II SA/Wa 411/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-11-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
weteran poszkodowanymisja zagranicznaurazświadczeniapolicjaustawa o weteranachpostępowanie administracyjnekontyngent policyjnyćwiczeniazadośćuczynienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą przyznania statusu weterana poszkodowanego, uznając, że organ nie zebrał wystarczających dowodów na okoliczność związku urazu doznanego podczas ćwiczeń z celem misji.

Skarżący M. K. domagał się przyznania statusu weterana poszkodowanego po urazie ścięgna Achillesa doznanym podczas ćwiczeń symulujących zamieszki w ramach misji pokojowej w [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że wypadek nie pozostawał w ścisłym związku z działaniami bojowymi lub innymi bezpośrednio zagrażającymi życiu. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ nie wykazał należytej staranności w zebraniu i ocenie materiału dowodowego, a ocena związku urazu z celem misji była przedwczesna.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) odmawiającą przyznania statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa. Skarżący doznał zerwania ścięgna Achillesa podczas ćwiczeń CRC w ramach misji pokojowej w [...] w [...], symulujących zamieszki. MSWiA uznał, że wypadek nie spełnia definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, wskazując na brak bezpośredniego związku z działaniami bojowymi lub sytuacjami bezpośredniego zagrożenia życia, a także przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ podkreślił, że istnieją inne formy odszkodowań dla funkcjonariuszy. Skarżący argumentował, że ćwiczenia były niezbędne do utrzymania zdolności bojowej i prawidłowego wykonywania obowiązków w niestabilnym regionie, a stwierdzenie o jego nieuwadze było krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie dokonał prawidłowej oceny, czy wypadek nastąpił w ścisłym związku z celem misji. Sąd wskazał na naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania dowodów i uzasadnienia decyzji, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych wskazań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ćwiczenia te pozostają w ścisłym związku z celem misji i niosą ze sobą realne zagrożenie dla zdrowia lub życia, a nie są jedynie pracami biurowo-organizacyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż ćwiczenia, podczas których skarżący doznał urazu, nie pozostawały w ścisłym związku z celem misji. Ocena ta była przedwczesna bez zebrania pełnego materiału dowodowego i analizy specyfiki zadań misji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

ustawa o weteranach art. 3

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

ustawa o weteranach art. 4 § pkt 15

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

Definicja wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, obejmująca działania bojowe, zamachy lub inne działania pozostające w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza lub funkcjonariusza, z wyłączeniem przypadków nieprzestrzegania przepisów BHP.

ustawa o weteranach art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

Pomocnicze

u. o Policji art. 145a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Możliwość delegowania policjanta do pełnienia służby poza granicami państwa w ramach misji pokojowej, akcji zapobiegania terroryzmowi, akcji ratowniczej, szkoleniu i ćwiczeniach policyjnych lub przedsięwzięciach reprezentacyjnych.

u. o Policji art. 1 § ust. 2 pkt. 7

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawowe zadania Policji, w tym współdziałanie z policjami innych państw i organizacjami międzynarodowymi.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji publicznej dbania o praworządność i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zebrał wystarczających dowodów na okoliczność związku urazu doznanego podczas ćwiczeń z celem misji. Ocena organu co do braku ścisłego związku wypadku z celem misji była przedwczesna i nieuprawniona. Organ naruszył przepisy KPA dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów oraz uzasadnienia decyzji.

Odrzucone argumenty

Wypadek nie pozostawał w ścisłym związku z celem misji. Ćwiczenia nie stanowiły działań bojowych ani sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia. Skarżący doznał urazu z powodu nieuwagi.

Godne uwagi sformułowania

wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub sytuacji związanych bezpośrednio z pobytem poza granicami państwa. Nie wystarczy tu doznanie uszczerbku w ramach przebywania na tak zwanym (w doktrynie wojennej) teatrze działań, ale branie udziału w działaniach bojowych w sensie obronnym lub atakującym, bądź wykonywanie innych działań w ramach obowiązków. Nie można jednak z całą pewnością również stwierdzić, że wypadek skarżącego miał miejsce w czasie prac biurowo-organizacyjnych. Bez dokonania ustaleń i analiz w tym zakresie przesądzenie, że nie był to wypadek w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c tiret drugie ustawy o weteranach jest nieuprawnione, a co najmniej przedwczesne.

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

sprawozdawca

Joanna Kruszewska-Grońska

członek

Joanna Kube

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa' w kontekście ćwiczeń policyjnych podczas misji pokojowych oraz obowiązki organów w zakresie gromadzenia i oceny dowodów w sprawach o status weterana poszkodowanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta biorącego udział w misji pokojowej i doznającego urazu podczas ćwiczeń symulujących zamieszki. Interpretacja przepisów KPA ma charakter ogólny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu statusu weteranów poszkodowanych i ich świadczeń, a także pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organy.

Czy uraz na misji pokojowej podczas ćwiczeń może dać status weterana poszkodowanego? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 411/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art 107, art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1782
art. 145a ust. 1, art. 1 ust. 2 pkt. 7,
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
art. 4 pkt. 15 lit. c,  art. 3,
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji, dalej "MSWiA" lub "organ", odmówił przyznania M. K., dalej "skarżący", statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa. W podstawie prawnej organ wskazał art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2112), dalej "ustawa o weteranach".
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący wnioskiem z dnia [...] listopada
2023 r. wystąpił do MSWiA o przyznanie statusu weterana poszkodowanego
w działaniach poza granicami państwa.
Organ wskazał, że skarżący uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w okresie od dnia [...] września 2022 r. do dnia [...] października 2022 r. w ramach Polskiego Kontyngentu Policyjnego Misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności
w [...] ([...]). Podczas tej misji ww. zajmował stanowisko policjanta JSPP. Jak wynika z ustaleń opisanych w załączonym przez skarżącego Protokole Powypadkowym nr [...] r. z dnia [...] października 2022 r., w dniu [...] października 2022 r. - z polecenia [...] - skarżący realizował czynności służbowe w ramach ćwiczeń CRC na terenie bazy [...] w [...]. Około godziny 12.10 w trakcie ćwiczeń pododdziałów zwartych wraz z jednostką [...] KFOR, podczas pozoracji zamieszek skarżący - podczas wykonywania kroku w tył - doznał urazu prawej kończyny dolnej w okolicy ścięgna Achillesa. Ćwiczenia odbywały się na terenie bazy - na zewnątrz. W trakcie ćwiczeń ogrywano rolę pozorantów dokonujących zamieszek przeciwko [...] KFOR. Podczas tych czynności tzn. wycofywania się - idąc do tyłu policjant poczuł ból nogi prawej w okolicy Achillesa. Doszło do całkowitego zerwania ścięgna Achillesa. Skarżący poddany został operacji.
Dalej MSWiA wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się także orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym stwierdzono, iż na skutek wypadku z dnia [...] października 2022 r. skarżący doznał urazu, którego wynikiem jest uszczerbek na zdrowiu w wysokości 8%. Skarżący dostarczył także do akt sprawy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2023 r., którą przyznano mu jednorazowe odszkodowanie pieniężne z uwagi na doznany 8% uszczerbek na zdrowiu, powstały wskutek wypadku z dnia [...] października 2022 r. pozostający w związku ze służbą w Policji.
W ocenie organu kwestią dyskusyjną w przedmiotowej sprawie jest kwalifikacja ww. wypadku i określenie, czy mieści się on w definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.
Organ podał, że zgodnie z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:
a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,
c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:
- przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
- określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.
