencji naliczenie i wypłata ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wraz z odsetkami ustawowymi według powyższego przelicznika, nie miałoby żadnego oparcia w prawie. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. F. podniósł, że w państwie prawa dokumenty, na podstawie których opierają się organy państwa, mają swoją hierarchię. W Polsce przepisy ustaw mają moc większą, aniżeli przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie tychże ustaw. Istotne jest również to, że akty mniejszej rangi jak np. rozporządzenia nie mogą stać w jawnej sprzeczności z aktami prawnymi wyższej rangi tj. ustawami. W ocenie skarżącego, w przypadku przepisów wykonawczych w sprawie urlopów funkcjonariuszy CBA zachodzi właśnie taka sytuacja tj. przepis § 20 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego stoi w jawnej sprzeczności z art. 84 ustawy o CBA. W takiej sytuacji organ administracji państwowej, który działa na podstawie i w granicach prawa, winien pominąć wadliwe przepisy rozporządzenia i wydać decyzję na podstawie aktu prawnego mającego wyższą rangę, w tym przypadku ww. ustawy, nie mówiąc już o sprzeczność ww. przepisów z przepisami Konstytucji RP. Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2373/15 skarżący wywiódł, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności w przepisach dotyczących funkcjonariuszy Policji przelicznika 1/30 dotyczy również identycznie brzmiącego i wywołującego identyczne skutki prawne przelicznika 1/30 dotyczącego funkcjonariuszy CBA. Organ winien zatem przy wydawaniu decyzji opierać się na przepisach Konstytucji RP oraz ustawy o CBA, pomijając całkowicie niekonstytucyjność przepisu rozporządzenia. Szef CBA, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2019 r. W uzasadnieniu decyzji ponownie podkreślił, że Szef CBA, jako organ administracji publicznej, ma obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Szef CBA stwierdził więc, że sporny przepis § 20 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy CBA nadal obowiązuje w systemie prawnym i korzysta z tzw. domniemania konstytucyjności, a Szef CBA, jako centralny organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 K.p.a. jest zobligowany do działania na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem w przedmiotowej sprawie pozytywne załatwienie wniosku jest niemożliwe, gdyż wypłata wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie miałaby oparcia w żadnym z przepisów prawa W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. F. zarzucił organowi nierozstrzygnięcie istoty sprawy, jaką jest żądanie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego za lata 2017-2019 zgodnie z zasadą, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego winien przysługiwać ekwiwalent finansowy w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku (zwany dalej przelicznik 1/22) – (podstawa prawna: art. 84 ustawy o CBA) oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, poprzez błędne ustalenie stanu sprawy i pominięcie zakresu wskazanego w odwołaniu. Wobec powyższego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa CBA oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] jako naruszających prawo i zobowiązanie organu do wydania nowej decyzji o kierunku zgodnym z pierwotnym wnioskiem skarżącego, tj. wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego za lata 2017-2019 zgodnie z zasadą, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego winien przysługiwać ekwiwalent finansowy w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku; 2) zobowiązanie organu do wydania nowej decyzji o kierunku zgodnym z pierwotnym wnioskiem skarżącego; 3) zobowiązanie organu do wypłaty odsetek ustawowych liczonych od dnia [...] września 2019 r. 4) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że przelicznik w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, uregulowany w treści § 20 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego jest w jego ocenie niezgodny z art. 84 ustawy o CBA oraz art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W treści art. 84 ust. 1 i ust. 6 wskazano bowiem, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 28 dni roboczych, a przez dni robocze rozumie się dni od poniedziałku do piątku, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Skarżący podniósł też, że przelicznik 1/22 funkcjonuje w stosunku do funkcjonariuszy Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, jak również żołnierzy zawodowych. W przepisach dotyczących Służby Więziennej funkcjonuje przelicznik 1/21. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji Szefa CBA skarżący wskazał, że przedstawione stanowisko w zakresie braku skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) w odniesieniu do przepisów dotyczących Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jest chybione, a na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2373/15. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa CBA wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia organów administracji podlegają uchyleniu, czy też stwierdzeniu ich nieważności. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji Szefa CBA w świetle wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie K.F., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, zarzucił organowi nieuzasadnioną odmowę wyrównania otrzymanych należności z tytułu niewykorzystanego przed zwolnieniem ze służby urlopu wypoczynkowego. Szef CBA argumentował natomiast, że jest związany Konstytucją i obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślał, że konstytucyjność przepisów, na podstawie których Szef CBA dokonuje obliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nie była przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny. W przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekał zaś wyłącznie o konstytucyjności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego oddziałuje, w sferze obowiązywania prawa, wyłącznie na normę wyraźnie wskazaną w sentencji orzeczenia. Nadto, moc wiążącą posiada wyłącznie sentencja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a nie tezy formułowane w uzasadnieniu orzeczenia. W sprawie tej spór dotyczy więc w istocie odniesienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w myśl którego art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, do analogicznego w treści przepisu § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wydanego na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o CBA. Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, czy w procesie stosowania prawa można uznać za niezgodny z Konstytucją RP przepis prawny, którego treść jest analogiczna z treścią przepisu innej ustawy, uznanego za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. Należy zauważyć, że kwestia rozszerzonej skuteczności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa była przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt V CSK 377/15, czy też z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt V CSK 230/17) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m. in. wyroki z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2791/14, czy też z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3236/16). W orzeczeniach tych, stosując prokonstytucyjną metodę wykładni przepisów prawa - przyjęto, że jeżeli tak samo brzmiąca norma prawa występuje w dwóch aktach prawnych o podobnym charakterze i jedna z nich została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczną z Konstytucją (art. 62 ust. 2 Konstytucji), to również norma zawarta w drugim akcie prawnym, co do której nie toczyło się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, może być uznana za niekonstytucyjną. Warto w tym miejscu zauważyć, że powyższy pogląd znalazł akceptację również w doktrynie (por. m. in. Michał Jackowski, Następstwa wyroków Trybunału Konstytucyjnego w procesie sądowego stosowania prawa, Wydawnictwo Sejmowe 2016, s. 339). W uzasadnieniu tego stanowiska podnosi się, że negatywne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uchyla domniemanie konstytucyjności normy prawnej, a nie przepisu prawnego. Taka sama norma prawna może być zawarta w przepisach rożnych aktów prawnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności normy zakodowanej w konkretnym przepisie prawa deroguje zatem z systemu praw ten przepis lub jego część. Musi mieć jednak również wpływ na stosowanie innych przepisów zawierających taką samą niekonstytucyjną normę. Wskazać należy, że z przepisów art. 8 i art. 178 Konstytucji RP wynika, że sądy podlegają tylko Konstytucji (której przepisy stosuje się bezpośrednio) oraz ustawom. Związanie sądu ustawą sprawia, że w zasadzie sądy nie mają kompetencji do kontroli konstytucyjności ustawy i w konsekwencji nie mogą odmówić jej zastosowania. W razie wątpliwości co do konstytucyjności ustawy mają obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że przyjmuje się jednocześnie, iż niedopuszczalność samodzielnej oceny przez sąd konstytucyjności normy ustawowej ustępuje wówczas, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł już o niekonstytucyjności normy ustawowej, identycznej w treści z normą ustawy stosowaną przez sąd. W takim bowiem przypadku niekonstytucyjność ma charakter oczywisty, co niejako zwalnia sąd z obowiązku zwracania się z tą sprawą do Trybunału Konstytucyjnego. Warto zauważyć, że rozpatrywanym przypadku mamy jednak do czynienia z zarzutem niezgodności z Konstytucją RP normy podustawowej zawartej w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów. W świetle wynikającego z Konstytucji RP związania sądu ustawą można uznać, że sądy są właściwe do badania i kwestionowania konstytucyjności norm prawnych zawartych w akcie prawnym niższego rzędu, niż ustawa z konsekwencjami polegającymi na odmowie zastosowania tej normy podustawowej. W zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu, niż ustawa, sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i w toku rozpoznawania konkretnej sprawy mogą odmówić - z tego powodu - jego stosowania (por. m.in. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 3/00). W tej sprawie zajęcie takiego stanowiska szczególnie uzasadnia wspomniany już fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, na który powołał się skarżący, orzekł o niezgodności z Konstytucją analogicznego w treści przepisu ustawy o Policji. Jeżeli zatem akceptuje się stanowisko co do tego, że sąd wyjątkowo może odmówić zastosowania normy ustawowej w sytuacji, gdy analogiczna norma zawarta w innej ustawie została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją, to tym bardziej, sąd - będąc związany tylko ustawą - może odmówić zastosowania normy prawnej zawartej w przepisie rozporządzenia wykonawczego, która analogiczna jest z uznaną za niekonstytucyjną normą prawną wyrażoną w ustawie. Należy zauważyć, że przepis art. 115a ustawy o Policji stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Z kolei w myśl przepisu § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2007 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy oblicza się, mnożąc 1/30 uposażenia przez liczbę dni niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych lub dodatkowych. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie dotyczące możliwości wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, bez konieczności ingerencji prawodawcy, z uwzględnieniem omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego z dnia [...] września 2019 r. Szef CBA powinien mieć na względzie zmianę stanu prawnego dotyczącego tej sprawy. Zmianie uległ bowiem przepis art. art. 96 ustawy o CBA (poprzez dodanie ust. 1a) na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610), z dniem 1 października 2020 r. Organ powinien również uwzględnić art. 9 ust. 3 oraz art. 39 pkt 6 ww. ustawy zmieniającej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI