II SA/Wa 41/07

II SA/Wa 41/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski /przewodniczący/
Ewa Grochowska-Jung
Piotr Kraczowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
I OSK 978/07 - Wyrok NSA z 2008-01-18
I OSK 987/07 - Wyrok NSA z 2008-04-16
II SA/Lu 184/07 - Wyrok WSA w Lublinie z 2007-04-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji administracyjnej w sprawie eksmisji z zajmowanego lokalu mieszkalnego; - oddala skargę -
Uzasadnienie
E. i M. małżonkowie K. pismem z [...] stycznia 2000 r. wnieśli o wszczęcie w stosunku do skarżącej – J. B. – postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] października 1991 r., sygn. akt [...].
Postanowieniem z [...] sierpnia 2000 r. Burmistrz Miasta J. wszczął przeciwko J. B. postępowanie egzekucyjne o opróżnienie lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...] i znajdującego się w budynku położonym w J. przy ulicy [...] oraz wezwał J. B. do dobrowolnego opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego, w terminie 30 dni.
Postanowieniem z [...] października 2000 r. Burmistrz Miasta J. nie uwzględnił zarzutów J. B. od postanowienia z [...] sierpnia 2000 r., a następnie po rozpatrzeniu zażalenia J. B., postanowieniem z [...] stycznia 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta J. z [...] października 2000 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2000 r., skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli E. i M. małżonkowie K. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia podnieśli, że tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] października 1991 r. obejmuje swym zakresem także J. B.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt
I SA 794/01 oddalił skargę wskazując, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. W uzasadnieniu podniósł, że podjęcie decyzji o wszczęciu egzekucji administracyjnej musi być poprzedzone spełnieniem określonych czynności o charakterze procesowym, wymienionych w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) zwanej dalej: "upea". Podkreślił, że brak przesłania upomnienia stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do złożenia zarzutów, a w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że wierzyciel E. i M. małżonkowie K. nie dokonali czynności, o których mowa w art. 15 upea. Uwzględniając powyższe uwagi NSA uznał, że pismo Burmistrza Miasta J. z [...] lipca 2000 r., skierowane do J. B., nie mogło zostać uznane za wywiązanie się z obowiązku wynikającego z art. 15 upea.
Ponadto NSA wskazał również, że z treści kserokopii wyroku z [...] października 1991 r. Sądu Rejonowego w O., nie wynika aby Sąd orzekł eksmisję wobec J. B. Biorąc pod uwagę fakt, iż w dacie wyrokowania J. B. była osobą pełnoletnią i samodzielną, to uznać należało, że nie ma do niej zastosowania klauzula zawarta w punkcie I wyroku. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego zamieszkiwanie z najemcą jego pełnoletnich i utrzymujących się własnymi siłami dzieci, jest stosunkiem prawnym zbliżonym do użyczenia.
W konsekwencji Burmistrz Miasta J. decyzją z [...] listopada 2001 r. numer [...] orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec J. B. zamieszkałej w J. przy ul. [...] m [...]. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wierzyciel M. K. nie dokonał doręczenia J. B. upomnienia, o którym jest mowa w art. 15 § 1 upea, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] i przeprowadzenie się do lokalu socjalnego przy ul. [...] m [...]. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 794/01 i podniósł, że również z tej przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe wobec J. B., ponieważ wyrok z [...] października 1991 r. Sądu Rejonowego w O. nie orzekł eksmisji wobec J. B., ale wobec J. B., która w 1991 r. zamieszkiwała w J. przy ul. [...] m [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z
[...] grudnia 2001 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. i M. K. z [...] listopada 2001 r. od orzeczenia Burmistrza Miasta J. z [...] listopada 2001 r. numer [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zaskarżone orzeczenie utrzymało w mocy.