Zdaniem organu wskazówkę przy dokonywaniu wykładni celowościowej powyższego przepisu może stanowić uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, w którym wyjaśniono, iż o status weterana poszkodowanego będzie mogła starać się osoba poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub osoba, która zachorowała na chorobę występującą wyłącznie w rejonie działania misji. Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych nie związanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa. Organ stwierdził, że z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub sytuacji związanych bezpośrednio z pobytem poza granicami państwa. Ustawodawca dąży zatem do pewnego wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mają bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych. Biorąc powyższe pod uwagę szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia - na równi traktowałoby osoby podejmujące działania bojowe, czy np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, i osoby które, co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak wykonują prace np. biurowe, bez bezpośredniego narażenia życia i zdrowia. MSWiA zaznaczył, że ustawodawca zagwarantował też odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 cytowanej ustawy, poprzez przyznanie świadczeń odszkodowawczych w trybie odpowiednich przepisów ustawowych.
Organ przytoczył tezy wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 75/13: "Ustawa ta nie dotyczy jakichkolwiek uszczerbków na zdrowiu powstałych u żołnierza wykonującego działania poza granicami RP, ale w przeciwieństwie do przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. nr 83, poz. 760 z późn. zm.) ogranicza się jedynie do uszczerbków doznanych w wyniku wypadków ściśle sprecyzowanych w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa W niniejszej sytuacji do wypadku doszło nie wskutek bezpośrednich działań zaczepnych czy obronnych polskiego kontyngentu wojskowego czy wojsk sojuszniczych, ale na skutek innych zdarzeń losowych, niezależnych od skarżącego. Wypadek nie miał także bezpośredniego związku z innymi działaniami żołnierza wykonywanymi w ramach jego obowiązków (np. akcja gaśnicza jednostek p. poż) (...). Nie wystarczy tu doznanie uszczerbku w ramach przebywania na tak zwanym (w doktrynie wojennej) teatrze działań, ale branie udziału w działaniach bojowych w sensie obronnym lub atakującym, bądź wykonywanie innych działań w ramach obowiązków (np. działania jednostek p.poż. w ramach akcji gaśniczej spowodowanej pożarem)".
W ocenie MSWiA, wypadek jakiemu uległ skarżący, stanowi analogiczny przypadek. Organ uznał, że uczestnictwo w szkoleniach bojowych mających na celu nabycie i utrwalenie umiejętności specyficznych dla pełnionej poza granicami państwa służby i zapewnienie odpowiednich reakcji funkcjonariuszy w przypadku wystąpienia rzeczywistych zdarzeń wojennych - nawet jeżeli były one zaplanowane przez dowództwo i zatwierdzone w dokumentacji misji - nie pozostaje w ścisłym związku z celem misji każdego funkcjonariusza pozostającego w służbie.
Zdaniem organu wydarzeniu temu nie sposób przypisywać rangi wypadku,
w związku z którym skarżący mógłby otrzymać status weterana poszkodowanego podczas działań poza granicami państwa, zarezerwowany dla osób, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku działań ze swojej istoty stanowiących zagrożenie dla utraty zdrowia lub nawet życia. Analogiczny wypadek mógł mieć miejsce w Polsce. Organ wskazał przy tym, że nie kwestionuje faktu, iż skarżący podczas wypadku realizował czynności służbowe, w związku z czym otrzymał stosowne odszkodowanie.
Organ stwierdził, że niezasadnym i wręcz niesprawiedliwym byłoby zrównanie
w ramach jednej kategorii - weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa - osób, które z narażeniem życia osłaniały konwój samochodowy, czy brały udział w akcji zabezpieczania budynków państwowych, podczas których nastąpił ostrzał i atak granatami, na skutek których funkcjonariusze doznali obrażeń ciała w postaci ran, czy pozostawienia odłamków pocisków w ciele, z osobami, które w czasie prac biurowo- organizacyjnych uległy kontuzji. Wypadek, jakiemu uległ skarżący został zbadany
w postępowaniu odszkodowawczym prowadzonym przez właściwe organy Policji, na skutek którego stwierdzono i określono wysokość uszczerbku oraz przyznano policjantowi jednorazowe odszkodowanie pieniężne.
Końcowo organ wyjaśnił, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach, status weterana oraz weterana poszkodowanego przyznaje, na wniosek żołnierza, funkcjonariusza, funkcjonariusza ABW lub funkcjonariusza AW, w drodze decyzji administracyjnej, Minister Obrony Narodowej - w odniesieniu do żołnierzy, minister właściwy do spraw wewnętrznych - w odniesieniu do funkcjonariuszy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego - w odniesieniu do funkcjonariuszy ABW oraz Szef Agencji Wywiadu - w odniesieniu do funkcjonariuszy AW.
Na powyższą decyzję skarżący wniosł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący podniósł, że spełnia wszystkie wymogi formalne, aby uzyskać status weterana poszkodowanego. Skarżący wyjaśnił, że wypadku w służbie doznał podczas pokojowej misji poza granicami państwa podczas pełnienia obowiązków służbowych, jakimi były utrzymywanie zdolności i sprawności bojowej poprzez wspólne ćwiczenia
z KFOR. Były to niezbędne ćwiczenia, aby móc w sposób prawidłowy wykonywać powierzone nam obowiązki, jakimi było utrzymanie pokoju w tak niestabilnym regionie świata. Zdaniem skarżącego zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opinia, że przyczyną wypadku "była nieuwaga funkcjonariusza, który uległ wypadkowi" jest mocno krzywdząca i niesprawiedliwa, wydana przez osobę mającą mało wspólnego z trudami służby oraz misji, który nie ma pojęcia o takich ćwiczeniach i o służbie w terenie. Skarżący wskazał, że ćwiczenia te polegały na zgrywaniu się jednostek KFOR z jego jednostką. Skarżący był wyznaczony jako pozorant wszczynający zamieszki. Jak wskazuje skarżący ćwiczenia miały być odwzorowaniem jak najbliższym prawdziwym zamieszkom, a nie gry w szachy, która jest bezkontaktowa. Podczas tych zamieszek niejednokrotnie był uderzany pałkami i tarczami przez [...] siły KFOR po całym ciele łącznie z kończynami dolnymi. W tej sytuacji stwierdzenie, że była to jego nieuwaga jest nietrafne. Skarżący podkreślił, że była to misja pokojowa i taka jest również wymieniona w ustawie, a nie wojenna lub bojowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją MSWiA odmówił przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa.
Zgodnie z art. 3 ustawy o weteranach, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.
W świetle zaś art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z:
a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń,
b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa,
c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań:
– przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
– określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa.
Wykładni powyższego przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny m.in.
w wyroku z 22 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2532/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, iż do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach, konieczne jest łączne spełnienie czterech pozytywnych przesłanek, tj.: wypadek musi mieć charakter nagły i powodować uszczerbek na zdrowiu, musi zostać wywołany przyczyną zewnętrzną oraz musi zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a-b. Negatywną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie uczestnikowi misji zagranicznej statusu weterana poszkodowanego, o której mowa w art. 4 pkt 15 lit. c, jest fakt nieprzestrzegania przepisów bhp przy wykonywaniu zadań przez uczestnika misji.
Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku podkreślił, iż: "Wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami, zawarte w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, oznacza, że wypadek jest następstwem wykonywania przez żołnierza wyznaczonych zadań. Związek ten ma charakter czasowy, miejscowy oraz przede wszystkim funkcjonalny. Wykonywane przez żołnierza czynności muszą wiązać się z wykonywaniem zadań do których została wyznaczona określona misja pokojowa lub stabilizacyjna, przy czym niosą one ze sobą realne zagrożenie dla jego życia
i zdrowia. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy."
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżący uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w okresie od dnia [...] września 2022 r. do dnia [...] października 2022 r. w ramach Polskiego Kontyngentu Policyjnego Misji Unii Europejskiej w zakresie praworządności w [...] ([...]). Nie jest również sporne, że skarżący z polecenia Dowódcy [...] realizował czynności służbowe w ramach ćwiczeń CRC na terenie bazy [...] w [...], podczas których uległ wypadkowi. Skarżący doznał w wyniku tego wypadku zerwania ścięgna Achillesa.