Wobec powyższego E. i M. K. dwukrotnie wystąpili do Sądu Rejonowego o eksmisję J. B. Sąd Rejonowy w O. w sprawie [...] postanowieniem z [...] listopada 2002 r. odrzucił pozew, jak również odrzucił pozew w sprawie [...] postanowieniem z [...] listopada 2003 r. W uzasadnieniach obu postanowień Sąd stwierdził, że sentencja wyroku z [...] października 2001 r. obejmuje także J. B. i w związku z tym istnieje tytuł wykonawczy wobec niej, który może być podstawą egzekucji. Podniesiono przy tym, że interpretacja wyroku sądu powszechnego w zakresie eksmisji dokonana przez NSA w wyroku z 14 sierpnia 2001 r. była nieuprawniona.
Pismem z [...] lipca 2003 r. M. K. po raz kolejny zwrócił się do Burmistrza Miasta J. o wszczęcie egzekucji i wykonanie eksmisji J. B. z zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego.
Decyzją z [...] sierpnia 2004 r. nr [...] (znak: [...]) Burmistrz Miasta J. odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec J. B., w uzasadnieniu wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z [...] października 1991 r. nie orzekł eksmisji wobec J. B., ale wobec jej matki J. B.
Wskutek odwołania E. i M. małżonków K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2004 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwany dalej: "kpa", w związku z art. 77 § 1 upea, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że analiza treści wyroku Sądu Rejonowego w O. z [...] października 1991 r. sygn. akt [...], jak i postanowień tegoż Sądu z [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] oraz z [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do tego, że na mocy wspomnianego wyroku orzeczona została eksmisja obu pozwanych, tj. J. B. i J. B., z zajmowanego przez nie lokalu mieszkalnego, położonego w J., przy ul. [...].
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła J. B. W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie egzekucyjne wobec niej zostało umorzone decyzją nr [...] Burmistrza Miasta J. z [...] listopada 2001 r., podniosła iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało błędną podstawę prawną, nie wskazało z jakiego powodu została uchylona decyzja Burmistrza Miasta J., a dowodem na to, że sprawa została prawomocnie osądzona jest wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 177/05 uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 upea, powoduje stosownie do art. 60 uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności.
Zdaniem Sądu, wszczęcie ponownej egzekucji dotyczy szczególnej sytuacji opisanej w art. 61 upea, gdy postępowanie umorzono, jeśli było oczywiste, że w toku postępowania nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, mowa o tym w art. 59 § 2 upea. W takiej sytuacji przepisy pozwalają na ponowne wszczęcie egzekucji. Przepisy postępowania egzekucyjnego nie pozwalają, poza sytuacją opisaną w art. 61 upea, na wszczęcie ponownej egzekucji, w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z innej przyczyny niż opisana w art. 59 § 2 upea.
Oznacza to, że Burmistrz Miasta J. decyzją z [...] sierpnia 2004 r. prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec J. B. i decyzja ta odpowiada prawu, chociaż z innych przyczyn niż podane w jej uzasadnieniu. W niniejszej sprawie zachodzi taka sytuacja, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Burmistrza Miasta J. z [...] listopada 2001 r. nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec J. B. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2001 r. nr [...], utrzymujące w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z [...] listopada 2001 r. Oznacza to, że administracyjne postępowanie egzekucyjne dotyczące eksmisji J. B. zostało zakończone poprzez jego umorzenie.
Przesłanką uzasadniającą umorzenie był art. 59 § 1 pkt 7 upea. Skutkiem tego nie jest możliwe wszczęcie ponownej egzekucji wobec J. B., gdyż w obrocie prawnym znajduje się decyzja umarzająca postępowanie egzekucyjne z tej przyczyny. Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 kpa, gdyż uchylił zgodną z prawem decyzję organu pierwszej instancji i ten przepis powołał w decyzji. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa). W przedmiotowej sprawie przede wszystkim stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, a po drugie, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy nie miał podstaw, aby zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie jest dopuszczalna sytuacja, gdy w obrocie prawnym znajdują się dwie sprzeczne decyzje, jedna umarzająca postępowanie egzekucyjne, a druga późniejsza wszczynająca postępowanie egzekucyjne w tej samej sprawie. Skuteczne prowadzenie egzekucji wobec J. B. byłoby możliwe tylko w sytuacji, gdyby doszło do wyeliminowania z obrotu z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] listopada 2001 r. oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2001 r. [...].
Od powyższego wyroku E. i M. małżonkowie K. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 8 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 931/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż przejęta przez Sąd I instancji wykładania, zgodnie z którą art. 61 upea, stanowi jedyny przypadek dotyczący możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, gdy stanie się ona dopuszczalna, należy uznać za błędną. Wskazany przepis jest przepisem szczególnym, który reguluje tylko i wyłącznie możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych, które wcześniej zostało umorzone z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W rezultacie przepis art. 61 upea nie może być odnoszony do umorzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ ta nie może zostać umorzona z przyczyny określonej w art. 59 § 2 upea, przyjęte przez Sąd I instancji rozumowanie jest niepoprawne, ponieważ jest niezgodne z powszechnie przyjętymi dyrektywami interpretacji przepisów prawa.
NSA wskazał, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązków przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza wszakże, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie można mu również przypisywać waloru res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 upea). Zatem przyjęcie poglądu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia – poza przypadkiem wskazanym w art. 61 upea – jest niedopuszczalne również z tego powodu, że de facto pozbawiałoby ono wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 138 § 2 kpa, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej: "ppsa", NSA uznał za bezpodstawne.
Konkludując NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji powinien rozważyć, jakie znaczenie – w świetle art. 153 ppsa – ma ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 794/01, wobec pozostawania w obrocie prawnym postanowień Sądu Rejonowego w O. z [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] oraz z [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...].
Pismem procesowym z [...] lutego 2007 r. skarżąca J. B. zgłosiła zastrzeżenia do wyroku NSA z 8 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 931/06, w którym podniosła, że NSA bezzasadnie uznał za dokument prawny decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2004 r., która jest pozbawiona podstawy prawnej, ponieważ artykuł, na który się w niej powołuje (art. 77 § 1 upea) nie istnieje. Ponadto w tej decyzji naruszano art. 138 § 2 kpa i poza tym decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w postępowaniu egzekucyjnym, a w związku z tym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa jest nieważna.
Pełnomocnik uczestników postępowania E. i M. małżonków K. pismem procesowym z [...] marca 2007 r. wniósł o oddalenie skargi J. B. na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W piśmie tym wskazał, że brak jest podstaw do postawienia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. zarzutu, by w niniejszym przypadku kolegium to zobowiązane było do wskazania organowi I instancji, jakie okoliczności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien ten organ wziąć pod uwagę. Wskazanie takie jest bowiem – jak to wynika z art. 138 § 2 kpa – fakultatywne. Ponadto zdaniem pełnomocnika uczestników, żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy nie ma zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z 14 sierpnia 2001 r. ocena prawna, co do skuteczności orzeczenia o eksmisji wobec J. B., o którym mowa w wyroku eksmisyjnym Sądu Rejonowego w O. z [...] października 1991 r. z trzech powodów. Po pierwsze dlatego, że ocena ta jest sprzeczna z treścią wyroku eksmisyjnego, po drugie – powołane przez NSA w jego wyroku z 14 sierpnia 2001 r. tezy Sądu Najwyższego o stosunku użyczenia pomiędzy najemcą lokalu, a jego dorosłymi dziećmi dotyczą zupełnie innej sprawy i innego postępowania, a po trzecie – kwestionując prawomocny wyrok eksmisyjny cywilnego sądu powszechnego, NSA przekroczył swoje kompetencje, które dotyczą wyłącznie materii sądownictwa administracyjnego.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 190 ppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 931/06, wydanym w następstwie skargi kasacyjnej E. i M. małżonków K.
Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim – odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niemożliwości wszczęcia wobec J. B. ponownego postępowania egzekucyjnego – należy podnieść, iż NSA wyraźnie wskazał, że przyjęta w uchylonym wyroku WSA w Warszawie z 21 grudnia 2005 r. wykładania, zgodnie z którą art. 61 upea stanowi jedyny przypadek dotyczący możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, gdy stanie się ona dopuszczalna, była błędna. Wskazany przepis jest bowiem przepisem szczególnym, który reguluje tylko i wyłącznie możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych, które wcześniej zostało umorzone z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W rezultacie przepis art. 61 upea nie może być odnoszony do umorzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, ponieważ ta nie może zostać umorzona z przyczyny określonej w art. 59 § 2 upea.
NSA wskazał przy tym, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązków przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza wszakże, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie można mu również przypisywać waloru powagi rzeczy osądzonej, ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 upea).
Zatem przyjęciu poglądu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia – poza przypadkiem wskazanym w art. 61 upea – jest niedopuszczalne również z tego powodu, że de facto pozbawiałoby ono wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych. Zatem przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie istnieje możliwość wszczęcia i prowadzenia kolejnego postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej J. B. i w tym zakresie zarzuty skargi są bezpodstawne.
NSA w swym wyroku wskazał – co w niniejszej sprawie ma zasadnicze znaczenie – że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji powinien rozważyć, jakie znaczenie – w świetle art. 153 ppsa – ma ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 794/01, wobec pozostawania w obrocie prawnym postanowień Sądu Rejonowego w O. z [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] oraz z [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...].
Ustosunkowując się do powyższego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Przy czym należy mieć na uwadze, że powszechnie w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną), w przewidzianym do tego trybie. (v. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Zakamycze 2005, str. 347).
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych, ponieważ ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 794/01 zapadła przed wydaniem postanowień Sądu Rejonowego w O. z [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] oraz z [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...], w których to orzeczeniach ewidentnie wskazano, że sentencja wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z [...] października 1991 r. sygn. akt [...] obejmuje także J. B., córkę J. B., a zatem istnieje w stosunku do skarżącej tytuł wykonawczy, który może być podstawą prowadzenia egzekucji.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. trafnie powołało się na ww. postanowienia Sądu Rejonowego w O. z [...] listopada 2002 r. i [...] listopada 2003 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących braku podstawy prawnej i powołania się na nieistniejący art. 77 § 1 upea, w zaskarżonej decyzji, Sąd – po pierwsze – uznał, iż w decyzji powołano prawidłową podstawę prawną, jaką jest art. 138 § 2 kpa i była to wystarczająca podstawa prawna do uchylenia decyzji I instancji. Bowiem art. 138 § 2 kpa znajduje zastosowanie wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zakres czynności, które może przeprowadzić w postępowaniu odwoławczym przekracza granice postępowania dowodowego przewidzianego w art. 136 kpa, a więc wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, ponieważ z uwagi na błędne powołanie się na wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a zatem nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego. Zatem skierowanie sprawy na podstawie art. 138 § 2 kpa do ponownego rozpoznania było w pełni zasadne i zaznaczyć należy, że jedynie ten tryb uchylenia decyzji I instancji był właściwy w opisanej sytuacji.
Po drugie – powołanie się w sentencji zaskarżonej decyzji się na uchylony art. 77 § 1 upea – należy uznać za bezsporny błąd, który jednak nie miał wpływu na prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem pamiętać, iż naruszenie przepisów postępowania, może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, tylko w sytuacji, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a takie w niniejszej sprawie nie jest, ponieważ w żaden sposób nie rzutuje na trafność podjętej decyzji.
Sąd nie podzielił także zarzutu skargi dotyczącego braku prawidłowego i dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji jest prawidłowe i wypełnia przesłanki z art. 107 § 3 kpa, organ podał bowiem wystarczające powody dla których uchylił decyzję Burmistrza Miasta J., powołując się na orzeczenia Sądu Rejonowego w O., wskazał również co powinno być przedmiotem rozważań organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
W świetle powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę jako niezasadną.