W tym miejscy wyjaśnić należ, że zgodnie z art. 145a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.) policjant może zostać delegowany do pełnienia służby poza granicami państwa w celu realizacji zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 7 i ust. 3, w kontyngencie policyjnym wydzielonym do udziału w:
1) misji pokojowej;
2) akcji zapobiegania aktom terroryzmu lub ich skutkom;
3) akcji ratowniczej i poszukiwawczej lub humanitarnej;
4) szkoleniu i ćwiczeniach policyjnych;
5) przedsięwzięciach reprezentacyjnych.
Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 pkt 7 do podstawowych zadań Policji należy m.in. współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi,
a także z organami i instytucjami Unii Europejskiej na podstawie umów i porozumień międzynarodowych oraz odrębnych przepisów.
Wobec brzmienia powyższych przepisów należy zauważyć, że ze swej istoty Policja jako formacja będzie brała udział w innego rodzaju misjach poza granicami państwa niż jednostki wojskowe. Nie bez powodu zatem w myśl art. 3 pkt 15 ustawy
o weteranach wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z innymi działaniami pozostającymi
w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego.
Odmawiając przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego
w działaniach poza granicami państwa organ stwierdził, że zdarzenie, w wyniku którego skarżący doznał uszczerbku na zdrowiu nie pozostawało "w ścisłym związku z celem misji każdego funkcjonariusza pozostającego w służbie." Organ jednak nie wskazał jaki był cel misji, w której uczestniczył skarżący. Organ nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń. Nie sposób w tej sytuacji stwierdzić, czy powyższa ocena organu jest wobec tego prawidłowa.
Zauważyć należy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał porównania osób, które z narażeniem życia osłaniały konwój samochodowy, czy też zabezpieczały budynki państwowe, podczas których nastąpił ostrzał i atak granatami
z osobami, które uległy kontuzji w czasie prac biurowo-organizacyjnych. To porównanie wydaje się, że miało na celu uwypuklenie niezasadności wniosku skarżącego. Zestawienie tak skrajnych przypadków nie jest jednak adekwatnym punktem odniesienia do oceny tego, czy skarżącemu należało przyznać status weterana poszkodowanego poza granicami państwa. Skarżący nie doznał wprawdzie wypadku osłaniając konwój samochodowy, czy też zabezpieczając budynki państwowe. Nie można jednak z całą pewnością również stwierdzić, że wypadek skarżącego miał miejsce w czasie prac biurowo-organizacyjnych. Skarżący doznał tego wypadku realizując polecenie służbowe nakazujące mu udział w szkoleniu polegającym na pozorowaniu zamieszek. Rzeczą organu było w tej sytuacji dokonanie oceny, czy wypadek skarżącego nastąpił podczas wykonywania działań związanych z celem misji, w której uczestniczył skarżący. Organ oceny takiej nie dokonał.
Bez dokonania ustaleń i analiz w tym zakresie przesądzenie, że nie był to wypadek w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c tiret drugie ustawy o weteranach jest nieuprawnione, a co najmniej przedwczesne. Materiał dowodowy sprawy nie został przez organ zgromadzony w sposób kompletny i nie został oceniony w jego całokształcie. Tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co prowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stosownie bowiem do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Zgodnie natomiast z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie natomiast do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Ponownie rozpoznając sprawę na skutek niniejszego wyroku organ uzupełni materiał dowodowy sprawy w sposób, który pozwoli na prawidłowe, niebudzące wątpliwości i klarowne w swej argumentacji ustalenie, czy szkolenie podczas którego skarżący doznał uszczerbku na zdrowiu odbywało się w ścisłym związku z celem misji, w której brał udział skarżący. Dopiero poczynienie ustaleń w powyższym zakresie pozwoli ocenić, czy skarżącemu przysługuje status weterana poszkodowanego.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. 935), dalej "p.p.s.a.", orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a ponadto w postępowaniu przed Sądem nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI